Alcaligenaceae ընտանիքի նոր տեսակի մանրէներից d-ամինաացիլազի անջատումը, բնութագրումը և կիրառման հնարավորությունները

География

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հողի հեղուկացման երևույթի համակողմանի վերլուծությանը և դրա կապին Հայաստանի ակտիվ սեյսմատեկտոնական գործընթացների հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է Սարդարապատի կառուցվածքի, Փամբակ–Սևան–Սյունիքի ակտիվ խզվածքի և Սևանա լճի ավազանի վերաբերյալ նոր երկրաբանական, սեյսմոլոգիական և պալեոսեյսմոլոգիական տվյալներ՝ գնահատելով դրանց դերը ուժեղ երկրաշարժերի առաջացման և երկրաբանական վտանգների ձևավորման գործում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են հողի հեղուկացման հետքերը որպես անցյալ սեյսմիկ իրադարձությունների վկայություններ, վերլուծվում են դաշտային դիտարկումների, երկրաբանական քարտեզագրման, գեոֆիզիկական հետազոտությունների և լաբորատոր տվյալների արդյունքները, ինչպես նաև ներկայացվում են սեյսմիկ վտանգի գնահատման նոր մոտեցումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվ խզվածքների կառուցվածքին, դրանց շարժման առանձնահատկություններին և երկրաշարժերի հնարավոր ազդեցությանը բնակավայրերի, ենթակառուցվածքների և բնական միջավայրի վրա։ Աշխատությունը նախատեսված է երկրաբանների, սեյսմոլոգների, ինժեներ-երկրաբանների, բնական աղետների ռիսկերի գնահատմամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև երկրաբանական գիտություններով հետաքրքրվող հետազոտողների և ուսանողների համար։

Технология

Աշխատանքը նվիրված է ձողային համակարգերի հաշվարկման համար վերջավոր տարրերի մեթոդի նոր տարբերակի մշակմանը և դրա տեսական ու գործնական հիմնավորմանը։ Ներկայացվում են ձողային համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման, հաշվարկային սխեմաների ձևավորման և մեխանիկական վարքի թվային գնահատման հիմնական սկզբունքները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով վերջավոր տարրերի մեթոդի հնարավորությունների ընդլայնմանը և հաշվարկների արդյունավետության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրվում են ձողային տարրերի երկրաչափական և ֆիզիկական բնութագրերը, սահմանային պայմանների ձևակերպումը, հանգույցների փոխազդեցությունը, կոշտության մատրիցների կառուցումը և ընդհանուր հավասարումների համակարգի ստացումը։ Նոր մոտեցումը նպատակ ունի կատարելագործել գոյություն ունեցող հաշվարկային մեթոդները՝ ապահովելով կառուցվածքների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ավելի ճշգրիտ, կայուն և արդյունավետ որոշում։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են դիտարկվել տարբեր տեսակի ձողային համակարգեր, դրանց բեռնավորման պայմանները, ստատիկ և դինամիկ ազդեցությունները, ինչպես նաև հաշվարկների արդյունքների համեմատությունը ավանդական մեթոդների կամ հայտնի լուծումների հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում առաջարկվող մեթոդի ալգորիթմական իրականացմանը, հաշվարկային ընթացակարգերի մշակմանը և ստացված արդյունքների վերլուծությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել նոր տարբերակի կիրառելիությունը բարդ կառուցվածքային համակարգերի համար։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում շինարարական մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, հաշվարկային մեխանիկայի և ինժեներական նախագծման ոլորտների մասնագետների համար, քանի որ վերջավոր տարրերի մեթոդը ժամանակակից կառուցվածքային հաշվարկների կարևորագույն գործիքներից է։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բարձրացնել հաշվարկների ճշգրտությունը, նվազեցնել հաշվողական ծախսերը կամ ավելի արդյունավետ կերպով մոդելավորել բարդ ձողային համակարգերի աշխատանքը։ Աշխատանքի ընդհանուր նպատակը ձողային համակարգերի թվային հաշվարկի համար կատարելագործված մեթոդաբանական և հաշվարկային գործիք ստեղծելն է, որը կարող է կիրառվել ինչպես գիտական հետազոտություններում, այնպես էլ ինժեներական խնդիրների լուծման և կառուցվածքների նախագծման գործընթացում։

