Ավետիք Իսահակյանի չափածո և արձակ լեգենդները

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Էռնեստ Հեմինգուեյի կարճ պատմվածքներում երկխոսության հաղորդակցական և գործաբանական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գեղարվեստական երկխոսությունն է՝ որպես ոչ միայն հերոսների միջև տեղեկատվության փոխանակման, այլև նրանց հարաբերությունների, հոգեբանական վիճակի, մտադրությունների, հակասությունների և չարտահայտված իմաստների բացահայտման կարևոր միջոց։ Հեմինգուեյի ստեղծագործություններում երկխոսությունը հաճախ առանձնանում է կարճությամբ, պարզ բառապաշարով, կրկնություններով, լռություններով, անուղղակի արտահայտություններով և տեղեկատվական բացերով, ինչի շնորհիվ խոսքային փոխանակման մակերեսային բովանդակության ներքո ձևավորվում են լրացուցիչ իմաստային շերտեր։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել խոսքային ակտերը, խոսակցական իմպլիկատուրաները, ենթատեքստը, հաղորդակցական նպատակները, դիմելաձևերը, հարց ու պատասխանի կառուցվածքները, թեմայի փոփոխությունը, հերթափոխը և զրուցակիցների փոխազդեցության այլ առանձնահատկություններ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հերոսները երբեմն ուղղակիորեն ասում մի բան, բայց իրենց խոսքի միջոցով ակնարկում մեկ այլ բան, և ինչպես է ընթերցողը համատեքստի, իրավիճակի ու լեզվական մանրամասների հիման վրա վերականգնում չարտահայտված իմաստը։ Հեմինգուեյի կարճ արձակի ուսումնասիրություններում երկխոսությունը դիտարկվել է նաև որպես սոցիալական փոխազդեցության կառուցվածք, որտեղ դիմելաձևերն ու խոսակցական հաջորդականությունները կարող են տեղեկություն հաղորդել հերոսների սոցիալական հարաբերությունների մասին։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում համագործակցության սկզբունքի և դրա խոսակցական կանոնների ուսումնասիրությունը, քանի որ հերոսների խոսքում որոշակի տեղեկությունների բացթողումը, թեմայից շեղումը, երկիմաստությունը կամ դիտավորյալ անորոշությունը կարող են ստեղծել լրացուցիչ գործաբանական իմաստ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև քաղաքավարության ռազմավարությունների և անուղղակի խոսքային ակտերի վերլուծությունը, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել հերոսների միջև իշխանության, կախվածության, մտերմության, կոնֆլիկտի կամ հուզական լարվածության հարաբերությունները։ Աշխատության համար հատկապես նշանակալի նյութ կարող են լինել այն պատմվածքները, որտեղ սյուժետային կարևոր հանգամանքները բացահայտվում են ոչ թե հեղինակային ուղղակի մեկնաբանությամբ, այլ հերոսների խոսակցության ենթատեքստի միջոցով։ Այդպիսի երկխոսությունները ցույց են տալիս Հեմինգուեյի նվազագույն միջոցներով առավելագույն իմաստ ստեղծելու գեղարվեստական սկզբունքը․ խոսքի պարզությունն ու կարճությունը չեն սահմանափակում բովանդակությունը, այլ ընթերցողին ստիպում են ակտիվորեն մեկնաբանել լռությունները, ակնարկները և անավարտ մտքերը։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն Հեմինգուեյի անհատական ոճի, այլև գեղարվեստական հաղորդակցության բնույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է երկխոսությունը միաժամանակ առաջ մղել սյուժեն, բացահայտել կերպարները, արտահայտել միջանձնային հարաբերությունները և ստեղծել խորքային ենթատեքստ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, գործաբանության և խոսույթի վերլուծության մասնագետներին, գրականագետներին, թարգմանիչներին, անգլերենի և ամերիկյան գրականության մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։

Журналистика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1990-2010 թվականներին արցախյան մամուլում մշակութային կյանքի լուսաբանման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ նշված ժամանակահատվածը Արցախի համար ընդգրկում է քաղաքական և հասարակական խորքային փոփոխությունների, պատերազմի, հետպատերազմյան վերականգնման և նոր սոցիալ-մշակութային իրականության ձևավորման շրջաններ։ Աշխատության հիմքում մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես մշակութային գործընթացների արտացոլման, հասարակական կարծիքի ձևավորման և ազգային ինքնության պահպանման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են արցախյան պարբերականները ներկայացրել գրականության, արվեստի, թատրոնի, երաժշտության, կրթության, մշակութային