Բարոյական դիմադրություն

Pedagogy

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բուհական կրթական գործընթացում քննադատական մտածողության զարգացման մեթոդական համակարգի կիրառման խնդիրներին՝ ընդգծելով ուսանողների վերլուծական կարողությունների, ինքնուրույն դատողության և հիմնավորված որոշումներ կայացնելու հմտությունների ձևավորման կարևորությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես է Քննադատական մտածողություն-ը ինտեգրվում բարձրագույն կրթության ուսումնական գործընթացում՝ որպես միջդիսցիպլինար մոտեցում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդական գործիքներին՝ խնդիրահեն ուսուցում, քննարկումներ, դեպքերի վերլուծություն, նախագծային աշխատանքներ և ռեֆլեկտիվ ուսուցում, որոնք նպաստում են ուսանողների ակտիվ ներգրավվածությանը և գիտելիքի խորքային յուրացմանը։ Քննարկվում է նաև դասախոսի դերի վերափոխումը՝ տեղեկատվության փոխանցողից դեպի ուսումնական գործընթացի ուղղորդող և մոդերատոր, ինչը խթանում է ուսանողների ինքնուրույն ճանաչողական գործունեությունը։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ քննադատական մտածողության զարգացումը բուհում հանդիսանում է ժամանակակից կրթական պահանջներին համապատասխանող հիմնական ուղղություններից մեկը՝ ապահովելով մասնագիտական պատրաստվածության և հասարակական պատասխանատվության բարձր մակարդակ։

Other Subjects

Մեթոդական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է գրադարանային գրացուցակների կազմման, կազմակերպման և գործնական կիրառման հիմնական սկզբունքներին։ Ներկայացվում է գրացուցակների նշանակությունը գրադարանի տեղեկատվական և մատենագիտական գործունեության մեջ, դրանց դերը գրքային ֆոնդի բովանդակության բացահայտման, անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնման և ընթերցողների տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման գործում։ Քննարկվում են գրացուցակների հիմնական տեսակները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մատենագիտական գրառումների կազմման և դասակարգման սկզբունքները, ինչպես նաև գրացուցակային քարտերի համակարգման և համապատասխան բաժիններում տեղադրման մեթոդները։ Ուշադրություն է դարձվում այբբենական, կարգային և առարկայական գրացուցակների կազմակերպման առանձնահատկություններին, դրանց միջև եղած տարբերություններին և գրադարանային աշխատանքում յուրաքանչյուրի գործառույթներին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գրականության նկարագրման, հեղինակային և վերնագրային տվյալների ներկայացման, գրացուցակի խմբագրման, լրացման ու շարունակական պահպանման մեթոդական հարցերին։ Տեսական դրույթները համադրվում են գործնական ցուցումների հետ՝ նպաստելով գրադարանային ֆոնդերի արդյունավետ կազմակերպմանը և տեղեկատվության արագ որոնմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է գրադարանավարների մասնագիտական աշխատանքի կատարելագործման, ինչպես նաև գրադարանային մասնագիտություն ուսումնասիրող ուսանողների տեսական գիտելիքների և գործնական հմտությունների զարգացման համար։

