Բնակչության եկամուտների ձեվավորման և ապահովման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Математика

Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական անալիզի և ֆունկցիաների տեսության կարևոր ուղղություններից մեկին՝ դասական համակարգերով ներկայացվող շարքերի զուգամիտության հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ֆունկցիաների ներկայացումները տարբեր դասական օրթոգոնալ համակարգերով, շարքերի մասնակի գումարների վարքը և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է ապահովել դրանց զուգամիտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կետային, գրեթե ամենուր և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածություններում զուգամիտության հետ կապված խնդիրներին, ինչպես նաև շարքերի գումարելիության և ներկայացման առանձնահատկություններին։ Քննարկվում է ֆունկցիայի հատկությունների և նրա ընդլայնման գործակիցների միջև կապը՝ պարզաբանելու համար, թե ինչպիսի պայմաններ կարող են ազդել ստացված շարքի զուգամիտության բնույթի վրա։ Ուսումնասիրվում են դասական օրթոգոնալ համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց միջոցով ֆունկցիաների ներկայացման հնարավորությունները և համապատասխան մասնակի գումարների գնահատման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն դեպքերին, երբ սովորական զուգամիտությունը խախտվում է կամ պահանջվում են լրացուցիչ սահմանափակումներ, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ որոշել կիրառվող թեորեմների և չափանիշների գործողության սահմանները։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվում են իրական և ֆունկցիոնալ անալիզի մեթոդներ, ինտեգրալային գնահատումներ, օրթոգոնալության հատկություններ և շարքերի տեսության այլ գործիքներ։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն մաքուր մաթեմատիկայի տեսանկյունից, այլև ֆունկցիաների մոտարկման, ներդաշնակ անալիզի և տարբեր մաթեմատիկական մոդելներում ֆունկցիոնալ ներկայացումների կիրառման համար։ Աշխատությունը նպաստում է դասական համակարգերով շարքերի վարքի վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը, զուգամիտության բավարար և անհրաժեշտ պայմանների ուսումնասիրությանը և օրթոգոնալ ընդլայնումների տեսության հետագա զարգացմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ և ներդաշնակ անալիզի, օրթոգոնալ շարքերի ու ֆունկցիաների տեսության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների և բարձրագույն մաթեմատիկա ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Технология

Ինժեներատեխնիկական և էներգետիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արևային և կենսագազային էներգիայի համակցված համակարգերի աշխատանքի համար նախատեսված չափման ու վերահսկման միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը։ Քննության են առնվում կայանքի հիմնական տեխնոլոգիական պարամետրերը, էներգիայի ստացման տարբեր աղբյուրների փոխգործակցությունը և դրանց աշխատանքի արդյունավետ վերահսկման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմաստիճանի, ճնշման, գազի արտադրության, էներգետիկ ցուցանիշների և այլ աշխատանքային մեծությունների չափման ու գրանցման տեխնիկական միջոցներին։ Վերլուծվում են տվիչների ընտրության, չափիչ համակարգերի կառուցվածքի, տվյալների մշակման և վերահսկման գործընթացների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև չափումների ճշգրտության, սարքավորումների հուսալիության, տարբեր էներգետիկ բաղադրիչների համաձայնեցված աշխատանքի և կառավարման արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու չափման և վերահսկման համակարգերի դերը վերականգնվող էներգիայի համակցված կայանքների կայուն ու արդյունավետ շահագործման ապահովման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել վերականգնվող էներգետիկայի, չափագիտության, ավտոմատ կառավարման և էներգետիկական սարքավորումների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Ստեղծագործությունը ներկայացնում է Վիլհելմ Տելլի մասին հայտնի պատմական-գեղարվեստական պատումը՝ կապված Շվեյցարիայի ազատագրական պայքարի և ազգային ինքնուրույնության գաղափարի հետ։ Վիլհելմ Տելլը շվեյցարական ավանդության մեջ ազատության, անձնական արժանապատվության և օտար տիրապետության դեմ դիմադրության խորհրդանիշ դարձած կերպար է։ Նրա պատմությունը սովորաբար կապվում է բռնակալ իշխանության դեմ անհատի ընդվզման, ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության և հայրենիքի ազատագրման ձգտման հետ։ Ստեղծագործության կենտրոնում ազատության ու արդարության գաղափարներն են, անհատի և իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև անձնական խիզախության դերը հասարակական պայքարում։ Վիլհելմ Տելլի կերպարի միջոցով բացահայտվում են հայրենասիրության, պատասխանատվության, պատվի և ժողովրդի միասնականության թեմաները։ Այս պատմական նյութը կարևոր տեղ է զբաղեցնում եվրոպական գրական և մշակութային ավանդույթում՝ տարբեր ժամանակներում վերամշակվելով գրական, թատերական և այլ գեղարվեստական ձևերով։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմական դրամատուրգիայի, եվրոպական գրականության, ազատագրական շարժումների գեղարվեստական արտացոլման և ազատության գաղափարի գրական մեկնաբանությունների ուսումնասիրության համար։

Другие предметы

Հիդրավլիկայի խնդրագիրք աշխատությունը հիդրավլիկայի ոլորտի ուսումնական և կիրառական խնդիրների ժողովածու է, որը նախատեսված է շինարարական, հիդրոտեխնիկական և ջրային տնտեսության մասնագիտություններով սովորող ուսանողների, ինչպես նաև ինժեներների համար՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել հիդրավլիկայի տեսական գիտելիքները գործնական հաշվարկների միջոցով, գրքում ներկայացված են բաց և փակ հոսքերի մեխանիկայի հիմնական բաժիններին համապատասխան խնդիրներ, որոնք ընդգրկում են հեղուկների ստատիկայի և դինամիկայի օրենքները, ճնշման բաշխումը, Արքիմեդի օրենքի կիրառությունները, Բեռնուլիի հավասարման օգտագործումը և էներգիայի կորուստների հաշվարկները տարբեր հոսքային պայմաններում, աշխատությունում ընդգրկված են նաև խողովակային համակարգերի, ջրանցքների և հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների հոսքային ռեժիմների վերլուծության խնդիրներ, ինչպես նաև ջրի ծախսի, արագության և մակարդակների հաշվարկման բազմաբնույթ օրինակներ, խնդիրների լուծման համար ներկայացվում են քայլ առ քայլ մեթոդաբանություններ, բանաձևերի կիրառման ուղեցույցներ և արդյունքների մեկնաբանման սկզբունքներ, ինչը նպաստում է ուսանողների ինժեներական մտածողության զարգացմանը և հիդրավլիկական հաշվարկների գործնական հմտությունների ձևավորմանը, աշխատությունը նաև ընդգծում է հաշվարկների ճշգրտության և նախագծային որոշումների հիմնավորվածության կարևորությունը իրական հիդրոտեխնիկական համակարգերում։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է վերջին սառցադաշտային ժամանակաշրջանի ընթացքում Փոքր Կովկասի՝ որպես կենդանի օրգանիզմների պահպանման հնարավոր ապաստարանային տարածքի ուսումնասիրությանը՝ մոլեկուլային տվյալների և գենետիկական վերլուծությունների միջոցով։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ռեֆուգիումի, այսինքն՝ սառցադաշտային անբարենպաստ պայմանների ժամանակ տեսակների պահպանման համար նպաստավոր աշխարհագրական տարածքի, վարկածը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են այն հնարավոր գործընթացները, որոնց արդյունքում Փոքր Կովկասի որոշ տարածքներում բուսական և կենդանական տեսակներ կարող էին պահպանվել այն ժամանակաշրջանում, երբ ավելի հյուսիսային կամ բարձրադիր շրջաններում կլիմայական պայմանները զգալիորեն խստացել էին։ Մոլեկուլային տվյալների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ժամանակակից պոպուլյացիաների գենետիկական բազմազանությունը, դրանց միջև ազգակցական կապերը և պատմական տարածման հնարավոր ուղիները։ Գենետիկական կառուցվածքի և տարածական բաշխվածության համադրումը կարող է բացահայտել հնագույն պոպուլյացիաների մեկուսացման, պահպանման, ընդլայնման կամ հետագա տարածման հետքեր։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հարցի պարզաբանումը, թե արդյոք տարածաշրջանի ներկայիս կենսաբազմազանության որոշ առանձնահատկություններ կարող են կապված լինել սառցադաշտային ժամանակաշրջանում գոյություն ունեցած ապաստարանային պոպուլյացիաների հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս կապել ժամանակակից մոլեկուլային տվյալները տարածաշրջանի երկրաբանական, կլիմայական և պալեոէկոլոգիական պատմության հետ՝ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տեսակների էվոլյուցիոն պատմության վերաբերյալ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Կովկասի կենսաբազմազանության ձևավորման և պահպանման պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ տարածաշրջանը գտնվում է տարբեր կենսաաշխարհագրական գոտիների շփման տարածքում և առանձնանում է բարձր էկոլոգիական ու գենետիկական բազմազանությամբ։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառվել տեսակների տարածման պատմության վերականգնման, պոպուլյացիաների գենետիկական կառուցվածքի գնահատման, կենսաբազմազանության պահպանության և կլիմայական փոփոխությունների նկատմամբ տեսակների արձագանքի ուսումնասիրման ոլորտներում։ Այն հատկապես հետաքրքիր է էվոլյուցիոն կենսաբանությամբ, մոլեկուլային գենետիկայով, կենսաաշխարհագրությամբ, պալեոէկոլոգիայով և Կովկասի բնական պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Религия

Այս աշխատությունը նվիրված է մարդու հոգևոր դարձի, քրիստոնեական հավատքի գիտակցված ընդունման, ներքին վերափոխման և բարոյական ինքնակատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Ստեղծագործության գաղափարական առանցքը ճշմարիտ դարձի անհրաժեշտության բացահայտումն է՝ այն ներկայացնելով որպես մարդու հոգևոր կյանքի վերանորոգման, մեղավոր ընթացքից հրաժարվելու և աստվածային ճշմարտություններին համապատասխան ապրելու գիտակցված ճանապարհ։ Դարձը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կրոնական համոզմունքի փոփոխություն կամ արտաքին դավանաբանական պատկանելություն, այլև որպես ներքին վերափոխում, որն ընդգրկում է մարդու մտածողությունը, խիղճը, զգացմունքները, կամքը և գործելակերպը։ Այս իմաստով հոգևոր դարձը ենթադրում է սեփական թերությունների ճանաչում, անցյալի սխալների գիտակցում, մեղքերի նկատմամբ անկեղծ զղջում և առաքինի կյանքի հաստատուն ընտրություն։ Աշխատության վերնագրում ընդգծված մտածականների գաղափարը մատնանշում է խորհրդածության, ինքնաքննության և հոգևոր դատողության կարևորությունը քրիստոնեական կյանքի կազմակերպման գործում։ Մարդը կոչված է խորհելու իր գոյության նպատակի, կյանքի անցողիկության, բարոյական պատասխանատվության, Աստծո հետ ունեցած հարաբերության և հավիտենական կյանքի նշանակության շուրջ։ Այսպիսի խորհրդածությունները հնարավորություն են տալիս վերանայելու անձնական արժեքները, գնահատելու սեփական արարքները և գիտակցելու հոգևոր կյանքի իրական առաջնահերթությունները։ Մտածողությունը ներկայացվում է որպես ինքնաճանաչման միջոց, իսկ ինքնաճանաչումը՝ որպես անկեղծ ապաշխարության և բարոյական վերափոխման անհրաժեշտ նախապայման։ Աշխատության գաղափարական շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մեղքի և ապաշխարության փոխհարաբերությունը։ Քրիստոնեական բարոյագիտության համաձայն՝ մարդը պետք է կարողանա ճանաչել իր սխալներն ու թերությունները, չարդարացնել անբարոյական արարքները և պատասխանատվություն ստանձնել սեփական վարքի համար։ Ապաշխարությունը չի սահմանափակվում անցյալի արարքների համար զղջալով, այլ ենթադրում է կյանքի ուղղության փոփոխություն, հոգևոր զգոնություն և բարության ու արդարության սկզբունքներին հետևելու պատրաստակամություն։ Ճշմարիտ դարձը դառնում է նոր հոգևոր ընթացքի սկիզբ, որի հիմքում ընկած են հավատը, հույսը, սերը, խոնարհությունը, ներողամտությունը և Աստծո պատվիրանների նկատմամբ հավատարմությունը։ Այս մոտեցմամբ աշխատությունը շեշտադրում է մարդու ազատ կամքի և բարոյական ընտրության նշանակությունը՝ ցույց տալով, որ հոգևոր կատարելագործումը պահանջում է ոչ միայն ճշմարտության ճանաչում, այլև դրա հետևողական կիրառություն կյանքում։ Մեկ այլ կարևոր գաղափարական ուղղություն է արտաքին կրոնական դրսևորումների և ներքին հավատքի տարբերակումը։ Քրիստոնեական հոգևոր ավանդույթում իսկական հավատացյալ լինելը չի սահմանափակվում ծիսական պարտականությունների կատարմամբ կամ կրոնական խոստովանություններով։ Այն պահանջում է անկեղծ սրտի տրամադրվածություն, բարոյական հետևողականություն և սեփական կյանքը քրիստոնեական արժեքներին համապատասխանեցնելու պատրաստակամություն։ Մարդու հոգևոր վիճակը գնահատվում է նրա վերաբերմունքով Աստծո, մերձավորի և սեփական խղճի նկատմամբ։ Այս տեսանկյունից դարձը ներկայացվում է որպես ամբողջական գործընթաց, որը պետք է արտահայտվի ինչպես ներքին համոզմունքներում, այնպես էլ առօրյա վարքում։ Խորհրդածության թեման իր հերթին ընդգծում է մարդու կյանքի անցողիկության գիտակցումը և ժամանակի ճիշտ օգտագործման անհրաժեշտությունը։ Կյանքի նպատակի, մահվան, հավիտենականության և հոգևոր պատասխանատվության մասին մտածելը մարդուն մղում է վերագնահատելու նյութական ձգտումները և առաջնահերթություն տալու հոգևոր արժեքներին։ Նման խորհրդածությունները նպաստում են խոհեմության, համբերության, ինքնատիրապետման և բարոյական զգոնության զարգացմանը։ Դրանք նաև օգնում են հաղթահարելու ինքնախաբեությունը, հպարտությունը, եսասիրությունը և այն ներքին հակասությունները, որոնք խոչընդոտում են մարդու հոգևոր առաջընթացին։ Գրական և գաղափարական առումով աշխատությունը պատկանում է քրիստոնեական խորհրդածական ու խրատական գրականության ավանդույթին։ Այս ժանրին բնորոշ են հոգևոր հարցերի շուրջ դատողական շարադրանքը, բարոյական խնդիրների մեկնաբանումը, ընթերցողին ուղղված խրատական մոտեցումը և ինքնաքննության խրախուսումը։ Նման երկերի նպատակն է ոչ միայն կրոնական գիտելիք հաղորդելը, այլև ընթերցողի ներաշխարհի վրա ներգործելը՝ ձևավորելով հավատքի, զղջման և առաքինի կյանքի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունք։ Խորհրդածական գրականության առանձնահատկությունն այն է, որ այն ընթերցանությունը վերածում է ներքին երկխոսության և ինքնաճանաչման գործընթացի։ Ընթերցողը հրավիրվում է ոչ միայն ընկալելու ներկայացվող գաղափարները, այլև դրանք համադրելու սեփական կյանքի, վարքի և հոգևոր փորձառության հետ։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ կրոնական և բարոյադաստիարակչական գրականության շրջանակում։ Այդ ժամանակաշրջանում Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանությունը մեծ դեր էր կատարում հայերեն հոգևոր, աստվածաբանական, փիլիսոփայական և կրթական գրականության զարգացման գործում։ Միաբանության հրատարակչական գործունեությունը նպաստում էր քրիստոնեական մտածողության տարածմանը, հայերեն կրոնական գրականության հարստացմանը և ընթերցողների հոգևոր կրթությանը։ Նման աշխատությունները կարևոր նշանակություն ունեին նաև հայ եկեղեցական ու կրթական միջավայրում՝ որպես անձնական բարեպաշտության, ապաշխարության և բարոյական դաստիարակության օժանդակ միջոցներ։ Դրանք նպաստում էին քրիստոնեական արժեքների ամրապնդմանը և հոգևոր կյանքի հարցերի շուրջ գիտակցված խորհրդածության մշակույթի ձևավորմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հոգևոր գրականության, քրիստոնեական բարոյագիտության, ապաշխարության գաղափարի, խորհրդածական գրականության և Մխիթարյան միաբանության մատենագրական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբաններին, հայագետներին, եկեղեցու պատմաբաններին, փիլիսոփայության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին և 19-րդ դարի հայ գրականության ուսումնասիրողներին։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է մարդու ներքին վերափոխման, խղճի դաստիարակության և հավատքի գիտակցված ապրումի համամարդկային նշանակությամբ։ Աշխատությունը ներկայացնում է այն քրիստոնեական համոզմունքը, որ ճշմարիտ հոգևոր կյանքը սկսվում է սեփական անձի անկեղծ ճանաչումից, սխալների ընդունումից և բարոյական նոր ուղի ընտրելու պատրաստակամությունից։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս խորհելու հավատքի և գործի, զղջման և ներման, անձնական պատասխանատվության և հոգևոր կատարելագործման փոխհարաբերությունների շուրջ՝ ընդգծելով, որ մարդու իրական դարձը պետք է արտահայտվի ոչ միայն նրա խոստովանած համոզմունքներում, այլև նրա ամբողջ կյանքի ընթացքի ու վարքի մեջ։