Բանկի գործունեության արդյունավետության գնահատման հիմնահարցերը (ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով)

Политология

Издание представляет собой политико-правовой аналитический труд, посвящённый сравнению косовского прецедента с ситуацией вокруг Нагорного Карабаха и рассмотрению перспектив международного признания Нагорно-Карабахской Республики; в работе анализируются нормы международного права, принципы территориальной целостности и права народов на самоопределение, а также практика признания новых государств в современной международной системе; особое внимание уделяется решению по Косово как юридическому и политическому аргументу в дискуссиях о статусе спорных территорий, реакции международных организаций и государств, а также факторам, влияющим на вероятность признания де-факто образований в условиях конфликтов; издание носит сравнительный характер и рассматривает возможные сценарии развития международно-правового статуса региона.

Другие предметы

Գրքում ներկայացվում են բարձր ճշգրտության չափումների մեթոդները, երկրաչափական և տրիգոնոմետրիկ հաշվարկները, ինչպես նաև գեոդեզիական ցանցերի կառուցման սկզբունքները։ Քննարկվում են նաև ժամանակակից սարքավորումների և տեխնոլոգիաների կիրառությունը՝ տարածքների չափագրման և քարտեզագրման գործընթացներում։ Առանձին բաժիններ նվիրված են ինժեներական գեոդեզիային, որը կարևոր դեր ունի շինարարության, ճանապարհաշինության և այլ ինժեներական նախագծերում։ Ներկայացվում են նաև տվյալների մշակման և վերլուծության մեթոդները, որոնք կիրառվում են ճշգրիտ տեղագրական աշխատանքների ժամանակ։ Գիրքը կարևոր է մասնագիտական պատրաստվածության համար, քանի որ այն համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական կիրառությունները՝ օգնելով ուսանողներին և մասնագետներին զարգացնել գեոդեզիական հմտությունները։

Педагогика

Այս աշխատությունը նվիրված է երեխաների՝ ծնողների հանդեպ ունեցած բարոյական պարտականություններին և ընտանեկան հարաբերությունների հիմքում ընկած հարգանքի, սիրո, երախտագիտության ու պատասխանատվության սկզբունքներին։ Երկի հիմնական թեման ծնող-երեխա հարաբերությունների բարոյական նշանակությունն է՝ շեշտադրելով ծնողների նկատմամբ պատշաճ վերաբերմունքի, նրանց խնամքի ու հոգատարության գնահատման և ընտանիքի ներսում փոխադարձ պարտավորությունների գիտակցման կարևորությունը։ Ընտանիքը դիտարկվում է որպես մարդու առաջին դաստիարակչական միջավայր, որտեղ ձևավորվում են վարքի սկզբունքները, բարոյական պատկերացումները և հասարակական կյանքի համար անհրաժեշտ արժեքները։ Ծնողների հանդեպ հարգանքը ներկայացվում է որպես անձնական և հասարակական բարոյականության կարևոր բաղադրիչ, որը դրսևորվում է ոչ միայն խոսքերով, այլև առօրյա վարքով, ուշադիր վերաբերմունքով, հնազանդությամբ, օգնությամբ և նրանց կարիքների նկատմամբ հոգատարությամբ։ Նման թեմատիկայով գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել հայ կրթական ու կրոնաբարոյական ավանդույթում, քանի որ նպաստել է երեխաների դաստիարակությանը և ընտանեկան կյանքի վերաբերյալ ընդունված բարոյական սկզբունքների փոխանցմանը։ Քրիստոնեական ուսմունքում ծնողներին պատվելը համարվում է կարևոր պատվիրաններից մեկը և կապվում է երախտագիտության, սիրո, պատասխանատվության ու ընտանեկան ներդաշնակության պահպանման հետ։ Այս մոտեցման շրջանակում երեխաների պարտականությունները չեն սահմանափակվում միայն ծնողների խոսքերին հետևելով․ դրանք ներառում են նաև նրանց աշխատանքի ու զոհողությունների գնահատումը, դժվարությունների ժամանակ աջակցությունը և ընտանեկան կապերի ամրապնդումը։ Աշխատության դաստիարակչական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է մարդու բնավորության ձևավորման հիմնարար հարցերից մեկին՝ սովորեցնում է ճանաչել իրեն խնամած մարդկանց նկատմամբ ունեցած պարտքը և գիտակցել ընտանեկան հարաբերությունների արժեքը։ Ծնողների ու երեխաների միջև հարգանքի և վստահության վրա հիմնված կապերը կարևոր են ոչ միայն ընտանիքի բարեկեցության, այլև հասարակության բարոյական հիմքերի պահպանման համար։ Այսպիսի գրքերը նախատեսված էին բարոյական գիտելիքների տարածման և երիտասարդ սերնդի վարքի ուղղորդման համար՝ ընտանեկան պարտականությունները ներկայացնելով որպես անձնական հասունության ու հասարակական պատասխանատվության մաս։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ կրոնաբարոյական գրականության, մանկավարժական մտքի, ընտանեկան դաստիարակության պատմության և 19-րդ դարի հայերեն կրթական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի դաստիարակչական մոտեցումները, որոնցում ընտանիքը, ծնողների հեղինակությունը և երեխաների բարոյական պարտականությունները դիտարկվել են անհատի ձևավորման ու համայնքային կյանքի շարունակականության կարևոր հիմքեր։

