Աշակերտների ինքնուրույնության և ստեղծագործական կարողությունների զարգացումը որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցման արդյունավետության բարձրացման միջոց միջնակարգ դպրոցում

Другие предметы

Աշխատությունը գործնական և մեթոդական ուղեցույց է գրադարանների կենտրոնացված համակարգի գործունեության կազմակերպման, կառավարման և փաստաթղթավորման վերաբերյալ։ Նյութը ներկայացնում է կենտրոնացված գրադարանային համակարգի աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ անդրադառնալով գրադարանային ստորաբաժանումների փոխկապակցված գործունեությանը, գործառույթների բաշխմանը, աշխատանքային գործընթացների համակարգմանը և ընթերցողների սպասարկման արդյունավետ կազմակերպմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրահանգչա-մեթոդական ցուցումներին, որոնց միջոցով սահմանվում են գրադարանային աշխատանքի առանձին ուղղությունների իրականացման կարգը, պատասխանատվության շրջանակները և կիրառվող կազմակերպական մեթոդները։ Ուղեցույցում կարևոր տեղ է հատկացվում գրադարանային ֆոնդերի համալրմանը, հաշվառմանը, մշակմանը, պահպանությանը և օգտագործմանը, ինչպես նաև գրականության շարժի ու ընթերցողների սպասարկման կազմակերպմանը։ Ներկայացվում են նաև կենտրոնացված համակարգի ներսում մեթոդական աջակցության և վերահսկողության իրականացման հնարավոր ձևերը, ինչը նպաստում է տարբեր ստորաբաժանումների աշխատանքի միասնականացմանը և ընդհանուր չափորոշիչների կիրառմանը։ Հատուկ բաժին է կազմում հաշվառման ձևերի ներկայացումը, որոնք անհրաժեշտ են գրադարանային գործունեության տարբեր գործընթացների փաստաթղթավորման, վիճակագրական տվյալների հավաքագրման, աշխատանքի ծավալների գնահատման և հաշվետվողականության ապահովման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ինչպես գրադարանների ղեկավարների և աշխատակիցների առօրյա գործունեության կազմակերպման, այնպես էլ նոր աշխատողների մասնագիտական պատրաստման և գրադարանային գործընթացների միասնական մեթոդաբանության ձևավորման համար։ Աշխատության գործնական ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս այն կիրառել որպես աշխատանքային օժանդակ նյութ՝ կենտրոնացված գրադարանային համակարգի կառուցվածքային ստորաբաժանումներում ընթացող գործընթացները կանոնակարգելու և առավել արդյունավետ կազմակերպելու նպատակով։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանավարներին, մեթոդիստներին, գրադարանային համակարգերի ղեկավարներին, համապատասխան կրթական հաստատությունների դասախոսներին, ուսանողներին և գրադարանային գործի կազմակերպմամբ զբաղվող մասնագետներին։

