1846 թվականի օրացույց՝ ըստ տերունական և հայոց թվականների

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրարային ոլորտում պետական կարգավորման անհրաժեշտության, հիմնական ուղղությունների, կիրառվող տնտեսական մեխանիզմների և ոլորտի կայուն զարգացման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետության դերակատարությունն է գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման, պարենային ապահովվածության, գյուղական տարածքների սոցիալ-տնտեսական կենսունակության և ագրարային տնտեսությունների գործունեության համար նպաստավոր պայմանների ձևավորման գործընթացներում։ Քննվում են ագրարային շուկայի առանձնահատկությունները, գյուղատնտեսական արտադրությանը բնորոշ բնական և տնտեսական ռիսկերը, արտադրության սեզոնայնությունը, հողային ու ջրային ռեսուրսների օգտագործման խնդիրները, ինչպես նաև արտադրողների ֆինանսական և նյութատեխնիկական հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական աջակցության տնտեսական գործիքներին, վարկավորման և ներդրումների խթանման մեխանիզմներին, ենթակառուցվածքների զարգացմանը, գյուղատնտեսական ապահովագրության և ռիսկերի կառավարման նշանակությանը՝ առանց դրանք դիտարկելու շուկայական հարաբերություններին փոխարինող միջոցների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են պետության և մասնավոր հատվածի փոխգործակցության հնարավորությունները, գյուղացիական տնտեսությունների և ագրարային կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացման նախադրյալները, արտադրողականության աճի և ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման խթանման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման, վերամշակման, պահպանման և մատակարարման շղթաների արդյունավետ կազմակերպումը, քանի որ ագրարային քաղաքականության արդյունքները պայմանավորված են ոչ միայն արտադրության ծավալով, այլև արտադրողից մինչև սպառող ամբողջ տնտեսական համակարգի գործունեությամբ։ Դիտարկվում են նաև հողային հարաբերությունների կարգավորման, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի արդյունավետ օգտագործման, ոռոգման համակարգերի զարգացման և բնական ռեսուրսների պահպանության հարցերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել պետական ծրագրերի արդյունավետության գնահատման չափանիշները, ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործումը և աջակցության տարբեր ձևերի ազդեցությունը գյուղատնտեսական տնտեսությունների գործունեության վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, պետական տնտեսական կարգավորման, գյուղական զարգացման և հանրային քաղաքականության մոտեցումները՝ ագրարային ոլորտի արդյունավետության, մրցունակության և երկարաժամկետ կայունության բարձրացման հետ կապված խնդիրները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

Журналистика

Հոդվածը նվիրված է 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի դեմ սկսված ռազմական գործողություններին, դրանց քաղաքական նախադրյալներին և տարածաշրջանային անվտանգության վրա ունեցած ազդեցությանը։ Ներկայացվում են Ադրբեջանի իշխանությունների հայտարարությունները, որոնց համաձայն՝ ռազմական գործողությունները նպատակ ունեին վերականգնելու վերահսկողությունը Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ և հասնելու տեղի հայկական զինված կազմավորումների զինաթափմանը։ Անդրադարձ է կատարվում ադրբեջանական կողմի ներկայացրած հանձնվելու պահանջներին, Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության անվտանգության խնդիրներին և Հայաստանի իշխանությունների արձագանքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական գործողություններին նախորդած իրավիճակին, Լաչինի միջանցքի երկարատև շրջափակման հետևանքով առաջացած հումանիտար ճգնաժամին, ինչպես նաև 2020 թվականի պատերազմից հետո տարածաշրջանում ձևավորված քաղաքական և անվտանգային պայմաններին։ Լուսաբանվում են Ստեփանակերտում և այլ բնակավայրերում ստեղծված իրավիճակը, խաղաղ բնակչության նկատմամբ սպառնալիքները, ռազմական գործողությունների հետևանքով արձանագրված զոհերի ու վիրավորների մասին տեղեկությունները և միջազգային հանրության մտահոգությունները։ Քննարկվում են Ռուսաստանի խաղաղապահ ուժերի դերակատարությունը, Հայաստանի և Ադրբեջանի պաշտոնական դիրքորոշումների տարբերությունները, ինչպես նաև միջազգային կազմակերպությունների և առանձին պետությունների՝ ռազմական գործողությունները դադարեցնելու կոչերը։ Հոդվածը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հակամարտության սրման անմիջական պատճառների, Ադրբեջանի ներկայացրած քաղաքական պահանջների և Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության առջև ծառացած մարտահրավերների մասին։ Նյութը կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է 2023 թվականի սեպտեմբերյան իրադարձությունների ժամանակագրության, Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական զարգացումների, միջազգային արձագանքների և հակամարտության հումանիտար հետևանքների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, լրագրողների և տարածաշրջանային անվտանգության հարցերով զբաղվող հետազոտողների համար։