Mathematics

Աշխատանքը նվիրված է ուղղանկյուն թիթեղների ծռման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես լայնական սահքերի ազդեցությունը հաշվի առնելու անհրաժեշտության տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմնական խնդիրը թիթեղների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ավելի ճշգրիտ նկարագրությունն է այն դեպքերում, երբ դասական բարակ թիթեղների տեսությունը բավարար ճշգրտություն չի ապահովում։ Ծռման ժամանակ թիթեղում առաջացող դեֆորմացիաները պայմանավորված են ոչ միայն միջին մակերևույթի կորությամբ, այլև լայնական ուղղությամբ առաջացող սահքային դեֆորմացիաներով, որոնց անտեսումը որոշ պայմաններում կարող է հանգեցնել հաշվարկային արդյունքների էական շեղումների։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ուղղանկյուն թիթեղների մաթեմատիկական մոդելները՝ տարբեր հաստության, եզրային պայմանների, արտաքին բեռնվածքների և նյութական հատկությունների դեպքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարակ և համեմատաբար հաստ թիթեղների տարբերությանը, քանի որ լայնական սահքի ազդեցությունը հատկապես նկատելի է թիթեղի հաստության մեծացման և փոքրացման հարաբերության փոփոխության դեպքում։ Դասական բարակ թիթեղների տեսություններում սովորաբար ենթադրվում է, որ լայնական սահքային դեֆորմացիաները կարելի է անտեսել, սակայն ավելի հաստ թիթեղների համար այդ մոտեցումը կարող է բավարար չլինել։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել դասական և սահքային դեֆորմացիաները հաշվի առնող մոդելները՝ պարզելու համար, թե ինչպիսի տարբերություններ են առաջանում ծռման կորության, շեղումների, ներքին ուժերի և լարվածությունների հաշվարկներում։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև թիթեղի եզրերի ամրացման պայմանները։ Ազատ, հենված կամ կոշտ ամրացված եզրերով համակարգերի դեպքում լայնական սահքի ազդեցությունը կարող է դրսևորվել տարբեր ինտենսիվությամբ, ուստի յուրաքանչյուր կոնկրետ խնդրի համար անհրաժեշտ է ընտրել համապատասխան մաթեմատիկական և մեխանիկական մոդել։ Աշխատանքը կարող է հիմնվել առաձգականության տեսության և թիթեղների մեխանիկայի հավասարումների վրա՝ հաշվի առնելով լայնական սահքի դեֆորմացիաները և դրանց կապը թիթեղի ընդհանուր ծռման գործընթացի հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բեռնվածքի տեսակի ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Կենտրոնացված, բաշխված կամ այլ բնույթի արտաքին ուժերի դեպքում թիթեղի լարվածադեֆորմացիոն վիճակը կարող է զգալիորեն տարբերվել, և լայնական սահքի հաշվառումը տարբեր պայմաններում կարող է ունենալ տարբեր նշանակություն։ Այդ պատճառով տեսական արդյունքները կարող են ներկայացվել ինչպես ընդհանուր ձևով, այնպես էլ կոնկրետ հաշվարկային օրինակների միջոցով։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև թիթեղի երկրաչափական պարամետրերի ազդեցությունը։ Երկարության և լայնության հարաբերությունը, հաստությունը և ընդհանուր չափերը որոշում են կառուցվածքի կոշտությունը և ծռման բնույթը։ Հաստության հարաբերական մեծացման դեպքում լայնական սահքային դեֆորմացիաների ներդրումը կարող է ավելի նշանակալի դառնալ, և դասական մոտավորումների կիրառումը կարող է հանգեցնել շեղումների։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է ինժեներական հաշվարկներում, որտեղ կառուցվածքի անվտանգության և շահագործման հուսալիության գնահատումը պահանջում է բավարար ճշգրտություն։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել անալիտիկ և թվային մեթոդներ՝ լուծումների ստացման և տարբեր տեսական մոտեցումների համեմատության համար։ Թվային հաշվարկների միջոցով հնարավոր է գնահատել լայնական սահքի հաշվառման ազդեցությունը թիթեղի առավելագույն շեղումների, լարվածությունների և ներքին ուժերի վրա։ Այդ արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ որոշելու այն պայմանները, որոնց դեպքում սահքի ազդեցության անտեսումը թույլատրելի է, և այն դեպքերը, երբ անհրաժեշտ է կիրառել ավելի կատարելագործված մոդել։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կապված է ինժեներական և շինարարական կոնստրուկցիաների հաշվարկների ճշգրտման հետ։ Ուղղանկյուն թիթեղային տարրերը լայնորեն կիրառվում են շենքերի և կառույցների ծածկույթներում, պատային համակարգերում, մեքենաշինական կոնստրուկցիաներում և տարբեր ինժեներական սարքավորումներում։ Դրանց իրական աշխատանքային պայմանների ճիշտ մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված ընտրել նյութի և կառուցվածքի պարամետրերը, գնահատել կրողունակությունը և նվազեցնել հաշվարկային անորոշությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ուղղանկյուն թիթեղների ծռման խնդիրներում լայնական սահքային դեֆորմացիաների հաշվառումը կարևոր է հատկապես այն համակարգերի համար, որոնց երկրաչափական և բեռնվածքային պայմանները դուրս են գալիս չափազանց բարակ թիթեղների դասական մոդելի կիրառելիության սահմաններից։ Հետազոտությունը նպաստում է թիթեղների իրական վարքի ավելի ճշգրիտ մաթեմատիկական նկարագրմանը և տարբեր հաշվարկային մոդելների կիրառման նպատակահարմարության հիմնավորմանը։

Other Subjects

Գյուղատնտեսական և մատենագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում խաղողագործության զարգացման, գիտական ուսումնասիրության և արտադրական փորձի վերաբերյալ հրատարակված գրականության համակարգմանը և մատենագիտական ներկայացմանը։ Ցանկի հիմնական նպատակն է ապահովել խաղողագործության ոլորտին առնչվող գիտական, ուսումնական և մասնագիտական աղբյուրների որոնման ու ուսումնասիրության հնարավորությունը՝ նպաստելով Հայաստանի խաղողագործական ժառանգության և գիտատեխնիկական փորձի պահպանմանը։ Մատենագիտական ցանկում կարող են ընդգրկված լինել խաղողի մշակության պատմությանը, Հայաստանի հողակլիմայական պայմաններին, խաղողի տեղական և ներմուծված սորտերին, սելեկցիային ու ամպելոգրաֆիային վերաբերող աշխատություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն խաղողի այգիների հիմնադրման, հողի մշակության, ոռոգման, պարարտացման, վազերի էտի և ձևավորման, ինչպես նաև հիվանդությունների ու վնասատուների ուսումնասիրությանը նվիրված հրապարակումները։ Դիտարկվում են խաղողագործության արտադրողականության բարձրացման, բերքի որակի բարելավման և տարբեր բնակլիմայական գոտիներում մշակության առանձնահատկությունների վերաբերյալ մասնագիտական աղբյուրների թեմատիկ խմբավորման հնարավորությունները։ Մատենագիտական նկարագրությունները կարող են ներառել հեղինակների անունները, աշխատությունների վերնագրերը, հրատարակության վայրն ու տարեթիվը և աղբյուրների նույնականացման համար անհրաժեշտ այլ տեղեկություններ։ Ցանկը կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է Հայաստանի խաղողագործության պատմության, գիտական մտքի զարգացման և գյուղատնտեսական հետազոտությունների հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետներին, խաղողագործներին, ագրոնոմներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և գյուղատնտեսական գրականության մատենագիտական ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

