Դասական տարածությունների թազազիվո երկրաչափության որոշ խնդիրներ

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է լրագրային տեքստի կառուցվածքային առանձնահատկությունները հաղորդակցական լեզվաոճաբանության տեսանկյունից՝ ժամանակակից անգլալեզու մամուլի փաստական նյութի հիման վրա՝ ընդգծելով տեղեկատվության կազմակերպման, լեզվական միջոցների և հաղորդակցական ռազմավարությունների փոխկապակցվածությունը։ Նշվում է, որ լրագրային տեքստը կառուցվածքային առումով բնութագրվում է հստակ հիերարխիկ կազմակերպմամբ, որտեղ վերնագիրը, ենթավերնագիրը և առաջատար պարբերությունը (lead) ապահովում են հիմնական տեղեկատվության արագ փոխանցումը, իսկ հիմնական մարմինը զարգացնում է փաստական նյութը՝ պահպանելով տրամաբանական հաջորդականություն։ Վերլուծվում է, որ ժամանակակից անգլալեզու մամուլում կարևոր դեր են խաղում տեղեկատվության սեղմ և դինամիկ ներկայացման ձևերը, ինչպես նաև նախադասությունների պարզ կառուցվածքը, որն ուղղված է ընթերցողի արագ ընկալմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական նպատակադրմանը, որտեղ լրագրային տեքստը միաժամանակ կատարում է տեղեկատվական, ազդեցական և մեկնաբանողական գործառույթներ՝ կախված ժանրային ենթատեսակից (նորություն, վերլուծություն, մեկնաբանություն)։ Նշվում է նաև, որ լեզվաոճական միջոցները՝ չեզոք բառապաշարը, գնահատական արտահայտությունները, մեջբերումները և փաստական հղումները, նպաստում են տեքստի վստահելիության և հաղորդակցական արդյունավետության բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ժամանակակից անգլալեզու լրագրային տեքստը կառուցվածքային և հաղորդակցական բազմաշերտ համակարգ է, որը համադրում է տեղեկատվության ճշգրտությունը և ազդեցության ապահովման լեզվական միջոցները։

