Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловКультура
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Հրատարակությունը մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որը ներկայացնում է ՀԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված նոր գրականությունը և նպատակ ունի ընթերցողներին, գրադարաններին ու մշակութային ոլորտի մասնագետներին օպերատիվ կերպով տեղեկացնել թեմատիկ նոր աղբյուրների մասին։ Այն համակարգում և մատնանշում է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքերը, ժողովածուները, հոդվածները և այլ հրատարակություններ՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել առկա գրականության մեջ և գտնել անհրաժեշտ տեղեկատվական աղբյուրը։ Տեղեկատուի բովանդակությունը կարող է ընդգրկել հայ մշակույթի պատմությանը, գրականությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, ճարտարապետությանը, կինոյին, ժողովրդական արվեստին, մշակութային ժառանգությանը և հարակից ոլորտներին վերաբերող նյութեր։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված ներկայացումը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես մասնագիտական, այնպես էլ գիտակրթական աշխատանքի համար, քանի որ ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հետևել տվյալ ոլորտում նոր հրատարակությունների ընթացքին՝ առանց առանձին աղբյուրների երկարատև որոնման։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել նաև որպես գրադարանային-տեղեկատվական աշխատանքի գործիք՝ համալրման, թեմատիկ տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման, գրականության ընտրության և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման գործընթացներում։ Ընթացիկ տեղեկատուի արժեքը հատկապես մեծ է այն առումով, որ այն արտացոլում է որոշակի ժամանակահատվածում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ ստեղծված ու շրջանառության մեջ դրված գրական արտադրանքը՝ դրանով իսկ պահպանելով տվյալ շրջանի մշակութային և հրատարակչական կյանքի տեղեկատվական պատկերը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի մասնագետների, ուսուցիչների, ուսանողների, հետազոտողների և թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես նոր գրականության որոնման, ընտրության և հետագա ուսումնասիրման հուսալի ուղեցույց։
Обновлено. 2026-11-02
Другие предметы
Երևան քաղաքի կանաչ գոտիներում հասարակական տարածքների ճարտարապետահատակագծային խնդիրները
Այս աշխատությունը նվիրված է քաղաքային կանաչ գոտիներում հասարակական տարածքների ճարտարապետահատակագծային կազմակերպման, զարգացման և արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է հանրային այգիների, պուրակների, զբոսայգիների և բաց տարածքների նախագծման սկզբունքներին՝ դիտարկելով դրանց դերը բնակչության հանգստի, սոցիալական փոխգործակցության, էկոլոգիական հավասարակշռության և քաղաքային միջավայրի որակի բարելավման գործում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տարածքների ֆունկցիոնալ կազմակերպման, հետիոտնային շարժի, կանաչապատման, բարեկարգման, մատչելիության, լանդշաֆտային ձևավորման և ենթակառուցվածքների նախագծման հարցերը՝ ներկայացնելով ժամանակակից քաղաքաշինական մոտեցումներ և գործնական առաջարկություններ։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, լանդշաֆտային նախագծողների, տեղական ինքնակառավարման ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների և ուսանողների համար՝ որպես հանրային տարածքների կայուն և մարդակենտրոն զարգացմանն ուղղված մասնագիտական աղբյուր։
Обновлено. 2026-09-18
География
ՀՀ էկոլոգագեոմորֆոլոգիական իրադրության վերլուծություն և գնահատում ԱՏՀ տեխնոլոգիաների կիրառմամբ
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքի էկոլոգագեոմորֆոլոգիական պայմանների համալիր ուսումնասիրությանը՝ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում ռելիեֆի ձևերի, երկրաբանական և գեոմորֆոլոգիական գործընթացների, բնական միջավայրի վիճակի ու մարդածին ազդեցությունների տարածական փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում են տարածքի ձևաբանական առանձնահատկությունները, բարձրաչափական տարբերությունները, լանջերի թեքությունն ու կողմնադրությունը, էրոզիոն գործընթացները, սողանքային երևույթները, գետային համակարգերի գործունեությունը և ռելիեֆի զարգացման այլ գործոններ՝ դրանց հնարավոր բնապահպանական հետևանքների տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական և մարդածին գործոնների համատեղ ազդեցության գնահատմանը, քանի որ բնակավայրերի ընդլայնումը, հողօգտագործումը, ճանապարհաշինությունը, արդյունաբերական գործունեությունը և տնտեսական այլ գործընթացներ կարող են փոփոխել բնական լանդշաֆտների ու ռելիեֆային համակարգերի կայունությունը։ Աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերը դիտարկվում են որպես տարբեր աղբյուրներից ստացված տարածական տվյալների հավաքագրման, համակարգման, համադրման, վերլուծության և քարտեզագրման արդյունավետ գործիք։ Թվային ռելիեֆային մոդելների և թեմատիկ տարածական շերտերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարածքային օրինաչափությունները, առանձնացնել առավել զգայուն հատվածները և կազմել տարբեր բնույթի գնահատողական քարտեզներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում էկոլոգագեոմորֆոլոգիական շրջանացման խնդիրը, որի միջոցով տարածքները կարող են տարբերակվել ըստ ռելիեֆի առանձնահատկությունների, բնական գործընթացների ակտիվության և մարդածին ծանրաբեռնվածության ընդհանուր բնույթի։ Դիտարկվում են նաև տարածական տվյալների համադրման և բազմագործոն գնահատման հնարավորությունները՝ շրջակա միջավայրի վիճակի վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկեր ստանալու նպատակով։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր տեղեկատվական հիմք հանդիսանալ տարածքային պլանավորման, բնական ռեսուրսների կառավարման, հողերի օգտագործման և բնական վտանգների գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գեոմորֆոլոգիայի, բնապահպանության, ֆիզիկական աշխարհագրության, հեռազննման և գեոինֆորմատիկայի մեթոդները՝ տարածքի էկոլոգիական ու գեոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունները միասնական տարածական համակարգում գնահատելու նպատակով։
Обновлено. 2026-09-22
Медицина
Էնդոթել-կախյալ վազոդիլատացիայի, քնային զարկերակի կառուցվածքային փոփոխությունների և արյան լիպիդային պրոֆիլի ցուցանիշների կլինիկական նշանակությունը պարբերական հիվանդության ժամանակ
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պարբերական հիվանդության ժամանակ էնդոթել-կախյալ վազոդիլատացիայի, քնային զարկերակների կառուցվածքային փոփոխությունների և արյան լիպիդային պրոֆիլի ցուցանիշների կլինիկական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են անոթային էնդոթելի ֆունկցիոնալ վիճակը, աթերոսկլերոտիկ փոփոխությունների վաղ նշանները և լիպիդային փոխանակության առանձնահատկությունները՝ գնահատելով դրանց փոխկապակցվածությունը հիվանդության ընթացքի և սրտանոթային բարդությունների զարգացման ռիսկի հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է կլինիկական և գործիքային հետազոտությունների արդյունքներ, ուսումնասիրում է անոթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ախտորոշիչ արժեքը, ինչպես նաև արյան կենսաքիմիական ցուցանիշների կիրառելիությունը հիվանդության վաղ հայտնաբերման, ընթացքի գնահատման և բուժման արդյունավետության վերահսկման նպատակով։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև քրոնիկական բորբոքման ազդեցությունը անոթային համակարգի վրա, սրտանոթային ռիսկերի կանխարգելման հնարավորությունները և ժամանակակից ախտորոշիչ մոտեցումների նշանակությունը պարբերական հիվանդությամբ տառապող պացիենտների համալիր վարման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է սրտաբանների, ռևմատոլոգների, թերապևտների, կլինիկական լաբորատոր ախտորոշման մասնագետների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և առողջապահության ոլորտի այլ մասնագետների համար։
Обновлено. 2026-08-17
Религия
Ձայնքաղ շարական, յորում բովանդակին Հայաստանյայց սուրբ և ուղղափառ եկեղեցու հոգենվագ պաշտոներգությունները՝ հորինված մեր Սուրբ Թարգմանիչների, Սուրբ Ներսես Շնորհալու և այլ սուրբ հայրերի ու վարդապետների կողմից՝ ի փառաբանություն Աստծո և ի մեծարանս նրա սրբերի
