Բնակչության եկամուտների մակարդակների մոտեցման պետական քաղաքականությունը (Հայաստանի Հանրապետության օրինակով)

История

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի առաջին կեսին Արևելյան Շիրակի պատմական և ժողովրդագրական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ տարածաշրջանի բնակչության կազմի, բնակավայրերի համակարգի, ժողովրդագրական շարժերի և սոցիալ-տնտեսական պայմանների փոխկապակցված վերլուծությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տվյալ ժամանակաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական և վարչատարածքային փոփոխությունների ազդեցությունն է բնակչության թվաքանակի, տեղաբաշխման և բնակավայրերի զարգացման վրա։ Քննվում են գյուղական և քաղաքային բնակչության հարաբերակցությունը, բնակավայրերի տարածական բաշխումը, ընտանիքների և տնտեսությունների վերաբերյալ պատմական տվյալները, ինչպես նաև բնակչության բնական շարժի ու տեղաշարժերի հնարավոր դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատերազմների, սահմանային փոփոխությունների, գաղթերի և վերաբնակեցումների ժողովրդագրական հետևանքներին՝ դրանք դիտարկելով տարածաշրջանի ավելի լայն պատմական գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրության աղբյուրագիտական հիմքը կարող են կազմել վարչական հաշվառումները, մարդահամարային և հարկային բնույթի նյութերը, եկեղեցական փաստաթղթերը, տեղագրական նկարագրությունները, ճանապարհորդական տեղեկությունները և ժամանակաշրջանին վերաբերող այլ վավերագրեր։ Տարբեր ծագում ունեցող աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս քննադատաբար գնահատել թվային տվյալները և վերականգնել բնակչության կազմի ու բնակեցման պատկերը հնարավորինս ամբողջական ձևով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բնակավայրերի պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրությունը՝ դրանց անվանումների, վարչական պատկանելության, բնակչության և տնտեսական նշանակության փոփոխությունների դիտարկմամբ։ Ժողովրդագրական գործընթացները կապվում են նաև գյուղատնտեսության, արհեստների, առևտրի, հողօգտագործման և հաղորդակցության ուղիների զարգացման հետ, քանի որ տնտեսական պայմանները կարող էին ազդել բնակչության տեղաբաշխման և բնակավայրերի կենսունակության վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև տարածաշրջանի էթնաժողովրդագրական պատկերը՝ խուսափելով առանձին վիճակագրական տվյալները պատմական համատեքստից դուրս մեկնաբանելուց։ Ժամանակագրական մոտեցումը նպաստում է XIX դարի սկզբի և հաջորդ տասնամյակների ժողովրդագրական իրավիճակների համեմատությանը և փոփոխությունների հիմնական միտումների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պատմագիտության, պատմական ժողովրդագրության, աղբյուրագիտության և պատմական աշխարհագրության մեթոդները՝ Արևելյան Շիրակի բնակչության ու բնակավայրերի զարգացման բազմակողմ պատկերը վերականգնելու նպատակով։

Литература

Վ. Հորնիի հեղինակած ստեղծագործությունը վերնագրից ելնելով կարելի է դիտարկել որպես անապատային միջավայրում ծավալվող գեղարվեստական պատում, որտեղ բնության առանձնահատուկ պայմանները կարող են կարևոր դեր ունենալ հերոսների ապրումների, փորձությունների և գործողությունների զարգացման մեջ։ Անապատը գրականության մեջ հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գործողությունների վայր, այլև որպես խորհրդանշական տարածք՝ մարմնավորելով մենությունը, անորոշությունը, դժվարությունները, վտանգները և մարդու դիմակայելու կարողությունը։ Նման միջավայրում զարգացող պատումները սովորաբար անդրադառնում են գոյատևման, համարձակության, հնարամտության, փոխօգնության և դժվարին իրավիճակներում ճիշտ որոշումներ կայացնելու թեմաներին։ Բնապատկերների նկարագրությունը կարող է ընդգծել անապատի խստաշունչ բնույթը՝ անսահման ավազուտները, ջրի սակավությունը, ջերմաստիճանի կտրուկ փոփոխությունները և բնակության համար անբարենպաստ պայմանները։ Ստեղծագործությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև որպես 19-րդ դարի հայ ընթերցողական միջավայրում շրջանառված գեղարվեստական գրականության օրինակ։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու օտար հեղինակների երկերի տարածումը հայերեն ընթերցանության մշակույթում, թարգմանական գրականության դերը և հեռավոր աշխարհագրական միջավայրերի հանդեպ ընթերցողների հետաքրքրությունը։