Право

Աշխատությունը նվիրված է անձի պետաիրավական կարգավիճակի տեսական և իրավական ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով եվրոպական սահմանադրաիրավական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում անհատի և պետության փոխհարաբերություններն են, մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների սահմանադրական երաշխավորումը, ինչպես նաև այն իրավական մեխանիզմները, որոնց միջոցով անձը դառնում է ոչ միայն պետական իշխանության պաշտպանության օբյեկտ, այլև սահմանադրական իրավունքների և պարտականությունների ինքնուրույն կրող։ Աշխատության սկզբնական հատվածում անձի պետաիրավական կարգավիճակը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված տարրերի ամբողջություն, որը ներառում է մարդու հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները, քաղաքացիությունը, սահմանադրական պարտականությունները, իրավական պաշտպանության միջոցները և պետության կողմից դրանց ապահովման պարտավորությունը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել անձի ընդհանուր իրավական կարգավիճակը նրա հատուկ սահմանադրական կարգավիճակից և ցույց տալ, թե ինչպես են պետության իրավական համակարգում ամրագրված իրավունքները վերածվում գործնական պաշտպանության ենթակա իրավական հնարավորությունների։ Եվրոպական սահմանադրաիրավական զարգացումների ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է այն պատճառով, որ եվրոպական իրավական տարածքում մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգը ձևավորվել է ազգային սահմանադրությունների, միջազգային պայմանագրերի և վերազգային իրավական մեխանիզմների փոխազդեցության արդյունքում։ Աշխատությունը անդրադառնում է այն սկզբունքներին, որոնք աստիճանաբար դարձել են ժամանակակից եվրոպական սահմանադրականության հիմքեր՝ մարդու արժանապատվության հարգում, իրավահավասարություն, օրենքի գերակայություն, ժողովրդավարություն, հիմնարար իրավունքների երաշխավորում և իշխանության սահմանափակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է փոխվել պետության և անհատի հարաբերությունների ընկալումը։ Դասական պետակենտրոն մոդելից աստիճանաբար անցում է կատարվել այնպիսի համակարգի, որտեղ պետական իշխանության լեգիտիմությունը և սահմանները մեծապես պայմանավորված են մարդու իրավունքների ճանաչմամբ և դրանց արդյունավետ պաշտպանությամբ։ Այս համատեքստում սահմանադրությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պետական մարմինների կազմակերպումը կարգավորող փաստաթուղթ, այլև որպես անձի իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության հիմնական իրավական երաշխիք։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է քաղաքացիության ինստիտուտի ուսումնասիրությունը, քանի որ անձի պետաիրավական կարգավիճակի որոշ տարրեր ուղղակիորեն կապված են պետության հետ նրա իրավական կապի բնույթի հետ։ Միաժամանակ ժամանակակից եվրոպական իրավական զարգացումները ցույց են տալիս, որ մարդու մի շարք հիմնարար իրավունքներ չեն կարող կախված լինել միայն քաղաքացիության առկայությունից։ Այս տարբերակումը հատկապես կարևոր է օտարերկրացիների, փախստականների և քաղաքացիություն չունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև իրավունքների սահմանափակման խնդիրը։ Ժամանակակից սահմանադրական պետությունում մարդու իրավունքները, թեև ունեն բարձրագույն իրավական պաշտպանություն, որոշակի պայմաններում կարող են ենթարկվել սահմանափակումների։ Այդ սահմանափակումները պետք է ունենան իրավական հիմք, հետապնդեն իրավաչափ նպատակ և համապատասխանեն անհրաժեշտության ու համաչափության պահանջներին։ Այս սկզբունքները կարևոր նշանակություն ունեն այն հավասարակշռության ձևավորման համար, որը պետք է գոյություն ունենա անհատի ազատության և հանրային շահերի պաշտպանության միջև։ Եվրոպական սահմանադրաիրավական զարգացումների համատեքստում առանձնահատուկ դեր ունի նաև դատական պաշտպանության ինստիտուտը։ Անձի պետաիրավական կարգավիճակը լիարժեք է միայն այն դեպքում, երբ իրավունքի խախտման դեպքում անձն ունի անկախ և արդյունավետ պաշտպանության հնարավորություն։ Այդ պատճառով հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ սահմանադրական արդարադատությանը, դատական պաշտպանության իրավունքին և մարդու իրավունքների միջազգային պաշտպանության մեխանիզմներին։ Եվրոպական համակարգում այս հարցերի կարևորությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային միջոցներին լրացնում են միջազգային և վերազգային մեխանիզմները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել պետությունների գործողությունների համապատասխանությունը ստանձնած պարտավորություններին։ Աշխատության տեսական նշանակությունն այն է, որ անձի պետաիրավական կարգավիճակը դիտարկվում է ոչ թե մեկ իրավական նորմի կամ իրավունքի շրջանակում, այլ որպես ամբողջական սահմանադրաիրավական ինստիտուտ, որի բովանդակությունը զարգանում է հասարակական և քաղաքական փոփոխություններին զուգընթաց։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ եվրոպական սահմանադրականության զարգացման ընթացքում անձի իրավունքների պաշտպանության մակարդակի բարձրացումը դարձել է պետական իշխանության կազմակերպման և գործունեության առանցքային չափանիշներից մեկը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, մարդու իրավունքների, եվրոպական իրավունքի և պետական կառավարման ոլորտների մասնագետների, իրավաբանների, դասախոսների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ հնարավորություն տալով հասկանալ անձի և պետության իրավական փոխհարաբերությունների ժամանակակից մոդելը և դրա ձևավորման եվրոպական փորձը։