Химия

Այս աշխատանքը նվիրված է կադմիումի քանակական որոշման էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ մեթոդի մշակմանը՝ օգտագործելով տրիֆենիլմեթանային շարքի հիմնական ներկանյութեր, ինչը թույլ է տալիս բարձր զգայունությամբ և ընտրողականությամբ հայտնաբերել մետաղի իոնները բարդ միջավայրերում։ Հետազոտության մեջ կադմիումը դիտարկվում է որպես ծանր մետաղ, որի ցածր կոնցենտրացիաների ճշգրիտ որոշումը կարևոր է ինչպես բնապահպանական մոնիթորինգի, այնպես էլ արդյունաբերական և կենսաբանական նմուշների վերլուծության համար։ Աշխատությունը վերլուծում է կոմպլեքսագոյացման գործընթացները կադմիումի իոնների և տրիֆենիլմեթանային ներկերի միջև, որոնք առաջացնում են կայուն գունավոր համալիրներ՝ հարմար սպեկտրոֆոտոմետրիկ չափումների համար։ Էքստրակցիոն փուլում ուսումնասիրվում է ֆազային բաշխման գործակիցը, օրգանական լուծիչների ընտրությունը և pH-ի ազդեցությունը համալիրի կայունության և տեղափոխման արդյունավետության վրա։ Աբսորբցիոմետրիկ չափումները հիմնված են ստացված գունավոր համակարգերի լույսի կլանման ինտենսիվության վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս կառուցել կալիբրացիոն կորեր և որոշել կադմիումի կոնցենտրացիան լայն միջակայքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդի ընտրողականությանը այլ մետաղական իոնների ներկայության պայմաններում և հնարավոր միջամտությունների նվազեցմանը կոմպլեքսային ռեագենտների միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ տրիֆենիլմեթանային ներկերի վրա հիմնված էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ մեթոդները հանդիսանում են արդյունավետ գործիք կադմիումի զգայուն և ճշգրիտ որոշման համար՝ բնապահպանական և վերլուծական քիմիայի ոլորտներում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մանրածախ առևտրի կազմակերպություններում առևտրական գործունեության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Այն անդրադառնում է մանրածախ առևտրի կազմակերպման, կառավարման և զարգացման այն կարևոր գործոններին, որոնք անմիջականորեն ազդում են կազմակերպությունների տնտեսական արդյունքների, մրցունակության և շուկայում կայուն դիրքավորման վրա։ Աշխատության շրջանակում մանրածախ առևտուրը դիտարկվում է որպես տնտեսության կարևորագույն ոլորտներից մեկը, որը կապ է ստեղծում արտադրողների, մատակարարների և վերջնական սպառողների միջև և էական դեր ունի բնակչության պահանջարկի բավարարման գործում։ Գրքում ուսումնասիրվում են առևտրային կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետությունը բնութագրող հիմնական ցուցանիշները, դրանց ձևավորման վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, վաճառքի ծավալների, ապրանքաշրջանառության, ծախսերի, շահույթի և շահութաբերության փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի մանրածախ առևտրի առանձնահատկություններին և այն տնտեսական միջավայրին, որտեղ գործում են ոլորտի կազմակերպությունները։ Քննարկվում են սպառողական պահանջարկի փոփոխությունները, մրցակցության մակարդակը, ապրանքների տեսականու ձևավորումը, գնային քաղաքականությունը, մատակարարման կազմակերպումը, սպասարկման որակը և վաճառքի գործընթացների արդյունավետ կառավարումը։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ առևտրային կազմակերպության հաջող գործունեությունը պայմանավորված չէ միայն վաճառքի ծավալների աճով․ կարևոր նշանակություն ունեն նաև ծախսերի օպտիմալացումը, առկա ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, ապրանքային պաշարների ճիշտ կառավարումը, հաճախորդների սպասարկման բարելավումը և ժամանակակից կառավարման մեթոդների կիրառումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այնպիսի միջոցառումների բացահայտումը, որոնք կարող են նպաստել մանրածախ առևտրի կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացմանը և ֆինանսատնտեսական արդյունքների բարելավմանը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել ապրանքների տեսականու կատարելագործումը, մատակարարման և պահեստավորման գործընթացների օպտիմալացումը, վաճառքի ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրումը, շուկայավարման արդյունավետ գործիքների կիրառումը և հաճախորդների պահանջների ավելի խորքային ուսումնասիրությունը։ Առանձին նշանակություն ունի նաև աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածության և սպասարկման մշակույթի բարձրացումը, քանի որ մանրածախ առևտրում հաճախորդի հետ անմիջական շփումը կարող է էականորեն ազդել գնման որոշման և կազմակերպության նկատմամբ ձևավորվող վերաբերմունքի վրա։ Գրքում ներկայացվող մոտեցումները հնարավորություն են տալիս առևտրային գործունեության արդյունավետությունը գնահատել համակարգային տեսանկյունից՝ միաժամանակ հաշվի առնելով կազմակերպության ֆինանսական, կառավարչական, շուկայավարման և կազմակերպական բաղադրիչները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր է Հայաստանի մանրածախ առևտրի ոլորտում առկա խնդիրների վերլուծության և արդյունավետության բարձրացման գործնական մեխանիզմների ուսումնասիրման տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, առևտրի և կառավարման մասնագետների, բիզնեսի ղեկավարների, ուսանողների, հետազոտողների և մանրածախ առևտրի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1952 թվականի հիշարժան տարեթվերի և նշանակալի իրադարձությունների համակարգված օրացույց՝ ընդգրկելով պատմական, մշակութային, գրական, գիտական և հասարակական կյանքի կարևոր ամսաթվերը։ Այն կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական և տեղեկատու աղբյուր՝ տարբեր իրադարձությունների, նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարեթվերի, հոբելյանների և պատմական նշանակություն ունեցող տարեթվերի մասին արագ տեղեկություն ստանալու համար։ Նյութը կազմակերպված է օրացուցային սկզբունքով, ինչը հեշտացնում է անհրաժեշտ ամսաթվի կամ իրադարձության որոնումն ու օգտագործումը։ Հրատարակության առանձնահատկությունն այն է, որ հիշարժան տարեթվերը կարող են ներկայացվել ոչ միայն որպես ժամանակագրական տվյալներ, այլև որպես պատմական և մշակութային հիշողության պահպանման միջոց՝ հնարավորություն տալով տարբեր ոլորտների կարևոր իրադարձությունները դիտարկել փոխկապակցված ժամանակագրական համատեքստում։ Նման օրացույցները կարևոր նշանակություն ունեն գրադարանների, կրթական հաստատությունների, մշակութային կազմակերպությունների և տեղեկատվական կենտրոնների համար՝ միջոցառումների, ցուցահանդեսների, դասախոսությունների և թեմատիկ հանդիպումների պլանավորման ժամանակ։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հետազոտողների, ուսուցիչների, գրադարանավարների, լրագրողների, ուսանողների և պատմական ու մշակութային տարեգրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես իր ժամանակաշրջանի հիշարժան ամսաթվերը մեկ համակարգված աղբյուրում համախմբելու և դրանք հետագա տեղեկատու ու մշակութային աշխատանքներում կիրառելու հնարավորության շնորհիվ։

