Քվաքերներ

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բիսմութ-ստրոնցիում-կալցիում-պղինձ-թթվածին բազմաբաղադրիչ համակարգում ձևավորվող բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդիչ ֆազերի ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը, խառնուրդային բաղադրիչների ազդեցության գնահատմանը և գերհաղորդական նոր վիճակների որոնմանը։ Հետազոտության կենտրոնում նյութի քիմիական կազմի, բյուրեղային կառուցվածքի և գերհաղորդիչ բնութագրերի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում է, թե տարբեր խառնուրդների ներմուծումը ինչպես կարող է փոփոխել բյուրեղային ցանցը, ֆազային կազմը, լիցքակիրների վիճակը և գերհաղորդական անցման բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բազմաֆազ համակարգերում տարբեր գերհաղորդիչ կառուցվածքների ձևավորմանը և դրանց կայունության պայմանների ընդհանուր օրինաչափություններին։ Դիտարկվում են կրիտիկական ջերմաստիճանը, էլեկտրական դիմադրության փոփոխությունը, մագնիսական հատկությունները և գերհաղորդիչ վիճակը բնութագրող այլ ֆիզիկական ցուցանիշներ՝ որպես նյութի կառուցվածքային փոփոխությունների գնահատման միջոցներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում խառնուրդային ատոմների հնարավոր դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են ազդել բյուրեղային ցանցի տեղային կառուցվածքի, թթվածնային ենթահամակարգի և էլեկտրոնային հատկությունների վրա՝ դրանով պայմանավորելով գերհաղորդական վարքի փոփոխությունները։ Հետազոտության շրջանակում տարբեր բաղադրությամբ նմուշների կառուցվածքային և ֆիզիկական բնութագրերի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կազմ-կառուցվածք-հատկություն կապերը և առանձնացնելու գերհաղորդականության տեսանկյունից առավել հետաքրքիր ֆազերը։ Նոր բարձր ջերմաստիճանային ֆազերի որոնումը դիտարկվում է նյութագիտության կարևոր ուղղություն, որը կապված է ավելի բարձր անցումային ջերմաստիճան, կայունություն կամ բարելավված ֆիզիկական բնութագրեր ունեցող նյութերի հայտնաբերման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ֆազային փոխակերպումների, բյուրեղային արատների և նյութի միկրոկառուցվածքի նշանակությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պինդ մարմնի ֆիզիկայի, գերհաղորդականության տեսության, բյուրեղագիտության և նյութագիտության մոտեցումները՝ բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդիչ նյութերի կառուցվածքային ու ֆիզիկական հատկությունների փոխկապակցվածությունը բացահայտելու և նոր հեռանկարային ֆազերի հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։

Литература

Ժողովածուն հայ ժողովրդական բանահյուսության բազմաշերտ ժառանգության հերթական հատորն է, որն արտացոլում է ժողովրդի ստեղծագործական երևակայությունը, կենսափորձը, բարոյական պատկերացումներն ու աշխարհընկալումը։ Հեքիաթները բանավոր ավանդույթի միջոցով պահպանված պատմություններ են, որոնցում միահյուսվում են իրական կյանքի դրվագները, ժողովրդական իմաստությունը, երևակայական իրադարձություններն ու խորհրդանշական կերպարները։ Դրանց սյուժեներում հաճախ հանդիպում են բարու և չարի պայքարը, արդարության վերականգնումը, դժվարությունների հաղթահարումը, խելքի ու հնարամտության դերը, մարդկային հարաբերությունների բարդությունները և հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը։ Հեքիաթային պատումները առանձնանում են պատկերավոր լեզվով, կենդանի երկխոսություններով, կրկնվող արտահայտություններով, ավանդական սյուժետային կառուցվածքներով և կերպարների բնորոշ համակարգով։ Դրանք կարևոր տեղեկություններ են պարունակում ժողովրդի կենցաղի, սովորույթների, արժեքների, հավատալիքների ու մշակութային հիշողության մասին։ Հեքիաթների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել նաև բանավոր ստեղծագործության փոխանցման, փոփոխության և պահպանման առանձնահատկությունները։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է հայ բանահյուսության հետազոտման, ժողովրդական գրականության գեղարվեստական առանձնահատկությունների բացահայտման և ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել բանագետներին, ազգագրագետներին, գրականագետներին, ուսանողներին և ժողովրդական ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի մասնագիտական դասընթացում իրադրային (situational) քերականության ուսուցման մեթոդական առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով լեզվի գործառական կիրառման վրա հիմնված ուսուցման արդյունավետությունը։ Հեղինակը վերլուծում է քերականության ուսուցման ավանդական և հաղորդակցական մոտեցումների տարբերությունները և հիմնավորում իրադրային ուսուցման դերը ուսանողների լեզվական կարողությունների զարգացման գործում։ Գրքում դիտարկվում է քերականական նյութի ներկայացման և ամրապնդման գործընթացը իրական կամ մոդելավորված հաղորդակցական իրավիճակների միջոցով, որոնք նպաստում են քերականական կառուցվածքների գիտակցված և գործնական յուրացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական անգլերենի ուսուցման առանձնահատկություններին՝ որտեղ քերականությունը դիտարկվում է որպես մասնագիտական հաղորդակցության արդյունավետության ապահովման միջոց։ Հեղինակը ներկայացնում է դասի կազմակերպման մեթոդական մոդելներ, դերային խաղերի, իրավիճակային վարժությունների և խնդիրահեն ուսուցման կիրառման ձևեր։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ իրադրային քերականության ուսուցումը նպաստում է ուսանողների հաղորդակցական կոմպետենցիայի ձևավորմանը, լեզվական ճկունությանը և մասնագիտական խոսքի զարգացմանը։ Այն օգտակար է անգլերենի դասավանդողների, լեզվաբանների և բարձրագույն կրթության ոլորտի մանկավարժների համար։

