Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2015, N 1

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Լյուդվիգ Վիտգենշտայնի «լեզվական խաղերի» գաղափարին՝ այն դիտարկելով որպես լեզվագործաբանական կաղապարների տեսական հիմք, որը բացահայտում է լեզվի գործածության բազմազանությունը սոցիալական և հաղորդակցական համատեքստերում։ Նյութում վերլուծվում է այն հիմնարար միտքը, որ լեզվի իմաստը չի սահմանվում միայն բառերի կամ նախադասությունների ներքին կառուցվածքով, այլ ձևավորվում է դրանց գործածության կոնկրետ իրավիճակներում՝ «կյանքի ձևերի» շրջանակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական խաղերի բազմազանությանը՝ հրամաններ, հարցեր, նկարագրություններ, խոստումներ և այլ խոսքային գործողություններ, որոնք գործում են որպես տարբեր գործառական կաղապարներ՝ պայմանավորված սոցիալական կանոններով և համատեքստով։ Քննարկվում է նաև լեզվագործաբանական մոտեցումների հետ կապը՝ հատկապես խոսքային ակտերի տեսության և պրագմատիկայի զարգացումների համատեքստում, որտեղ լեզուն դիտարկվում է որպես գործողություն կատարելու միջոց։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ Վիտգենշտայնի լեզվական խաղերի գաղափարը թույլ է տալիս վերաիմաստավորել լեզվի կառուցվածքն ու գործառույթը՝ այն դիտարկելով ոչ թե որպես փակ համակարգ, այլ որպես դինամիկ, սոցիալապես պայմանավորված և կիրառական բազմաշերտ երևույթ։

Литература

Գրականագիտական և թատերագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ գրող Նաիրի Զարյանի դրամատուրգիական ստեղծագործության ուսումնասիրությանը՝ հայ գրականության և թատերական արվեստի զարգացման պատմական ու մշակութային համատեքստում։ Քննության են առնվում գրողի դրամատուրգիական ժառանգության ձևավորման նախադրյալները, ստեղծագործական աշխարհայացքի առանձնահատկությունները և նրա թատերգությունների տեղը հայ խորհրդային շրջանի գրականության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Նաիրի Զարյանի դրամատիկական երկերի թեմատիկ բազմազանությանը, գաղափարական բովանդակությանը, հասարակական և բարոյական հիմնախնդիրների գեղարվեստական արտացոլմանը։ Վերլուծվում են դրամատիկական գործողության կառուցման սկզբունքները, սյուժետային զարգացումները, հակամարտությունների բնույթը, կերպարների համակարգը և նրանց հոգեբանական ու սոցիալական բնութագրումները։ Քննարկվում են երկխոսությունների կառուցվածքը, հերոսների խոսքային անհատականացումը, դրամատիկական լարվածության ստեղծման միջոցները և հեղինակային դիրքորոշման արտահայտման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գրողի պատմական և ժամանակակից թեմաներով ստեղծագործությունները, դրանց ժանրային ու ոճական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրամատուրգիական ավանդույթների և նորարարական մոտեցումների փոխհարաբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Նաիրի Զարյանի թատերգությունների բեմական մեկնաբանություններին, գրական քննադատության գնահատականներին և նրա դրամատուրգիայի նշանակությանը հայկական թատրոնի խաղացանկի ու գեղարվեստական մտածողության զարգացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, դրամայի տեսության, թատերագիտության, գրական քննադատության և Նաիրի Զարյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու ուսանողների համար։