«Ձայնքաղ շարականը» հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու հոգևոր երգեցողությանն առնչվող ժողովածու է, որն ընդգրկում է Աստծո փառաբանությանն ու սրբերի մեծարմանը նվիրված շարականներ և եկեղեցական պաշտոներգություններ։ Շարականը հայ հոգևոր երաժշտական և գրական ավանդույթի կարևոր տեսակներից է, որը միավորում է բանաստեղծական խոսքը, աստվածաբանական գաղափարները և մեղեդային կատարումը։ Այն դարեր շարունակ եղել է եկեղեցական պաշտամունքի անբաժանելի մասը՝ ծառայելով հավատքի արտահայտմանը, աղոթական խորհրդածությանը և քրիստոնեական ուսմունքի փոխանցմանը։ Ժողովածուի վերնագրում առանձնահատուկ հիշատակություն է արվում Սուրբ Թարգմանիչների, Սուրբ Ներսես Շնորհալու և այլ սուրբ հայրերի ու վարդապետների մասին, որոնց ստեղծագործական ժառանգությունը մեծ դեր է ունեցել հայ հոգևոր գրականության և երաժշտության զարգացման գործում։ Սուրբ Թարգմանիչների ավանդույթը կապված է հայերեն քրիստոնեական գրավոր մշակույթի ձևավորման և տարածման հետ, իսկ Ներսես Շնորհալին հայտնի է իր հոգևոր բանաստեղծություններով, շարականներով և աղոթական ստեղծագործություններով։ Նրանց անունների ընդգրկումը վերնագրում ընդգծում է ժողովածուի կապը հայ եկեղեցական երգարվեստի բազմադարյա ժառանգության հետ։ Շարականների բովանդակությունը սովորաբար առնչվում է քրիստոնեական հավատքի հիմնադրույթներին, աստվածային փառքին, Քրիստոսի կյանքին ու փրկագործությանը, Աստվածածնի մեծարմանը, առաքյալների և սրբերի հիշատակին, ինչպես նաև եկեղեցական տոներին ու ծիսական արարողություններին։ Դրանք նախատեսված են ոչ միայն ընթերցելու, այլև եկեղեցական կարգի համապատասխան մեղեդիներով երգելու համար։ «Ձայնքաղ» անվանումը մատնանշում է ձայնեղանակների և երգեցողության ավանդույթի հետ կապված ժողովածուի բնույթը, սակայն կոնկրետ դասավորության և երաժշտական նշագրության մասին հնարավոր չէ վստահորեն եզրակացնել միայն վերնագրից։ Այսպիսի ժողովածուները կարևոր նշանակություն են ունեցել հոգևոր երգեցողության պահպանման, երգացանկի փոխանցման և եկեղեցական ծեսերի միասնական ավանդույթի շարունակականության ապահովման գործում։ Դրանք նաև արժեքավոր աղբյուրներ են հայ միջնադարյան բանաստեղծության, կրոնական մտածողության, երաժշտական ժառանգության և հայերենի պատմական լեզվական ձևերի ուսումնասիրության համար։ Երուսաղեմում Սուրբ Հակոբյանց տպարանում լույս տեսած հրատարակությունը կապված է հայոց Երուսաղեմի պատրիարքության հոգևոր և մշակութային միջավայրի հետ, որտեղ դարեր շարունակ պահպանվել ու բազմացվել են հայ եկեղեցական գրականության և ծիսական ավանդույթի կարևոր երկեր։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հոգևորականներին, երգեցողներին, եկեղեցական երաժշտության ուսումնասիրողներին, հայ գրականության պատմաբաններին և հայ մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Обновлено. 2026-10-24
История
Քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական կացությունը Ղարաբաղում 1813-1867 թթ.
Աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղի տարածաշրջանի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի ուսումնասիրությանը 1813-1867 թվականների ընթացքում՝ ընդգրկելով Պարսկաստանի և Ռուսական կայսրության միջև տարածքային վերաձևումների, վարչական համակարգերի փոփոխությունների և տեղական կառավարման առանձնահատկությունների փուլը։ Հեղինակը վերլուծում է 1813 թվականի Գյուլիստանի պայմանագրից հետո Ղարաբաղի անցումը Ռուսական կայսրության ազդեցության ոլորտ, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորված նոր վարչական կառուցվածքները, ներառյալ խանության համակարգի վերացումը և կայսերական կառավարման ներդրումը։ Գրքում ներկայացվում են բնակչության էթնիկ կազմի փոփոխությունները, գյուղատնտեսության զարգացումը, հարկային համակարգի առանձնահատկությունները, հողային հարաբերությունները և տեղական տնտեսության վերակազմավորումը ռուսական վարչական քաղաքականության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական հարաբերություններին, գյուղական համայնքների կազմակերպմանը, քաղաքային կենտրոնների զարգացմանը և տարածաշրջանի տնտեսական ինտեգրմանը Ռուսական կայսրության ընդհանուր համակարգում։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է քաղաքական կայունության և հակասությունների դինամիկան, տեղական վերնախավերի դերը կառավարման մեջ և տարածաշրջանի ռազմավարական նշանակությունը Կովկասում Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության համատեքստում։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է Կովկասի պատմության, Ղարաբաղի սոցիալ-տնտեսական զարգացման և XIX դարի կայսերական քաղաքականությունների ուսումնասիրության համար։
Обновлено. 2026-09-05