Ещё в разделе Экономика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    История

    ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ 1945-1965թթ.

    1945–1965 թվականներին Հայաստանում կրթության և լուսավորության ոլորտները զարգանում էին խորհրդային պետական քաղաքականության շրջանակներում՝ նպատակ ունենալով վերացնել անգրագիտությունը, բարձրացնել բնակչության կրթական մակարդակը և պատրաստել որակյալ մասնագետներ տնտեսության ու գիտության համար։ Հետպատերազմյան տարիներին առաջնահերթ խնդիրներից էր դպրոցական ցանցի վերականգնումն ու ընդլայնումը, քանի որ պատերազմի հետևանքով շատ կրթական հաստատություններ վնասվել էին կամ ունեին նյութական սուղ պայմաններ։ Աստիճանաբար ներդրվեց պարտադիր յոթամյա, ապա ութամյա և միջնակարգ կրթության համակարգը, ինչը նպաստեց կրթության հասանելիության աճին։ Միևնույն ժամանակ մեծ ուշադրություն էր դարձվում ուսուցիչների պատրաստմանը և վերապատրաստմանը, քանի որ կրթական համակարգի արդյունավետությունը մեծապես կախված էր մանկավարժական կադրերի որակից։ Բարձրագույն կրթության ոլորտում զարգացան բուհերը, ընդլայնվեցին մասնագիտությունների շրջանակները, և ավելացավ ուսանողների թիվը, ինչը կապված էր երկրի արդյունաբերականացման և գիտության զարգացման պահանջների հետ։ Կարևոր դեր ուներ նաև գրագիտության և մշակութային լուսավորության տարածումը գյուղական բնակչության շրջանում՝ գրադարանների, մշակույթի տների և քարոզչական միջոցառումների միջոցով։ Սակայն կրթության ոլորտում կային նաև մի շարք խնդիրներ։ Դրանցից էին նյութատեխնիկական բազայի ոչ բավարար մակարդակը, դասագրքերի և ուսումնական միջոցների պակասը, ինչպես նաև որոշ դեպքերում կրթության գաղափարականացված բնույթը, որը սահմանափակում էր ազատ մտածողությունը։ Գյուղական և քաղաքային կրթական հնարավորությունների միջև դեռևս կային տարբերություններ, ինչը երբեմն ազդում էր կրթության որակի վրա։ Չնայած այդ դժվարություններին՝ 1945–1965 թվականներին կրթությունը Հայաստանում զգալի զարգացում ապրեց և դարձավ հասարակության սոցիալական առաջընթացի կարևոր հիմքերից մեկը՝ ապահովելով գրագիտության բարձր մակարդակ և մասնագիտական կադրերի ձևավորում։

    Обновлено. 2026-09-21
    ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ 1945-1965թթ.
    Онлайн

    Медицина

    Роль интерлейкина-1β и его рецепторного антагониста в течении, прогнозе и результатах лечения язвенной болезни

    Աշխատանքը նվիրված է ինտերլեյկին-1β-ի և դրա ռեցեպտորային անտագոնիստի դերի ուսումնասիրությանը խոցային հիվանդության զարգացման, ընթացքի, կանխատեսման և բուժման արդյունքների ձևավորման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հիվանդության ախտածագման հիմնական մեխանիզմները, բորբոքային գործընթացների և իմունային պատասխանի նշանակությունը ստամոքսի ու տասներկումատնյա աղու լորձաթաղանթի վնասման և վերականգնման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտերլեյկին-1β-ի՝ որպես բորբոքային գործընթացներում կարևոր դեր ունեցող ցիտոկինի, և դրա ռեցեպտորային անտագոնիստի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այդ գործոնների հնարավոր ազդեցությանը հիվանդության կլինիկական դրսևորումների և ընթացքի առանձնահատկությունների վրա։ Ուսումնասիրվում են նշված իմունաբանական ցուցանիշների և խոցային հիվանդության ծանրության, սրացումների հաճախականության, բարդությունների զարգացման ու բուժման արդյունավետության միջև հնարավոր կապերը։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև հիվանդության կանխատեսման գնահատման հնարավոր մոտեցումները՝ հաշվի առնելով բորբոքային և իմունաբանական գործոնների փոփոխությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել խոցային հիվանդության ախտածագման վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը, հիվանդության ընթացքի և հնարավոր ելքերի ավելի ճշգրիտ գնահատմանը, ինչպես նաև բուժական մարտավարության կատարելագործմանն ուղղված նոր մոտեցումների ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում գաստրոէնտերոլոգիայի, իմունոլոգիայի, պաթոֆիզիոլոգիայի և կլինիկական բժշկության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, բժշկական կրթության մասնակիցների և համապատասխան գիտական թեմաներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-09-10
    Роль интерлейкина-1β и его рецепторного антагониста в течении, прогнозе и результатах лечения язвенной болезни
    Онлайн

    Лингвистика

    Մեջբերվող խոսքը ժամանակակից հայոց լեզվում

    Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է մեջբերվող խոսքի (ուղղակի, անուղղակի և ազատ անուղղակի խոսք) դրսևորումները ժամանակակից հայոց լեզվում՝ ընդգծելով դրա կառուցվածքային, գործառական և ոճական առանձնահատկությունները։ Նշվում է, որ մեջբերվող խոսքը կարևոր շարահյուսական միջոց է, որը թույլ է տալիս վերարտադրել այլ անձի խոսքը կամ մտքերը՝ պահպանելով կամ փոխակերպելով դրանց լեզվական ձևը՝ կախված հաղորդակցական նպատակից։ Վերլուծվում է, որ ուղղակի խոսքը առավել ճշգրիտ կերպով փոխանցում է բնօրինակ արտահայտությունը՝ պահպանելով խոսողի անհատական լեզվաոճը, ինտոնացիան և հուզական երանգները, մինչդեռ անուղղակի խոսքը ենթադրում է բովանդակության վերակազմակերպում և քերականական հարմարեցում հաղորդող անձի խոսքի համակարգին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև ազատ անուղղակի խոսքի կիրառությանը, որը համատեղում է երկու ձևերի հատկանիշները՝ ստեղծելով տեքստային բազմաշերտություն և արտահայտչական ավելի մեծ ազատություն, հատկապես գեղարվեստական գրականության մեջ։ Նշվում է, որ ժամանակակից հայերենում մեջբերվող խոսքի կիրառությունը ընդլայնվել է նաև մեդիա և հրապարակախոսական ոլորտներում, որտեղ այն ծառայում է տեղեկատվության վավերականության ամրապնդմանը և հաղորդակցության դինամիկացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ մեջբերվող խոսքը ժամանակակից հայոց լեզվում հանդիսանում է կարևոր շարահյուսական և ոճական միջոց, որը ապահովում է խոսքի բազմաձայնություն, ճշգրտություն և հաղորդակցական արդյունավետություն։

    Обновлено. 2026-08-19
    Մեջբերվող խոսքը ժամանակակից հայոց լեզվում
    Онлайн

    Культура

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական բնույթի տեղեկատվական տեղեկատու է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակություններն ու հրապարակումները։ Այն նախատեսված է համապատասխան ժամանակաշրջանում լույս տեսած գրականության վերաբերյալ օպերատիվ մատենագիտական տեղեկատվություն տրամադրելու, մասնագիտական աղբյուրների որոնումը հեշտացնելու և մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներում հրատարակվող նյութերը մեկ տեղեկատվական համակարգում ընդգրկելու համար։ Ցանկում կարող են ներառվել գրքեր, գրքույկներ, գիտական և գիտահանրամատչելի աշխատություններ, ժողովածուների նյութեր, ամսագրային ու թերթային հոդվածներ, մեթոդական հրատարակություններ և մշակույթի ու արվեստի խնդիրներին վերաբերող այլ փաստաթղթեր։ Նյութերը կարող են խմբավորվել ըստ թեմատիկ բաժինների՝ ընդգրկելով կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոն, ճարտարապետությունը, դեկորատիվ-կիրառական արվեստը, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը և հարակից ուղղությունները։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ հայտնաբերել իրեն հետաքրքրող ոլորտի նոր գրականությունը և հետևել տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական հոսքին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի պարբերական մամուլում հրապարակված նյութերի հաշվառումը, քանի որ դրանց մի մասը հետագայում կարող է դժվար հասանելի դառնալ առանց համապատասխան մատենագիտական ցուցիչների։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և թեմատիկ ուսումնասիրություններ իրականացնող անձանց համար։ Այն նպաստում է նաև գրադարանների տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկմանը, գրականության թեմատիկ ընտրությանը, ցուցահանդեսների և տեղեկատվական ցանկերի կազմմանը։ Ընթացիկ մատենագիտական հաշվառումը միաժամանակ փաստագրում է մշակութային և արվեստագիտական գրականության զարգացման ընթացքը՝ հնարավորություն տալով հետագայում ուսումնասիրել տարբեր ժամանակաշրջաններում առավել ակտիվ քննարկված թեմաները, հեղինակներին և մշակութային ուղղությունները։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության որոնման, համակարգման և պատմական ուսումնասիրության համար։