История

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմական անցյալին, ազգային պետականության ձևավորման ու զարգացման ընթացքին, քաղաքական և հասարակական կյանքի կարևոր իրադարձություններին, ինչպես նաև հայոց հոգևոր ու մշակութային ժառանգությանը։ Այն ներկայացնում է հայ պատմագրական և կրթական գրականության այն ավանդույթը, որի հիմնական նպատակն է եղել հայ ընթերցողին հաղորդակից դարձնել սեփական ժողովրդի պատմությանը, նրա պատմական հիշողությանը և ազգային ինքնության ձևավորման կարևորագույն հանգրվաններին։ Հայոց պատմության ուսումնասիրությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անցյալի իրադարձությունների ճանաչողություն, այլև որպես ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման, հայրենասիրական դաստիարակության և սերունդների միջև պատմական հիշողության փոխանցման կարևոր միջոց։ Աշխատության թեմատիկ ընդգրկումը վերաբերում է հայ ժողովրդի պատմական ակունքներին, հայկական պետականության ձևավորմանը, թագավորական իշխանությունների գործունեությանը, արտաքին քաղաքական հարաբերություններին, պատերազմներին, հասարակական փոփոխություններին և ազգային մշակույթի զարգացմանը։ Հայոց պատմության վաղ շրջանի ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական պետականության ձևավորման գործընթացը, որը կապված է Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն բնակչության, ցեղային միությունների և պետական կազմավորումների պատմության հետ։ Ուրարտական պետության ժառանգությունը, Երվանդունիների թագավորությունը և Արտաշեսյան հարստության հաստատումը կարևոր փուլեր են Հայաստանի քաղաքական պատմության մեջ։ Արտաշեսյանների օրոք Հայաստանի հզորացումը, տարածքային ընդարձակումը և պետական կառավարման համակարգի զարգացումը նպաստեցին երկրի քաղաքական դիրքի ամրապնդմանը։ Տիգրան Մեծի գահակալությունը հայոց պետականության պատմության նշանակալի ժամանակաշրջաններից է, երբ Հայաստանը դարձավ տարածաշրջանի ազդեցիկ քաղաքական ուժերից մեկը։ Այս պատմական իրադարձությունները կարևոր են ազգային պետականության ավանդույթների և հայ ժողովրդի քաղաքական ինքնուրույնության ձգտումների ճանաչման տեսանկյունից։ Հայոց պատմության առանցքային հանգրվաններից է նաև քրիստոնեության ընդունումը պետական կրոն, որը հիմնարար փոփոխություններ առաջացրեց երկրի հոգևոր, մշակութային և հասարակական կյանքում։ Քրիստոնեության տարածումը նպաստեց Հայոց եկեղեցու ձևավորմանն ու ամրապնդմանը, հոգևոր կյանքի կազմակերպմանը և ազգային մշակույթի նոր զարգացմանը։ Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից հայոց գրերի ստեղծումը դարձավ հայ ժողովրդի պատմության ամենանշանակալի իրադարձություններից մեկը։ Հայերեն գրերի միջոցով հնարավոր դարձավ ազգային լեզվով գրականության, պատմագրության, աստվածաբանական մտքի և գիտական գիտելիքների զարգացումը։ Հայ գրավոր մշակույթը դարձավ ազգային ինքնության պահպանման և պատմական հիշողության փոխանցման հիմնական միջոցներից մեկը։ Հայ պատմագրական ավանդույթի ձևավորումը, մատենագրական ժառանգության ստեղծումը և կրթական հաստատությունների զարգացումը նպաստեցին հայ ժողովրդի մշակութային ինքնուրույնության ամրապնդմանը։ Աշխատության պատմական ընդգրկման կարևոր ուղղություններից է միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական և հասարակական կյանքի ներկայացումը։ Այս ժամանակաշրջանը ներառում է հայկական իշխանությունների և թագավորությունների ձևավորումը, օտար տիրապետությունների պայմաններում ազգային ինքնության պահպանումը, ինչպես նաև պետականության վերականգնման ու զարգացման տարբեր փորձերը։ Բագրատունյաց թագավորության վերելքը կարևոր իրադարձություն էր հայոց պետականության պատմության մեջ, իսկ Կիլիկյան հայկական թագավորության ստեղծումը նոր հնարավորություններ ընձեռեց հայ քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կյանքի զարգացման համար։ Հայկական իշխանական տները, հոգևոր կենտրոնները, վանքերն ու կրթական հաստատությունները կարևոր դեր ունեցան ազգային կյանքի կազմակերպման գործում։ Պատմական այս իրադարձությունները բացահայտում են հայ ժողովրդի դիմակայունությունը և պետականության ավանդույթների պահպանման ձգտումը՝ նույնիսկ քաղաքական բարդ ու փոփոխական պայմաններում։ Հայոց պատմությունը միաժամանակ ներկայացնում է ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային կյանքի շարունակական զարգացումը։ Հայ ճարտարապետությունը, մանրանկարչությունը, ձեռագրարվեստը, երաժշտությունը, փիլիսոփայությունը և գրականությունը ձևավորել են հարուստ մշակութային ժառանգություն, որն իր նշանակությամբ դուրս է գալիս ազգային սահմաններից։ Վանքերն ու մատենադարանները եղել են գիտելիքի պահպանման և տարածման կենտրոններ, իսկ կրթական հաստատությունները նպաստել են լեզվի, գրականության և պատմական գիտակցության զարգացմանը։ Հայ եկեղեցին իր հոգևոր առաքելությունից բացի կատարել է նաև կարևոր ազգային և հասարակական գործառույթ՝ նպաստելով համայնքների միավորմանը և մշակութային ավանդույթների պահպանմանը։ Այս տեսանկյունից պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրությունը լրացվում է ազգային մշակույթի, հոգևոր կյանքի և հասարակական հարաբերությունների ճանաչմամբ։ Աշխատության գաղափարական առանցքում ազգային պատմության իմացության և հայրենասիրական գիտակցության փոխկապակցվածությունն է։ Սեփական ժողովրդի անցյալի ճանաչումը դիտարկվում է որպես ազգային պատկանելության գիտակցման և պատմական ժառանգության նկատմամբ պատասխանատվության ձևավորման անհրաժեշտ պայման։ Պատմական հիշողությունը ներկայացվում է որպես սերունդներին միավորող արժեք, որի միջոցով պահպանվում են ժողովրդի ձեռքբերումները, փորձությունները, քաղաքական փորձը և մշակութային ինքնությունը։ Այսպիսի մոտեցումը հատկապես կարևոր նշանակություն ուներ հայկական սփյուռքի և հայրենիքից հեռու ապրող հայ համայնքների համար, որոնց ազգային ինքնության պահպանման գործում հայոց պատմության ուսուցումն ու տարածումը կարևոր դեր էին կատարում։ Գրական և պատմագիտական առումով աշխատությունը պատկանում է հայոց պատմության ուսուցողական շարադրանքի ավանդույթին։ Նման հրատարակությունների նպատակն էր պատմական նյութը ներկայացնել հաջորդական և համակարգված ձևով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ընդհանուր պատկերացում կազմելու հայ ժողովրդի պատմական զարգացման հիմնական փուլերի մասին։ Դրանցում պատմական գիտելիքը զուգակցվում է ազգային դաստիարակության և մշակութային ինքնագիտակցության գաղափարների հետ։ Հայոց պատմության շարադրանքը միաժամանակ ծառայում է որպես կրթական միջոց և որպես ազգային ժառանգության պահպանման ու փոխանցման ձև։ Այս տեսակի գրականությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել հայ պատմական մտքի զարգացման, պատմության նկատմամբ հասարակական հետաքրքրության ձևավորման և ազգային կրթական համակարգի հարստացման գործում։ Պատմական ու մշակութային առումով հրատարակությունն առանձնահատուկ տեղ ունի Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության գիտակրթական և տպագրական գործունեության շրջանակում։ Սուրբ Ղազար կղզում գործող Մխիթարյան միաբանությունը մեծ դեր է ունեցել հայ պատմագրության, լեզվաբանության, գրականության և գիտության զարգացման գործում։ Միաբանության անդամները կարևորել են հայ ժողովրդի պատմական անցյալի ուսումնասիրությունը, հին մատենագրական աղբյուրների հավաքումը, մշակումը և հրատարակումը։ Նրանց գործունեությունը նպաստել է հայ պատմական գիտելիքի համակարգմանը և եվրոպական գիտական միջավայրում հայ մշակույթի ճանաչելիության բարձրացմանը։ Վենետիկի Մխիթարյան տպագրությունը դարձել է հայ գրավոր ժառանգության պահպանման և տարածման կարևոր կենտրոն՝ ապահովելով պատմական, կրոնական, լեզվաբանական և կրթական գրականության հրատարակումը։ Այս համատեքստում աշխատությունը կարևոր վկայություն է հայ պատմական ինքնագիտակցության զարգացման և հայերեն պատմագիտական գրականության տարածման գործընթացի մասին։ Այն արժեքավոր է հայ պատմագրության, Մխիթարյան միաբանության գործունեության, ազգային կրթության և տասնիններորդ դարի սկզբի հայկական մտավոր կյանքի ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, պատմագրության մասնագետներին, մշակութաբաններին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայ ժողովրդի անցյալով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Նրա պատմամշակութային արժեքը պայմանավորված է հայոց պատմության վերաբերյալ գիտելիքների տարածման, ազգային հիշողության պահպանման և պատմական ժառանգության ուսումնասիրման գործում ունեցած նշանակությամբ։

Педагогика

Սոցիալ-մանկավարժական ծառայությունը դպրոցի կառավարման համակարգում հանդես է գալիս որպես կարևոր օղակ, որը միավորում է կրթական գործընթացը և աշակերտների սոցիալական, հոգեբանական ու դաստիարակչական աջակցությունը՝ նպաստելով անվտանգ, ներառական և արդյունավետ ուսումնական միջավայրի ձևավորմանը։ Այս ծառայության հիմնական դերը կայանում է աշակերտների վարքային, սոցիալական և հուզական խնդիրների վաղ հայտնաբերման, դրանց կանխարգելման և համապատասխան միջամտությունների կազմակերպման մեջ՝ համագործակցելով ուսուցիչների, տնօրինության, ծնողների և անհրաժեշտության դեպքում նաև արտաքին մասնագետների հետ։ Այն աջակցում է դպրոցի կառավարման համակարգին՝ ապահովելով ուսումնական գործընթացի ոչ միայն ակադեմիական, այլ նաև սոցիալական բաղադրիչի արդյունավետ կառավարում, օգնելով ձևավորել բարենպաստ միջանձնային հարաբերություններ, կանխել կոնֆլիկտները և նվազեցնել բացակայությունների ու դպրոցական անհաջողության ռիսկերը։ Սոցիալ-մանկավարժական ծառայությունը նաև իրականացնում է սոցիալական ռիսկերի գնահատում, աջակցում է խոցելի խմբերի երեխաներին, կազմակերպում է կանխարգելիչ ծրագրեր՝ ուղղված բռնության, կախվածությունների կամ սոցիալական մեկուսացման դեմ, ինչպես նաև նպաստում է ներառական կրթության սկզբունքների իրականացմանը։ Դպրոցի կառավարման համակարգում այն ծառայում է որպես կապող օղակ վարչական և ուսումնական կառույցների միջև՝ տրամադրելով տվյալներ և վերլուծություններ, որոնք օգնում են տնօրենությանը կայացնել ավելի հիմնավորված որոշումներ աշակերտների բարեկեցության և կրթական որակի բարձրացման ուղղությամբ, միաժամանակ ձևավորելով համագործակցային մշակույթ, որտեղ կրթական հաջողությունը դիտարկվում է որպես համատեղ պատասխանատվության արդյունք։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ճշգրիտ լուսահեռաչափերի չափումների ճշտության բարձրացման, դրանց տեխնիկական և չափագիտական բնութագրերի կատարելագործման, ինչպես նաև սարքերի աշխատանքի ավտոմատացման գիտատեխնիկական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են լուսահեռաչափական չափումների ֆիզիկական սկզբունքները, լույսի տարածման և անդրադարձման առանձնահատկությունները, հեռավորությունների որոշման օպտիկական ու էլեկտրոնային մեթոդները և չափման արդյունքների վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգային և պատահական սխալների առաջացման պատճառներին, դրանց գնահատման ու նվազեցման հնարավորություններին, ինչպես նաև չափումների կայունության և կրկնելիության ապահովման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են օպտիկական համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, լուսային ազդանշանների ընդունման և մշակման մեխանիզմները, էլեկտրոնային բաղադրիչների աշխատանքի ճշգրտությունը և արտաքին միջավայրի ազդեցությունը չափման գործընթացների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում սարքերի չափաբերման, չափագիտական ստուգման, սխալների փոխհատուցման և չափման արդյունքների մաթեմատիկական մշակման մեթոդներին։ Կարևորվում են ավտոմատ կառավարման և տվյալների գրանցման համակարգերի ներդրման հնարավորությունները, չափումների իրականացման ընթացքում մարդկային գործոնի ազդեցության նվազեցումը և սարքերի շահագործման արդյունավետության բարձրացումը։ Դիտարկվում են նաև լուսահեռաչափերի տեխնիկական կատարելագործման տարբեր մոտեցումները, էլեկտրոնային կառավարման միջոցների կիրառումը, չափման գործընթացների ծրագրային ապահովումը և ստացված արդյունքների հուսալիության գնահատումը։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի բարձր ճշտության գեոդեզիական չափումների, ինժեներական հետազոտությունների, չափագիտական սարքաշինության և ավտոմատացված չափիչ համակարգերի զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գեոդեզիստների, չափագետների, օպտիկական սարքաշինության մասնագետների, էլեկտրոնիկայի և ավտոմատացման ճարտարագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։