ժառանգության, ազգային ավանդույթների և մշակութային կազմակերպությունների գործունեության վերաբերյալ իրադարձություններն ու խնդիրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ 1990-ականների սկզբի մամուլի գործունեությունը տեղի էր ունենում պատերազմական և քաղաքական ծանր պայմաններում, ինչի հետևանքով մշակութային թեմաները հաճախ միահյուսվում էին ազգային-քաղաքական, պատմական և հասարակական խնդիրների հետ։ Մամուլի էջերում մշակույթը կարող էր ներկայացվել ոչ միայն որպես ինքնուրույն ոլորտ, այլև որպես ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հասարակական համախմբման միջոց։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքում փոխվել մշակութային թեմաների ներկայացումը՝ պատերազմի տարիների հրատապ խնդիրներից աստիճանաբար անցնելով մշակութային կյանքի վերականգնման, զարգացման և ինստիտուցիոնալացման հարցերին։ Կարևոր ուղղություն է նաև մշակութային ժառանգության լուսաբանումը՝ պատմական հուշարձանների, եկեղեցիների, վանքերի, հնագիտական արժեքների և ազգային ավանդույթների վերաբերյալ հրապարակումների միջոցով։ Մամուլը այս առումով հանդես է գալիս որպես փաստագրական աղբյուր, որը պահպանել է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային իրադարձությունների, գործիչների, կազմակերպությունների և հասարակական արձագանքների վերաբերյալ մեծածավալ տեղեկատվություն։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև մշակութային հրապարակումների ժանրային առանձնահատկությունները՝ տեղեկատվական հաղորդումներ, հարցազրույցներ, ակնարկներ, հոդվածներ, գրախոսություններ և հրապարակախոսական նյութեր, ինչպես նաև դրանց լեզվաոճական և թեմատիկ առանձնահատկությունները։ Հետաքրքիր է նաև այն հարցը, թե ինչպիսի տեղ են զբաղեցրել մշակույթի տարբեր ոլորտները մամուլի ընդհանուր տեղեկատվական օրակարգում և ինչ թեմաներ են առավել հաճախ արժանացել լրագրողների ու հեղինակների ուշադրությանը։ Ժամանակաշրջանի մամուլի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել Արցախի մշակութային կյանքի մի ամբողջ փուլ, որի վերաբերյալ մամուլը հանդես է գալիս որպես առաջնային կամ կարևոր երկրորդային աղբյուր։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լրագրության, մամուլի պատմության, մշակութաբանության, գրականագիտության, արվեստագիտության և տարածաշրջանային պատմության հետազոտողների համար, ինչպես նաև ուսանողների և այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են 1990-2010 թվականների արցախյան հասարակական և մշակութային կյանքով։ Հատկանշական է, որ այս ուսումնասիրությունը մատենագիտական աղբյուրներում գրանցված է որպես Շուշան Ասկարյանի գիտական աշխատանք՝ 2014 թվականին հրատարակված 28-էջանոց սեղմագիր, իսկ հետագա մատենագիտական ցանկերում այն հիշատակվում է նաև 2015 թվականի հրատարակությամբ։

Экономика

Գիրքը նվիրված է տրանսպորտային միջանցքների կառավարման արդյունավետության բարձրացման տեսական և գործնական հիմնախնդիրներին՝ որպես ուսումնասիրության հիմնական հիմք օգտագործելով Հայաստանի Հանրապետության երկաթուղային տրանսպորտի փորձը։ Աշխատությունում վերլուծվում են տրանսպորտային համակարգերի կառավարման մեխանիզմները, ենթակառուցվածքների զարգացման ռազմավարությունները, բեռնափոխադրումների կազմակերպման առանձնահատկությունները, լոգիստիկ գործընթացների կատարելագործման ուղիները և միջազգային տրանսպորտային կապերի դերը տարածաշրջանային տնտեսական զարգացման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման արդյունավետության գնահատման չափանիշներին, ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործմանը, ներդրումային քաղաքականությանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը, ինչպես նաև երկաթուղային ցանցի մրցունակության բարձրացմանը և տրանսպորտային միջանցքների կայուն զարգացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տրանսպորտի տնտեսագիտությամբ, լոգիստիկայով, ենթակառուցվածքների կառավարմամբ, պետական քաղաքականությամբ և տարածաշրջանային զարգացման հարցերով հետաքրքրվող գիտնականների, ուսանողների, մասնագետների և որոշում կայացնողների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է արտադրանքի ինքնարժեքի վերլուծության տեսական հիմքերին և գործնական կիրառությանը ձեռնարկությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության գնահատման գործընթացում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է արտադրանքի ինքնարժեքը՝ որպես արտադրության ընթացքում ծախսված բոլոր ռեսուրսների դրամական արտահայտություն, և ինչպես է այն ձևավորվում տարբեր ծախսային բաղադրիչներից՝ նյութական ծախսեր, աշխատավարձ, էներգիա, ամորտիզացիա և այլ արտադրական ծախսեր։ Հեղինակը անդրադառնում է ինքնարժեքի վերլուծության հիմնական մեթոդներին՝ համեմատական, գործոնային և կառուցվածքային վերլուծություն, որոնք թույլ են տալիս բացահայտել ծախսերի փոփոխության պատճառները և արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծախսերի օպտիմալացման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և արտադրողականության բարձրացման գործոններին։ Գրքում քննարկվում են նաև ինքնարժեքի նվազեցման ռազմավարությունները՝ տեխնոլոգիական արդիականացում, կառավարման բարելավում և կազմակերպչական փոփոխություններ։ Վերլուծվում է ինքնարժեքի դերը գնագոյացման, շահութաբերության և ձեռնարկության մրցունակության ապահովման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, հաշվապահների, արտադրության ղեկավարների և ուսանողների համար։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային քաղաքականության զարգացման արդի միտումների, հիմնախնդիրների և բարեփոխումների հեռանկարների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են հարկային համակարգի կառուցվածքը, հարկերի տեսակները, հարկային վարչարարության արդյունավետությունը, պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման առանձնահատկությունները և հարկային քաղաքականության ազդեցությունը երկրի տնտեսական զարգացման, ներդրումային միջավայրի, գործարար ակտիվության և սոցիալական կայունության վրա։ Հեղինակը գնահատում է գործող հարկային մեխանիզմների արդյունավետությունը, բացահայտում ոլորտի հիմնական մարտահրավերները և առաջարկում բարելավման ուղիներ՝ ուղղված հարկային բեռի օպտիմալացմանը, հարկերի հավաքագրման արդյունավետության բարձրացմանը, ստվերային տնտեսության կրճատմանը, հարկային կարգապահության ամրապնդմանը և միջազգային լավագույն փորձի ներդրմանը։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է տնտեսական վերլուծությունների, վիճակագրական տվյալների և օրենսդրական դաշտի գնահատման վրա՝ ներկայացնելով գործնական առաջարկություններ հարկային համակարգի հետագա զարգացման և պետական ֆինանսական քաղաքականության կատարելագործման համար։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, հարկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հանրային ֆինանսների ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է ատրակցիայի՝ որպես միջանձնային և ներխմբային հարաբերությունների ձևավորման հոգեբանական մեխանիզմի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա դերը խմբային սոցիալական դիրքորոշումների և հարաբերությունների կառուցման գործընթացում։ Գրքում վերլուծվում է ատրակցիայի հասկացությունը սոցիալական հոգեբանության տեսանկյունից՝ որպես անձանց միջև հուզական գրավչության, համակրանքի և փոխադարձ ընկալման հիման վրա ձևավորվող կապ, որը ազդում է խմբային համախմբվածության, հաղորդակցության և վարքային նորմերի վրա։ Հեղինակը դիտարկում է այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են ատրակցիայի ձևավորումը՝ արտաքին գրավչություն, հաղորդակցման առանձնահատկություններ, ընդհանուր արժեքներ, համատեղ գործունեություն և սոցիալական համանմանություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներխմբային սոցիալական դիրքորոշումների ձևավորման մեխանիզմներին, որտեղ ատրակցիան հանդես է գալիս որպես կարևոր կարգավորիչ գործոն՝ ազդելով խմբի անդամների փոխադարձ ընկալման, վստահության մակարդակի և խմբային համերաշխության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև փորձարարական հետազոտությունների արդյունքները, որոնք բացահայտում են ատրակցիայի և խմբային վարքի միջև կապերը, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը առաջնորդության, կոնֆորմիզմի և սոցիալական ազդեցության գործընթացների վրա։ Ներկայացված են տեսական մոտեցումներ և կիրառական հետևություններ, որոնք կարող են օգտագործվել սոցիալական հոգեբանության, կազմակերպչական վարքագծի և կրթական միջավայրերի ուսումնասիրության մեջ՝ նպաստելով խմբային գործընթացների ավելի խորը ըմբռնմանը։