Литература

Աշխատությունը ներկայացնում է իր ժամանակի հասարակական միջավայրում ապրող անհատի ներաշխարհը, անձնական ապրումներն ու մտորումները՝ խոստովանանքի ձևով անդրադառնալով մարդու և հասարակության փոխհարաբերություններին։ Վերնագրում ընդգծված «դարուս մեկ զավակ» արտահայտությունը ստեղծագործությունը կապում է որոշակի ժամանակաշրջանի հոգևոր ու հասարակական մթնոլորտի հետ՝ անհատի պատմությունը դարձնելով նաև իր դարաշրջանի բարքերի, մտածողության և արժեքների արտացոլման հնարավորություն։ Խոստովանական պատումի ձևը թույլ է տալիս կենտրոնանալ հերոսի ներքին հակասությունների, ապրումների, համոզմունքների, հիասթափությունների և կյանքի փորձից բխող եզրահանգումների վրա։ Անձնական խոսքի միջոցով կարող են բացահայտվել ոչ միայն անհատի հոգեբանական աշխարհը, այլև այն հասարակական պայմաններն ու բարոյական չափանիշները, որոնք ազդում են նրա ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման վրա։ Առաջին հատորը ներկայացնում է ստեղծագործության սկզբնական մասը՝ հիմք դնելով հետագա պատումի և կերպարի զարգացման համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գեղարվեստական արձակի, խոստովանական գրականության, անհատի հոգեբանական պատկերման և ժամանակաշրջանի հասարակական մտածողության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Право

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային սեփականության քաղաքացիաիրավական կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով պետական և համայնքային սեփականության իրավական ռեժիմի առանձնահատկությունները և դրանց կիրառման գործնական խնդիրները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հանրային սեփականության հասկացությունը, դրա տեսակները, ձևավորման և տնօրինման իրավական հիմքերը, ինչպես նաև սեփականության իրավունքի սահմանադրական և քաղաքացիաիրավական երաշխիքները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է պետական և համայնքային գույքի կառավարման մեխանիզմները, օտարման, վարձակալության, օգտագործման և հավատարմագրային կառավարման իրավական կարգավորումները՝ ընդգծելով դրանց արդյունավետության և թափանցիկության ապահովման խնդիրները։ Գրքում քննարկվում են նաև հանրային սեփականության պաշտպանության իրավական միջոցները, դատական և վարչական պաշտպանական մեխանիզմները, ինչպես նաև միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրային շահի, տնտեսական արդյունավետության և իրավական կարգավորման հավասարակշռության ապահովման հարցերին։ Աշխատությունը համադրում է տեսական և գործնական մոտեցումները՝ առաջարկելով իրավական կարգավորման կատարելագործման ուղղություններ։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, քաղաքացիական իրավունքի հետազոտողների, դատավորների, ուսանողների և հանրային սեփականության հարցերով հետաքրքրվողների համար։

Сельское хозяйство

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման ռազմավարական ուղղությունների և ոլորտի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են գյուղատնտեսության դերը երկրի տնտեսության մեջ, ոլորտի զարգացման հիմնական նախադրյալները, առկա խնդիրներն ու մարտահրավերները, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման ուղիները։ Աշխատությունում գնահատվում են գյուղատնտեսական արտադրության կառուցվածքը, արտադրողականության մակարդակը, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը և գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների մրցունակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմանը, հողային և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարմանը, գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման մեխանիզմներին, պետական աջակցության քաղաքականությանը և ներդրումային միջավայրի բարելավմանը։ Վերլուծության հիման վրա ներկայացվում են ոլորտի երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարական մոտեցումներ և առաջարկություններ, որոնք միտված են արտադրության ծավալների ավելացմանը, արտադրողականության բարձրացմանը, պարենային անվտանգության ամրապնդմանը և գյուղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացման խթանմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, հետազոտողների և գյուղատնտեսության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնական լցանյութերի հիմքով բետոններից պատրաստված երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նման կոնստրուկցիաների աշխատանքի օրինաչափությունները տարբեր բեռնվածքային պայմաններում՝ հաշվի առնելով բետոնի և ամրանի մեխանիկական հատկությունները, նյութերի փոխազդեցությունը և կառուցվածքային տարրերի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են երկաթբետոնե տարրերում առաջացող լարումների և դեֆորմացիաների բաշխումը, ճաքերի առաջացման և զարգացման գործընթացները, կոշտության փոփոխությունը, ինչպես նաև կրողունակության և շահագործման հուսալիության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական լցանյութերի կիրառման ազդեցությանը բետոնի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների և դրա հիմքով պատրաստված երկաթբետոնե տարրերի աշխատանքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել փորձարարական և տեսական մեթոդներ, որոնց միջոցով գնահատվում է կոնստրուկցիաների վարքը բեռնավորման տարբեր փուլերում և ճշտվում են հաշվարկային մոտեցումները։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կապված է երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների նախագծման, հաշվարկի և տեխնիկական վիճակի գնահատման ավելի հիմնավորված մեթոդների մշակման հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական մեխանիկայի, երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների նախագծման, շինարարական նյութերի և կառուցվածքների հուսալիության ոլորտներում աշխատող մասնագետներին, գիտաշխատողներին, նախագծողներին և ուսանողներին։