Աշուղ Պայծառեի երգերը

Экономика

Գիրքը նվիրված է տնտեսական ինտեգրման գործընթացներում արտադրության և տրանսպորտի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով, թե ինչպես են ապրանքների արտադրությունը, դրանց տեղաբաշխումը, փոխադրումը և շուկաների միջև շարժը ձևավորում միասնական տնտեսական տարածքի զարգացման պայմանները։ Աշխատության կենտրոնում այն գաղափարն է, որ տնտեսական ինտեգրումը միայն առևտրային կամ ֆինանսական կապերի ընդլայնում չէ, այլ նաև արտադրական համակարգերի, ենթակառուցվածքների և տրանսպորտային ցանցերի փոխհամաձայնեցված զարգացում։ Գրքում մանրամասնորեն քննարկվում է արտադրական գործընթացների և տրանսպորտային համակարգերի փոխադարձ կախվածությունը, քանի որ հումքի, կիսաֆաբրիկատների և պատրաստի արտադրանքի արդյունավետ տեղաշարժը կարող է էականորեն ազդել արտադրության ինքնարժեքի, մրցունակության, մատակարարման արագության և շուկաների հասանելիության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են տարբեր երկրների կամ տարածաշրջանների տնտեսական համակարգերի մերձեցման ժամանակ՝ կապված տրանսպորտային ենթակառուցվածքների անհամաչափ զարգացման, սահմանային անցակետերի, մաքսային ընթացակարգերի, փոխադրումների կազմակերպման, լոգիստիկ կապերի և տրանսպորտային միջանցքների արդյունավետ օգտագործման հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ նշանակություն ունեն երկաթուղային, ավտոմոբիլային, ծովային և այլ տրանսպորտային հաղորդակցությունները տարածաշրջանային տնտեսական կապերի ընդլայնման համար, ինչպես նաև ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ դրանց արդիականացումը արտաքին առևտրի և արտադրական համագործակցության զարգացման վրա։ Գրքում արտադրատրանսպորտային խնդիրները դիտարկվում են ոչ միայն առանձին ձեռնարկությունների կամ փոխադրողների տեսանկյունից, այլև ավելի լայն՝ տարածաշրջանային և միջպետական տնտեսական համագործակցության շրջանակում։ Քննարկվող մոտեցումները կարևոր են հատկապես այն իրավիճակներում, երբ մի քանի երկրներ փորձում են ձևավորել ընդհանուր շուկա, խորացնել ապրանքների և ծառայությունների ազատ տեղաշարժը և բարձրացնել իրենց տնտեսությունների ընդհանուր մրցունակությունը։ Հեղինակը շեշտադրում է, որ արդյունավետ տրանսպորտային համակարգը կարող է հանդես գալ որպես տնտեսական ինտեգրման կարևոր գործոն, քանի որ կրճատված փոխադրման ժամանակը, նվազեցված լոգիստիկ ծախսերը, հուսալի հաղորդակցությունները և լավ կազմակերպված ենթակառուցվածքները նպաստում են արտադրողների միջև համագործակցության ընդլայնմանը և ապրանքաշրջանառության աճին։ Միաժամանակ ներկայացվում են այն հակասություններն ու սահմանափակումները, որոնք կարող են խոչընդոտել ինտեգրացիոն գործընթացների արդյունավետությանը, այդ թվում՝ ենթակառուցվածքային ներդրումների պակասը, տրանսպորտային համակարգերի տեխնիկական տարբերությունները, կարգավորումների անհամապատասխանությունը և տարբեր երկրների տնտեսական ու աշխարհագրական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր է տնտեսական ինտեգրման և տրանսպորտային զարգացման փոխազդեցությունը համակողմանիորեն ընկալելու համար և կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտությամբ, միջազգային տնտեսական հարաբերություններով, տրանսպորտի տնտեսագիտությամբ, լոգիստիկայով և տարածաշրջանային զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։