История

Աշխատությունը նվիրված է պատմական Հայաստանի տարածքում ոստիկանության և հասարակական կարգի պահպանության ինստիտուտների ձևավորման ու զարգացման ուսումնասիրությանը՝ պատմաաշխարհագրական տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում պետական կառավարման և իրավակարգի պահպանության այն կառույցներն են, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում պատասխանատու են եղել բնակչության անվտանգության, հասարակական կարգի, վարչական վերահսկողության և իրավական նորմերի պահպանման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ոստիկանության պատմությունը դիտարկել ոչ միայն որպես իրավապահ համակարգի զարգացման պատմություն, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանների պետական կառուցվածքի, վարչական կազմակերպման և հասարակական հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում պատմական Հայաստանի վարչատարածքային բաժանմանը, քաղաքների և բնակավայրերի կառավարման առանձնահատկություններին և այն աշխարհագրական միջավայրին, որտեղ ձևավորվել ու գործել են հասարակական կարգի պահպանության տարբեր մարմիններ։ Հատուկ նշանակություն ունի տարբեր ժամանակաշրջանների համադրական ուսումնասիրությունը, քանի որ քաղաքական իշխանության փոփոխությունները, պետական կառավարման ձևերի վերափոխումը և արտաքին ազդեցությունները անդրադարձել են նաև իրավակարգի պահպանության մեխանիզմների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել ոստիկանության գործառույթների պատմական փոփոխությունները, իրավապահ մարմինների և տեղական վարչական կառույցների փոխհարաբերությունները, հանցավորության ու հասարակական անկարգությունների դեմ պայքարի ձևերը, ինչպես նաև բնակչության և իշխանության միջև իրավական հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Պատմաաշխարհագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս այդ գործընթացները կապել կոնկրետ տարածքների, բնակավայրերի, ճանապարհների, վարչական կենտրոնների և բնակչության տեղաբաշխման հետ՝ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելով իրավապահ համակարգի գործունեության տարածքային առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև աղբյուրագիտական նյութերի ուսումնասիրությանը՝ վարչական փաստաթղթերի, պատմական վկայությունների, քարտեզների և այլ տեղեկությունների համադրմանը, ինչը կարևոր է պատմական իրադարձությունների և կառույցների տեղային ու ժամանակագրական պատկերը վերականգնելու համար։ Հետազոտության արժեքը հատկապես ընդգծվում է այն հանգամանքով, որ ոստիկանության պատմությունը դիտարկվում է լայն պատմական համատեքստում՝ պետականության, վարչական կառավարման, հասարակական կարգի և տարածքային կազմակերպման փոխկապակցվածության շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, պատմական աշխարհագրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, իրավունքի և իրավապահ համակարգերի պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու պատմական Հայաստանի տարածքներում հասարակական կարգի պահպանության համակարգերի ձևավորման և գործունեության առանձնահատկությունները՝ դրանք ներկայացնելով ժամանակի քաղաքական, վարչական և աշխարհագրական իրողությունների համատեքստում։

