Պերճ Զեյթունցյանի գեղարվեստական ժառանգությունը

Экономика

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պարենային անվտանգության կառավարման համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական, գյուղատնտեսական, սոցիալական և աշխարհաքաղաքական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ պարենային անվտանգությունը միայն անհրաժեշտ քանակությամբ սննդամթերքի արտադրության կամ ներմուծման ապահովման խնդիր չէ, այլ բազմաբաղադրիչ համակարգ, որը ներառում է պարենի առկայությունը, բնակչության համար դրա տնտեսական և ֆիզիկական մատչելիությունը, սննդի պատշաճ օգտագործումը և մատակարարման կայունությունը։ ՀՀ կառավարության կողմից հաստատված պարենային անվտանգության համակարգի զարգացման ռազմավարությունը նույնպես հիմնվում է այս չորս հիմնական ուղղությունների վրա և նախատեսում է համապատասխան միջոցառումներ՝ բնակչության տարբեր խմբերի համար պարենային ապահովվածության բարելավման նպատակով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի պարենային անվտանգության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, այդ թվում՝ գյուղատնտեսական արտադրության ծավալները, բնական և կլիմայական ռիսկերը, ներմուծումից կախվածությունը, գյուղատնտեսական հումքի և պարենային ապրանքների գների փոփոխությունները, բնակչության եկամուտների մակարդակը, ենթակառուցվածքների վիճակը և միջազգային շուկաներում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսապես կարևոր պարենային ապրանքների ինքնաբավության մակարդակին, քանի որ որոշ ապրանքների արտադրության սահմանափակ հնարավորությունները կարող են մեծացնել արտաքին շուկաների նկատմամբ կախվածությունը և բարձրացնել մատակարարման խափանումների ռիսկը։ Պարենային անվտանգության ռազմավարական մոտեցումներում որպես կարևոր խնդիրներ առանձնացվում են նաև բնական աղետների հետևանքները, պահուստների և պաշարների ձևավորման արդյունավետությունը, պահեստավորման ենթակառուցվածքների զարգացումը և ցածր ինքնաբավություն ունեցող ապրանքների ներմուծման արտաքին ռիսկերի կառավարումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պետական կառավարման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, քանի որ պարենային անվտանգության ապահովումը պահանջում է գյուղատնտեսության, տնտեսության, սոցիալական պաշտպանության, առողջապահության, արտակարգ իրավիճակների և այլ ոլորտների քաղաքականությունների համակարգված իրականացում։ Այդ շրջանակում կարևոր են պետական պարենային պահուստների ձևավորումն ու կառավարումը, ռազմավարական պաշարների բավարար մակարդակի պահպանումը, ճգնաժամային իրավիճակներում արագ արձագանքման մեխանիզմների զարգացումը և պարենային մատակարարման շղթաների շարունակականության ապահովումը։ ՀՀ ռազմավարական փաստաթղթերում որպես առաջնահերթություն նշվում են նաև բավարար պարենային պաշարների և կենսապես կարևորագույն պարենամթերքի նյութական պահուստի առկայությունը, անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների զարգացումը և պարենային արժեշղթաներում կորուստների նվազեցումը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղատնտեսության արտադրողականության բարձրացման, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման, ոռոգման և պահեստավորման համակարգերի բարելավման, գյուղատնտեսական ապահովագրության, արտադրողների ֆինանսավորման և շուկաների հասանելիության ընդլայնման խնդիրներին։ Այս միջոցառումները կարևոր են ոչ միայն ներքին պահանջարկի բավարարումն ապահովելու, այլև տեղական արտադրողների մրցունակությունը բարձրացնելու և գյուղատնտեսական արտադրության նկատմամբ արտաքին ցնցումների ազդեցությունը նվազեցնելու համար։ Պարենային անվտանգության մեկ այլ կարևոր բաղադրիչ է բնակչության տնտեսական հասանելիությունը․ նույնիսկ սննդամթերքի բավարար ֆիզիկական առկայության պայմաններում դրա բարձր գները կամ բնակչության եկամուտների ցածր մակարդակը կարող են սահմանափակել տարբեր սոցիալական խմբերի լիարժեք սննդով ապահովվածությունը։ Այդ պատճառով կառավարման համակարգի կատարելագործումը ենթադրում է նաև սոցիալական քաղաքականության, գնային միջավայրի, զբաղվածության և եկամուտների հետ կապված գործոնների համատեղ դիտարկում։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ է նաև պարենի որակի և անվտանգության ապահովումը, քանի որ պարենային ապահովվածությունը չի կարող սահմանափակվել սննդամթերքի քանակական հասանելիությամբ։ ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության համակարգի զարգացման ռազմավարությունը նախատեսում է օրենսդրության կատարելագործում, սննդի ամբողջ շղթայի վերահսկելիության ապահովում, լաբորատոր կարողությունների զարգացում, հետագծելիության համակարգերի ներդրում և վտանգների վերլուծության ու հսկման կրիտիկական կետերի սկզբունքների կիրառում։ Հետազոտության շրջանակում կարող է կարևորվել նաև տեղեկատվական և վերլուծական համակարգերի զարգացումը, քանի որ արդյունավետ կառավարումը պահանջում է պարենային շուկաների, արտադրության, ներմուծման, պահուստների, գների և սպառման վերաբերյալ հավաստի ու ժամանակին տվյալներ։ Նման համակարգերի կատարելագործումը հնարավորություն է տալիս ավելի վաղ հայտնաբերել հնարավոր ճգնաժամերը, գնահատել ռիսկերը և պետական միջոցները նպատակաուղղել առավել խոցելի ուղղություններին։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրա շրջանակում առաջարկվող մոտեցումները կարող են օգտագործվել պարենային անվտանգության պետական քաղաքականության կատարելագործման, գյուղատնտեսական արտադրության խթանման, ռազմավարական պաշարների կառավարման, ներմուծման ռիսկերի նվազեցման և բնակչության համար սննդամթերքի մատչելիության բարձրացման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը պարենային անվտանգությունը դիտարկում է որպես տնտեսական, սոցիալական, գյուղատնտեսական և կառավարչական գործոնների փոխկապակցված համակարգ և նպատակ ունի բացահայտելու Հայաստանի Հանրապետությունում դրա կառավարման հիմնական խոչընդոտները՝ առաջարկելով համակարգի կայունության, ճկունության և դիմակայունության բարձրացման հնարավոր ուղղություններ։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է բանջարային լոբու սորտանմուշների կենսաձևաբանական առանձնահատկությունների և սելեկցիոն արժեքի ուսումնասիրությանը Արարատյան դաշտի ագրոկլիմայական պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են լոբու տարբեր սորտանմուշների աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, բույսերի կենսաբանական հատկանիշները, վեգետացիոն շրջանի տևողությունը, ծաղկման և պտղավորման ընթացքը, ինչպես նաև բերքի ձևավորման օրինաչափությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սորտանմուշների արտադրողականության, բերքատվության կառուցվածքի, պտղի որակական և տնտեսական արժեք ունեցող հատկանիշների գնահատմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տվյալ տարածաշրջանի պայմաններին առավել հարմար և հեռանկարային ձևերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սորտանմուշների հարմարվողականության գնահատումը՝ հաշվի առնելով Արարատյան դաշտի կլիմայական և հողային պայմանները, ջերմաստիճանային ռեժիմը, խոնավության առանձնահատկությունները և մշակության պայմանները։ Սելեկցիոն գնահատման միջոցով բացահայտվում են այն ձևերը, որոնք կարող են արժեքավոր լինել նոր սորտերի ստեղծման, առկա սորտերի բարելավման և արտադրության մեջ բարձրարժեք տնկանյութի ընտրության համար։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի նաև բանջարային լոբու գենետիկական բազմազանության արդյունավետ օգտագործման, տեղական պայմաններին հարմարեցված սորտերի ընտրության և մշակաբույսի արտադրողականության բարձրացման տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել սելեկցիոն ծրագրերում, սերմնաբուծության և բանջարաբուծության ոլորտներում, ինչպես նաև Արարատյան դաշտում լոբու արդյունավետ մշակության տեխնոլոգիաների կատարելագործման նպատակով։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսության մասնագետներին, բուսաբույծներին, սելեկցիոներներին, ագրոնոմներին, կենսաբաններին, հետազոտողներին, դասախոսներին և գյուղատնտեսական ուղղությունների ուսանողներին։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական անվտանգության ապահովման հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով տնտեսական կայունությունը որպես ազգային անվտանգության կարևորագույն բաղադրիչ և երկրի երկարաժամկետ զարգացման անհրաժեշտ պայման։ Տնտեսական անվտանգությունը ներառում է ոչ միայն առանձին տնտեսական ցուցանիշների պահպանումը, այլև տնտեսության դիմակայունությունը ներքին և արտաքին ցնցումների, ճգնաժամերի, ֆինանսական ռիսկերի և կառուցվածքային խոցելիությունների նկատմամբ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են տնտեսական անվտանգության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրա հիմնական բաղադրիչները, գնահատման չափորոշիչները և հնարավոր սպառնալիքների բացահայտման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ մակրոտնտեսական իրավիճակի գնահատմանը՝ տնտեսական անվտանգության տեսանկյունից, ինչպես նաև այն ցուցանիշներին, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել երկրի տնտեսական համակարգի կայունության և խոցելիության մակարդակը։ Հետազոտություններում տնտեսական անվտանգության գնահատման համար կիրառվում են տարբեր ցուցանիշներ և դրանց շեմային արժեքներ, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված ձևով գնահատել առկա ռիսկերը և մշակել համապատասխան տնտեսական քաղաքականություն։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ներքին և արտաքին սպառնալիքներին, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ Հայաստանի տնտեսական ինքնուրույնության, ֆինանսական կայունության, արտադրական ներուժի, ներդրումային ակտիվության, զբաղվածության և բնակչության սոցիալ-տնտեսական բարեկեցության վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տնտեսության կառուցվածքային խնդիրներին, արտաքին տնտեսական կախվածություններին, արտադրության և արտահանման դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությանը, պարենային և էներգետիկ անվտանգության հարցերին, ինչպես նաև տնտեսական ճգնաժամերին դիմակայելու կարողությունների ձևավորմանը։ ՀՀ պայմաններում տնտեսական անվտանգության կարևոր ուղղություններից է նաև ագրարային և պարենային ոլորտների կայունությունը, քանի որ պարենային անկախությունը դիտարկվում է երկրի տնտեսական անվտանգության կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Ուսումնասիրության առանցքային խնդիրներից է տնտեսական անվտանգության ապահովման արդյունավետ պետական քաղաքականության ձևավորումը։ Այդ համատեքստում կարևորվում են ռիսկերի կանխատեսումը, սպառնալիքների վաղ հայտնաբերումը, տնտեսական քաղաքականության ճկունությունը, իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների կատարելագործումը, ինչպես նաև պետական կառավարման և մասնավոր հատվածի փոխգործակցությունը։ Տնտեսական անվտանգության իրավական հիմքերի զարգացումը ևս դիտարկվում է որպես համակարգի արդյունավետության կարևոր պայման։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի տնտեսական անվտանգության մակարդակի գնահատման մեթոդաբանության կատարելագործմանը, սպառնալիքների և խոցելիությունների բացահայտմանը և դրանց նվազեցմանն ուղղված տնտեսական քաղաքականության մշակմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, պետական կառավարման և ազգային անվտանգության ոլորտների մասնագետներին, ֆինանսական ու տնտեսական քաղաքականություն մշակողներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Հայաստանի տնտեսական անվտանգության հիմնախնդիրների համակարգային դիտարկում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տնտեսական կայունությանը սպառնացող ներքին և արտաքին գործոնները և հիմնավորել դրանց կանխարգելման ու չեզոքացման արդյունավետ մեխանիզմները։

Журналистика

