Անդրանիկ Օզանյան

История

Գիրքը նվիրված է հայկական գյուղացիական բնակարանների պատմության, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և զարգացման ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ավանդական բնակելի տների ճարտարապետական ձևերը, հատակագծային լուծումները, շինարարական նյութերի կիրառման առանձնահատկությունները և դրանց ձևավորման վրա ազդած բնական, տնտեսական ու մշակութային գործոնները։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է հայկական գյուղական բնակավայրերի կենցաղային միջավայրը, բնակարանաշինության ավանդույթները և դրանց կապը բնակչության կենսակերպի, ընտանեկան կառուցվածքի և տնտեսական գործունեության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում տարբեր պատմաազգագրական շրջաններում ձևավորված բնակելի տների ընդհանրություններին և տեղական առանձնահատկություններին՝ ներկայացնելով դրանց արժեքը որպես հայկական նյութական մշակույթի կարևոր բաղադրիչ։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է ազգագրության, ճարտարապետության, մշակութային ժառանգության և հայ ժողովրդի կենցաղի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է պատմաբանների, ազգագրագետների, ճարտարապետների, մշակութաբանների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական ավանդական բնակարանաշինությամբ և ժողովրդական ճարտարապետությամբ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է [MeO–Me₁] տիպի համակարգերում ընթացող պինդֆազային ռեակցիաների ուսումնասիրությանը և դրանց հիման վրա գերբարձր կարծրության ու հրակայուն նյութերի ստացման գիտական և տեխնոլոգիական հիմքերի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարբեր բաղադրիչների միջև պինդ վիճակում տեղի ունեցող փոխազդեցությունների օրինաչափությունները, պարզել նոր ֆազերի առաջացման պայմանները և գնահատել ստացված նյութերի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ջերմաստիճանի, բաղադրության, ռեակցիայի տևողության, մասնիկների չափերի և այլ տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը պինդֆազային փոխակերպումների ընթացքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆազային կազմի և կառուցվածքի ձևավորմանը, բյուրեղային ցանցի փոփոխություններին, դիֆուզիոն գործընթացներին և նյութի հատկությունների ու ստացման պայմանների փոխկապակցվածությանը։ Աշխատանքում կարող են կիրառվել ռենտգենյան դիֆրակցիա, ջերմային վերլուծություն, մանրադիտակային և սպեկտրոսկոպիկ մեթոդներ՝ ստացված նյութերի կառուցվածքն ու բաղադրությունը ուսումնասիրելու նպատակով։ Կարևոր ուղղություն է նաև բարձր կարծրության, հրակայունության, մաշակայունության, ջերմային կայունության և մեխանիկական ամրության ապահովման համար օպտիմալ բաղադրությունների և սինթեզի պայմանների որոնումը։ Գերբարձր կարծրության հրակայուն նյութերը կարող են ունենալ կարևոր նշանակություն այն ոլորտներում, որտեղ նյութերը ենթարկվում են բարձր ջերմաստիճանների, մեծ մեխանիկական բեռնվածությունների և ինտենսիվ մաշվածության։ Այդպիսի կիրառությունները կարող են ընդգրկել մետաղամշակումը, կտրող գործիքների արտադրությունը, մեքենաշինությունը, հանքարդյունաբերական տեխնիկան և այլ տեխնոլոգիական գործընթացներ։ Հետազոտության արդյունքում ստացված տվյալները կարող են նպաստել պինդֆազային ռեակցիաների մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը, նոր նյութերի նպատակային սինթեզին և դրանց հատկությունների կանխատեսմանը։ Աշխատանքի գիտական և գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն կապում է նյութի կառուցվածքային առանձնահատկությունները դրա ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հետ՝ հնարավորություն տալով մշակել բարձր արդյունավետությամբ հրակայուն նյութերի ստացման մոտեցումներ։ Նյութը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, քիմիկոսներին, ֆիզիկոսներին, մետալուրգներին, տեխնոլոգներին, ինժեներներին և բարձր կարծրության ու բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում կիրառվող նյութերի մշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Политология

Политология աշխատությունը քաղաքագիտության հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է քաղաքական գիտության հիմնական հասկացությունները, տեսությունները և վերլուծական մոտեցումները, այն բացատրում է քաղաքական համակարգերի կառուցվածքը, պետության և իշխանության էությունը, քաղաքական ինստիտուտների գործառույթները, կուսակցական համակարգերը և ընտրական գործընթացները, գիրքը անդրադառնում է նաև քաղաքական գաղափարախոսություններին, ժողովրդավարության ձևերին և պետական կառավարման մոդելներին, միաժամանակ ընդգրկելով քաղաքական վարքագծի, հասարակական կարծիքի և միջազգային հարաբերությունների հիմնական սկզբունքները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր քաղաքագիտության, պետական կառավարման և հասարակական գիտությունների ուսանողների համար։

Политология

Այս գիրքը ուսումնասիրում է քաղաքական սոցիալականացման գործընթացը՝ բացատրելով, թե ինչպես են անհատները ձեռք բերում քաղաքական գիտելիքներ, արժեքներ, համոզմունքներ և վարքագծային մոդելներ։ Գրքում քննարկվում են սոցիալականացման հիմնական գործակալները՝ ընտանիք, դպրոց, մեդիա, հասակակիցներ և քաղաքական ինստիտուտներ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը քաղաքական ինքնության ձևավորման վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև գաղափարախոսությունների փոխանցմանը, քաղաքական մշակույթի ձևավորմանը և հասարակության մեջ քաղաքական մասնակցության պատրաստվածությանը։ Նյութում վերլուծվում են տարբեր սոցիալական և քաղաքական միջավայրերի ազդեցությունները անձի քաղաքական դիրքորոշումների վրա, ինչպես նաև ժամանակակից տեղեկատվական միջավայրի դերը սոցիալականացման գործընթացում։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և կիրառական օրինակները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ քաղաքական գիտակցության ձևավորման մեխանիզմները։

Право

Աշխատանքը նվիրված է իրավունքի գերակայության սկզբունքի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով ժամանակակից իրավական համակարգի հիմնարար սկզբունքներից և իրավական պետության կայացման առանցքային նախապայմաններից մեկը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ պետական իշխանության իրականացումը, պետական մարմինների գործունեությունը և հասարակական հարաբերությունների կարգավորումը պետք է ենթարկվեն իրավական նորմերին, իսկ օրենքի պահանջները պետք է հավասարապես պարտադիր լինեն ինչպես քաղաքացիների, այնպես էլ իշխանություն իրականացնող սուբյեկտների համար։ Իրավունքի գերակայությունը ենթադրում է ոչ միայն օրենքների առկայություն, այլև դրանց որակական համապատասխանություն իրավականության, արդարության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և կանխատեսելիության պահանջներին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել սկզբունքի տեսական և պատմական ձևավորման հիմնական փուլերը, դրա բովանդակության վերաբերյալ տարբեր իրավագիտական մոտեցումները և ժամանակակից իրավական համակարգերում դրա դրսևորման ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավունքի գերակայության և իրավական պետության փոխկապակցվածությանը։ Իրավական պետության պայմաններում իշխանությունը չի կարող գործել իր հայեցողությամբ․ դրա լիազորությունները պետք է սահմանված և սահմանափակված լինեն իրավական նորմերով, իսկ քաղաքացին պետք է ունենա իր իրավունքների պաշտպանության արդյունավետ մեխանիզմներ։ Սկզբունքի կարևոր բաղադրիչներից է օրենքի առջև բոլորի հավասարությունը։ Սա նշանակում է, որ իրավական կարգավորումները պետք է կիրառվեն առանց կամայական խտրականության, իսկ պետական մարմինները պետք է իրենց որոշումները հիմնավորեն իրավական չափանիշներով։ Միաժամանակ իրավունքի գերակայությունը կապված է մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության հետ, քանի որ միայն օրենքի ձևական պահպանումը բավարար չէ, եթե իրավական համակարգը չի ապահովում անձի արժանապատվության, ազատության, սեփականության և այլ իրավունքների արդյունավետ պաշտպանություն։ Հետազոտության առանձին ուղղություն կարող է լինել դատական իշխանության անկախության և իրավունքի գերակայության հարաբերակցությունը։ Անկախ և անաչառ դատարանը կարևոր երաշխիք է պետական իշխանության հնարավոր չարաշահումների կանխարգելման և անձի խախտված իրավունքների վերականգնման համար։ Դատական պաշտպանության արդյունավետությունը, դատարան դիմելու հասանելիությունը, դատական ակտերի հիմնավորվածությունը և դրանց կատարման ապահովումը իրավունքի գերակայության գործնական դրսևորումների կարևոր չափանիշներ են։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև իշխանությունների տարանջատման սկզբունքին։ Օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների միջև իրավասությունների հստակ բաշխումը և փոխադարձ զսպումների ու հակակշիռների մեխանիզմները նախատեսված են իշխանության կենտրոնացման և կամայական օգտագործման ռիսկերը նվազեցնելու համար։ Այս համակարգում սահմանադրությունը հանդես է գալիս որպես պետական իշխանության կազմակերպման և դրա սահմանափակման հիմնական իրավական հիմք։ Կարևոր խնդիր է նաև իրավական որոշակիության և կանխատեսելիության ապահովումը։ Քաղաքացին պետք է կարողանա ողջամտորեն հասկանալ իր իրավունքներն ու պարտականությունները, կանխատեսել իրավական կարգավորման հետևանքները և վստահ լինել, որ պետական մարմինների որոշումները չեն հիմնվի կամայական կամ անկանխատեսելի չափանիշների վրա։ Այս համատեքստում էական նշանակություն ունեն օրենքների հստակությունը, հրապարակայնությունը, կայունությունը և իրավական նորմերի հետևողական կիրառումը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև իրավունքի գերակայության և պետական իշխանության արդյունավետության հարաբերությունները։ Իրավական սահմանափակումները չպետք է ընկալվեն միայն որպես պետական կառավարման խոչընդոտ․ դրանք նաև ստեղծում են իշխանության գործունեության լեգիտիմության, հանրային վստահության և կայունության հիմքեր։ Միաժամանակ արտակարգ իրավիճակներում կամ հանրային անվտանգության ապահովման անհրաժեշտության պայմաններում պետական իշխանության կողմից իրավունքների սահմանափակումը պետք է իրականացվի օրենքով նախատեսված կարգով, համաչափության և անհրաժեշտության պահանջների պահպանմամբ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել իրավունքի գերակայության սկզբունքի գործնական իրացման խնդիրների բացահայտումը։ Նույնիսկ զարգացած իրավական համակարգերում կարող են առաջանալ այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են օրենքների ընտրովի կիրառումը, կոռուպցիան, պետական մարմինների նկատմամբ արդյունավետ վերահսկողության պակասը, դատական համակարգի նկատմամբ անվստահությունը, իրավական անհավասարությունը կամ քաղաքացիների իրավական իրազեկվածության ցածր մակարդակը։ Այդ խնդիրների հաղթահարման համար անհրաժեշտ են ոչ միայն օրենսդրական բարեփոխումներ, այլև անկախ ինստիտուտների ամրապնդում, իրավական մշակույթի զարգացում և իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործում։ Աշխատանքի տեսական նշանակությունը պայմանավորված է իրավունքի գերակայության՝ որպես բազմաշերտ իրավական և քաղաքական սկզբունքի բովանդակության համակարգված ուսումնասիրությամբ։ Գործնական նշանակությունն արտահայտվում է այն մեխանիզմների բացահայտմամբ, որոնք կարող են նպաստել իրավական պետության ամրապնդմանը, մարդու իրավունքների առավել արդյունավետ պաշտպանությանը և պետական իշխանության նկատմամբ իրավական վերահսկողության կատարելագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը իրավունքի գերակայությունը դիտարկում է որպես ժամանակակից իրավական համակարգի հիմնարար հենասյուն, որի արդյունավետ իրացումը պահանջում է օրենքի գերակայության, մարդու իրավունքների պաշտպանության, իշխանությունների տարանջատման, դատական անկախության, իրավական որոշակիության և պետական իշխանության հաշվետվողականության փոխկապակցված ապահովում։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ֆրոնտալ պոլիմերացման եղանակով պոլիմերային կոմպոզիտների, մասնավորապես հիդրոժելերի և գրադիենտային կառուցվածքով նոր նյութերի սինթեզի տեսական ու փորձարարական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պոլիմերացման ռեակցիայի ինքնատարածվող ճակատի ձևավորման և շարժման օրինաչափությունները, գործընթացի ջերմային բնութագրերը և վերջնական նյութի կառուցվածքի ձևավորման մեխանիզմները։ Վերլուծվում են սկզբնական բաղադրիչների կազմի, մոնոմերների հարաբերակցության, նախաձեռնիչների, լցանյութերի և ռեակցիայի իրականացման պայմանների ազդեցությունը պոլիմերացման արագության, ջերմաստիճանային ռեժիմի և ստացվող կոմպոզիտների հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածական ցանցային կառուցվածք ունեցող հիդրոժելերի ստացմանը, դրանց ջուր կլանելու և պահպանելու ունակությանը, մեխանիկական կայունությանը և կառուցվածքային առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են նաև նյութի տարբեր հատվածներում կազմի կամ հատկությունների նպատակային փոփոխությամբ գրադիենտային համակարգերի ձևավորման հնարավորությունները։ Քննարկվում է սինթեզի պայմանների և ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական, ջերմային ու մեխանիկական հատկությունների միջև փոխկապակցվածությունը։ Կարևորվում են ֆրոնտալ պոլիմերացման տեխնոլոգիական առավելությունները՝ գործընթացի արագ իրականացման, էներգիայի արդյունավետ օգտագործման և նախապես սահմանված կառուցվածքային բնութագրերով նյութերի ստացման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սինթեզված կոմպոզիտների բնութագրման մեթոդներին և դրանց հնարավոր կիրառություններին նյութագիտության, կենսատեխնոլոգիայի, բժշկության, գյուղատնտեսության ու տեխնիկական տարբեր ոլորտներում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի ստացման նոր մոտեցումների զարգացմանը և ֆրոնտալ պոլիմերացման գործընթացների նպատակային կառավարմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի, նյութագիտության, քիմիական տեխնոլոգիայի և կոմպոզիտային նյութերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։