Արյունալի մարկիզուհին, հատոր Բ

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է հայ հասարակական և քաղաքական մտքի պատմական զարգացման շրջանակում հանրային կառավարման վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման, դրանց գաղափարական հիմքերի և հիմնական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կառավարման, իշխանության, պետության, հասարակական կարգի, իրավունքի, պատասխանատվության և հանրային բարօրության վերաբերյալ այն գաղափարներն են, որոնք արտահայտվել են հայկական պատմափիլիսոփայական, իրավական, եկեղեցական և հասարակական մտքի տարբեր աղբյուրներում։ Քննվում է, թե պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են ընկալվել իշխանության նպատակները, կառավարչի պարտականությունները, հասարակության և իշխանության փոխհարաբերությունները, արդարության ու օրինականության պահանջները և հանրային շահի ապահովման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կառավարման բարոյական ու իրավական հիմքերին՝ բացահայտելով պատասխանատվության, արդարադատության, հասարակական համերաշխության և իշխանության սահմանափակման վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները։ Ուսումնասիրվում են պետականության, ինքնակառավարման և հասարակական կազմակերպման մասին գաղափարների զարգացումները՝ դրանք դիտարկելով համապատասխան պատմական ու մշակութային միջավայրում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմագրական և իրավական ժառանգության վերլուծությունը, քանի որ այդ աղբյուրներում կառավարման խնդիրները հաճախ ներկայացվում են հասարակական կայունության, իրավակարգի, պաշտպանության, հարկային հարաբերությունների, համայնքային կյանքի և իշխանավորի վարքագծի վերաբերյալ դատողությունների միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հոգևոր և աշխարհիկ իշխանությունների փոխհարաբերություններին ու դրանց դերին հասարակական կյանքի կազմակերպման մեջ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառավարչական գաղափարների շարունակականությունն ու փոփոխությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են պատմական փորձը, պետականության տարբեր ձևերը և հասարակական արժեքները նպաստել կառավարման վերաբերյալ ինքնատիպ մտքի ձևավորմանը։ Միաժամանակ հին և միջնադարյան գաղափարները դիտարկվում են իրենց ժամանակի պայմաններում՝ խուսափելով ժամանակակից հանրային կառավարման հասկացությունների մեխանիկական տեղափոխումից պատմական իրականություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրային կառավարման տեսության, քաղաքական մտքի պատմության, իրավունքի պատմության և հայագիտության մոտեցումները՝ հայ կառավարչական մտքի սկզբնավորման ու զարգացման գաղափարական ժառանգությունը համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

Другие предметы

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է պետությունների իրավահաջորդության ինստիտուտի ուսումնասիրությանը միջազգային իրավունքի շրջանակներում՝ ընդգծելով դրա իրավական հիմքերը, տեսակները և կիրառման առանձնահատկությունները ժամանակակից միջազգային հարաբերություններում։ Աշխատանքում ներկայացվում է պետությունների իրավահաջորդությունը որպես իրավիճակ, երբ մեկ պետությունը փոխարինում է մյուսին որոշակի տարածքի նկատմամբ միջազգային հարաբերություններում՝ ստանձնելով նրա իրավունքներն ու պարտավորությունները։ Քննարկվում են իրավահաջորդության հիմնական տեսակները՝ տարածքային փոփոխությունների, անկախացման, միավորման, բաժանման և պետության վերացման դեպքերը, ինչպես նաև դրանց իրավական հետևանքները միջազգային պայմանագրերի, պետական պարտքերի, սեփականության և քաղաքացիների կարգավիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային իրավունքի աղբյուրներին, այդ թվում՝ Վիեննայի կոնվենցիաներին պետությունների իրավահաջորդության վերաբերյալ, որոնք սահմանում են հիմնական սկզբունքները և կարգավորման մեխանիզմները։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև իրավահաջորդության գործնական օրինակներ տարբեր տարածաշրջաններում՝ ներառյալ պետությունների փլուզման և նոր պետությունների ձևավորման գործընթացները, որոնք ուղեկցվել են իրավական բարդ խնդիրներով։ Ներկայացվում են նաև պետությունների իրավահաջորդության քաղաքական և տնտեսական հետևանքները, ինչպես նաև միջազգային հանրության դերը այդ գործընթացների կարգավորման մեջ։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ պետությունների իրավահաջորդության ինստիտուտի կարևորությունը միջազգային կայունության, իրավական շարունակականության և հարաբերությունների կանխատեսելիության ապահովման գործում։

