Անգլերեն-հայերեն բառարան

Literature

Ժողովածուն ընդգրկում է արձակ և չափածո գրական ստեղծագործություններ՝ ներկայացնելով գեղարվեստական խոսքի երկու հիմնական ձևերը մեկ հրատարակության շրջանակում։ Արձակ բաժինը կարող է ներառել պատմողական, նկարագրական կամ խոհական բնույթի երկեր, որոնց միջոցով հեղինակները ներկայացնում են մարդկային հարաբերություններ, առօրյա կյանք, հասարակական դիտարկումներ և անհատական ապրումներ։ Չափածո ստեղծագործություններն իրենց հերթին արտահայտում են մտքերն ու զգացմունքները բանաստեղծական լեզվով՝ կիրառելով չափ, ռիթմ, պատկերավոր արտահայտություններ և գեղարվեստական տարբեր հնարներ։ Այսպիսի համատեղ ժողովածուները կարևոր են 19-րդ դարի հայ գրական կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս դիտարկելու ժամանակաշրջանի գրական ճաշակն ու ստեղծագործական հետաքրքրությունները, ինչպես նաև արձակի և պոեզիայի զարգացման ընթացքը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, գրական ժանրերի ձևավորմամբ և արևելահայ գրական միջավայրի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Medicine

Աշխատանքը նվիրված է պարբերական հիվանդությամբ երեխաների ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիոնալ վիճակի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հիվանդության պայմաններում մարսողական համակարգի այս կարևոր օրգանի գործունեության հնարավոր փոփոխությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ենթաստամոքսային գեղձի էկզոկրին և էնդոկրին գործառույթները, դրանց կարգավորման առանձնահատկությունները և պարբերական հիվանդության տարբեր փուլերում դրանց հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության կլինիկական դրսևորումների, երեխայի ընդհանուր վիճակի և ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիոնալ ցուցանիշների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել մարսողական ֆերմենտների ակտիվությունը, ածխաջրային փոխանակության հետ կապված ցուցանիշները և ենթաստամոքսային գեղձի գործունեությունը բնութագրող այլ լաբորատոր ու կլինիկական պարամետրեր։ Կարևոր ուղղություն է նաև հիվանդության նոպաների շրջանում և նոպաներից դուրս երեխաների ֆունկցիոնալ վիճակի համեմատական ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հիվանդության ազդեցության մասին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պարբերական հիվանդության ժամանակ օրգանիզմում ընթացող բորբոքային և նյութափոխանակային գործընթացներին ու դրանց հնարավոր ազդեցությանը մարսողական համակարգի օրգանների աշխատանքի վրա։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է նպաստել ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարումների վաղ հայտնաբերմանը, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունների ավելի լավ ըմբռնմանը և երեխաների բժշկական հսկողության ու բուժական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի պարբերական հիվանդությամբ երեխաների համալիր գնահատման տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել մանկաբույժների, մանկական գաստրոէնտերոլոգների, կլինիկական հետազոտողների, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողների համար։

Religion

Այս կրոնական հրատարակությունը նվիրված է Ավագ շաբաթվա առաջին օրվան՝ Ավագ երկուշաբթիին, որը Հայ Առաքելական եկեղեցու պատարագային և հոգևոր կյանքի կարևոր օրերից է։ Ավագ շաբաթը նախորդում է Սուրբ Զատկին և նվիրված է Հիսուս Քրիստոսի երկրային կյանքի վերջին օրերի, չարչարանքների, խաչելության և հարության նախապատրաստական խորհրդի հիշատակմանը։ Ավագ երկուշաբթին եկեղեցական ավանդության մեջ առանձնանում է իր աստվածաբանական և խորհրդանշական բովանդակությամբ՝ հավատացյալներին հրավիրելով անդրադառնալու հոգևոր արթնության, ապաշխարության, ինքնաքննության և հավատի ամրապնդման գաղափարներին։ Այս օրվա եկեղեցական ընթերցումները, աղոթքներն ու արարողությունները ներառված են Ավագ շաբաթվա ընդհանուր ծիսական հաջորդականության մեջ և նպաստում են քրիստոնեական փրկագործության խորհրդի ընկալմանը։ Նման հրատարակությունները կարևոր նշանակություն են ունեցել եկեղեցական օրացույցի, տոնական հիշատակությունների և ծիսական ավանդույթների տարածման ու պահպանման գործում։ Գիրքը արժեքավոր է հայ եկեղեցու ծիսակարգի, Ավագ շաբաթվա արարողությունների, հայ հոգևոր գրականության և քրիստոնեական տոնական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։

