Բնական տարեցույց․ 1872 թվականի նահանջ տարվա օրացույց

Религия

«Երջանիկ ազատություն» վերնագրով հրատարակությունը առնչվում է ազատության և երջանկության գաղափարներին, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում փիլիսոփայական, բարոյագիտական և հասարակական մտքի պատմության մեջ։ Ազատությունը դիտարկվում է որպես մարդու ինքնուրույն մտածելու, ընտրություն կատարելու և սեփական համոզմունքներին համապատասխան գործելու հնարավորություն, իսկ երջանկությունը՝ որպես կյանքի բարօրության, ներքին բավարարվածության և մարդկային ձգտումների հետ կապված հասկացություն։ Այս երկու գաղափարների համադրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու անհատի և հասարակության փոխհարաբերություններին, անձնական պատասխանատվությանը, բարոյական ընտրությանը և արժանապատիվ կյանքի պայմաններին։ 19-րդ դարի հայ մտավոր միջավայրում ազատության, կրթության, ինքնագիտակցության և հասարակական առաջընթացի հարցերը կարևոր նշանակություն ունեին՝ կապված մշակութային վերափոխումների և նոր գաղափարների տարածման հետ։ Նման թեմաներով հրատարակությունները նպաստում էին ընթերցողների շրջանում փիլիսոփայական ու հասարակական հարցերի շուրջ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ հասարակական մտքի պատմությամբ, ազատության գաղափարի զարգացմամբ, բարոյագիտական հարցերով և 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Այն նաև արժեքավոր է որպես ժամանակաշրջանի գաղափարական հետաքրքրություններն ուսումնասիրելու մատենագիտական նյութ։