Биология

Բժշկակենսաբանական, նյարդաֆիզիոլոգիական և հոգեֆիզիոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մարդու գլխուղեղի ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ հոգեֆիզիոլոգիական և վեգետատիվ որոշ ցուցանիշների ժամանակային կառուցվածքի վերլուծության հիման վրա։ Քննության են առնվում կենտրոնական և վեգետատիվ նյարդային համակարգերի գործունեության փոխկապակցվածությունը, գլխուղեղի ֆունկցիոնալ վիճակների ձևավորման ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները և օրգանիզմի կարգավորիչ համակարգերի դերը արտաքին ու ներքին ազդակներին հարմարվելու գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուշադրության, զգոնության, հոգնածության, հուզական լարվածության և աշխատունակության փոփոխությունների հետ կապված հոգեֆիզիոլոգիական ցուցանիշներին, ինչպես նաև սրտի ռիթմի, շնչառության և վեգետատիվ կարգավորման այլ բնութագրերի գնահատմանը։ Վերլուծվում են ֆիզիոլոգիական ազդանշանների ժամանակային կազմակերպման առանձնահատկությունները, դրանց տատանումները, պարբերականությունը, փոփոխականությունը և տարբեր ցուցանիշների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են ժամանակային շարքերի մշակման, վիճակագրական վերլուծության, ռիթմային բաղադրիչների առանձնացման և ֆունկցիոնալ վիճակների համեմատական գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել հոգեֆիզիոլոգիական ծանրաբեռնվածության, հանգստի և տարբեր գործունեությունների պայմաններում գրանցվող ցուցանիշների փոփոխությունները՝ գլխուղեղի կարգավորիչ գործընթացների առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված տվյալների կիրառական նշանակությանը մարդու ֆունկցիոնալ վիճակի օբյեկտիվ գնահատման, հոգնածության և լարվածության ուսումնասիրության, ինչպես նաև նյարդային համակարգի գործունեության հետազոտման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյարդաֆիզիոլոգիայի, հոգեֆիզիոլոգիայի, բժշկական կենսաֆիզիկայի, ֆունկցիոնալ ախտորոշման և մարդու ֆիզիոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է արտադրական ծախսումների կառավարչական հաշվառման կազմակերպման, վերլուծության և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում արտադրական ծախսումները դիտարկվում են որպես կազմակերպության ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունավետության, արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորման և կառավարչական որոշումների ընդունման վրա անմիջական ազդեցություն ունեցող կարևոր գործոն։ Քննության են առնվում հումքի և նյութերի, աշխատուժի, էներգիայի, արտադրական սարքավորումների շահագործման, վերադիր և այլ ծախսումների հաշվառման ու դասակարգման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուղղակի և անուղղակի, հաստատուն և փոփոխուն ծախսումների տարբերակմանը, դրանց բաշխման մեթոդներին և արտադրանքի առանձին տեսակների ինքնարժեքի հաշվարկման ճշգրտությանը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են ներառվել հաշվապահական և կառավարչական հաշվառման տվյալների վերլուծությունը, ինքնարժեքի հաշվարկման տարբեր մեթոդների համեմատությունը, կառուցվածքային և գործոնային վերլուծությունը, վիճակագրական տվյալների մշակումը և առանձին կազմակերպությունների գործունեության համեմատական ուսումնասիրությունը։ Գործոնային վերլուծության միջոցով հնարավոր է որոշել հումքի գների, արտադրության ծավալի, աշխատանքի արտադրողականության, էներգետիկ ծախսերի և այլ գործոնների ազդեցությունը արտադրանքի ինքնարժեքի փոփոխության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բյուջետավորմանը և նորմատիվային ծախսումների կիրառմանը՝ փաստացի արդյունքները նախատեսված ցուցանիշների հետ համեմատելու, շեղումները բացահայտելու և դրանց պատճառները գնահատելու նպատակով։ Քննության են առնվում նաև պատասխանատվության կենտրոնների ձևավորման, ներքին հաշվետվությունների պատրաստման և ղեկավարությանը ժամանակին ու համապատասխան տեղեկատվություն տրամադրելու մեխանիզմները։ Սննդի արդյունաբերության առանձնահատկություններից ելնելով՝ ուշադրություն կարող է դարձվել հումքի պահպանման, արտադրական կորուստների, թափոնների, սեզոնայնության և արտադրանքի տեսականու ազդեցությանը ծախսումների կառուցվածքի վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել ծախսերի վերահսկողության ուժեղացման, ինքնարժեքի հաշվարկման մեթոդների կատարելագործման, ոչ արդյունավետ ծախսումների բացահայտման և արտադրական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն կառավարչական հաշվառման և արտադրական կառավարման ոլորտների համար՝ նպաստելով կազմակերպությունների ղեկավարների համար անհրաժեշտ հաշվապահական տեղեկատվության որակի բարձրացմանը և ծախսումների կառավարման առավել հիմնավորված համակարգի ձևավորմանը։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցականների մտավոր զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը ժամանակակից կրթական և սոցիալական պայմաններում՝ ընդգծելով նրանց ճանաչողական կարողությունների, քննադատական մտածողության և ուսումնական մոտիվացիայի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են այն գործոնները, որոնք ազդում են դեռահասների մտավոր զարգացման վրա՝ ներառյալ կրթական միջավայրը, տեղեկատվական հոսքերի աճը, թվային տեխնոլոգիաների ազդեցությունը, ընտանեկան դաստիարակությունը և սոցիալ-հոգեբանական պայմանները։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև ուսուցման գործընթացի օպտիմալացման ուղիներ՝ ուղղված ուսումնական բեռի հավասարակշռմանը, ինքնուրույն մտածողության խթանմանը և ստեղծագործական կարողությունների զարգացմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դաստիարակչական մեթոդներին՝ ուսուցիչ-աշակերտ փոխհարաբերությունների բարելավմանը, արժեքային համակարգի ձևավորմանը և անհատական մոտեցման կիրառմանը կրթության մեջ։ Աշխատությունը առաջարկում է գործնական մոտեցումներ՝ ուղղված ավագ դպրոցականների մտավոր ներուժի լիարժեք բացահայտմանը և կրթական արդյունավետության բարձրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժների, հոգեբանների, ուսանողների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար։