Աղվ, կամ ներում

Религия

Գիրքը քրիստոնեական Սուրբ Գրքի Նոր Կտակարանի հայերեն հրատարակություն է, որն ընդգրկում է քրիստոնեական հավատքի հիմքում ընկած սրբազան տեքստերը։ Նոր Կտակարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի, մահվան և հարության մասին ավետարանական վկայությունները, ինչպես նաև վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման և առաքելական գործունեության մասին պատմություններն ու ուսուցումները։ Դրա կազմում ավանդաբար ներառվում են չորս Ավետարանները, Գործք առաքելոցը, առաքելական թղթերը և Հայտնության գիրքը։ Այս գրքերը կարևոր նշանակություն ունեն քրիստոնեական աստվածաբանության, եկեղեցական կյանքի, բարոյական ուսմունքի և հոգևոր դաստիարակության համար։ Դրանցում քննարկվում են հավատքի, սիրո, ներման, ապաշխարության, արդարության, ծառայության և մարդու հոգևոր վերափոխման գաղափարները։ Նոր Կտակարանի տեքստերը դարեր շարունակ օգտագործվել են եկեղեցական արարողությունների, քարոզների, անհատական ընթերցանության և կրոնական կրթության ընթացքում։ Հայերեն հրատարակությունների պատմության տեսանկյունից նման գրքերը կարևոր դեր են ունեցել քրիստոնեական ուսմունքի տարածման, սուրբգրային լեզվի պահպանման և հայալեզու հավատացյալների հոգևոր կյանքի կազմակերպման գործում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայերեն աստվածաշնչյան թարգմանությունների, կրոնական տպագրության և հայ համայնքների հոգևոր-մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։

География

Բնապահպանական, հողագիտական և երկրաքիմիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երևան քաղաքի հողերի ծանր մետաղներով՝ արծաթով (Ag), կապարով (Pb), պղնձով (Cu), ցինկով (Zn), նիկելով (Ni), կոբալտով (Co), քրոմով (Cr) և մոլիբդենով (Mo), աղտոտվածության մակարդակի ու ժամանակային փոփոխությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքային հողերի երկրաքիմիական կազմը, ծանր մետաղների կուտակման օրինաչափությունները և դրանց տարածական բաշխման վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական գործունեության, տրանսպորտային արտանետումների, շինարարական աշխատանքների և քաղաքային այլ ազդեցությունների հնարավոր դերին հողային միջավայրի աղտոտման գործընթացներում։ Վերլուծվում են ծանր մետաղների պարունակության փոփոխությունները տարբեր ժամանակահատվածներում, դրանց տարածական անհամասեռությունը և աղտոտման առավել արտահայտված գոտիների առանձնացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են հողային նմուշառման, լաբորատոր քիմիական վերլուծության, երկրաքիմիական քարտեզագրման և վիճակագրական տվյալների մշակման մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել մետաղների բնական ֆոնային պարունակությունների և մարդածին ազդեցությամբ ձևավորված կոնցենտրացիաների համեմատությունը, ինչպես նաև աղտոտվածության գնահատման տարբեր ցուցանիշների կիրառումը։ Անդրադարձ է կատարվում ծանր մետաղների շարժունակությանը, հողերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ազդեցությանը և քաղաքային էկոհամակարգերում դրանց հնարավոր կուտակման մեխանիզմներին։ Կարևորվում է աղտոտվածության դինամիկայի ուսումնասիրությունը՝ շրջակա միջավայրի որակի փոփոխությունները, բնակչության առողջության համար հնարավոր ռիսկերը և հողային ռեսուրսների պահպանության առաջնահերթությունները գնահատելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Երևանի հողերի բնապահպանական մշտադիտարկման համակարգի կատարելագործմանը, աղտոտման աղբյուրների բացահայտմանը և կանխարգելիչ միջոցառումների գիտական հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հողագիտության, բնապահպանական երկրաքիմիայի, քաղաքային էկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր տեսակի շարժական ատամնային պրոթեզների կիրառմամբ օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիական բուժման արդյունավետության համեմատական գնահատմանը՝ արյան ագրեգատային վիճակի ցուցանիշների հիման վրա։ Ուսումնասիրվում են պրոթեզավորման տարբեր մեթոդների ազդեցությունը օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական գործընթացների վրա, ինչպես նաև արյան ռեոլոգիական հատկությունների և միկրոշրջանառության հնարավոր փոփոխությունները բուժման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շարժական պրոթեզների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկություններին, դրանց նկատմամբ օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքներին և բուժման արդյունքների գնահատման կլինիկական ու լաբորատոր չափանիշներին։ Քննարկվում է արյան ագրեգատային վիճակի ցուցանիշների նշանակությունը պրոթեզավորման արդյունավետության, կենսաբանական համատեղելիության և հնարավոր բարդությունների գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատությունն ընդգծում է օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայում բուժման մեթոդների ընտրության գիտական հիմնավորման և անհատական մոտեցման կարևորությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգների, օրթոպեդ-ստոմատոլոգների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է պտղի ներարգանդային աճի և զարգացման դանդաղման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այդ վիճակի առաջացման պատճառներին, ախտորոշման հնարավորություններին, կլինիկական առանձնահատկություններին և կանխարգելման ու բուժական մոտեցումներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են պտղի զարգացման վրա ազդող մայրական, պտղային և պլացենտային գործոնները, ինչպես նաև հղիության ընթացքի տարբեր փուլերում առաջացող այն պայմանները, որոնք կարող են հանգեցնել պտղի աճի տեմպերի անհամապատասխանության հղիության ժամկետին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վաղ հայտնաբերմանը, պտղի աճի և վիճակի դինամիկ գնահատմանը, կլինիկական ու գործիքային հետազոտությունների կիրառմանը և ախտորոշման տարբեր չափանիշների համադրմանը։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել պտղի զարգացման դանդաղման հնարավոր հետևանքները հղիության և ծննդաբերության ընթացքի, ինչպես նաև նորածնի հետագա առողջական վիճակի վրա։ Կարևորվում է հղիների ռիսկի գործոնների բացահայտումը, հղիության ընթացքում կանոնավոր բժշկական հսկողության կազմակերպումը և անհրաժեշտ կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև բուժական մարտավարության ընտրությանը՝ կախված պտղի աճի խանգարման աստիճանից, հղիության ժամկետից, մոր առողջական վիճակից և պտղի կենսական ցուցանիշներից։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել պերինատալ բարդությունների կանխարգելմանը, հղիության վարման արդյունավետության բարձրացմանը և մայրական ու պտղային առողջության պահպանմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, պերինատոլոգներին, նեոնատոլոգներին, բժշկական հետազոտողներին, կլինիկական մասնագետներին և բժշկական բուհերի ուսանողներին։

