Բնակչության միգրացիոն հոսքերի մոդելավորման հիմնահարցերը (ՀՀ օրինակով)

Другие предметы

Այս տարեգիրքը ներկայացնում է 2014 թվականի ընթացքում զանգվածային լրատվամիջոցներում արտացոլված իրադարձությունների, հրապարակումների և հասարակական արձագանքների համախմբված պատկերը՝ հանդիսանալով ժամանակաշրջանի տեղեկատվական հոսքերի ուսումնասիրության աղբյուր։ Հրատարակության մեջ ամփոփվում են մամուլի, լրատվական միջոցների և այլ տեղեկատվական հարթակների արձագանքները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել տվյալ տարվա քաղաքական, սոցիալական, մշակութային և հասարակական գործընթացների լուսաբանումը։ Նյութերը կարող են ներառել տարբեր թեմատիկ ուղղություններ՝ ներկայացնելով հանրային քննարկումների ընթացքը, կարևոր իրադարձությունների վերաբերյալ ձևավորված կարծիքները և լրատվամիջոցների դերը հասարակական տեղեկատվության տարածման գործում։ Աշխատանքը արժեքավոր նյութ է լրագրողների, մեդիա հետազոտողների, պատմաբանների, սոցիոլոգների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են տեղեկատվական միջավայրի, հասարակական տրամադրությունների և ժամանակակից մեդիայի զարգացման ուսումնասիրությամբ։

Другие предметы

Այս աշխատանքը վերաբերում է տեսողական տեղեկատվության մշակման և վերամշակման գործընթացներին գլխուղեղի էքստրապրոյեկցիոն կառույցներում, մասնավորապես հիպոկամպում, որտեղ իրականացվում է ստացված զգայական տվյալների ինտեգրում, դասակարգում և հիշողության համակարգերում ամրագրում։ Ուսումնասիրությունը կենտրոնանում է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով տեսողական ազդակները, սկզբում մշակվելով առաջնային տեսողական կեղևում, հետագայում փոխանցվում են ավելի բարդ ճանաչողական կառուցվածքներ՝ ապահովելով դրանց կապը տարածական կողմնորոշման, փորձի և երկարաժամկետ հիշողության հետ։ Վերլուծվում է հիպոկամպի դերը նոր տեղեկատվության կոդավորման, հիշողության հետագա վերարտադրության և տարածական քարտեզագրման գործընթացներում, ինչպես նաև նրա փոխազդեցությունը գլխուղեղի այլ լիմբիկ համակարգերի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նեյրոնային ցանցերի պլաստիկությանը, սինապտիկ կապերի փոփոխականությանը և դրանց ազդեցությանը տեղեկատվության պահպանման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են նաև ժամանակակից նեյրոֆիզիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները, որոնք ցույց են տալիս, որ հիպոկամպը ոչ միայն հիշողության պահեստավորման, այլև տեսողական տեղեկատվության իմաստավորման ակտիվ կենտրոն է։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ընդգծում է, որ տեսողական ընկալումը բազմաստիճան գործընթաց է, որտեղ զգայական տվյալները վերածվում են կազմակերպված ճանաչողական կառուցվածքների՝ ապահովելով վարքի, հիշողության և կողմնորոշման միասնական համակարգի աշխատանքը։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական ԽՍՀ տարածքում հանդիպող որոշ ավազատեսակների հիմքով շինարարական շաղախների բաղադրության, ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների և գործնական կիրառելիության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում տեղական ավազները դիտարկվում են որպես շինարարական շաղախների կարևոր լցանյութ՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց հատիկաչափական կազմին, հանքաբանական բնույթին, խտությանը, ծակոտկենությանը, խոնավությանը, կավային ու փոշենման մասնիկների պարունակությանը և այլ բնութագրերին, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ պատրաստվող խառնուրդների որակի վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում տարբեր ծագման ավազների համեմատական գնահատմանը և դրանց համապատասխանությանը շինարարական աշխատանքների տեխնոլոգիական պահանջներին։ Քննվում է լցանյութի հատիկային կազմի ազդեցությունը շաղախի