Литература

Սա բանասիրական և ժողովրդական բանահյուսության ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայոց իրապատում հեքիաթների ժանրային և տիպաբանական համակարգի համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են իրապատում հեքիաթների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, սյուժետային մոդելները, կերպարային համակարգը և պատմողական ձևերը՝ դրանց համեմատական դիտարկմամբ հայկական բանահյուսության մյուս ժանրերի հետ։ Վերլուծվում են հեքիաթների տիպաբանական դասակարգումները, տարածքային և տեղական տարբերակները, ինչպես նաև պատմական-մշակութային գործոնների ազդեցությունը դրանց ձևավորման և զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրապատում և ֆանտաստիկ տարրերի փոխհարաբերությանը, ժողովրդական մտածողության արտահայտման ձևերին և հեքիաթների լեզվաոճական առանձնահատկություններին։ Քննարկվում է նաև բանահյուսական նյութի փոխանցման ավանդույթը, նրա պահպանման ու վերափոխման գործընթացները ժամանակի ընթացքում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բանահյուսագիտության, տիպաբանության և մշակութաբանական ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ նպաստելով հայ ժողովրդական հեքիաթների գիտական համակարգմանն ու վերլուծությանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության կապի և հեռահաղորդակցության ոլորտում մարքեթինգային գործունեության առանձնահատկությունների, զարգացման միտումների և արդյունավետության բարձրացման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեռահաղորդակցական ծառայությունների շուկայի կառուցվածքը, սպառողների պահանջարկի ձևավորումը, ծառայությունների առաջարկի առանձնահատկությունները և ընկերությունների մարքեթինգային ռազմավարությունների մշակման սկզբունքներն են։ Քննվում են ոլորտի տեխնոլոգիական արագ փոփոխությունների ազդեցությունը շուկայական հարաբերությունների վրա, նոր ծառայությունների առաջացման պայմանները, մրցակցային միջավայրի ձևավորումը և կազմակերպությունների կողմից հաճախորդների տարբեր խմբերի պահանջմունքների բացահայտման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շուկայի հատվածավորմանը, նպատակային սպառողական խմբերի ընտրությանը, ծառայությունների դիրքավորմանը, գնային քաղաքականությանը, վաճառքի և սպասարկման ուղիների կազմակերպմանը, ինչպես նաև գովազդային ու հաղորդակցական միջոցների կիրառմանը։ Ուսումնասիրվում են հեռախոսային, շարժական կապի, ինտերնետային և այլ հեռահաղորդակցական ծառայությունների շուկայավարման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով ծառայությունների ոչ նյութական բնույթը, տեխնիկական որակի նշանակությունը և հաճախորդների սպասարկման շարունակականությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սպառողների վարքագծի, գոհունակության և հավատարմության ուսումնասիրությունը, քանի որ հեռահաղորդակցության ոլորտում կազմակերպությունների երկարաժամկետ արդյունավետությունը մեծապես կապված է ոչ միայն նոր բաժանորդների ներգրավման, այլև գործող հաճախորդների հետ կայուն հարաբերությունների պահպանման հետ։ Դիտարկվում են նաև ծառայությունների որակի, ապրանքանիշի հեղինակության, սակագնային առաջարկների և լրացուցիչ ծառայությունների ազդեցությունը կազմակերպությունների շուկայական դիրքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել մարքեթինգային տեղեկատվության հավաքագրման և մշակման մեթոդները, պահանջարկի գնահատումը, վաճառքի կանխատեսումը և մարքեթինգային ծրագրերի արդյունավետության չափման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև թվային տեխնոլոգիաների զարգացման պայմաններում հաճախորդների հետ հաղորդակցության նոր ձևերին և անհատականացված ծառայությունների հնարավորություններին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մարքեթինգի, ծառայությունների կառավարման, հեռահաղորդակցության տնտեսագիտության և ռազմավարական կառավարման մոտեցումները՝ կապի ոլորտում կազմակերպությունների շուկայական գործունեության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ուղեղի արյան շրջանառության փորձարարական խանգարումների և դրանց հետևանքով առաջացող վարքային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով մեսեդինի