    Обновлено. 2026-09-22
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Онлайн

    Медицина

    Современная тактика профилактики гнойно-септических заболеваний при операции кесарева сечения у беременных высокого инфекционного риска

    Աշխատությունը նվիրված է վարակային բարձր ռիսկ ունեցող հղիների կեսարյան հատման դեպքում հետվիրահատական թարախաբորբոքային և սեպտիկ բարդությունների կանխարգելման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն գործոնների բացահայտման և գնահատման վրա, որոնք կարող են մեծացնել վիրահատական միջամտությունից հետո վարակային բարդությունների առաջացման հավանականությունը, ինչպես նաև կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետ համակարգի ձևավորման վրա։ Քննության են առնվում հղիության ընթացքի, ուղեկցող հիվանդությունների, ծննդաբերական իրավիճակի, վիրահատության առանձնահատկությունների և հիվանդի ընդհանուր վիճակի հետ կապված ռիսկի գործոնները։ Կարևորվում է բարձր ռիսկի խմբերի ժամանակին առանձնացումը, քանի որ նախավիրահատական գնահատումը հնարավորություն է տալիս ընտրել համապատասխան կանխարգելիչ մարտավարություն և նվազեցնել հետվիրահատական բարդությունների հավանականությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում մանրէաբանական հետազոտությունների նշանակությանը, վարակային գործընթացների հնարավոր հարուցիչների գնահատմանը և կլինիկական ու լաբորատոր տվյալների համադրմանը։ Դիտարկվում են հակամանրէային կանխարգելման սկզբունքները՝ որպես համալիր կանխարգելիչ միջոցառումների բաղադրիչ, ինչպես նաև դեղորայքային միջոցների նպատակային և հիմնավորված կիրառման անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով հիվանդի վիճակը և վարակային ռիսկի աստիճանը։ Ուսումնասիրվում է նախավիրահատական պատրաստման նշանակությունը, որի շրջանակում կարևոր են վարակային օջախների հայտնաբերումը, ընդհանուր կլինիկական վիճակի գնահատումը և հնարավոր ռիսկային գործոնների հնարավորինս շտկումը։ Վիրահատական փուլում կարևորվում են ասեպտիկ և հակասեպտիկ սկզբունքների պահպանումը, հյուսվածքների հնարավորինս խնայող մշակումը և վիրահատական գործընթացի ճիշտ կազմակերպումը։ Հետվիրահատական շրջանում ուշադրություն է դարձվում հիվանդի կլինիկական վիճակի շարունակական գնահատմանը և բարդությունների վաղ նշանների ժամանակին հայտնաբերմանը։ Քննության են առնվում վիրահատական վերքի, մարմնի ջերմաստիճանի, ընդհանուր ինքնազգացողության և լաբորատոր ցուցանիշների վերահսկման նշանակությունը՝ հնարավոր վարակային գործընթացները վաղ փուլում ճանաչելու տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր կանխարգելիչ մոտեցումների արդյունավետության համեմատական գնահատումը՝ հետվիրահատական հիվանդացության հաճախականության, բուժման տևողության և առողջացման ընթացքի հիման վրա։ Վարակային բարդությունների կանխարգելումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին բժշկական միջոցառումների, այլև փոխկապակցված կազմակերպական և կլինիկական գործողությունների ամբողջական համակարգի շրջանակում։ Հատուկ նշանակություն է տրվում մանկաբարձների, վիրաբույժների, անեսթեզիոլոգների, մանրէաբանների և բուժքույրական անձնակազմի համագործակցությանը, քանի որ բարձր ռիսկի հղիների անվտանգ վարումը պահանջում է բազմամասնագիտական մոտեցում։ Նյութը հնարավորություն է տալիս գնահատել նաև կանխարգելման կազմակերպական նշանակությունը՝ հիվանդանոցային վարակների նվազեցման, բուժման արդյունավետության բարձրացման և մայրական առողջության պահպանման տեսանկյունից։ Հետազոտության կիրառական արժեքը պայմանավորված է վարակային ռիսկի գնահատման և կանխարգելիչ միջոցառումների ընտրության առավել հիմնավորված մոտեցումների մշակմամբ, որոնք կարող են նպաստել կեսարյան հատումից հետո բարդությունների հաճախականության նվազեցմանը և բուժօգնության որակի բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի, վիրաբուժության, համաճարակաբանության և կլինիկական մանրէաբանության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-23
    Современная тактика профилактики гнойно-септических заболеваний при операции кесарева сечения у беременных высокого инфекционного риска
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Обновлено. 2026-08-31
    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Հոկտեմբեր, թիվ 10)