Էլեկտրոնային փաստաթղթի ձեռքբերման, ստուգման և գնահատման հիմնախնդիրները ՀՀ քրեադատավարական ապացուցման գործընթացում

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների իրավական կարգավիճակի և նրանց անձնական ոչ գույքային ու գույքային իրավունքների իրականացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխայի լավագույն շահերի ապահովման սկզբունքն է՝ որպես ընտանեկան, քաղաքացիական և սոցիալական պաշտպանության ոլորտներում համապատասխան իրավական հարաբերությունների կարգավորման կարևոր հիմք։ Քննվում են երեխայի անձնական ոչ գույքային իրավունքները՝ ներառյալ ընտանիքում ապրելու և դաստիարակվելու, իր ինքնությունը պահպանելու, կրթություն ստանալու, կարծիք արտահայտելու, արժանապատվության և անձնական կյանքի պաշտպանության, ինչպես նաև հարազատների հետ հարաբերությունների պահպանման հետ կապված իրավական երաշխիքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գույքային իրավունքներին՝ սեփականության, ժառանգության, սոցիալական վճարների և այլ օրինական գույքային շահերի պաշտպանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչ իրավական և կազմակերպական մեխանիզմներով են երեխայի իրավունքներն իրականացվում այն իրավիճակներում, երբ ծնողները բացակայում են կամ չեն կարող իրականացնել իրենց խնամքի և ներկայացուցչության պարտականությունները։ Այս համատեքստում դիտարկվում են խնամակալության և հոգաբարձության, որդեգրման, խնամատար ընտանիքի և երեխաների պաշտպանության այլ ձևերի իրավական առանձնահատկությունները՝ ուշադրություն դարձնելով երեխայի իրավունքների շարունակականության և արդյունավետ ներկայացուցչության ապահովմանը։ Կարևորվում է պետական և տեղական իրավասու մարմինների, սոցիալական ծառայությունների, դատարանների և այլ հաստատությունների դերաբաշխումը, ինչպես նաև նրանց համագործակցությունը երեխայի իրավական շահերի պաշտպանության գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև երեխային պատկանող գույքի կառավարման, պահպանման և տնօրինման նկատմամբ վերահսկողության խնդիրները՝ հնարավոր չարաշահումներից նրա շահերը պաշտպանելու տեսանկյունից։ Առանձին ուղղություն է ազգային իրավակարգավորման և երեխաների իրավունքների պաշտպանության միջազգային սկզբունքների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Իրավական նորմերի հետ մեկտեղ կարևորվում է դրանց գործնական կիրառումը, քանի որ իրավունքների պաշտոնական ամրագրումը ինքնին բավարար չէ դրանց լիարժեք իրականացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ընտանեկան, քաղաքացիական և սոցիալական իրավունքի մոտեցումները՝ բացահայտելու առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների իրավունքների պաշտպանության համակարգի առանձնահատկությունները, կիրառական խնդիրները և իրավական երաշխիքների արդյունավետ իրականացման հիմնական ուղղությունները։

Журналистика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է հեռուստատեսության զարգացման ժամանակակից միտումներին և հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետությունում, որտեղ մեդիա համակարգը անցել է զգալի տեխնոլոգիական և բովանդակային փոփոխությունների։ Նյութում վերլուծվում է հեռուստատեսության դերը որպես հանրային հաղորդակցության հիմնական միջոցներից մեկի, ինչպես նաև դրա փոխակերպումը թվային տեխնոլոգիաների, ինտերնետային հարթակների և սոցիալական մեդիայի ազդեցության ներքո։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բովանդակային քաղաքականությանը, հեռուստատեսային ծրագրերի որակին, լսարանի վարքագծի փոփոխություններին և մեդիա շուկայի մրցակցային միջավայրին։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ֆինանսավորման, սեփականության կառուցվածքի և կարգավորող մեխանիզմների հետ կապված խնդիրները, որոնք ազդում են հեռուստատեսության անկախության և բազմակարծության վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում են թվայնացման գործընթացները, նոր մեդիա ձևաչափերի ներդրումը և հեռուստատեսության՝ որպես ավանդական մեդիա հարթակի վերափոխման հեռանկարները ժամանակակից տեղեկատվական միջավայրում։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է հեղուկ բյուրեղներում ջերմամեխանիկական մեխանիզմով պայմանավորված կողմնորոշումային օպտիկական ոչգծայնության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել հեղուկ բյուրեղային նյութերի օպտիկական հատկությունների փոփոխության օրինաչափությունները արտաքին լուսային ազդեցության պայմաններում և պարզել ջերմային ու մեխանիկական գործընթացների դերը մոլեկուլների կողմնորոշման փոփոխության մեջ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են հեղուկ բյուրեղների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, անիզոտրոպ օպտիկական հատկությունները և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դրանց զգայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն երևույթներին, որոնց դեպքում լույսի ազդեցությամբ նյութում առաջացած ջերմային փոփոխությունները կարող են հանգեցնել մոլեկուլային կողմնորոշման փոփոխության, ինչն իր հերթին ազդում է նյութի բեկման ցուցիչի, երկբեկման և լույսի տարածման այլ բնութագրերի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել լույսի ինտենսիվության, ազդեցության տևողության, ջերմաստիճանի, նյութի կառուցվածքի և այլ գործոնների կապը դիտարկվող ոչգծային օպտիկական արձագանքի հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ջերմային և մեխանիկական գործընթացների փոխկապակցվածությանը, քանի որ հեղուկ բյուրեղային միջավայրում ջերմաստիճանի փոփոխությունը կարող է առաջացնել մոլեկուլների վերադասավորում և համակարգի օպտիկական վիճակի փոփոխություն։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել տեսական մոդելավորում և փորձարարական մեթոդներ՝ ուսումնասիրելու կողմնորոշման դինամիկան, օպտիկական ազդանշանի փոփոխությունը և ոչգծային երևույթների բնութագրական պարամետրերը։ Ստացված արդյունքների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ հեղուկ բյուրեղներում ընթացող բարդ ֆիզիկական գործընթացները և բացահայտել դրանց կիրառման հնարավորությունները կառավարվող օպտիկական համակարգերում։ Նման հետազոտությունները կարևոր են հեղուկ բյուրեղային ցուցադրիչների, օպտիկական մոդուլյատորների, լուսային կառավարման սարքերի, սենսորային համակարգերի և ոչգծային օպտիկայի այլ կիրառությունների զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ֆիզիկոսների, օպտիկայի և ֆոտոնիկայի մասնագետների, նյութագետների, հեղուկ բյուրեղների հետազոտությամբ զբաղվող գիտնականների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների և հետազոտողների համար։

Право

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է XX դարի սկզբին կնքված միջազգային պայմանագրերի իրավական վավերականության և դրանցում Հայաստանի տարածքային շահերին վերաբերող դրույթների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն միջազգային-իրավական փաստաթղթերն են, որոնք ձևավորվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Օսմանյան կայսրության փլուզման և հետպատերազմյան միջազգային հարաբերությունների վերակազմավորման շրջանում և որոնցով փորձ էր արվում կարգավորել տարածաշրջանի պետությունների տարածքային և քաղաքական կարգավիճակը։ Աշխատությունը կարևորում է պայմանագրերի իրավական ուժի հարցը՝ ուսումնասիրելով դրանց կնքման պայմանները, կողմերի իրավական կարգավիճակը, վավերացման գործընթացները և միջազգային իրավունքի այն սկզբունքները, որոնց շրջանակում պետք է գնահատվի պայմանագրերի գործողությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարբերությանը, որը կարող է գոյություն ունենալ պայմանագրի ստորագրման և դրա միջազգային-իրավական ուժի մեջ մտնելու միջև։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրվում են վավերացումը, ուժի մեջ մտնելը, միջազգային ճանաչումը և պայմանագրային պարտավորությունների կատարման հարցերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Սևրի պայմանագրի ուսումնասիրությունը, քանի որ այն նախատեսում էր Հայաստանի Հանրապետության հետ կապված տարածքային և քաղաքական նշանակալի դրույթներ և նախատեսում էր նաև ԱՄՆ նախագահի արբիտրաժային դերակատարությունը որոշ սահմանային հարցերում։ Սակայն պայմանագրի հետագա իրավական ճակատագիրը կապված էր այն հանգամանքի հետ, որ այն ամբողջությամբ չմտավ գործող միջազգային պայմանագրային համակարգի մեջ։ Այդ պատճառով հետազոտությունը դիտարկում է ոչ միայն պայմանագրերում ամրագրված տարածքային դրույթների բովանդակությունը, այլև դրանց իրավական իրագործելիության հարցը։ Աշխատության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն նաև Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը, որոնք ձևավորվեցին տարածաշրջանի ռազմական և քաղաքական ուժերի փոփոխությունից հետո և էական ազդեցություն ունեցան Հայաստանի ու հարևան պետությունների միջև սահմանային հարաբերությունների հետագա ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ հարաբերակցություն կա տարբեր ժամանակներում կնքված պայմանագրերի միջև, և ինչպես պետք է գնահատել դրանց իրավական ուժը՝ հաշվի առնելով միջազգային իրավունքի ժամանակակից սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի իրավահաջորդության, պայմանագրերի շարունակականության, տարածքային ամբողջականության, ժողովուրդների ինքնորոշման և սահմանների միջազգային ճանաչման սկզբունքները։ Այս համատեքստում աշխատանքը փորձում է տարբերակել պատմական-քաղաքական նշանակությունը և գործող միջազգային իրավունքի տեսանկյունից պայմանագրերի անմիջական իրավական հետևանքները։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է պայմանագրերի կատարման հնարավորությունը և այն քաղաքական ու իրավական հանգամանքները, որոնք կարող էին խոչընդոտել դրանց իրականացմանը։ Կարևոր է նաև պատմական ժամանակաշրջանի միջազգային համակարգի առանձնահատկությունը․ XX դարի սկզբի պայմանագրերը պետք է դիտարկվեն այն ժամանակ գործող միջազգային իրավական նորմերի և պետությունների փոխհարաբերությունների համատեքստում, այլ ոչ միայն ժամանակակից իրավական չափանիշներով։ Աշխատության գիտական նշանակությունն այն է, որ Հայաստանի տարածքային հարցերը դիտարկվում են միջազգային իրավունքի տեսանկյունից՝ փորձելով առանձնացնել իրավական փաստը քաղաքական մեկնաբանությունից։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի համակարգված ուսումնասիրել Հայաստանի հետ կապված միջազգային պայմանագրերի ծագումը, իրավական բնույթը, վավերացման գործընթացը, գործողության պայմանները և հետագա պատմական զարգացումները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքով, պայմանագրային իրավունքով, Հայաստանի դիվանագիտական պատմությամբ և տարածաշրջանի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող իրավաբանների, պատմաբանների, քաղաքագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է արտադրանքի ավտոմատացված նախագծման և արտադրության գործընթացներում մաթեմատիկական մոդելավորման ու համակարգային վերլուծության մեթոդների մշակման և կիրառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ռելեային տեխնիկայի օրինակով։ Քննարկվում են տեխնիկական արտադրանքի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ներկայացման մաթեմատիկական մոտեցումները, նախագծային խնդիրների ձևակերպման սկզբունքները և դրանց լուծման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական ու ալգորիթմական միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարդ տեխնիկական համակարգերի բաղադրիչների փոխկապակցվածության վերլուծությանը, նախագծման