կիրառմամբ համուղղման հնարավորություններին։ Գրքում ներկայացվում են ուղեղի իշեմիկ և հիպօքսիկ վիճակների մոդելավորման փորձարարական մոտեցումները, ինչպես նաև այդ պայմաններում կենդանիների վարքային, նյարդաֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական փոփոխությունները։ Հեղինակը վերլուծում է մեսեդինի ազդեցության մեխանիզմները՝ ընդգծելով նրա նյարդապաշտպանիչ հատկությունները, արյան շրջանառության կարգավորման և նեյրոմեդիատորային համակարգերի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև փորձարարական արդյունքների գնահատման չափանիշները, դեղաչափային կախվածությունները և բուժման արդյունավետության համեմատական վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարքային փոփոխությունների՝ հիշողության, ուսուցման և շարժողական ակտիվության վերականգնման դինամիկային։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նյարդաբանների, դեղաբանների, փորձարարական բժշկության մասնագետների և կենսաբժշկական հետազոտողների համար՝ նպաստելով ուղեղի արյան շրջանառության խանգարումների բուժման նոր մոտեցումների զարգացմանը։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1846–1917 թվականներին Թիֆլիսի նահանգի տնտեսական, հասարակական և մշակութային կյանքում հայ բուրժուազիայի գործունեության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Ռուսական կայսրության Հարավային Կովկասում ընթացող սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում հայ ձեռնարկատերերի, առևտրականների, արդյունաբերողների, ֆինանսական գործիչների և քաղաքային սեփականատերերի մասնակցությունն է տարածաշրջանի շուկայական հարաբերությունների զարգացմանը։ Քննվում են կապիտալի կուտակման հիմնական աղբյուրները, առևտրային գործունեության ուղղությունները, արտադրական ձեռնարկությունների ձևավորումը, ֆինանսավարկային հարաբերությունների զարգացումը և հայ գործարար շրջանակների կապերը ինչպես Կովկասի, այնպես էլ Ռուսական կայսրության այլ տնտեսական կենտրոնների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Թիֆլիս քաղաքին՝ որպես վարչական, առևտրային և մշակութային խոշոր կենտրոնի, որտեղ հայ բնակչության տարբեր սոցիալական խմբեր կարևոր տեղ էին զբաղեցնում քաղաքային տնտեսության մեջ։ Ուսումնասիրվում է առևտրային կապիտալի աստիճանական ներգրավումը արդյունաբերական ոլորտում, ձեռնարկատիրական գործունեության նոր ձևերի տարածումը, ընկերությունների և ֆինանսական կառույցների ձևավորումը, ինչպես նաև տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման ազդեցությունը ապրանքաշրջանառության և շուկաների ընդլայնման վրա։ Կարևորվում է հայ բուրժուազիայի սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ առանձնացնելով տարբեր տնտեսական հնարավորություններ և գործունեության ոլորտներ ունեցող խմբերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գործարար ընտանիքների տնտեսական ռազմավարություններին, սեփականության ձևերին և կապիտալի փոխանցման ու ընդլայնման առանձնահատկություններին։ Առանձին ուղղություն է հայ ձեռնարկատիրական շրջանակների հասարակական և բարեգործական գործունեությունը։ Քննվում է նրանց մասնակցությունը կրթական, մշակութային, հրատարակչական և համայնքային նախաձեռնությունների ֆինանսավորմանը, ինչպես նաև հայկական հասարակական հաստատությունների զարգացմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են տնտեսական շահերի և քաղաքային կառավարման միջև փոխհարաբերությունները, հասարակական կառույցներում գործարար խավի մասնակցությունը և սոցիալական ազդեցության ձևավորման մեխանիզմները։ Ժամանակաշրջանի ընթացքում տեղի ունեցած արդյունաբերականացման, քաղաքայնացման, տնտեսական ճգնաժամերի, քաղաքական շարժումների և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ազդեցությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայ բուրժուազիայի գործունեության փոփոխություններին տարբեր պատմական փուլերում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հարավային Կովկասի տնտեսական և սոցիալական պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ գործարար խավի դերի, տնտեսական արդիականացման գործընթացների և Թիֆլիսի նահանգի բազմազգ հասարակության սոցիալ-տնտեսական զարգացման մասին։