Ազգային երեսփոխանական ընդհանուր ժողովի արձանագրություններ․ վաթսունյոթերորդ նիստ

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է սուր մալարիայի ժամանակ նյարդային համակարգի ախտահարումների կլինիկական, ախտաֆիզիոլոգիական և ախտորոշիչ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են մալարիայի ծանր ձևերի, հատկապես կենտրոնական նյարդային համակարգի ներգրավմամբ ընթացող դեպքերի զարգացման մեխանիզմները, նյարդաբանական բարդությունների դրսևորումները և դրանց ազդեցությունը հիվանդության ընթացքի վրա։ Հեղինակը վերլուծում է գիտակցության խանգարումները, ցնցումները, ուղեղային ախտանշանները և այլ նյարդաբանական երևույթներ՝ անդրադառնալով դրանց առաջացման պատճառներին ու ախտորոշման մոտեցումներին։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են նաև հիվանդության ծանրության գնահատման չափանիշները, բուժման և կանխարգելման սկզբունքները, ինչպես նաև նյարդային համակարգի վնասման հետևանքների նվազեցման հնարավոր ուղիները։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է վարակաբանների, նյարդաբանների և բժշկական մասնագետների համար՝ խորացնելու սուր մալարիայի դեպքում առաջացող նյարդաբանական բարդությունների վերաբերյալ գիտելիքները և բարելավելու հիվանդների կառավարման ռազմավարությունները։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1991-2010 թվականներին Թուրքիայի Հանրապետության և Սիրիայի Արաբական Հանրապետության միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և տարածաշրջանային փոխհարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Մերձավոր Արևելքի հիմնական աշխարհաքաղաքական գործընթացների և տարածաշրջանային հակասությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում է երկու երկրների հարաբերությունների զարգացումը, դրանց վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում նպաստել են ինչպես լարվածության խորացմանը, այնպես էլ երկկողմ հարաբերությունների կարգավորմանն ու համագործակցության ընդլայնմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրներին, սահմանային և ջրային ռեսուրսների շուրջ տարաձայնություններին, Քրդական հարցին, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում ազդեցության և ռազմավարական դիրքերի համար ձևավորված մրցակցությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են Թուրքիայի և Սիրիայի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները փոխկապակցվել տարածաշրջանի ավելի լայն գործընթացների հետ և ինչպես են երրորդ երկրների ու միջազգային ուժերի քաղաքականությունները ներգործել երկկողմ հարաբերությունների վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև 1990-ականների ընթացքում հարաբերությունների սրման փուլը, երբ անվտանգության և տարածքային խնդիրները հասել էին բարձր լարվածության, ինչպես նաև հետագա բանակցային գործընթացները, որոնք հիմք ստեղծեցին հարաբերությունների աստիճանական բարելավման համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում 1998 թվականի զարգացումներին և դրանց հաջորդած քաղաքական փոփոխություններին, որոնք էական ազդեցություն ունեցան երկու երկրների հարաբերությունների հետագա ընթացքի վրա։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև 2000-ական թվականներին երկկողմ կապերի ակտիվացման գործընթացը, երբ քաղաքական երկխոսությանը զուգահեռ ընդլայնվեցին տնտեսական, առևտրային և այլ ոլորտներում համագործակցության հնարավորությունները։ Հեղինակը հարաբերությունների զարգացումը ներկայացնում է ոչ թե մեկուսացված երկկողմ գործընթացի, այլ տարածաշրջանային ուժերի փոխազդեցության ավելի լայն համակարգի շրջանակում՝ հաշվի առնելով Իրաքի իրավիճակը, արաբա-իսրայելական հակամարտությունը, ԱՄՆ-ի և եվրոպական պետությունների քաղաքականությունը Մերձավոր Արևելքում, ինչպես նաև տարածաշրջանային անվտանգության փոփոխվող միջավայրը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ բացահայտում է հակամարտող շահերի պայմաններում երկկողմ հարաբերությունների վերափոխման մեխանիզմները և ցույց տալիս, թե ինչպես կարող են երկարատև տարաձայնություններից հետո ձևավորվել համագործակցության նոր ուղղություններ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների, դիվանագիտության և արտաքին քաղաքականության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով խորությամբ ուսումնասիրել տվյալ ժամանակահատվածում Թուրքիայի և Սիրիայի հարաբերությունների էվոլյուցիան և դրա կապը տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումների հետ։

Лингвистика

Այս աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից թուրքերենի հարադրությունների և կրկնավորների իմաստաքերականական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է հարադրական և կրկնավոր կազմությունների կառուցվածքային, իմաստաբանական և քերականական առանձնահատկությունները, դրանց ձևավորման սկզբունքները, գործառույթները և կիրառման ոլորտները ժամանակակից թուրքերենում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տարբեր տեսակի լեզվական միավորների դասակարգումներ, ուսումնասիրվում են դրանց արտահայտչական և ոճական հնարավորությունները, ինչպես նաև խոսքում և գրավոր լեզվում ունեցած դերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառաստեղծական գործընթացներին, ձևաբանական և շարահյուսական փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև հարադրությունների և կրկնավորների կիրառման առանձնահատկություններին տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Հետազոտությունը հիմնված է լեզվաբանական տեսությունների, հարուստ փաստական նյութի և համեմատական վերլուծության վրա՝ արժեքավոր տեղեկություններ տրամադրելով թյուրքագիտության, ընդհանուր լեզվաբանության, թարգմանության և օտար լեզուների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնապահպանական միջոցառումների ֆինանսավորման տնտեսական և կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շրջակա միջավայրի պահպանության համար անհրաժեշտ ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, բաշխման և արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում բնապահպանության ֆինանսավորումը դիտարկվում է որպես տնտեսական քաղաքականության կարևոր ուղղություն, որը կապված է բնական ռեսուրսների պահպանության, աղտոտման կանխարգելման, բնապահպանական վնասների նվազեցման և էկոլոգիական ծրագրերի իրականացման հետ։ Քննության են առնվում պետական բյուջետային միջոցների, բնապահպանական վճարների, տնտեսական կարգավորման գործիքների, մասնավոր ներդրումների և ֆինանսավորման այլ աղբյուրների դերն ու փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման մեխանիզմներին և դրանց նպատակային օգտագործման արդյունավետությանը՝ դիտարկելով, թե որքանով կարող են գործող տնտեսական գործիքները նպաստել բնապահպանական խնդիրների լուծմանը։ Ուսումնասիրվում են շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում պետական և մասնավոր հատվածների մասնակցության հնարավորությունները, ֆինանսական պատասխանատվության սկզբունքները և բնապահպանական ծախսերի ու տնտեսական արդյունքների գնահատման մոտեցումները։ Կարևորվում են նաև աղտոտման և բնական ռեսուրսների օգտագործման հետ կապված վճարների տնտեսական նշանակությունը, բնապահպանական ծրագրերի ֆինանսական պլանավորումը և միջոցների բաշխման առաջնահերթությունների սահմանումը։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել միջազգային ֆինանսական կառույցների և բնապահպանական ծրագրերի շրջանակում ներգրավվող միջոցների նշանակությունը՝ որպես ներքին ֆինանսավորման աղբյուրները լրացնող հնարավորություն։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական ներդրումների արդյունավետության գնահատմանը, քանի որ այդ ծրագրերի արդյունքները հաճախ ունեն ոչ միայն ուղղակի տնտեսական, այլև երկարաժամկետ սոցիալական և էկոլոգիական նշանակություն։ Ֆինանսավորման համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ռեսուրսների սահմանափակության, կառավարման արդյունավետության, ֆինանսական խթանների և բնապահպանական առաջնահերթությունների համաձայնեցման հետ կապված խնդիրները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բնապահպանական տնտեսագիտության, հանրային ֆինանսների և բնական ռեսուրսների կառավարման մոտեցումները՝ Հայաստանի պայմաններում շրջակա միջավայրի պահպանության ֆինանսական համակարգի զարգացման և դրա արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները համակարգելու նպատակով։

Биология

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է մերկ սոսինձարմատի (Glycyrrhiza glabra L.) կիրառման ազդեցությանը վեգետատիվ ֆունկցիաների և օրգանիզմի նյութափոխանակության ցուցանիշների փոփոխությունների վրա՝ թրթռումային (վիբրացիոն) ազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում դիտարկվում է, թե ինչպես է երկարատև վիբրացիոն ազդեցությունը կարող խաթարել օրգանիզմի հոմեոստազը՝ առաջացնելով վեգետատիվ նյարդային համակարգի լարվածություն, սրտանոթային և էնդոկրին համակարգերի ֆունկցիոնալ փոփոխություններ, ինչպես նաև նյութափոխանակության որոշ ցուցանիշների շեղումներ։ Միաժամանակ վերլուծվում է սոսինձարմատի կենսաբանական ակտիվ միացությունների՝ գլիցիրիզինների, ֆլավոնոիդների և այլ բաղադրիչների հնարավոր ադապտոգեն և հակասթրեսային ազդեցությունը, որոնք կարող են նպաստել օրգանիզմի հարմարվողական ռեակցիաների բարելավմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վեգետատիվ ցուցանիշների՝ սրտի զարկերի հաճախականության, արյան ճնշման, շնչառական ռիթմի և նյութափոխանակության կենսաքիմիական պարամետրերի փոփոխություններին փորձարարական պայմաններում։ Քննարկվում են նաև օրգանիզմի էներգետիկ փոխանակության, օքսիդատիվ սթրեսի և հորմոնալ կարգավորման հնարավոր մեխանիզմները, որոնք կարող են մոդուլացվել բուսական պատրաստուկի ազդեցությամբ։ Աշխատանքում ընդգծվում է, որ նման հետազոտությունները կարևոր են աշխատանքային բժշկության, թունաբանության և ֆիտոթերապիայի զարգացման համար՝ հատկապես այն ոլորտներում, որտեղ մարդիկ ենթարկվում են երկարատև մեխանիկական թրթռումների ազդեցության։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է պետության և մենաշնորհների ազդեցությանը շուկայի կառուցվածքի, մրցակցության և տնտեսական արդյունավետության վրա ժամանակակից տնտեսությունում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես են մենաշնորհային կառույցները ձևավորում շուկայի գները, արտադրանքի առաջարկը և սպառողական ընտրությունը՝ հաճախ սահմանափակելով ազատ մրցակցությունը և ստեղծելով շուկայական ուժերի անհավասարակշռություն։ Հեղինակը անդրադառնում է մենաշնորհների հիմնական տեսակներին՝ բնական, վարչական և տնտեսական մենաշնորհներ, ինչպես նաև դրանց առաջացման պատճառներին՝ մասշտաբի տնտեսություններ, տեխնոլոգիական առավելություններ և պետական կարգավորումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետության դերին շուկայի կարգավորման գործընթացում՝ հակամենաշնորհային քաղաքականություն, մրցակցության պաշտպանություն, կարգավորող մարմինների գործունեություն և օրենսդրական սահմանափակումներ։ Գրքում քննարկվում են նաև պետության միջամտության դրական և բացասական կողմերը՝ շուկայի արդյունավետության բարձրացում ընդդեմ բյուրոկրատական խոչընդոտների և տնտեսական ազատությունների սահմանափակման։ Վերլուծվում է պետության և մենաշնորհների փոխազդեցությունը տնտեսական աճի, սպառողների բարեկեցության և շուկայի կայունության համատեքստում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, իրավաբանների, պետական քաղաքականություն մշակողների և ուսանողների համար։