Անկանոն գիրք Հին Կտակարանանց

Экономика

Տնտեսագիտական և ֆինանսավարկային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անցումային տնտեսությամբ երկրներում դրամավարկային քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և արդյունավետության ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Քննության են առնվում շուկայական տնտեսության անցման պայմաններում դրամավարկային համակարգի վերափոխման առանձնահատկությունները, կենտրոնական բանկի դերը մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործում և դրամավարկային կարգավորման տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գնաճի վերահսկման, դրամական զանգվածի կարգավորման, տոկոսադրույքների կառավարման, փոխարժեքային քաղաքականության և ֆինանսական շուկաների զարգացման փոխկապակցված խնդիրներին։ Վերլուծվում են Հայաստանի Հանրապետության դրամավարկային համակարգի կայացման գործընթացները, ֆինանսական հաստատությունների գործունեության առանձնահատկությունները և տնտեսական կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը դրամավարկային քաղաքականության գործիքների արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են դրամավարկային քաղաքականության փոխանցման մեխանիզմները, բանկային համակարգի իրացվելիության կարգավորման, ազգային արժույթի կայունության և տնտեսական աճի խթանման միջև առաջացող հնարավոր հակասությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են անցումային տնտեսություններին բնորոշ ֆինանսական անկայունության, արտաքին տնտեսական կախվածության, կապիտալի հոսքերի և ֆինանսական շուկաների սահմանափակ զարգացվածության պայմաններում դրամավարկային որոշումների ընդունման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությանը, Հայաստանի տնտեսական առանձնահատկություններին համապատասխան դրամավարկային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորություններին և մակրոտնտեսական հավասարակշռության ապահովման միջոցներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, դրամավարկային քաղաքականության, բանկային գործի, պետական տնտեսական կարգավորման և անցումային տնտեսությունների զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Технология

Այս աշխատությունը նվիրված է բերքահավաքային մեքենաների և հնձիչների կտրող ապարատների նախագծման, մշակման և կատարելագործման տեխնիկական ու տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է կտրող մեխանիզմների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքի սկզբունքները և դրանց արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ անդրադառնալով ժամանակակից մեքենաշինական լուծումներին և ինժեներական հաշվարկների մեթոդներին։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարբեր տեսակի կտրող հանգույցների նախագծման չափանիշները, նյութերի ընտրության, ամրության, մաշվածակայունության և էներգաարդյունավետության հարցերը, ինչպես նաև աշխատանքային օրգանների փոխազդեցությունը մշակաբույսերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրողականության բարձրացմանը, էներգիայի ծախսի նվազեցմանը, շահագործման հուսալիության ապահովմանը և գյուղատնտեսական տեխնիկայի արդիականացման ուղղություններին։ Ներկայացվում են նաև գիտականորեն հիմնավորված մեթոդներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել նոր սերնդի գյուղատնտեսական մեքենաների նախագծման և կատարելագործման գործընթացում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական ճարտարագետներին, մեքենաշինության մասնագետներին, գիտաշխատողներին, նախագծողներին, բուհերի դասախոսներին, ուսանողներին և գյուղատնտեսական տեխնիկայի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Математика