Сельское хозяйство

Գրքում ընդգրկված են այն հիմնական տնտեսական տարրերը, որոնք անհրաժեշտ են գյուղատնտեսության արդյունավետ կազմակերպման և զարգացման համար՝ ռեսուրսների (հող, աշխատանքային ուժ, կապիտալ, տեխնոլոգիաներ) օգտագործման օպտիմալացման մեթոդներ, գյուղատնտեսության ֆինանսական ու տնտեսական մոդելներ, ինչպես նաև գյուղատնտեսության շուկաների կառուցվածքը։ Աշխատությունում մանրամասն վերլուծվում են նաև գյուղատնտեսության մրցունակությունը և զարգացումը, այն հարցերը, որոնք վերաբերում են պետական աջակցության քաղաքականությանը, ինչպես նաև համաշխարհային տնտեսության համատեքստում գյուղատնտեսական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման մեթոդներին։ Հեղինակը ընդգծում է, որ գյուղատնտեսության ոլորտում տնտեսական աճը հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե կիրառվեն նորագույն տեխնոլոգիաներ, որոնք կբարձրացնեն արտադրողականությունը և կստեղծեն կայուն արտադրական համակարգեր։ Վերլուծվում են նաև գյուղատնտեսական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները՝ նախանշելով գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման հետ կապված մարտահրավերները և հնարավոր լուծումները։ Աշխատությունը կարևոր է գյուղատնտեսության ոլորտի բոլոր մասնագետների համար՝ ինչպես քաղաքական որոշ-makers-ների, այնպես էլ ուսանողների և գիտնականների, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի և տնտեսական քաղաքականության մեջ։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Սերգեյ Եսենինի բանաստեղծական ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների լեզվական, ոճական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն միջոցների վրա, որոնց օգնությամբ հայ թարգմանիչները վերարտադրել են ռուս բանաստեղծի ինքնատիպ լեզուն, քնարական հնչերանգը, պատկերային համակարգը, ժողովրդախոսակցական տարրերը, հուզական արտահայտչականությունը և չափածոյի երաժշտականությունը։ Քննության են առնվում բնագրի և հայերեն տարբերակների բառապաշարային, քերականական ու ոճական համապատասխանությունները՝ բացահայտելով այն փոփոխությունները, որոնք պայմանավորված են ռուսերենի և հայերենի կառուցվածքային տարբերություններով։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բառերի ընտրությանը, դարձվածքների, փոխաբերությունների, մակդիրների, համեմատությունների և խորհրդանշական պատկերների փոխանցմանը, քանի որ դրանք էական դեր ունեն բանաստեղծական աշխարհի և հեղինակային անհատական ոճի պահպանման գործում։ Ուսումնասիրվում է նաև բնության պատկերների, գյուղական կյանքի, մարդու ներաշխարհի և զգացմունքային ապրումների լեզվական արտահայտությունը հայերեն թարգմանություններում։ Կարևորվում է բանաստեղծական տեքստի ձևային կազմակերպումը՝ չափը, ռիթմը, հանգը, հնչյունական կրկնությունները և խոսքի մեղեդայնությունը, ինչպես նաև այն փոխզիջումները, որոնց թարգմանիչը կարող է դիմել բովանդակային ճշգրտությունն ու գեղարվեստական ամբողջականությունը համատեղ պահպանելու նպատակով։ Համեմատական վերլուծության միջոցով դիտարկվում է, թե նույն ստեղծագործության տարբեր հայերեն թարգմանություններում ինչպես են լուծվել բառային և ոճական խնդիրները, ինչպիսի լեզվական տարբերակներ են ընտրվել և որքանով է պահպանվել բնագրի ընդհանուր տրամադրությունն ու հեղինակային խոսքի առանձնահատկությունը։ Առանձին նշանակություն ունի ռուսական ազգային և մշակութային իրողությունների հայերեն փոխանցման խնդիրը, երբ անհրաժեշտ է միաժամանակ ապահովել բնագրի իմաստային բովանդակությունը և հայ ընթերցողի համար տեքստի բնական ու հասկանալի հնչողությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև թարգմանչի անհատական ոճի ազդեցությանը, քանի որ յուրաքանչյուր թարգմանություն կարող է պարունակել մեկնաբանական որոշակի շերտ և արտացոլել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ գրական լեզվի առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել թարգմանությունների դերը ռուս բանաստեղծի ստեղծագործական ժառանգությունը հայ ընթերցողին ներկայացնելու և հայ-ռուսական գրական փոխառնչությունները զարգացնելու գործում։ Միաժամանակ նյութը կարևոր է հայերեն բանաստեղծական թարգմանության լեզվի զարգացման պատմությունը և տարբեր ժամանակաշրջաններում կիրառված թարգմանական սկզբունքները հասկանալու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել թարգմանագիտության, հայոց լեզվի ոճաբանության, ռուս և հայ գրականությունների, պոետիկայի ու համեմատական գրականագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։