Лингвистика

Հրատարակությունը մայրենի լեզվի ուսուցման համար նախատեսված դասագիրք է, որի վերնագիրը ցույց է տալիս, որ այն կազմված է ուսումնական հաջորդականության երկրորդ տարվա համար։ Աշխատության հիմնական նպատակն է սովորողների լեզվական գիտելիքների ամրապնդումը, մայրենի լեզվի կառուցվածքի աստիճանական յուրացումը և բանավոր ու գրավոր խոսքի զարգացմանը նպաստելը։ Մայրենի լեզվի ուսուցումը կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարրական կրթության մեջ, քանի որ այն հիմք է ստեղծում ընթերցանության, գրավոր արտահայտման, մտքերի հստակ ձևակերպման և հետագա ուսումնական առարկաների յուրացման համար։ Լեզվի միջոցով երեխաները սովորում են ընկալել ու մեկնաբանել շրջապատող աշխարհի մասին տեղեկությունները, նկարագրել իրադարձությունները, արտահայտել իրենց կարծիքները և հաղորդակցվել տարբեր իրավիճակներում։ Ուսումնական հաջորդականության երկրորդ տարվա դասագիրքը սովորաբար նախատեսված է նախորդ փուլում ձեռք բերված հմտությունների զարգացման և ավելի բարդ լեզվական առաջադրանքների աստիճանական ներմուծման համար։ Այդպիսի ձեռնարկներում կարող են ներառվել ընթերցանության նյութեր, բառապաշարի հարստացման առաջադրանքներ, նախադասությունների կազմման վարժություններ, գրավոր խոսքի զարգացնող աշխատանքներ և լեզվական կանոնների գործնական կիրառության օրինակներ։ Ընթերցանության միջոցով սովորողները հնարավորություն են ստանում ընդլայնելու իրենց բառապաշարը, հասկանալու տարբեր տեսակի տեքստերի բովանդակությունը, ճանաչելու պատմողական ու նկարագրական խոսքի առանձնահատկությունները և զարգացնելու ընթերցածը վերարտադրելու կարողությունը։ Բառերի ու նախադասությունների հետ տարվող աշխատանքը կարող է օգնել երեխաներին տարբերակելու բառերի իմաստային կապերը, ճիշտ կիրառելու լեզվական ձևերը և կառուցելու տրամաբանական ու քերականորեն ճիշտ արտահայտություններ։ Գրավոր վարժությունները կարևոր են տառերի, բառերի և նախադասությունների ճիշտ գրության, ուղղագրական հմտությունների և ինքնուրույն շարադրելու կարողության ձևավորման համար։ Մայրենի լեզվի դասագրքերը կարող են նաև ներառել փոքր պատմություններ, առակներ, բանաստեղծական հատվածներ կամ առօրյա կյանքին վերաբերող տեքստեր, որոնց միջոցով երեխաները ծանոթանում են լեզվական տարբեր կառուցվածքների և միաժամանակ ընդլայնում իրենց ճանաչողական ու մշակութային գիտելիքները։ Այդպիսի նյութերը կարող են նպաստել ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը, երևակայության զարգացմանը և տարբեր իրավիճակներում մարդկանց վարքագծի ու փոխհարաբերությունների ընկալմանը։ Մայրենի լեզվի ուսուցումը միայն քերականական կանոնների յուրացում չէ. այն ներառում է նաև լեզվական զգացողության զարգացում, բառերի իմաստների ճիշտ ըմբռնում, մտքերի հաջորդական ներկայացում և խոսքի համապատասխանեցում հաղորդակցական նպատակին։ Այս տեսանկյունից դասագիրքը կարող էր ծառայել որպես ուսուցչի և աշակերտի համատեղ աշխատանքի հիմնական նյութ՝ ապահովելով դասերի ընթացքում ընթերցանության, բացատրության, հարցուպատասխանի և գրավոր վարժությունների կազմակերպումը։ XX դարի սկզբին հայերեն ուսումնական գրականության զարգացումը սերտորեն կապված էր հայկական դպրոցների գործունեության և մայրենի լեզվով կրթության տարածման հետ։ Հայկական կրթական միջավայրում դասագրքերը կարևոր միջոց էին լեզվական գիտելիքների համակարգման, ուսուցման ծրագրերի իրականացման և դպրոցական կրթության շարունակականության ապահովման համար։ Թիֆլիսը տվյալ ժամանակաշրջանում հայ մշակութային, կրթական և հրատարակչական կյանքի նշանակալի կենտրոններից էր։ Քաղաքում գործող տպարանները կարևոր դեր ունեին հայերեն գրքերի, դասագրքերի, պարբերականների և այլ կրթական նյութերի հրատարակման գործում։ Այդ միջավայրում ստեղծված ուսումնական գրականությունը նպաստում էր մայրենի լեզվի ուսուցման մեթոդների տարածմանը և հայերեն գրավոր մշակույթի պահպանմանը։ Հին դասագրքերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին տարբեր ժամանակաշրջաններում կազմակերպվում լեզվի դասավանդումը, ինչպիսի վարժություններ էին կիրառվում և ինչ տեղ էր հատկացվում ընթերցանությանը, ուղղագրությանը, քերականությանը և շարադրանքին։ Դրանք կարող են արժեքավոր աղբյուր լինել նաև հայերենի պատմական ուղղագրության, ուսումնական բառապաշարի, լեզվական նորմերի և մանկավարժական մոտեցումների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի դասավանդման պատմությամբ, հայ մանկավարժությամբ, հին դպրոցական դասագրքերով և XX դարի սկզբի հայ գրատպությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն կարող է նաև դիտարկվել որպես հայկական կրթական ժառանգության մաս, որն արտացոլում է մայրենի լեզվի ուսուցման կարևորությունը դպրոցական կրթության և ազգային մշակութային կյանքի համար։ Միաժամանակ, միայն վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել դասագրքի կոնկրետ բաժինները, ընթերցանության նյութերի ցանկը, քերականական թեմաները կամ հեղինակի կիրառած ուսուցման մեթոդները։ Ուստի նկարագրությունը ներկայացնում է գրքի վերնագրից բխող հիմնական կրթական նշանակությունը՝ առանց դրա բովանդակության մասին չստուգված մանրամասներ վերագրելու։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Վանստան պատմական բնակավայրի միջնադարյան արձանագրությունների ուսումնասիրությանը։ Վիմագրական հուշարձանները կարևոր գրավոր սկզբնաղբյուրներ են, որոնք տեղեկություններ են հաղորդում միջնադարյան բնակավայրերի պատմության, հասարակական կյանքի, կրոնական հաստատությունների, շինարարական գործունեության և մշակութային ավանդույթների մասին։ Արձանագրությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց բովանդակությունը, լեզվական ու գրային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պատմական միջավայրն ու ժամանակագրական նշանակությունը։ Դրանք կարող են պարունակել հիշատակություններ եկեղեցիների ու այլ կառույցների հիմնադրման, նորոգման, նվիրատվությունների, հոգևորականների, աշխարհիկ անձանց և պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ։ Վիմագրական նյութերի համադրումը ճարտարապետական հուշարձանների և այլ պատմական տվյալների հետ նպաստում է բնակավայրի անցյալի առավել ամբողջական վերակազմությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի միջնադարյան Հայաստանի տեղական պատմության, արձանագրական ժառանգության և գրավոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել վիմագրագետներին, պատմաբաններին, հայագետներին, միջնադարյան ճարտարապետությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող մասնագետներին ու ընթերցողներին։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է մեքենամասերի մակերևույթների գլանահղկման (обкатывание) գործընթացի արդյունավետության բարձրացմանը՝ գազային միջավայրերի կիրառման միջոցով։ Դիտարկվում են մակերևույթների պլաստիկ դեֆորմացման վրա հիմնված մշակման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, մշակվող նյութերի մակերևութային շերտերի կառուցվածքային փոփոխությունները և պատրաստի արտադրանքի որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գազային միջավայրերի ազդեցությանը շփման, դեֆորմացման, ջերմային գործընթացների և մակերևութային շերտի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են մշակման ռեժիմների, գործիքի ճնշման, շարժման արագության, նյութի հատկությունների և գազային միջավայրի բնութագրերի փոխազդեցությունները։ Անդրադարձ է կատարվում մակերևույթի խորդուբորդության նվազեցման, կարծրության բարձրացման, մնացորդային լարումների ձևավորման և մեքենամասերի մաշակայունության ու հոգնածային ամրության բարելավման հնարավորություններին։ Կարևորվում են մշակման գործընթացի փորձարարական հետազոտման, տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման և տարբեր գազային միջավայրերում ստացված արդյունքների համեմատական գնահատման մեթոդները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել մեքենաշինական արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը, մշակման արտադրողականության բարձրացմանը, էներգետիկ և նյութական ծախսերի կրճատմանը, ինչպես նաև մեքենամասերի շահագործման հուսալիության և երկարակեցության ապահովմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեքենաշինության, նյութագիտության, մետաղամշակման տեխնոլոգիաների և արտադրական գործընթացների օպտիմալացման ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների ու տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Այս թեման վերաբերում է ուշ բրոնզեդարյան ժամանակաշրջանի թաղման ծեսերին Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիս-արևելյան հատվածում՝ ընդգծելով այն հնագիտական և մշակութային առանձնահատկությունները, որոնք բնորոշ են տեղական հասարակությունների հավատալիքներին, սոցիալական կառուցվածքին և մահվան ու հետմահու աշխարհի ընկալումներին։ Ուշ բրոնզեդարում (մ.թ.ա. II հազարամյակի երկրորդ կես) տարածաշրջանում նկատվում է թաղման ձևերի բազմազանություն՝ ներառյալ քարարկղային թաղումներ, կույտային դամբարաններ և երբեմն նաև քարե կառուցվածքներով ծածկված գերեզմաններ, որոնք արտացոլում են ինչպես տեղական ավանդույթների զարգացումը, այնպես էլ հարևան մշակութային շրջանների ազդեցությունները։