շարժունակության, ջրապահունակության, միատարրության, կապակցանյութի պահանջվող քանակի և կարծրացած նյութի ամրության վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր բաղադրություններով պատրաստված շաղախներ՝ պարզելու համար ավազի տեսակի, կապակցանյութի և ջրի հարաբերակցության ազդեցությունը վերջնական նյութի հատկությունների վրա։ Կարևորվում են սեղմման և այլ մեխանիկական ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրությունը, կպչունությունը, խտությունը, ջրակլանումը, ցրտադիմացկունությունը և շահագործման ընթացքում նյութի կայունությունը բնութագրող ցուցանիշները։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել բնական ավազներում առկա մանր մասնիկների և տարբեր խառնուրդների ազդեցությանը շաղախի կառուցվածքի ձևավորման և ամրացման գործընթացների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տեղական հումքի առավել արդյունավետ օգտագործման հնարավորության գնահատումը, քանի որ տարածաշրջանային շինանյութերի կիրառումը կարող է նվազեցնել հեռավոր շրջաններից լցանյութերի տեղափոխման անհրաժեշտությունը և նպաստել շինարարության նյութական ռեսուրսների առավել նպատակահարմար օգտագործմանը։ Լաբորատոր փորձարկումների և համեմատական վերլուծությունների միջոցով հնարավոր է որոշել տարբեր ավազատեսակների համար շաղախների նպատակահարմար բաղադրությունները և դրանց կիրառման հնարավոր ոլորտները։ Դիտարկվում են նաև պատրաստման տեխնոլոգիական պայմանները, խառնուրդների մշակելիությունը և կարծրացման ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Տեղական ավազների հատկությունների համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու տվյալ հումքի որակի գնահատման չափանիշներ և ընտրելու այնպիսի բաղադրություններ, որոնք ապահովում են շինարարական շաղախների պահանջվող տեխնիկական ցուցանիշները։ Աշխատանքը կարող է ունենալ ինչպես գիտական, այնպես էլ գործնական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի բնական հումքային պաշարների ուսումնասիրմանը, տեղական շինանյութերի արդյունավետ կիրառմանը և շինարարական տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել շինարարական նյութագիտության, շինարարության տեխնոլոգիայի, հանքային հումքի և շինարարական խառնուրդների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում ֆիզիկայի ուսուցման գործընթացում սովորողների ստեղծագործական մտածողության զարգացման մանկավարժական և մեթոդական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ ֆիզիկայի հիմնարար սկզբունքների, գիտական ճանաչողության մեթոդների և խնդրահարույց ուսուցման արդյունավետ կիրառման միջոցով։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այնպիսի կրթական միջավայրի ձևավորման վրա, որտեղ սովորողը ոչ միայն յուրացնում է պատրաստի տեսական գիտելիքներ և ֆիզիկական օրենքներ, այլև սովորում է ինքնուրույն հարցադրումներ կատարել, վարկածներ առաջադրել, պատճառահետևանքային կապեր բացահայտել, տարբեր լուծումներ որոնել և հիմնավորել սեփական եզրակացությունները։ Ֆիզիկայի հիմնարար սկզբունքները դիտարկվում են որպես բնության երևույթների միջև ընդհանուր օրինաչափությունները հասկանալու և առանձին գիտելիքները միասնական համակարգում կազմակերպելու կարևոր հիմք։ Դրանց ուսուցումը հնարավորություն է տալիս սովորողներին տարբեր ֆիզիկական երևույթների մեջ նկատել ընդհանուր օրինաչափություններ, համադրել նախկինում ստացած գիտելիքները նոր իրավիճակների հետ և ձևավորել գիտական աշխարհայացք։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դիտարկման, փորձի, չափման, համեմատության, մոդելավորման, վարկածի առաջադրման, տեսական ընդհանրացման և փորձարարական ստուգման մեթոդներին։ Այս մեթոդների նպատակային կիրառումը ուսումնական գործընթացում սովորողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ գիտական հետազոտության տրամաբանությանը և հանդես գալ ոչ միայն որպես տեղեկատվություն ընդունող, այլև որպես ճանաչողական գործունեության ակտիվ մասնակից։ Կարևորվում է ֆիզիկական խնդիրների լուծումը, հատկապես այն առաջադրանքների կիրառումը, որոնք չունեն միայն մեկ ակնհայտ լուծման ճանապարհ և պահանջում են տարբեր մոտեցումների համադրում։ Խնդրահարույց իրավիճակների ստեղծումը նպաստում է սովորողների հետաքրքրասիրության, վերլուծական կարողությունների և նոր գաղափարներ առաջադրելու պատրաստակամության զարգացմանը։ Առանձին նշանակություն է տրվում փորձարարական աշխատանքներին, որոնց ընթացքում սովորողները կարող են ինքնուրույն պլանավորել փորձը, ընտրել անհրաժեշտ մեծությունները, կատարել չափումներ, վերլուծել արդյունքները և գնահատել ստացված տվյալների համապատասխանությունը նախնական ենթադրություններին։ Նման գործունեությունը նպաստում է ստեղծագործական մտածողության հետ մեկտեղ հետազոտական կարողությունների, պատասխանատվության և ինքնուրույնության զարգացմանը։ Դիտարկվում է նաև ֆիզիկական մոդելների կիրառման նշանակությունը, քանի որ իրական երևույթների պարզեցված ներկայացումը սովորողներից պահանջում է առանձնացնել էական հատկանիշները, որոշել ընդունված ենթադրությունները և գնահատել մոդելի կիրառելիության սահմանները։ Կարևորվում է մտային փորձերի օգտագործումը, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել այնպիսի իրավիճակներ, որոնց անմիջական իրականացումը դասարանում դժվար կամ անհնար է, և զարգացնել երևակայության ու տրամաբանական դատողության փոխկապակցվածությունը։ Ուսուցման արդյունավետության բարձրացման կարևոր պայման է համարվում միջառարկայական կապերի կիրառումը՝ ֆիզիկական գիտելիքները մաթեմատիկայի, քիմիայի, աստղագիտության, կենսաբանության, տեխնոլոգիայի և առօրյա կյանքի երևույթների հետ կապելու միջոցով։ Այս մոտեցումը սովորողներին հնարավորություն է տալիս տեսնել գիտելիքի կիրառական նշանակությունը և նույն խնդիրը դիտարկել տարբեր տեսանկյուններից։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ուսուցչի դերի փոփոխությանը․ ուսուցիչը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես սովորողների հետազոտական և ստեղծագործական գործունեությունը կազմակերպող ու ուղղորդող մասնագետ։ Կարևորվում են բաց հարցադրումները, քննարկումները, խմբային աշխատանքները, նախագծային և հետազոտական առաջադրանքները, որոնց ընթացքում սովորողները կարող են ներկայացնել սեփական գաղափարները, համեմատել տարբեր տեսակետներ և հիմնավորել ընտրված լուծումները։ Ստեղծագործական մտածողության զարգացման գնահատման ընթացքում նպատակահարմար է հաշվի առնել ոչ միայն վերջնական պատասխանի ճշտությունը, այլև խնդրի լուծման ինքնատիպությունը, առաջարկվող տարբերակների բազմազանությունը, գիտելիքների նոր իրավիճակներում կիրառման կարողությունը և սեփական դատողությունների հիմնավորվածությունը։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է ֆիզիկայի դասավանդման այնպիսի մեթոդական մոտեցումների մշակման հնարավորությամբ, որոնք միավորում են առարկայական գիտելիքների խոր յուրացումը և սովորողների ինքնուրույն ու ստեղծագործական գործունեությունը։ Նման ուսուցումը կարող է նպաստել գիտական մտածողության, խնդիրներ լուծելու կարողության, հետազոտական հետաքրքրության և նոր իրավիճակներում գիտելիքները կիրառելու պատրաստակամության ձևավորմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության մեթոդիստների, ուսումնական ծրագրեր մշակողների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդների արյան շրջանառությունում հայտնվող ուռուցքային բջիջների ուսումնասիրմանը՝ միաժամանակ մի քանի կենսաբանական մարկերների գնահատման միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում շրջանառող ուռուցքային բջիջների՝ որպես հիվանդության կենսաբանական առանձնահատկությունների մասին լրացուցիչ տեղեկատվություն տրամադրող ցուցանիշների նշանակությունն է։ Քննության են