География

Գիրքը նվիրված է շտոկվերկային տիպի հանքավայրերի արդյունավետ շահագործման համար անհրաժեշտ կոնդիցիաների որոշման և բաց եղանակով մշակման հիմնական պարամետրերի օպտիմալացման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ներկայացվում են հանքավայրերի երկրաբանական առանձնահատկությունների գնահատման, օգտակար հանածոների պաշարների հաշվարկման, արդյունահանման տեխնոլոգիական գործընթացների կազմակերպման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հետ կապված հարցեր։ Ուսումնասիրվում են այն գործոնները, որոնք ազդում են հանքարդյունահանման վերջնական արդյունքների վրա՝ ներառյալ հանքաքարի որակական ցուցանիշները, արդյունահանման սահմանային պայմանները, բացահանքի ձևավորման առանձնահատկությունները, հանքաստիճանների չափերը, մակաբացման աշխատանքների ծավալները և արտադրական հզորությունների ընտրությունը։ Աշխատանքը կարևորում է տեխնիկատնտեսական հիմնավորումների դերը՝ նպատակ ունենալով ապահովել հանքային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործում, նվազեցնել արտադրական ծախսերը և բարձրացնել շահագործման անվտանգությունն ու արդյունավետությունը։ Գրքում ներկայացված մեթոդներն ու վերլուծական մոտեցումները կարող են կիրառվել տարբեր հանքավայրերի նախագծման, շահագործման պլանավորման և կառավարման գործընթացներում։ Այն նախատեսված է լեռնային ինժեներների, հանքարդյունաբերության ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են բաց հանքարդյունահանման տեխնոլոգիաներով, հանքավայրերի օպտիմալ նախագծմամբ և ռեսուրսների արդյունավետ կառավարմամբ։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է հիպոթալամուսի պրոլինով հարուստ նեյրոհորմոնների ազդեցության ուսումնասիրությանը ողնուղեղի նեյրոնային համակարգերի գործունեության վրա՝ հատկապես ողնուղեղի կիսահատման պայմաններում։ Ներկայացվում է այդ կենսաբանական ակտիվ նյութերի դերը նյարդային կարգավորման գործընթացներում, ուսումնասիրվում են դրանց ազդեցության առանձնահատկությունները միջնեյրոնների և շարժանեյրոնների ակտիվության վրա, ինչպես նաև նյարդային համակարգի վնասվածքներից հետո վերականգնողական գործընթացների հնարավոր մեխանիզմները։ Քննարկվում են նյարդահորմոնային կարգավորման, նեյրոնների փոխազդեցության և ողնուղեղային ցանցերի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների հարցերը՝ հիմնված փորձարարական հետազոտությունների արդյունքների վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նյարդաֆիզիոլոգների, կենսաբանների, բժշկական հետազոտողների, նյարդաբանների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։