Այս աշխատությունը նվիրված է աստիճանային օրենքով անհամասեռ առաձգական կիսատարածության համար խառը եզրային խնդիրների որոշակի դասի ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում առաձգական միջավայրերի մաթեմատիկական մոդելավորումն է, երբ նյութի հատկությունները տարածության մեջ հաստատուն չեն և փոփոխվում են ըստ նախապես սահմանված աստիճանային կախվածության։ Նման միջավայրերի հետ կապված խնդիրները զգալիորեն բարդ են դասական համասեռ առաձգական մարմինների խնդիրների համեմատ, քանի որ նյութի ֆիզիկական պարամետրերի փոփոխականությունը անմիջականորեն ազդում է լարվածությունների, դեֆորմացիաների և տեղաշարժերի բաշխման վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են խառը եզրային պայմաններով խնդիրներ, որոնց դեպքում կիսատարածության սահմանային մակերևույթի տարբեր հատվածներում կարող են տրվել տարբեր տիպի պայմաններ՝ կապված տեղաշարժերի, լարումների կամ դրանց համակցությունների հետ։ Նման խնդիրների լուծումը պահանջում է առաձգականության տեսության հավասարումների, սահմանային պայմանների և անհամասեռ միջավայրի հատկությունների համատեղ վերլուծություն։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է մաթեմատիկական լուծումների կառուցումը և դրանց հատկությունների հետազոտությունը՝ հաշվի առնելով նյութի անհամասեռության աստիճանային բնույթը։ Աշխատանքը կարող է ներառել հատուկ մաթեմատիկական մեթոդների և փոխակերպումների կիրառում, որոնք հնարավորություն են տալիս բարդ եզրային խնդիրը բերել ավելի հարմար վերլուծական ձևի։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել տարբեր մեխանիկական համակարգերում անհամասեռ առաձգական մարմինների վարքագիծը նկարագրելու, լարվածադեֆորմացիոն վիճակը գնահատելու և կիրառական խնդիրների լուծման համար։ Թեման առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում այնպիսի ոլորտների համար, որտեղ անհրաժեշտ է հաշվի առնել նյութի հատկությունների տարածական փոփոխությունը, օրինակ՝ ինժեներական կառուցվածքների, կոմպոզիտային նյութերի, երկրամեխանիկայի և առաձգական միջավայրերի մոդելավորման ժամանակ։ Աշխատությունը հիմնականում ունի տեսական և մաթեմատիկական բնույթ և կարող է հետաքրքրել առաձգականության տեսությամբ, դիֆերենցիալ հավասարումներով, եզրային խնդիրներով և կիրառական մեխանիկայով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին ու բարձր կուրսերի ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես անհամասեռ միջավայրերի մաթեմատիկական նկարագրման և խառը եզրային խնդիրների լուծման տեսական մեթոդների զարգացման տեսանկյունից։

Политология

Քաղաքագիտական և ռազմաքաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է զինվորաքաղաքացիական հարաբերությունների և զինված ուժերի նկատմամբ քաղաքացիական-ժողովրդավարական վերահսկողության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում զինված ուժերի, պետական իշխանության մարմինների և քաղաքացիական հասարակության փոխհարաբերությունների տեսական ու ինստիտուցիոնալ հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական կառավարման համակարգում քաղաքացիական վերահսկողության մեխանիզմներին, պետական մարմինների լիազորությունների սահմանազատմանը և պաշտպանության ոլորտում հաշվետվողականության ու թափանցիկության ապահովման հարցերին։ Վերլուծվում են զինվորական և քաղաքացիական կառույցների փոխգործակցության սկզբունքները, քաղաքական որոշումների ընդունման գործընթացում նրանց դերերի առանձնահատկությունները և ժողովրդավարական կառավարման շրջանակում զինված ուժերի գործունեության վերահսկման մոտեցումները։ Քննարկվում են խորհրդարանական, կառավարական և հասարակական վերահսկողության ձևերը, ինչպես նաև դրանց արդյունավետ իրականացման հետ կապված ինստիտուցիոնալ և իրավական խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու զինվորաքաղաքացիական հարաբերությունների զարգացման և պաշտպանության ոլորտում ժողովրդավարական վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքագիտության, անվտանգության ուսումնասիրությունների, ռազմական կառավարման և հանրային կառավարման ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Химия