Финансы

Տնտեսագիտական, ֆինանսաբանկային և մակրոտնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության ֆինանսական խորության վրա միկրոֆինանսավորման ազդեցության գնահատմանը, դրա զարգացման առանձնահատկություններին և ֆինանսական միջնորդության ընդլայնման հնարավորություններին։ Քննության են առնվում ֆինանսական խորության տնտեսական բովանդակությունը, դրա գնահատման հիմնական ցուցանիշները և նշանակությունը երկրի ֆինանսական համակարգի զարգացման ու տնտեսական աճի ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոֆինանսավորման էությանը, միկրովարկավորման մեխանիզմներին և փոքր ձեռնարկությունների, անհատ ձեռնարկատերերի ու ֆինանսական ծառայություններից սահմանափակ օգտվող բնակչության խմբերի ֆինանսավորման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են միկրոֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները, վարկային ռեսուրսների հասանելիությունը և ֆինանսական ծառայությունների տարածման վրա ազդող տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Քննարկվում են միկրոֆինանսավորման ծավալների, մասնավոր հատվածի վարկավորման, ֆինանսական ներառականության և տնտեսության ֆինանսական խորության ցուցանիշների փոխկապակցվածությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ֆինանսական խորությունը բնութագրող հարաբերական ցուցանիշները, վարկային պորտֆելների շարժընթացը և միկրոֆինանսավորման ազդեցության գնահատման վիճակագրական ու տնտեսաչափական մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական միջնորդության զարգացման, վարկային ռիսկերի կառավարման, տոկոսադրույքների և ֆինանսական կազմակերպությունների կարգավորման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է միկրոֆինանսավորման հնարավոր ազդեցությունը ձեռնարկատիրական ակտիվության, զբաղվածության, ֆինանսական հասանելիության և տնտեսական ներառականության բարձրացման վրա։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը, միկրոֆինանսավորման արդյունավետության գնահատմանը և ֆինանսական խորության բարձրացմանն ուղղված քաղաքականության հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆինանսական տնտեսագիտության, բանկային գործի, միկրոֆինանսավորման, մակրոտնտեսական վերլուծության և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։