History

Աշխատությունը նվիրված է Թալինին՝ Հայաստանի պատմական բնակավայրերից մեկին, որի անցյալը սերտորեն կապված է Արագածոտնի տարածաշրջանի պատմական, մշակութային և հասարակական կյանքի հետ։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու բնակավայրի ձևավորման ու զարգացման ընթացքը, նրա աշխարհագրական միջավայրը, պատմական նշանակությունը և մշակութային ժառանգությունը։ Թալինի պատմական արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն բնակավայրի անցյալով, այլև շրջակայքում պահպանված հնագիտական և ճարտարապետական հուշարձաններով, որոնք վկայում են տարածաշրջանի երկարատև բնակեցման և տարբեր ժամանակաշրջաններում ծավալված մշակութային կյանքի մասին։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում միջնադարյան ճարտարապետական կառույցները, եկեղեցական համալիրներն ու պատմական հուշարձանները, որոնք կարևոր աղբյուրներ են Հայաստանի նյութական մշակույթի և ճարտարապետական ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Նման տեղագիտական ուսումնասիրությունը նպաստում է բնակավայրի պատմության, տեղական ինքնության և ազգային ժառանգության փոխկապակցված ընկալմանը։ Այն օգտակար նյութ կարող է լինել Հայաստանի պատմությամբ, հնագիտությամբ, պատմական աշխարհագրությամբ և մշակութային հուշարձանների պահպանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմիկ ազդեցության պայմաններում ավտոճանապարհային կամուրջների հեծանային թռիչքային կառուցվածքների լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակի ուսումնասիրությանը՝ շարժական բեռնվածքների ազդեցության հաշվառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում կամրջի թռիչքային կառուցվածքի վարքագծի գնահատումն է այնպիսի բարդ պայմաններում, երբ սեյսմիկ ներգործությունը համադրվում է ավտոտրանսպորտային շարժման հետևանքով առաջացող փոփոխական բեռնվածքների հետ։ Ուսումնասիրվում են կառուցվածքում առաջացող ներքին ուժերը, լարումները, դեֆորմացիաները, տեղաշարժերը և դինամիկ արձագանքը՝ հաշվի առնելով ինչպես կամրջի երկրաչափական և ֆիզիկական բնութագրերը, այնպես էլ շարժական բեռների դիրքի և շարժման փոփոխությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ և շարժական բեռնվածքների համատեղ ազդեցության մոդելավորմանը, քանի որ դրանց փոխազդեցությունը կարող է էապես փոխել կառուցվածքի հաշվարկային լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակը։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել կամրջի հաշվարկային սխեմաները, հեծանային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, նյութերի մեխանիկական հատկությունները, հենարանների և միացումների աշխատանքը, ինչպես նաև երկրաշարժի բնութագրերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում դինամիկ հաշվարկի մեթոդներին և մաթեմատիկական մոդելավորմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր ուժգնության և բնույթի սեյսմիկ ազդեցությունների դեպքում կառուցվածքի արձագանքը։ Շարժական բեռնվածքների հաշվառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տրանսպորտային հոսքի ինտենսիվության, բեռի մեծության, արագության և կամրջի վրա դրա գտնվելու դիրքի ազդեցությունը կառուցվածքի աշխատանքի վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել կամուրջների նախագծման, տեխնիկական վիճակի գնահատման, սեյսմակայունության ապահովման և շահագործման անվտանգության բարձրացման նպատակով։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այնպիսի հաշվարկային մոտեցումների մշակումը, որոնք թույլ կտան ավելի իրատեսորեն գնահատել կամրջի վարքագիծը երկրաշարժի և իրական շահագործական բեռնվածքների միաժամանակյա ազդեցության պայմաններում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել կամուրջների հուսալիության և երկարակեցության բարձրացմանը, ինչպես նաև սեյսմիկ վտանգ ունեցող տարածաշրջաններում տրանսպորտային ենթակառուցվածքների անվտանգության ապահովմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել շինարարական մեխանիկայի, կամուրջաշինության, սեյսմակայուն շինարարության, տրանսպորտային շինությունների նախագծման և կառուցվածքների դինամիկայի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների հետազոտողներին և ուսանողներին։