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Ն-հեպտան-ԱՕՏ (նատրիումի դիօկտիլ սուլֆոսուկցինատ) բևեռային ֆազով շրջված միցելային համակարգերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները՝ նպատակ ունենալով հասկանալ դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կայունությունը և ինտերֆեյսային վարքը։ Նյութում ներկայացվում են միցելների ձևավորման պայմանները, մակերեսային լարվածության, հիդրոֆոբիկ և հիդրոֆիլիկ տարրերի հարաբերակցության ազդեցությունը, ինչպես նաև բևեռային միջավայրում միցելների ստաբիլության և բաշխման հետ կապված երևույթները։ Աշխատությունում օգտագործվում են տարբեր ֆիզիկաքիմիական մեթոդներ՝ լազերային դիֆրակցիա, տիտրացիա, էլեկտրոլիտների ազդեցության վերլուծություն և մակերեսային լարվածության չափումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել միցելային համակարգի կառուցվածքային ու ռեակցիոն հատկությունները։ Վերլուծվում են նաև կիրառական հնարավորությունները՝ մասնավորապես կոսմետիկ, ֆարմացիական և արդյունաբերական լուծույթներում, որտեղ միցելային համակարգերը կարող են ծառայել որպես արդյունավետ կատալիզատորներ, տեղափոխողներ կամ մոլեկուլային կրիչներ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է անալոգային ինտեգրալ միկրոսխեմաների նախագծման միջոցների մշակմանը և կատարելագործմանը՝ հաշվի առնելով ենթամիկրոնային տեխնոլոգիական գործընթացներին բնորոշ ֆիզիկական, սխեմատեխնիկական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է նախագծման այնպիսի մեթոդների, մոդելների և ծրագրային գործիքների ստեղծման վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել միկրոսխեմաների նախագծման ճշգրտությունը, արագությունը և ստացված լուծումների հուսալիությունը։ Քննության են առնվում կիսահաղորդչային տարրերի չափերի փոքրացման հետևանքով առաջացող երևույթները և դրանց ազդեցությունը անալոգային սխեմաների հիմնական էլեկտրական պարամետրերի վրա։ Կարևորվում են տրանզիստորների իրական վարքի ճշգրիտ մոդելավորումը, տեխնոլոգիական պարամետրերի տատանումների հաշվառումը, մակաբուծային տարրերի ազդեցության գնահատումը և սխեմայի աշխատանքային բնութագրերի կանխատեսումը։ Անալոգային միկրոսխեմաների նախագծումը ներկայացվում է որպես բազմափուլ գործընթաց, որը ներառում է սխեմատեխնիկական կառուցվածքի ընտրությունը, տարրերի պարամետրերի որոշումը, համակարգչային մոդելավորումը, օպտիմալացումը, ֆիզիկական տեղաբաշխումը և վերջնական նախագծային լուծման ստուգումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կիրառմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել ձեռքով կատարվող գործողությունների ծավալը և մեծ թվով նախագծային տարբերակներից ընտրել սահմանված պահանջներին առավել համապատասխան լուծումները։ Ուսումնասիրվում են օպտիմալացման խնդիրները, որոնց դեպքում միաժամանակ անհրաժեշտ է ապահովել ուժեղացման, թողունակության, արագագործության, էներգասպառման, աղմուկի, կայունության և զբաղեցրած բյուրեղային մակերեսի պահանջվող ցուցանիշները։ Հաշվի է առնվում, որ այդ չափանիշները հաճախ փոխկապակցված են, և մեկ բնութագրի բարելավումը կարող է բացասաբար անդրադառնալ մյուսների վրա, ինչի պատճառով նախագծման գործընթացը պահանջում է բազմաչափ օպտիմալացման մեթոդների կիրառում։ Կարևորվում է նաև նախագծային լուծումների զգայունության ուսումնասիրությունը արտադրական գործընթացի շեղումների, սնուցման լարման և ջերմաստիճանի փոփոխությունների նկատմամբ։ Ենթամիկրոնային տեխնոլոգիաների պայմաններում հատուկ նշանակություն են ստանում կարճ ալիքի երևույթները, արտահոսքի հոսանքները, տարրերի փոխադարձ ազդեցությունները և ֆիզիկական կառուցվածքից առաջացող մակաբուծային դիմադրություններն ու ունակությունները, որոնք կարող են զգալիորեն փոփոխել նախագծված սխեմայի իրական աշխատանքը։ Այդ պատճառով սխեմատեխնիկական և ֆիզիկական նախագծման փուլերի փոխկապակցումը դիտարկվում է որպես բարձր ճշգրտության նախագծման կարևոր պայման։ Անդրադարձ է կատարվում նաև միկրոսխեմայի ֆիզիկական կառուցվածքի ձևավորմանը՝ տարրերի տեղաբաշխմանը, միացումների կազմակերպմանը և այն սահմանափակումներին, որոնք պայմանավորված են ընտրված տեխնոլոգիական գործընթացով։ Նախագծման ծրագրային միջոցների զարգացումը հնարավորություն է տալիս ավտոմատացնել պարամետրերի հաշվարկը, իրականացնել բազմակի մոդելավորումներ, համեմատել տարբեր կառուցվածքներ և նախագծման վաղ փուլերում հայտնաբերել հնարավոր խնդիրները։ Կարևորվում է նաև նախագծման արդյունքների ստուգման և վերիֆիկացման համակարգը՝ ապահովելու սխեմատեխնիկական մոդելի և ֆիզիկապես իրականացվող միկրոսխեմայի համապատասխանությունը։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կապված է ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային սարքերի նախագծման ժամանակի կրճատման, սխալների հավանականության նվազեցման և արտադրության համար պատրաստ նախագծերի որակի բարձրացման հետ։ Ներկայացվող մոտեցումները կարող են կիրառվել տարբեր նշանակության անալոգային և խառը ազդանշանային ինտեգրալ սխեմաների մշակման ընթացքում՝ կապի, չափիչ տեխնիկայի, կառավարման, ազդանշանների մշակման և այլ էլեկտրոնային համակարգերի համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների և նախագծման ավտոմատացման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և ուսանողների համար։