առնվում այդ բջիջների նույնականացման հետ կապված խնդիրները, քանի որ դրանց քանակը կենսաբանական նմուշներում կարող է սահմանափակ լինել, իսկ բջջային հատկությունները՝ տարբեր։ Բազմամարկերային մոտեցումը դիտարկվում է որպես ուռուցքային բջիջների տարբեր հատկանիշների համակցված գնահատման հնարավորություն, որը կարող է բարձրացնել դրանց հայտնաբերման տեղեկատվական արժեքը և նպաստել ուռուցքային գործընթացի կենսաբանական բազմազանության ավելի ամբողջական բնութագրմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր մոլեկուլային և բջջային ցուցանիշների համադրական գնահատում, դրանց արտահայտվածության առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն և ստացված տվյալների կապի վերլուծություն հիվանդության կլինիկական ու ախտաբանական բնութագրերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե բազմակի մարկերների կիրառումը որքանով կարող է լրացնել մեկ առանձին ցուցանիշի վրա հիմնված գնահատումը՝ հաշվի առնելով կրծքագեղձի ուռուցքների կենսաբանական տարասեռությունը։ Կարևոր ուղղություն է նաև շրջանառող ուռուցքային բջիջների հնարավոր նշանակության ուսումնասիրությունը հիվանդության ընթացքի գնահատման և կլինիկական դիտարկման համատեքստում՝ առանց դրանք ինքնուրույն և միանշանակ ախտորոշիչ չափանիշ դիտարկելու։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել այսպես կոչված հեղուկ բիոպսիայի սկզբունքների գիտական գնահատմանը, երբ ուռուցքային գործընթացի վերաբերյալ տեղեկատվությունը ստացվում է շրջանառվող կենսաբանական բաղադրիչների ուսումնասիրությունից։ Տարբեր մարկերների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ուսումնասիրելու ուռուցքային բջիջների ֆենոտիպային առանձնահատկությունները և դրանց փոփոխականությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ուռուցքաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության և լաբորատոր ախտորոշման մոտեցումները՝ կրծքագեղձի քաղցկեղի կենսաբանական մոնիթորինգի հնարավորությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումները զարգացնելու նպատակով։

История

Հրատարակությունը ներկայացնում է Մոսկվայում գործող Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի պատմական զարգացման համառոտ և փաստական ակնարկը՝ միաժամանակ անդրադառնալով դրա հիմնադիրների և գործունեության հետ առնչվող անձանց կենսագրական տվյալներին։ Աշխատության մեջ լուսաբանվում են կրթական հաստատության ստեղծման նախադրյալները, ձևավորման գործընթացը, կազմակերպական զարգացումը և արևելյան լեզուների ու արևելագիտության ուսումնասիրման գործում ունեցած դերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հաստատության հիմնադիրների կյանքին, գործունեությանը և այն հանգամանքներին, որոնք նպաստել են կրթական ու գիտական կենտրոնի ստեղծմանը և զարգացմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է ինստիտուտի կրթական առաքելությունը, ուսումնական գործունեության հիմնական ուղղությունները և արևելյան լեզուների դասավանդման ու ուսումնասիրման ավանդույթների ձևավորումը։ Հրատարակության հավելվածները լրացնում են հիմնական պատմական և կենսագրական նյութը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ինչպես հաստատության պատմության, այնպես էլ դրա հիմնադիրների և գործունեության հետ կապված կարևոր դրվագների մասին։ Նյութը արժեքավոր է հատկապես ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանի կրթական և արևելագիտական հաստատությունների պատմության, հայ համայնքի կրթամշակութային գործունեության և արևելյան լեզուների ուսումնասիրման ավանդույթների հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, արևելագետների, լեզվաբանների, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև հայ-ռուսական կրթամշակութային կապերի պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների և ուսանողների համար։