Право

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է գործադուլի իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության և միջազգային իրավական փորձի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Գրքում ներկայացվում է գործադուլի իրավունքի էությունը որպես աշխատողների կոլեկտիվ պաշտպանության կարևոր միջոց՝ դիտարկելով դրա սահմանադրական հիմքերը, իրականացման պայմանները և իրավական սահմանափակումները։ Հեղինակը վերլուծում է ՀՀ աշխատանքային օրենսդրությամբ նախատեսված գործադուլի կազմակերպման ընթացակարգերը, գործատուի և աշխատողների իրավունքների ու պարտականությունների հավասարակշռությունը, ինչպես նաև վեճերի լուծման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ համեմատական ձևով ուսումնասիրվում են տարբեր երկրների իրավակարգավորումները՝ բացահայտելով միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գործադուլի իրավունքի և հասարակական շահի, տնտեսական կայունության ու պետական անվտանգության միջև հավասարակշռության ապահովման խնդիրներին։ Ներկայացվում են նաև օրենսդրական կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ ուղղված աշխատանքային իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության և սոցիալական գործընկերության զարգացման խթանմանը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, ուսանողների և աշխատանքային իրավունքի հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տնտեսական ճգնաժամերի հաղթահարմանն ուղղված հակաճգնաժամային միջոցառումների և մակրոտնտեսական հիմնական ցուցանիշների փոփոխության միտումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական ճգնաժամերի առաջացման պատճառները, դրանց ազդեցությունը ազգային տնտեսության տարբեր հատվածների վրա, ինչպես նաև պետական տնտեսական քաղաքականության դերը ճգնաժամային երևույթների մեղմման և տնտեսական կայունության վերականգնման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համախառն ներքին արդյունքի, տնտեսական աճի, գնաճի, գործազրկության, պետական բյուջեի եկամուտների ու ծախսերի, ներդրումների և արտաքին առևտրի ցուցանիշների փոփոխությունների վերլուծությանը։ Դիտարկվում են հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականության հակաճգնաժամային գործիքները, պետական աջակցության ծրագրերը, ֆինանսական համակարգի կայունացման մեխանիզմները և տնտեսական ակտիվության խթանման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև պետական ծախսերի արդյունավետության բարձրացման, գործարար միջավայրի բարելավման, զբաղվածության պահպանման և բնակչության սոցիալական պաշտպանության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են կիրառվել մակրոտնտեսական ցուցանիշների վիճակագրական վերլուծության, ժամանակային շարքերի համեմատության, տնտեսական միտումների գնահատման և կանխատեսման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում հակաճգնաժամային քաղաքականության կարճաժամկետ և երկարաժամկետ ազդեցություններին, տնտեսական վերականգնման նախադրյալներին, կառուցվածքային բարեփոխումների անհրաժեշտությանը և կայուն տնտեսական զարգացման ապահովման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, պետական տնտեսական քաղաքականության, ֆինանսական կառավարման և տնտեսական ճգնաժամերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Математика

This work is devoted to the study of interacting higher-spin field theories in flat and anti-de Sitter (AdS) spacetime, focusing on the mathematical structures and physical principles required to construct consistent theories involving fields with spin greater than two. The subject lies at the intersection of quantum field theory, general relativity, gauge theory, and modern mathematical physics, where the description of interacting higher-spin particles presents significant theoretical challenges. The research examines how higher-spin gauge symmetries can be formulated and preserved in the presence of interactions and how the geometry of the underlying spacetime influences the structure of the resulting theories. Particular attention is given to the differences between flat space and AdS space, since the nonzero curvature of anti-de Sitter spacetime can substantially alter the possibilities for constructing consistent interacting systems. The work explores the formulation of higher-spin fields, their gauge transformations, equations of motion, and interaction vertices, as well as the constraints imposed by consistency requirements. It considers how different fields and spin sectors can interact while maintaining the necessary symmetries and avoiding mathematical or physical inconsistencies. The analysis of flat-space theories provides a framework for understanding the difficulties associated with higher-spin interactions in the absence of a cosmological scale, while the AdS setting offers a richer environment in which consistent interactions can be formulated. The study is also relevant to broader questions concerning the unification of gauge interactions and gravity, the structure of quantum field theories, and possible extensions of conventional field-theoretic descriptions of fundamental particles. The mathematical methods involved may include differential geometry, representation theory, gauge-theoretic techniques, perturbative field theory, and the analysis of nonlinear systems. By examining interacting higher-spin models in different spacetime backgrounds, the work contributes to the understanding of the general principles governing consistent higher-spin dynamics and the relationship between spacetime geometry and field interactions. The material is primarily intended for researchers and advanced students in theoretical and mathematical physics, particularly those working in quantum field theory, gravitation, gauge theories, string theory, higher-spin physics, and related areas of fundamental physics.

Другие предметы

Տեղեկատու և մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է 1951 թվականի ընթացքում նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և գրական նշանակություն ունեցող տարեթվերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Նյութերը կազմակերպված են օրացուցային սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել տարբեր ամսաթվերի հետ կապված իրադարձությունների, հոբելյանների և նշանավոր անձանց հիշատակի օրերի շրջանակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական ու մշակութային կյանքի համար կարևոր տարեդարձերին, պատմական իրադարձություններին, գիտության, գրականության և արվեստի ներկայացուցիչներին վերաբերող հիշարժան ամսաթվերին։ Տեղեկությունները կարող են ուղեկցվել համապատասխան գրականության մատենագիտական տվյալներով՝ նպաստելով թեմաների հետագա ուսումնասիրմանը և անհրաժեշտ աղբյուրների ընտրությանը։ Հրատարակության կառուցվածքը հարմար է գրադարանային տեղեկատվական, ցուցահանդեսային և մշակութային-լուսավորչական աշխատանքների կազմակերպման համար։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ աղբյուր թեմատիկ միջոցառումների, գրքային ցուցադրությունների, զեկուցումների և տեղեկատվական նյութերի պատրաստման ընթացքում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, մանկավարժների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների և պատմամշակութային տարեթվերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։