История

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1860–1894 թվականներին Օսմանյան կայսրության տարածքում բնակվող արևմտահայության ազգային-վարչական կացության, ինքնակառավարման համակարգի և հասարակական-քաղաքական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արևմտահայ համայնքների վարչական կազմակերպման առանձնահատկությունները, ազգային հաստատությունների գործունեությունը և օսմանյան պետական կառավարման համակարգի հետ դրանց փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1860 թվականին ընդունված և 1863 թվականին օսմանյան իշխանությունների կողմից հաստատված Հայոց ազգային սահմանադրության նշանակությանը, ազգային ժողովների, կրոնական ու աշխարհիկ կառավարման մարմինների լիազորություններին և համայնքային ինքնակառավարման զարգացման գործընթացներին։ Վերլուծվում են արևմտահայության իրավական դրությունը, հարկային պարտավորությունները, կրթական և կրոնական հաստատությունների գործունեությունը, ինչպես նաև վարչական համակարգում առաջացող հակասություններն ու սահմանափակումները։ Քննարկվում են նաև Օսմանյան կայսրությունում իրականացվող բարեփոխումների ազդեցությունը հայկական բնակչության վրա, հայկական նահանգների վարչական կառավարման առանձնահատկությունները և Հայկական հարցի ձևավորման պատմական նախադրյալները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ազգային ինքնակառավարման մարմինների գործունեության արդյունավետությունը, հասարակական կազմակերպվածության զարգացումը և արևմտահայության քաղաքական ու իրավական պահանջների ձևավորման գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերությունների, եվրոպական տերությունների դիվանագիտական ներգրավվածության և օսմանյան իշխանությունների քաղաքականության ազդեցությանը արևմտահայության ազգային-վարչական դրության վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Օսմանյան կայսրության պատմության, պատմական իրավագիտության և Հայկական հարցի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս գիրքը ներկայացնում է Արդյունաբերական հեղափոխության զարգացումը համաշխարհային պատմության համատեքստում՝ ընդգրկելով այն սոցիալ-տնտեսական, տեխնոլոգիական և քաղաքական փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել XVIII դարի վերջից սկսած և ձևավորել են ժամանակակից արդյունաբերական հասարակությունը։ Գրքում վերլուծվում են մեքենայացման գործընթացը, արտադրության նոր ձևերի առաջացումը, քաղաքների արագ աճը, աշխատավոր դասի ձևավորումը և կապիտալիստական տնտեսության ընդլայնումը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև արդյունաբերական հեղափոխության տարբեր փուլերին, դրա տարածմանը Եվրոպայից դեպի Հյուսիսային Ամերիկա և այլ տարածաշրջաններ, ինչպես նաև դրա ազդեցությանը համաշխարհային առևտրի, գաղութատիրության և միջազգային հարաբերությունների վրա։ Նյութում քննարկվում են նաև սոցիալական հետևանքները՝ աշխատանքային պայմանների փոփոխությունները, նոր գաղափարախոսությունների առաջացումը և հասարակական շարժումների ձևավորումը։ Գիրքը համադրում է պատմական վերլուծությունը և համաշխարհային զարգացման լայն պատկերացումը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ, թե ինչպես է արդյունաբերական հեղափոխությունը ձևավորել ժամանակակից աշխարհը։