История

Պատմագիտական և դիվանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1918–1920 թվականներին Հայաստանի տարածքային խնդիրների քննարկմանը միջազգային խորհրդաժողովներում, բանակցություններում և պայմանագրերում։ Քննության են առնվում Հայաստանի առաջին հանրապետության ձևավորման ժամանակաշրջանում սահմանների որոշման, հարևան պետությունների հետ տարածքային վեճերի և հայկական պատվիրակությունների ներկայացրած պահանջների հետ կապված հարցերը։ 1918 թվականի Բաթումի բանակցություններն ու պայմանագրերը, 1919 թվականի Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովը և 1920 թվականի միջազգային բանակցությունները Հայաստանի սահմանների հարցը դարձրեցին տարածաշրջանային ու միջազգային դիվանագիտության կարևոր թեմաներից մեկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական պատվիրակությունների գործունեությանը, մեծ տերությունների քաղաքական մոտեցումներին և Հայաստանի տարածքային սահմանների վերաբերյալ ներկայացված տարբեր նախագծերին։ Վերլուծվում են նաև Սևրի պայմանագրի դրույթները, որոնց շրջանակում Հայաստան–Թուրքիա սահմանի որոշման հարցը հանձնվեց ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնի իրավարարությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայկական տարածքային պահանջների, միջազգային քաղաքական շահերի և Հարավային Կովկասում ստեղծված ռազմաքաղաքական իրավիճակի փոխազդեցությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության պատմության մասնագետների, հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Лингвистика

Գիրքը նվիրված է նամակագրության մշակույթին և գրավոր հաղորդակցության հմտությունների ձևավորմանը։ Այն ներկայացնում է նամակ գրելու արվեստը՝ որպես մարդկանց միջև մտքերի, տեղեկությունների, զգացմունքների և հասարակական հարաբերությունների արտահայտման կարևոր միջոց։ Նամակագրությունը պահանջում է ոչ միայն լեզվական գիտելիքներ, այլև միտքը հստակ, գրագետ, քաղաքավարի և հասցեատիրոջը համապատասխան ձևով շարադրելու կարողություն։ Այսպիսի ուղեցույցի կարևոր խնդիրներից է ընթերցողին ծանոթացնել գրավոր խոսքի կազմակերպման սկզբունքներին, նամակի կառուցվածքին, արտահայտությունների ընտրությանը և հաղորդակցության ընդունված ձևերին։ Նամակների բովանդակությունն ու ոճը կարող են տարբեր լինել՝ կախված դրանց նպատակից, հասցեատիրոջից և հաղորդակցության հանգամանքներից։ Ուստի նամակագրության հմտությունները կարևոր են ինչպես անձնական հարաբերություններում, այնպես էլ հասարակական ու գործնական կյանքում։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես գրավոր խոսքի զարգացման և հաղորդակցական մշակույթի ձևավորման ձեռնարկ՝ օգնելով ընթերցողին ավելի կազմակերպված ու պատշաճ արտահայտել իր մտքերը։ Այն նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն գրավոր հաղորդակցության պատմության և XIX դարի կրթական ու գործնական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչ նշանակություն էր տրվում լեզվական ճշտությանը, խոսքի կոկիկությանը և նամակագրության կանոններին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բանկային ռիսկերի կառավարման մոդելավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովման մեխանիզմներն ու դրանց կատարելագործման ուղղությունները։ Վերլուծվում են վարկային, շուկայական, իրացվելիության և օպերացիոն ռիսկերի գնահատման ու կանխատեսման ժամանակակից մոդելները, դրանց կիրառելիությունը տեղական բանկային համակարգում, ինչպես նաև տվյալների որակի և ինստիտուցիոնալ սահմանափակումների ազդեցությունը մոդելավորման արդյունավետության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Բազելյան կարգավորումների պահանջների ներդրման առանձնահատկություններին, ռիսկերի չափման քանակական և որակական մոտեցումների համադրությանը, ինչպես նաև ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ ռիսկերի վերահսկման նոր հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է միջազգային լավագույն փորձի ադապտացման խնդիրները ՀՀ բանկային համակարգում՝ առաջարկելով մոդելավորման և կառավարման բարելավման գործնական ուղիներ։ Աշխատությունը նպատակ ունի նպաստել բանկային ռիսկերի գնահատման համակարգերի կատարելագործմանը և ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը։