տարբեր փուլերի համաձայնեցմանը և արտադրական գործընթացների արդյունավետ կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրվում են ռելեային սարքավորումների տեխնիկական բնութագրերի մոդելավորման, կառուցվածքային պարամետրերի ընտրության, նախագծային լուծումների օպտիմալացման և արտադրանքի հուսալիության գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում համակարգչային նախագծման համակարգերի կիրառմանը, տեխնոլոգիական գործընթացների ավտոմատացմանը, նախագծային տվյալների մշակմանն ու կառավարմանը, ինչպես նաև արտադրության նախապատրաստման ընթացքում առաջացող ինժեներական խնդիրների լուծմանը։ Կարևորվում են մաթեմատիկական մոդելների և համակարգային վերլուծության գործիքների դերը նախագծման ժամանակի կրճատման, տեխնիկական որոշումների հիմնավորվածության բարձրացման և արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ինժեներների, ավտոմատացման մասնագետների, էլեկտրատեխնիկների, համակարգային վերլուծաբանների, տեխնիկական գիտությունների հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային համակարգի շրջանակում սոցիալական հիմնախնդիրների լուծման ֆինանսատնտեսական և կառավարչական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման գործընթացներն են՝ սոցիալական քաղաքականության նպատակների իրականացման տեսանկյունից։ Բյուջետային համակարգը դիտարկվում է որպես պետական սոցիալական քաղաքականության կարևոր գործիք, որի միջոցով ֆինանսավորվում են սոցիալական պաշտպանության, կրթության, առողջապահության և հասարակական նշանակություն ունեցող այլ ոլորտների ծրագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բյուջետային ծախսերի կառուցվածքին և սոցիալական ուղղվածությանը՝ գնահատելով, թե ֆինանսական միջոցների բաշխման մեխանիզմներն ինչպես կարող են նպաստել բնակչության սոցիալական կարիքների բավարարմանը և հանրային ծառայությունների հասանելիության ապահովմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սոցիալական ծախսերի պլանավորման սկզբունքները, պետական ծրագրերի ֆինանսավորման աղբյուրները, բյուջետային առաջնահերթությունների սահմանման մեխանիզմները և պետական ֆինանսների սահմանափակ հնարավորությունների պայմաններում ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման խնդիրները։ Կարևորվում է սոցիալական ծրագրերի ֆինանսավորման արդյունավետության գնահատումը՝ համադրելով հատկացված միջոցները նախատեսված նպատակների և արձանագրված սոցիալ-տնտեսական արդյունքների հետ։ Առանձին ուղղություն է պետական բյուջեի եկամուտների և սոցիալական պարտավորությունների միջև հավասարակշռության ուսումնասիրությունը, քանի որ երկարաժամկետ սոցիալական քաղաքականության իրականացումը կապված է նաև պետական ֆինանսների կայունության հետ։ Կարող են քննության առնվել աղքատության նվազեցման, սոցիալական աջակցության, զբաղվածության խթանման, կենսաթոշակային ապահովության և հանրային ծառայությունների ֆինանսավորման հետ կապված բյուջետային մեխանիզմները՝ առանց դրանք մեկուսացնելու ընդհանուր տնտեսական քաղաքականությունից։ Ուշադրության է արժանի նաև բյուջետային գործընթացի թափանցիկության, վերահսկողության և ծրագրային բյուջետավորման նշանակությունը՝ պետական միջոցների նպատակային և արդյունքահեն օգտագործման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել կենտրոնական և տեղական մակարդակներում սոցիալական խնդիրների ֆինանսավորման փոխհարաբերությունները՝ բացահայտելով ֆինանսական պատասխանատվության և ռեսուրսների բաշխման առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրային ֆինանսների, բյուջետային քաղաքականության, սոցիալական պաշտպանության և պետական կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սոցիալական հիմնախնդիրների լուծման գործում բյուջետային մեխանիզմների դերն ու դրանց արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։