Сельское хозяйство

Այս հրատարակությունը գյուղատնտեսության վերաբերյալ հանձնարարական գրականության մատենագիտական ցանկի՝ այգեգործությանը նվիրված մասնագիտացված մասն է, որի նպատակն է ընթերցողին կողմնորոշել այգեգործության ոլորտին վերաբերող անհրաժեշտ և օգտակար գրականության ընտրության հարցում։ Այն նախատեսված է որպես տեղեկատվական-մատենագիտական ուղեցույց և կարող է օգտակար լինել ինչպես գյուղատնտեսության մասնագետների, այնպես էլ ուսանողների, գյուղատնտեսությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, այգեգործների և համապատասխան ոլորտում ինքնակրթությամբ զբաղվող անձանց համար։ Նյութի հիմնական թեմատիկ շրջանակը ներառում է պտղատու և այլ այգեգործական մշակաբույսերի մշակությունը, այգիների հիմնադրումը և խնամքը, բույսերի աճի ու զարգացման պայմանները, հողի նախապատրաստումը, տնկման աշխատանքները, ոռոգումը, պարարտացումը, էտը, պատվաստումը, վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարը, բերքատվության բարձրացումը և ստացված բերքի արդյունավետ օգտագործումը։ Քանի որ հրատարակությունը կազմված է հանձնարարական գրականության սկզբունքով, դրա հիմնական արժեքը ոչ թե առանձին մշակաբույսերի վերաբերյալ մանրամասն տեխնոլոգիական նկարագրությունն է, այլ համապատասխան մասնագիտական աղբյուրների համակարգված ներկայացումը։ Նման մատենագիտական ցանկերը կարևոր դեր են ունեցել մասնագիտական գիտելիքի տարածման գործում, հատկապես այն ժամանակաշրջանում, երբ գյուղատնտեսական մասնագիտացված գրականության որոնումը հիմնականում իրականացվում էր գրադարանների կատալոգների, մատենագիտական տեղեկատուների և թեմատիկ ցանկերի միջոցով։ Այգեգործությանը նվիրված բաժինը կարող է ընդգրկել ինչպես ընդհանուր բնույթի ձեռնարկներ ու դասագրքեր, այնպես էլ առանձին մշակաբույսերի, պտղատու ծառերի և թփերի, այգիների մշակության տեխնիկայի, բույսերի պաշտպանության և գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման վերաբերյալ հրատարակություններ։ Գրականության նման դասակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ընտրել աղբյուրներ՝ ըստ իր մասնագիտական կամ գործնական հետաքրքրության։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունը դրա գործնական ուղղվածությունն է։ Այգեգործությունը պահանջում է տեսական գիտելիքների և գործնական հմտությունների համադրություն, քանի որ բերքի քանակն ու որակը կախված են բազմաթիվ փոխկապակցված գործոններից՝ մշակաբույսի կենսաբանական առանձնահատկություններից, կլիմայական պայմաններից, հողի հատկություններից, ջրային ռեժիմից, մշակության տեխնոլոգիայից և բույսերի պաշտպանության միջոցներից։ Այդ պատճառով համապատասխան մասնագիտական գրականության ընտրությունը կարևոր նախապայման է այգեգործական աշխատանքների ճիշտ կազմակերպման համար։ Մատենագիտական ցանկը կարող է արժեքավոր լինել նաև գյուղատնտեսության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ընդգրկված գրականության կազմը պատկերացում է տալիս տվյալ ժամանակաշրջանում այգեգործության զարգացման առաջնահերթությունների, տարածված մշակաբույսերի, կիրառվող ագրոտեխնիկական մոտեցումների և մասնագիտական գիտելիքի տարածման ձևերի մասին։ Նման աղբյուրների միջոցով հնարավոր է հետևել, թե ինչ հարցերի նկատմամբ էր առավել մեծ հետաքրքրություն ցուցաբերվում այգեգործության ոլորտում և ինչպիսի գիտական կամ գործնական աշխատություններ էին առաջարկվում ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես այգեգործության վերաբերյալ մասնագիտական տեղեկատվության որոնումն ու ընտրությունը հեշտացնող մատենագիտական ուղեցույց։ Այն կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական գրադարանների, ուսումնական հաստատությունների, մասնագիտական դասընթացների, հետազոտական աշխատանքների և այգեգործական գործնական գործունեության համար՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի ոլորտի վերաբերյալ ավելի ծավալուն և մասնագիտացված աղբյուրներ։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան պատկերազարդ ձեռագրերից մեկի ուսումնասիրությանը, որը ձևավորվել է քաղկեդոնական միջավայրում և կարևոր նյութ է հայ-բյուզանդական ու հայ-վրացական մշակութային փոխազդեցությունների հետազոտման համար։ Հեղինակը՝ Նիկողայոս Մառը, ձեռագրական հուշարձանը դիտարկում է ոչ միայն որպես մանրանկարչական արվեստի նմուշ, այլև որպես որոշակի էթնոդավանական միջավայրի պատմության և մշակույթի վկայություն։ Հետազոտության առանցքում հայ քաղկեդոնական համայնքների մշակութային առանձնահատկությունների բացահայտումն է, մասնավորապես՝ այն հարցը, թե ինչպես կարող էին հայկական լեզվական և ձեռագրական ավանդույթները համադրվել բյուզանդական ու վրացական եկեղեցական-գեղարվեստական ազդեցությունների հետ։ Հեղինակի ուշադրությունը գրավում է այն հանգամանքը, որ նման միջավայրերում հայերենը կարող էր պահպանել իր նշանակությունը եկեղեցական և մշակութային կյանքում՝ միաժամանակ փոխազդելով հարևան քրիստոնեական ավանդույթների հետ։ Պատկերազարդման համակարգը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու մանրանկարների պատկերագրությունը, սրբերի ներկայացման ձևերը, գրությունների լեզուն և գեղարվեստական կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Նման տարրերի համադրությունը կարևոր է ձեռագրի ստեղծման միջավայրի և մշակութային պատկանելության վերաբերյալ գիտական ենթադրությունների հիմնավորման համար։ Հետագա ուսումնասիրություններում այս նյութը կապվել է նաև 1313 թվականի հայկական Ավետարանի հետ, որտեղ հայկական տեքստը զուգակցվում է վրացերեն գրություններով ուղեկցվող պատկերների հետ, ինչը հետազոտողները դիտարկել են հայ քաղկեդոնական մշակութային միջավայրի բնորոշ դրսևորումներից մեկը։ Հուշարձանի քննությունը միաժամանակ նպաստում է միջնադարյան Հայաստանի կրոնական բազմազանության և տարբեր քրիստոնեական ավանդույթների միջև մշակութային հաղորդակցության ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև մանրանկարչության և եկեղեցական որմնանկարչության պատկերագրական ընդհանրությունների հարցը, քանի որ նման համեմատությունները կարող են ցույց տալ գեղարվեստական պատկերների տարածման և վերարտադրման ճանապարհները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հայ ձեռագրագիտության, արվեստաբանության, եկեղեցական պատմության և հայ-վրացական ու հայ-բյուզանդական մշակութային կապերի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով պատկերազարդ ձեռագիրը որպես միջնադարյան բազմաշերտ մշակութային փոխազդեցությունների արժեքավոր սկզբնաղբյուր։