История

Էմիլի Կառլիեի այս հուշագրական աշխատությունը պատմական վկայություն է 1894–1896 թվականներին Օսմանյան կայսրությունում հայերի նկատմամբ իրականացված համիդյան կոտորածների, հատկապես Սեբաստիայի (Սվազի) շրջանում տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին։ Հեղինակը Ֆրանսիայի հյուպատոսի՝ Մորիս Կառլիեի կինն էր, որն ամուսնու հետ ապրել է Սեբաստիայում և անմիջականորեն առնչվել ժամանակաշրջանի ծանր իրադարձություններին։ Գիրքը հիմնված է անձնական օրագրային գրառումների, հիշողությունների և պատմական փաստաթղթերի վրա՝ ընթերցողին ներկայացնելով հայ բնակչության նկատմամբ բռնությունների մթնոլորտը, մարդկանց առօրյա կյանքի խաթարումը, անապահովության տարածումը և հյուպատոսական ընտանիքի գործունեությունը ճգնաժամային պայմաններում։ Հեղինակը նկարագրում է այն իրադարձությունները, որոնց ընթացքում հայկական բնակավայրերը ենթարկվել են հարձակումների, բնակիչները կորցրել են իրենց ունեցվածքն ու կենսապահովման միջոցները, իսկ բազմաթիվ ընտանիքներ ստիպված են եղել փնտրել ապաստան և օգնություն։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են ոչ միայն ընդհանուր քաղաքական իրադրության, այլև ականատեսի անձնական դիտարկումների միջոցով։ Հեղինակի գրառումները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու Սեբաստիայի հայ համայնքի վիճակի, եվրոպական հյուպատոսությունների գործունեության, տեղական իշխանությունների հետ հարաբերությունների և բռնությունների պայմաններում մարդկանց պաշտպանելու ուղղությամբ ձեռնարկված քայլերի մասին։ Գրքում տեղ են գտել նաև Մորիս Կառլիեի ճանապարհորդական գրառումները, որոնք ներկայացնում են Կոստանդնուպոլսից Սեբաստիա ուղևորությունը և տարածաշրջանում հաստատվելու հանգամանքները։ Հավելվածային փաստաթղթերը լրացնում են անձնական վկայությունները՝ ներկայացնելով հյուպատոսական հաղորդագրություններ, պաշտոնական տեղեկություններ և այլ նյութեր, որոնք կարևոր են ժամանակաշրջանի պատմական իրողությունների ուսումնասիրության համար։ Հեղինակի վկայությունը առանձնահատուկ արժեք ունի նաև այն պատճառով, որ 1903 թվականին նրա խիզախությունն ու նվիրվածությունը 1895 թվականի Սեբաստիայի իրադարձությունների ընթացքում արժանացել են Ֆրանսիայի Պատվո լեգեոնի շքանշանին։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է համիդյան կոտորածների պատմության, Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության դրության և եվրոպական դիվանագիտական ներկայացուցիչների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը և հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հայ ժողովրդի պատմության այդ ծանր ժամանակաշրջանը՝ հիմնվելով անձնական վկայությունների ու փաստաթղթային նյութերի վրա։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Հայկական հարցով, համիդյան կոտորածներով, դիվանագիտական պատմությամբ և հուշագրական գրականությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին։