Բանաստեղծություններ, հատոր Բ

Медицина

Բժշկագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քրոնիկական դակրիոցիստիտի բուժման առանձնահատկությունների և մոդիֆիկացված դակրիոցիստոռինոստոմիայի վիրաբուժական եղանակի կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արցունքատար համակարգի անատոմիական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, արցունքապարկի քրոնիկական բորբոքման առաջացման պատճառները, հիվանդության զարգացման մեխանիզմները և կլինիկական հիմնական դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արցունքատար ուղիների անցանելիության խանգարումների ախտորոշմանը, հիվանդների նախավիրահատական հետազոտությանը և վիրաբուժական բուժման ցուցումների որոշմանը։ Վերլուծվում են դակրիոցիստոռինոստոմիայի ավանդական և ձևափոխված եղանակների առանձնահատկությունները, դրանց կիրառման հնարավոր առավելությունները, սահմանափակումները և բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Քննարկվում են նաև արցունքապարկի և քթի խոռոչի միջև արցունքի արտահոսքի նոր ուղու ձևավորման սկզբունքները, վիրաբուժական միջամտության տեխնիկական կատարելագործման հնարավորությունները և հետվիրահատական վերականգնման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բորբոքային գործընթացների վերահսկման, կրկնակի նեղացումների կանխարգելման, արցունքահոսության նվազեցման և արցունքատար համակարգի ֆունկցիայի վերականգնման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման կարճաժամկետ և երկարաժամկետ արդյունքների գնահատմանը, հնարավոր բարդությունների վերլուծությանը և հիվանդների կյանքի որակի բարելավման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ակնաբուժության, ակնապլաստիկ վիրաբուժության, քիթ-կոկորդ-ականջաբանության և արցունքատար համակարգի հիվանդությունների բուժման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

«Դաշտապաշտպան անտառաշերտեր» աշխատությունը, որի հեղինակն է Հովակիմյան Ա.Ա., նվիրված է գյուղատնտեսական լանդշաֆտներում դաշտապաշտպան անտառաշերտերի ստեղծման, կառավարման և արդյունավետ օգտագործման գիտական ու գործնական հիմքերին։ Գիրքը մանրամասն ներկայացնում է անտառաշերտերի դերը հողերի էրոզիայի կանխարգելման, քամու արագության նվազեցման, միկրոկլիմայի բարելավման և բերքատվության բարձրացման գործում՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համար։ Հեղինակը անդրադառնում է տարբեր բնական-կլիմայական պայմաններում անտառաշերտերի նախագծման սկզբունքներին, ծառատեսակների ընտրությանը, տնկման սխեմաներին և խնամքի մեթոդներին՝ հիմնվելով ինչպես տեղական, այնպես էլ միջազգային փորձի վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև անտառաշերտերի էկոլոգիական նշանակությունը՝ կենսաբազմազանության պահպանության, հողի խոնավության կարգավորման և ածխածնի կլանման տեսանկյունից, ինչպես նաև դրանց սոցիալ-տնտեսական օգուտները գյուղական համայնքների համար։ Գիրքը նախատեսված է ագրոնոմների, անտառագետների, բնապահպանների, ուսանողների և գյուղատնտեսությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հանդիսանալով արժեքավոր ուղեցույց դաշտապաշտպան անտառաշերտերի արդյունավետ կառավարման և ներդրման գործում։

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների սահմանափակման իրավական, սահմանադրական և գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այն դեպքերը և պայմանները, որոնց առկայության դեպքում պետությունը կարող է սահմանափակել անձի իրավունքներն ու ազատությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են այդ սահմանափակումների իրավաչափության, անհրաժեշտության, համաչափության և հիմնավորվածության պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու իրավունքների պաշտպանության սահմանադրական երաշխիքներին, օրենսդրական կարգավորումներին և պետական մարմինների կողմից սահմանափակումների կիրառման առանձնահատկություններին։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում է այն կարևոր հարցը, թե ինչպես կարելի է հավասարակշռել անհատի հիմնարար իրավունքների պաշտպանությունը և պետության օրինական շահերը, այդ թվում՝ հանրային անվտանգության, հասարակական կարգի, ազգային անվտանգության, առողջության և այլ հանրային արժեքների պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Քննության են առնվում նաև իրավունքների սահմանափակման թույլատրելի սահմանները, դրանց կիրառման հիմքերը, ընթացակարգային պահանջները և հնարավոր իրավական հետևանքները։ Գրքում կարևորվում է այն մոտեցումը, որ մարդու իրավունքների սահմանափակումը չի կարող լինել կամայական և պետք է իրականացվի միայն օրենքով նախատեսված հստակ հիմքերի առկայության դեպքում՝ պահպանելով իրավական պետության և ժողովրդավարական հասարակության սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել իրավագիտությամբ զբաղվող ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների, իրավաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների և մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ Հայաստանի իրավական համակարգում մարդու իրավունքների սահմանափակման տեսական և գործնական խնդիրները։

Философия

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա տեղը հայ և համաշխարհային միջնադարյան փիլիսոփայական մտքի զարգացման մեջ։ Գրքում ներկայացվում են նրա իմացաբանության, տրամաբանության և էթիկայի հիմնական դրույթները՝ հիմնված անտիկ փիլիսոփայական ավանդույթի և հատկապես նեոպլատոնականության ազդեցության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է Դավիթ Անհաղթի աշխատություններում ձևակերպված գիտության դասակարգման, ճանաչողության աստիճանների և բանականության դերի վերաբերյալ գաղափարները՝ ցույց տալով դրանց համակարգային բնույթը։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև նրա տրամաբանական ուսմունքը՝ հասկացությունների, դատողությունների և եզրահանգումների կառուցվածքի վերաբերյալ, ինչպես նաև բարոյափիլիսոփայական մոտեցումները՝ մարդու կատարելագործման և առաքինության գաղափարի շուրջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Դավիթ Անհաղթի ազդեցությանը հայ միջնադարյան փիլիսոփայական ավանդույթի ձևավորման և հետագա զարգացումների վրա։ Գիրքը նախատեսված է փիլիսոփաների, հայագետների, միջնադարագետների, պատմաբանների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի պատկերացում նրա փիլիսոփայական համակարգի վերաբերյալ։

Литература

Աշխատանքը նվիրված է հայ ժողովրդական զրույցներում չար ոգիների կերպարների ուսումնասիրությանը և դրանց դասակարգմանը՝ ըստ կատարած գործառույթների։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ժողովրդական պատկերացումների, հավատալիքների և բանավոր ավանդության մեջ արտացոլված գերբնական էակների համակարգային ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես են տարբեր չար ոգիներ ներկայացվում, ինչ դեր են կատարում պատմությունների կառուցվածքում և ինչ հասարակական, բարոյական, հոգեբանական կամ բնապաշտական գաղափարներ են արտահայտում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է չար ոգիների բազմազանության բացահայտումն ու դրանց գործառութային դասակարգումը։ Ժողովրդական զրույցներում գերբնական բացասական կերպարները կարող են հանդես գալ տարբեր իրավիճակներում՝ մարդկանց վախեցնելու, մոլորեցնելու, պատժելու, հիվանդություն կամ դժբախտություն պատճառելու, ճանապարհորդներին խանգարելու, սահմանված վարքականոնների խախտման հետևանքները ցուցադրելու կամ վտանգավոր վայրերի նկատմամբ զգուշություն ձևավորելու նպատակով։ Նման կերպարների միջոցով ժողովրդական բանահյուսությունը հաճախ բացատրում է այն երևույթները, որոնց համար ավանդական հասարակությունը չուներ ռացիոնալ կամ գիտական մեկնաբանություն։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել չար ոգիների արտաքին նկարագրությունները, բնակության վայրերը, վարքագիծը, մարդու հետ փոխհարաբերությունները և նրանց վերագրվող գերբնական հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարածական միջավայրերին, որոնց հետ կապված են նման կերպարները։ Անտառները, քարանձավները, ջրային տարածքները, լքված վայրերը, ճանապարհները, գիշերային տարածությունը և բնակավայրերից հեռու վայրերը ժողովրդական պատկերացումներում հաճախ հանդես են գալիս որպես վտանգի և անորոշության միջավայր, որտեղ կարող են հայտնվել գերբնական էակներ։ Գործառութային դասակարգումը հնարավորություն է տալիս չար ոգիների մասին պատկերացումները դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին կերպարների նկարագրությունների ամբողջություն, այլև որպես որոշակի կառուցվածք ունեցող համակարգ։ Կարելի է առանձնացնել, օրինակ, վախեցնող և հետապնդող, վնաս պատճառող, հիվանդություններ առաջացնող, մոլորեցնող կամ ճանապարհը շեղող, մարդկանց պատժող և արգելքներ սահմանող կերպարների խմբեր։ Միևնույն կերպարը կարող է միաժամանակ ունենալ մի քանի գործառույթ, ինչը ցույց է տալիս ժողովրդական հավատալիքների բազմաշերտ բնույթը։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր է նաև չար և բարեգործական կամ երկակի բնույթ ունեցող գերբնական էակների սահմանազատման խնդիրը։ Ժողովրդական մշակույթում գերբնական կերպարի բնույթը միշտ չէ, որ միանշանակ է․ որոշ էակներ կարող են վտանգավոր լինել մի իրավիճակում, բայց այլ հանգամանքներում հանդես գալ որպես պաշտպանող կամ պատժող ուժ։ Այդ երկակիությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ժողովրդական աշխարհընկալման մեջ բարու և չարի հարաբերակցության ավելի բարդ պատկերացումները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև չար ոգիների և սոցիալական նորմերի կապին։ Շատ զրույցներում գերբնական պատժի կամ վտանգի սպառնալիքը ծառայում է որպես վարքականոնների պահպանման միջոց։ Մարդկանց զգուշացվում է գիշերով որոշ վայրեր այցելելուց, անծանոթներին վստահելուց, արգելված գործողություններ կատարելուց կամ համայնքի կողմից անընդունելի վարք դրսևորելուց։ Այս առումով չար ոգիների կերպարները կատարում են ոչ միայն գեղարվեստական, այլև դաստիարակչական և սոցիալական վերահսկողության գործառույթ։ Կարևոր է նաև ուսումնասիրել դրանց կապը ժողովրդական բժշկության և հիվանդությունների մասին ավանդական պատկերացումների հետ։ Հիվանդությունը կամ մարմնական անբացատրելի վիճակները որոշ ավանդույթներում կարող էին վերագրվել գերբնական ազդեցության, իսկ համապատասխան զրույցներում ձևավորվում էին պաշտպանական ծեսերի, աղոթքների, հմայությունների կամ այլ միջոցների մասին պատկերացումներ։ Այդ նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել բանահյուսության և ժողովրդական բժշկական գիտելիքների փոխկապակցվածությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել տարբեր տարածաշրջաններից հավաքված ժողովրդական զրույցների համեմատական վերլուծություն՝ պարզելու համար, թե նույնատիպ չար ոգիների պատկերացումները ինչպես են փոփոխվում տեղական միջավայրի, բարբառային ավանդույթի, կենցաղային պայմանների և մշակութային առանձնահատկությունների ազդեցությամբ։ Տարբերակների համադրումը կարող է բացահայտել ինչպես ընդհանուր հայկական բանահյուսական մոտիվներ, այնպես էլ առանձին տեղական ավանդույթներին բնորոշ տարրեր։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը չար ոգիների կերպարները դիտարկում է որպես հայ ժողովրդական աշխարհընկալման կարևոր բաղադրիչ՝ ուսումնասիրելով դրանց գործառույթները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տարածական կապերը և սոցիալ-մշակութային նշանակությունը։ Գործառութային դասակարգումը հնարավորություն է տալիս համակարգել բանահյուսական բազմազան նյութը և բացահայտել, թե ինչ դեր են ունեցել գերբնական կերպարները վախի, վտանգի, հիվանդության, բարոյական նորմերի, արգելքների և անհայտ երևույթների ժողովրդական մեկնաբանության մեջ։ Թեման կարևոր է հայ բանահյուսության, ժողովրդական դիցաբանության, ազգագրության և ավանդական աշխարհայացքի ուսումնասիրության համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կաթի և կաթնամթերքի արտադրությամբ զբաղվող կազմակերպությունների մրցունակության գնահատմանը և դրա բարձրացման արդյունավետ ուղղությունների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են կաթնամթերքի շուկայի կառուցվածքը, արտադրության կազմակերպման առանձնահատկությունները, հումքային բազայի վիճակը, արտադրական ծախսերը, գնագոյացման մեխանիզմները և սպառողական պահանջարկի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական արտադրողների մրցակցային դիրքի վրա ազդող գործոններին՝ արտադրանքի որակին և անվտանգությանը, ինքնարժեքին, տեխնոլոգիական հագեցվածությանը, արտադրական հզորությունների օգտագործման արդյունավետությանը, տեսականու բազմազանությանը, ապրանքանիշի ճանաչելիությանը և իրացման համակարգերի զարգացմանը։ Քննության են առնվում կաթի մթերման և վերամշակման գործընթացներում առաջացող խնդիրները, հումքի սեզոնային առաջարկը, որակի պահպանման պահանջները, փոխադրման և սառեցման ենթակառուցվածքների նշանակությունը, ինչպես նաև արտադրողների ու գյուղացիական տնտեսությունների միջև համագործակցության արդյունավետությունը։ Վերլուծվում են ժամանակակից սարքավորումների և տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները, որոնք կարող են նպաստել արտադրողականության բարձրացմանը, արտադրական կորուստների նվազեցմանը և պատրաստի արտադրանքի որակի բարելավմանը։ Կարևորվում են միջազգային և ազգային որակի չափանիշների կիրառումը, սննդամթերքի անվտանգության վերահսկողությունը և արտադրական գործընթացների կատարելագործումը՝ որպես սպառողների վստահության ու կազմակերպությունների շուկայական դիրքի ամրապնդման գործոններ։ Ուսումնասիրվում են նաև ներմուծվող արտադրանքի հետ մրցակցության պայմանները, արտահանման հնարավորությունները, նոր շուկաների հասանելիությունը և տեղական արտադրանքի առաջխաղացման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում կազմակերպությունների կառավարման արդյունավետությանը, ներդրումային գործունեությանը, նորարարությունների կիրառմանը, մարքեթինգային ռազմավարությունների կատարելագործմանը և սպառողների նախասիրություններին համապատասխան նոր արտադրատեսակների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում մրցունակությունը դիտարկվում է որպես արտադրական, ֆինանսական, տեխնոլոգիական և շուկայական գործոնների փոխկապակցված համակարգ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել ոլորտի կազմակերպությունների զարգացման ռազմավարությունների մշակմանը, արտադրության արդյունավետության և արտադրանքի որակի բարձրացմանը, տեղական արտադրողների դիրքերի ամրապնդմանը ներքին շուկայում և հայկական կաթնամթերքի արտահանման ներուժի ընդլայնմանը։