Другие предметы

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի պայմաններում բանջարային լոբու հիմնական վնասատուների կենսաէկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց դեմ արդյունավետ պայքարի միջոցառումների մշակմանը։ Գրքում ներկայացվում են վնասատուների տեսակային կազմը, կենսաշրջանները, տարածման օրինաչափությունները, զարգացման վրա ազդող կլիմայական և ագրոէկոլոգիական գործոնները, ինչպես նաև դրանց հասցրած վնասի բնույթն ու տնտեսական նշանակությունը։ Հեղինակը վերլուծում է վնասատուների մշտադիտարկման, կանխատեսման և վերահսկման ժամանակակից մեթոդները՝ գնահատելով ագրոտեխնիկական, կենսաբանական և քիմիական պայքարի միջոցների արդյունավետությունը։ Աշխատությունն ընդգրկում է դաշտային հետազոտությունների արդյունքներ, փորձարարական տվյալներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք նպաստում են բերքի կորստի նվազեցմանը, բույսերի առողջության պահպանմանը և լոբու մշակության արդյունավետության բարձրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է բուսապաշտպանության մասնագետների, գյուղատնտեսների, էնտոմոլոգների, գիտաշխատողների, ագրոնոմների, ֆերմերների և գյուղատնտեսական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միջբյուջետային հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջև ֆինանսական ռեսուրսների բաշխման, բյուջետային լիազորությունների տարանջատման և տարբեր մակարդակների բյուջեների միջև ֆինանսական փոխհարաբերությունների կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են միջբյուջետային փոխանցումների, դոտացիաների և ֆինանսական համահարթեցման մեխանիզմները, դրանց ազդեցությունը համայնքների ֆինանսական կայունության և ինքնուրույնության վրա, ինչպես նաև պետական և համայնքային բյուջեների եկամուտների ու ծախսային պարտավորությունների փոխհարաբերությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է առկա համակարգի արդյունավետության գնահատումը և այն տնտեսական ու կառավարչական խնդիրների բացահայտումը, որոնք կարող են խոչընդոտել հանրային ֆինանսների արդյունավետ կառավարմանը և տարածքային զարգացման հավասարակշռությանը։ Քննարկվում են նաև համայնքների ֆինանսական հնարավորությունների տարբերությունները, բյուջետային ռեսուրսների վերաբաշխման անհրաժեշտությունը և միջբյուջետային հարաբերությունների միջոցով սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունների մեղմացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ֆինանսական ապակենտրոնացման, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսական կարողությունների ամրապնդման և բյուջետային գործընթացների թափանցիկության ու արդյունավետության բարձրացման հարցերին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, համայնքային կառավարման ներկայացուցիչների, հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար՝ Հայաստանի միջբյուջետային համակարգի առանձնահատկությունները, առկա խնդիրներն ու դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները ուսումնասիրելու նպատակով։

История

Այս գիրքը ներկայացնում է Խորհրդային Հայաստանի ձևավորման և միջազգային իրավաքաղաքական դիրքի խնդիրը՝ կենտրոնանալով 1921 թվականի Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերի վրա, որոնք վճռորոշ դեր են ունեցել Հարավային Կովկասի սահմանների վերջնական ձևավորման գործում։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է այդ պայմանագրերի կնքման պատմական պայմանները, տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև խորհրդային Ռուսաստանի, Թուրքիայի և հարևան պետությունների քաղաքական շահերի բախումը։ Գրքում բացատրվում է, թե ինչպես են այդ համաձայնագրերը ազդել Հայաստանի տարածքային կորուստների և պետականության սահմանների վրա, ինչ իրավական և քաղաքական հետևանքներ են ունեցել Խորհրդային Հայաստանի համար, և ինչպես են դրանք ընկալվել տարբեր պատմագիտական մոտեցումներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական գործընթացներին, բանակցությունների փակ բնույթին և հայկական կողմի սահմանափակ մասնակցությանը այդ որոշումների ձևավորման ընթացքում։ Ստեղծագործությունը համադրում է պատմական փաստերը և գիտական վերլուծությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ այդ պայմանագրերի նշանակությունը և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի նորագույն պատմության վրա։