Другие предметы

Այս մատենագիտական հրատարակությունը ներկայացնում է Երևանի գիմնազիայի գրադարանային հավաքածուն՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու ուսումնական հաստատության գրքային ֆոնդի կազմին և բազմազանությանը։ Գրացուցակը գրադարանային աշխատանքի կարևոր գործիք է, քանի որ համակարգված ձևով ներկայացնում է գրքերը և տեղեկատու նյութերը՝ հեշտացնելով դրանց որոնումը, ընտրությունն ու օգտագործումը։ Այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական միջավայրում ընթերցանության, գիտելիքի տարածման և գրադարանային մշակույթի նշանակությունը։ Գիմնազիայի գրադարանը կարևոր դեր ուներ ուսուցիչների և սովորողների կրթական գործունեության մեջ՝ ապահովելով տարբեր առարկաների ուսումնասիրման, ինքնակրթության և մտավոր զարգացման համար անհրաժեշտ գրականություն։ Հավաքածուի մատենագիտական նկարագրությունը կարող է տեղեկություններ հաղորդել ժամանակի ընթերցողական հետաքրքրությունների, ուսումնական պահանջների և գրադարանային համալրման սկզբունքների մասին։ Այսպիսի գրացուցակները կարևոր աղբյուրներ են կրթական հաստատությունների պատմության, գրադարանագիտության և 19-րդ դարի Կովկասի մտավոր ու մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը նաև վկայում է գրադարանային ֆոնդերի համակարգման և մատենագիտական աշխատանքի զարգացման մասին։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային ժամանակաշրջանի հայ մամուլում հասարակական իդեալի ձևավորման, ներկայացման և փոփոխության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն արժեքային պատկերացումներն են, որոնց միջոցով մամուլը ներկայացնում է ցանկալի հասարակության, քաղաքացու, պետության, սոցիալական հարաբերությունների և հանրային զարգացման մասին պատկերացումները։ Հասարակական իդեալը դիտարկվում է որպես պատմամշակութային և գաղափարական փոփոխությունների ազդեցությամբ վերափոխվող երևույթ, որը կարող է արտահայտվել հրապարակախոսական նյութերում, խմբագրական հոդվածներում, հարցազրույցներում, վերլուծական հրապարակումներում և հասարակական բանավեճերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խորհրդային համակարգի փլուզումից հետո ձևավորված նոր հասարակական միջավայրին, երբ նախկին գաղափարական համակարգի փոխարեն հանրային խոսույթում սկսեցին վերաիմաստավորվել պետության, ազգային ինքնության, ազատության, սոցիալական արդարության, քաղաքացիական պատասխանատվության և անհատի դերի վերաբերյալ պատկերացումները։ Քննվում է, թե ինչպես են տնտեսական, սոցիալական և մշակութային վերափոխումները արտացոլվել մամուլի լեզվում և արժեքային շեշտադրումներում, ինչպես են փոխվել հասարակական հաջողության, բարեկեցության, կրթության, աշխատանքի, ընտանիքի և հանրային մասնակցության մասին պատկերացումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր ժամանակաշրջանների մամուլի նյութերի համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հասարակական իդեալի հարաբերականորեն կայուն բաղադրիչներն ու ժամանակի ընթացքում փոփոխվող հատկանիշները։ Ուսումնասիրության առարկա են նաև լեզվական և հռետորական միջոցները՝ գնահատողական բառապաշարը, փոխաբերությունները, հակադրությունները, խորհրդանշական պատկերները և այլ մեխանիզմներ, որոնց միջոցով լրատվամիջոցները կառուցում և տարածում են հասարակական արժեքների որոշակի պատկերներ։ Մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես հասարակական փոփոխություններն արձանագրող տեղեկատվական աղբյուր, այլև որպես հանրային խոսույթի տարածք, որտեղ տարբեր գաղափարներ ու արժեքային համակարգեր մրցակցում, վերաիմաստավորվում և քննարկվում են։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է լրագրագիտության, սոցիոլոգիայի, մշակութաբանության և խոսույթի վերլուծության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել հետխորհրդային հայկական հասարակության արժեքային փոփոխությունները և դրանց արտացոլումը մամուլի հաղորդակցական ու գաղափարական կառուցվածքներում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է դպրոցականների գեղագիտական դաստիարակության գործընթացում «Տեխնոլոգիա» դասընթացի դերի և հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես կարող են գործնական, ստեղծագործական և դիզայներական աշխատանքները նպաստել սովորողների գեղագիտական ճաշակի, ստեղծագործական երևակայության, գեղեցիկը գնահատելու և սեփական ստեղծագործական գաղափարներն արտահայտելու կարողությունների ձևավորմանը։ Հետազոտական աղբյուրներում նշվում է, որ առարկայի ուսուցումը կարող է նպաստել գեղագիտական դաստիարակության նպատակների իրականացմանը և մշակութային փորձի փոխանցմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում նյութերի, գույների, ձևերի, զարդանախշերի, համաչափության և կոմպոզիցիայի հետ սովորողների գործնական աշխատանքին։ Թղթի, բնական և արհեստական նյութերի, մանածագործական նյութերի և այլ միջոցների կիրառմամբ ստեղծվող ապլիկացիաները, խճանկարները, օրիգամին, թելանկարը, կոմպոզիցիաները և դեկորատիվ-կիրառական աշխատանքները հնարավորություն են տալիս միաժամանակ զարգացնել տեխնիկական հմտություններն ու գեղագիտական ընկալումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական մշակութային ժառանգության ներառումը ուսումնական գործընթացում։ Հայկական զարդանախշերի, ազգային արհեստների, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի տարրերի և ավանդական գեղարվեստական ձևերի ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել սովորողների մշակութային ինքնագիտակցության և ազգային արժեքների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Ժամանակակից առարկայական չափորոշիչը նույնպես կարևորում է ստեղծարար, նորարար և նախաձեռնող անձի ձևավորումը, արվեստին ու արհեստին հաղորդակցվելու կարողությունը և ստեղծագործական գործունեությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև ուսուցման այն մեթոդներն ու կազմակերպական ձևերը, որոնք առավել արդյունավետ են գեղագիտական դաստիարակության համար՝ գործնական աշխատանքներ, ստեղծագործական նախագծեր, անհատական և խմբային առաջադրանքներ, ցուցահանդեսներ, նախագծերի ներկայացումներ և սովորողների աշխատանքների քննարկումներ։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի ուսուցչի դերը, քանի որ նա ոչ միայն փոխանցում է տեխնոլոգիական գիտելիքներ և գործնական հմտություններ, այլև ուղղորդում է սովորողի ստեղծագործական մտածողությունը, օգնում է գնահատել սեփական աշխատանքի արդյունքը և ձևավորում է գեղեցիկի, նպատակահարմարության ու որակի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունք։ «Տեխնոլոգիա» առարկայի ժամանակակից չափորոշիչը մեծ տեղ է հատկացնում գործնական և ստեղծագործական նախագծերին՝ դրանք դիտարկելով որպես ուսուցման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ կարող է հիմնավորվել այն տեսակետը, որ տեխնոլոգիական կրթությունն ու գեղագիտական դաստիարակությունը փոխկապակցված գործընթացներ են․ սովորողը ոչ միայն սովորում է նյութը մշակելու կամ որևէ առարկա պատրաստելու տեխնիկան, այլև սովորում է մտածել ձևի, գեղեցկության, համադրության, գործնականության և ստեղծագործական արժեքի մասին։ Այս գործընթացը կարող է նպաստել ուշադրության, դիտողականության, երևակայության, ձեռքի մանր մոտորիկայի, ինքնուրույնության և ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տեխնոլոգիայի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության կազմակերպիչների, արվեստի և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի մասնագետների, ինչպես նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողների և դպրոցական կրթության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։