Литература

Այս ժողովածուն ներկայացնում է Ալեքսանդր Պուշկինի ընտիր ստեղծագործությունները՝ ընդգրկելով նրա պոեզիան, արձակը և դրամատիկական գործերից առավել նշանակալից նմուշները։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլվում են ռուսական գրականության ոսկեդարի հիմնական գեղարվեստական ուղղությունները՝ ռոմանտիզմից դեպի ռեալիզմ անցումը, մարդու ներաշխարհի խոր վերլուծությունը և հասարակական իրականության պատկերումը։ Պուշկինի լեզուն առանձնանում է պարզությամբ, երաժշտականությամբ և արտահայտչական հզորությամբ, ինչը նրան դարձնում է ռուս գրական լեզվի ձևավորման հիմնադիրներից մեկը։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ նրա բազմաբնույթ ստեղծագործական աշխարհին՝ սիրային և փիլիսոփայական բանաստեղծություններից մինչև պատմական և արձակ գործեր, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել համաշխարհային գրականության զարգացման վրա։

История

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XII–XIV դարերում Կիլիկյան Հայաստանի տնտեսական կապերի և միջերկրածովյան առևտրային հարաբերություններում նրա մասնակցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պետության աշխարհագրական դիրքի, նավահանգիստների, ցամաքային ու ծովային ճանապարհների նշանակությունը և դրանց դերը տարածաշրջանային ու միջազգային ապրանքաշրջանառության կազմակերպման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եվրոպական և արևելյան առևտրական կենտրոնների հետ ձևավորված տնտեսական կապերին, օտարերկրյա վաճառականների գործունեությանը, ապրանքների փոխանակմանը և առևտրի իրավական կարգավորման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են մաքսային քաղաքականության, առևտրային արտոնությունների, պայմանագրային հարաբերությունների և դրամաշրջանառության նշանակությունը տնտեսական կյանքի զարգացման համար։ Քննարկվում են նաև միջերկրածովյան առևտրային ուղիների փոփոխությունների և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ազդեցությունները տնտեսական հարաբերությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Կիլիկյան Հայաստանի տնտեսական պատմության, արտաքին առևտրային կապերի և միջնադարյան Միջերկրականի տնտեսական համակարգերում նրա ներգրավվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջնադարագիտության, տնտեսական պատմության և միջազգային առևտրի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։