Biology

Այս գիտական աշխատությունը ներկայացնում է համակարգչային ծրագիր, որը նախատեսված է սրտամկանի բջիջներում ռադիոլիգանդների կապման գործընթացների ուսումնասիրման և վերլուծության համար՝ կիրառելով Սքետչարդի կոորդինատներում տվյալների մշակման մեթոդը։ Աշխատության մեջ նկարագրվում են ծրագրի կառուցվածքը, կիրառվող մաթեմատիկական ալգորիթմները և տվյալների մշակման սկզբունքները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել ռեցեպտոր-լիգանդ փոխազդեցության հիմնական պարամետրերը, այդ թվում՝ կապման ուժը, ռեցեպտորների խտությունը և կենսաքիմիական փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է ծրագրի կիրառման հնարավորությունները փորձարարական կենսաբժշկական հետազոտություններում՝ ընդգծելով դրա նշանակությունը ստացված տվյալների ճշգրիտ վերլուծության, արդյունքների մեկնաբանության և գիտական հետազոտությունների արդյունավետության բարձրացման գործում։ Գիրքը նախատեսված է կենսաբժշկական հետազոտողների, կենսաինֆորմատիկայի մասնագետների, դեղաբանների, կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների և ուսանողների համար, ովքեր զբաղվում են ռեցեպտորային համակարգերի, բջջային կենսաբանության և դեղանյութերի ազդեցության ուսումնասիրությամբ։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1878-1914 թվականներին Օսմանյան կայսրության տարածքում, մասնավորապես Արևմտյան Հայաստանի վեց հիմնական նահանգներում՝ Վանի, Բիթլիսի, Էրզրումի, Խարբերդի, Դիարբեքիրի և Սեբաստիայի վիլայեթներում, հայ բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ առկա վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրությանը և համեմատական վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում Օսմանյան կառավարության և Կոստանդնուպոլսի Հայոց պատրիարքարանի կողմից հավաքագրված ու հրապարակված ժողովրդագրական տվյալներն են, դրանց ձևավորման մեթոդաբանությունը, հավաստիության աստիճանը, տարբերությունների պատճառները և քաղաքական նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է նրանով, որ տվյալ ժամանակաշրջանում հայ բնակչության թվաքանակի և դրա հարաբերակցության հարցը մյուս էթնիկ ու կրոնական խմբերի նկատմամբ դուրս էր գալիս զուտ ժողովրդագրական վիճակագրության շրջանակներից և անմիջականորեն առնչվում էր Հայկական հարցին, միջազգային դիվանագիտությանը և Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգներում բարեփոխումների իրականացման խնդրին։ Աշխատանքը ներկայացնում է այն հանգամանքները, որոնց պայմաններում բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ վիճակագրական տվյալները կարող էին դառնալ քաղաքական ու դիվանագիտական պայքարի կարևոր գործիք։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Բեռլինի պայմանագրից հետո ձևավորված իրավիճակին, երբ արևմտահայաբնակ նահանգներում բնակչության ժողովրդագրական պատկերի վերաբերյալ տվյալները կարևոր նշանակություն ստացան բարեփոխումների անհրաժեշտության և դրանց տարածքային ու քաղաքական հիմնավորման քննարկումներում։ Հետազոտության կարևոր բաժիններից է Օսմանյան պաշտոնական վիճակագրության և Հայոց պատրիարքարանի տվյալների համադրումը։ Ուսումնասիրության մեջ մանրամասն անդրադարձ է կատարվում պատրիարքարանի կողմից 1878-1880 և 1913-1914 թվականներին կազմակերպված մարդահամարներին, դրանց անցկացման ընթացքին, հարցաթերթերի բովանդակությանը, տեղական հոգևոր և վարչական կառույցների մասնակցությանը, ինչպես նաև այն դժվարություններին ու խոչընդոտներին, որոնց հանդիպել են տվյալների հավաքագրման ընթացքում։ Միաժամանակ վերլուծվում են Օսմանյան վիճակագրության առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք կարող էին ազդել բնակչության հաշվառման ամբողջականության ու արդյունքների վրա։ Համեմատական տվյալները ցույց են տալիս, որ երկու կառույցների ներկայացրած թվերը էականորեն տարբերվում էին միմյանցից, հատկապես վեց նահանգների հայ բնակչության հաշվարկներում, ինչն ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում է ոչ միայն որպես վիճակագրական մեթոդների տարբերության, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադրության համատեքստում։ Աշխատանքը փորձում է պարզել, թե որքանով կարող էին վարչական սահմանները, հաշվառման մեթոդները, կրոնական պատկանելության հիմքով բնակչության դասակարգումը, տեղական իշխանությունների գործունեությունը, միգրացիաները և այլ ժողովրդագրական գործընթացներ ազդել վերջնական թվերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև այն հարցին, թե ինչպես էր բնակչության թվաքանակի խնդիրը ներկայացվում միջազգային դիվանագիտական գործընթացներում, հատկապես այն ժամանակաշրջաններում, երբ հայկական բարեփոխումների հարցը կրկին ակտիվորեն հայտնվում էր միջազգային օրակարգում։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ ոչ միայն ներկայացնում է վիճակագրական թվերը, այլև փորձում է գնահատել դրանց՝ որպես պատմական աղբյուրների արժեքը, սահմանափակումները և փոխադարձ համադրելիությունը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս խուսափել որևէ մեկ վիճակագրական համակարգի տվյալները մեխանիկորեն ընդունելուց և խնդիրը դիտարկել ավելի լայն՝ քաղաքական, վարչական, ժողովրդագրական և աղբյուրագիտական համատեքստում։ Աշխատանքի կարևորությունը հատկապես ընդգծվում է Հայոց ցեղասպանության նախօրյակի ժողովրդագրական պատկերը վերականգնելու տեսանկյունից, քանի որ նախապատերազմյան հայ բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ տարբեր տվյալները հետագայում նշանակալի դեր են ունեցել ինչպես պատմագիտական ուսումնասիրություններում, այնպես էլ զոհերի թվաքանակի և ցեղասպանության ժողովրդագրական հետևանքների վերաբերյալ քննարկումներում։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել Օսմանյան կայսրության բազմազգ և բազմակրոն հասարակության ժողովրդագրական կառուցվածքի մասին՝ ուշադրություն դարձնելով ոչ միայն հայերի բացարձակ թվաքանակին, այլև նրանց տեսակարար կշռին տվյալ տարածքների ընդհանուր բնակչության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է պատմական ժողովրդագրության, աղբյուրագիտության, վիճակագրական վերլուծության և Հայկական հարցի պատմության մոտեցումները՝ բացահայտելու համար արևմտահայության թվաքանակի վերաբերյալ տվյալների ձևավորման, ներկայացման և քաղաքական օգտագործման առանձնահատկությունները 1878-1914 թվականներին։ Այն արժեքավոր է հայոց պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, Հայկական հարցով, արևմտահայության ժողովրդագրությամբ և Հայոց ցեղասպանության նախապատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Անտառային մեքենաներ աշխատությունը մասնագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է անտառային տնտեսությունում կիրառվող մեքենաների և մեխանիզացված տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով անտառային աշխատանքների ամբողջ արտադրական շղթան՝ ծառահատումից մինչև փայտանյութի տեղափոխում և վերամշակում։ Հեղինակներ Շ. Մ. Գրիգորյանը և Ս. Վ. Հովհաննիսյանը գրքում համակարգված ներկայացնում են անտառային մեքենաների հիմնական տեսակները՝ ծառահատման, ճյուղազերծման, կոճղահատման, փայտի տեղափոխման և բեռնման սարքավորումները՝ բացատրելով դրանց կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքները և կիրառման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները տարբեր անտառային պայմաններում։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև անտառային աշխատանքների մեխանիզացիայի կազմակերպման հիմունքները, արտադրական գործընթացների արդյունավետ պլանավորման և ռեսուրսների խնայող օգտագործման մոտեցումները՝ շեշտադրելով աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման և անվտանգության ապահովման անհրաժեշտությունը։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում նաև անտառային մեքենաների տեխնիկական սպասարկմանը, շահագործման կանոններին և շրջակա միջավայրի պահպանությանը՝ հատկապես անտառահատման գործընթացների էկոլոգիական հետևանքների նվազեցման տեսանկյունից։ Հեղինակները ներկայացնում են նաև ժամանակակից մեխանիզացված համակարգեր և տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք նպաստում են անտառային ռեսուրսների կայուն կառավարմանը և վերարտադրությանը։ Աշխատությունը նախատեսված է անտառային տնտեսության մասնագետների, ինժեներների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրվողների համար, ովքեր ցանկանում են ձեռք բերել խորքային գիտելիքներ անտառային մեքենայացման և տեխնոլոգիաների վերաբերյալ։