Այս աշխատությունը նվիրված է զանգվածային լրատվության միջոցների իրավական կարգավորման և ինքնակարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում։ Աշխատությունում վերլուծվում են ԶԼՄ-ների գործունեության իրավական հիմքերը, տեղեկատվության ազատության, խոսքի ազատության, լրագրողական գործունեության պաշտպանության և պատասխանատվության հարցերը՝ հաշվի առնելով տվյալ ժամանակաշրջանի իրավական և հասարակական միջավայրը։ Ուսումնասիրվում են պետական կարգավորման մեխանիզմները, օրենսդրական սահմանափակումներն ու երաշխիքները, ինչպես նաև լրատվամիջոցների կողմից ինքնակարգավորման սկզբունքների կիրառման հնարավորությունները՝ մասնագիտական էթիկայի, լրագրողական չափանիշների և հանրային վստահության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում ԶԼՄ-ների իրավական կարգավորման միջազգային փորձին, մեդիա ոլորտի զարգացման խնդիրներին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է հավասարակշռել տեղեկատվության ազատությունն ու հասարակական պատասխանատվությունը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, լրագրողների, մեդիա ոլորտի հետազոտողների, ուսանողների, դասախոսների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են մամուլի իրավական կարգավորման, լրագրողական ինքնակարգավորման և տեղեկատվական հարաբերությունների զարգացման հարցերով։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է շաքարային դիաբետ ունեցող վիրաբուժական հիվանդների բուժման համատեքստում ենթաստամոքսային գեղձի բջջային կամ հյուսվածքային մշակույթի փոխպատվաստման հնարավորությունների կլինիկական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ենթաստամոքսային գեղձի ներզատական ֆունկցիայի մասնակի փոխարինման կամ աջակցման գաղափարն է՝ կենսունակ բջջային նյութի կիրառմամբ։ Քննվում են դիաբետի պայմաններում ածխաջրային նյութափոխանակության խանգարումները, ինսուլինային կարգավորման նշանակությունը և այն գործոնները, որոնք վիրաբուժական միջամտությունների ընթացքում կամ դրանից հետո կարող են բարդացնել հիվանդների ընդհանուր վիճակի կառավարումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխպատվաստվող բջջային նյութի ֆունկցիոնալ ակտիվության պահպանմանը, օրգանիզմում դրա կենսունակությանը և նյութափոխանակային ցուցանիշների վրա հնարավոր ազդեցությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել բջջային ու հյուսվածքային փոխպատվաստման կենսաբանական հիմքերը, իմունաբանական համատեղելիության խնդիրները, փոխպատվաստված նյութի նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքը և դրա գործունեության տևողության գնահատումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուժման արդյունքների կլինիկական և լաբորատոր գնահատումը՝ նպատակ ունենալով հասկանալ, թե տվյալ մոտեցումը որքանով կարող է նպաստել գլյուկոզային հոմեոստազի կարգավորմանը և հիվանդների ընդհանուր նյութափոխանակային վիճակի բարելավմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վիրաբուժական հիվանդների առանձնահատկություններին, քանի որ դիաբետը կարող է կապված լինել հետվիրահատական ընթացքի և վերականգնման լրացուցիչ դժվարությունների հետ։ Բջջային փոխպատվաստման ուսումնասիրությունը դիտարկվում է որպես ավանդական բուժական մոտեցումները լրացնող գիտական ուղղություն, որի գնահատման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն հնարավոր նյութափոխանակային ազդեցությունը, այլև իմունաբանական, վիրաբուժական և երկարաժամկետ անվտանգության խնդիրները։ Առանձին նշանակություն ունի մեթոդի սահմանափակումների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ փոխպատվաստված բջիջների ֆունկցիայի պահպանման և օրգանիզմի իմունային արձագանքի հետ կապված հարցերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է վիրաբուժության, էնդոկրինոլոգիայի, փոխպատվաստաբանության և բջջային կենսաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ենթաստամոքսային գեղձի բջջային նյութի փոխպատվաստումը որպես դիաբետի բուժման պատմականորեն ուսումնասիրված փորձարարական և կլինիկական ուղղություններից մեկը։