Էրեբունիի որմնանկարները

Медицина

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է թթու կաթնամթերքի օգտագործման ազդեցությանը ճտերի օրգանիզմի բնական դիմադրողականության և ստամոքսաղիքային ուղու որոշ հիվանդությունների կանխարգելման վրա։ Աշխատության հիմքում ընկած է երիտասարդ թռչունների առողջության պահպանման և աճի ընթացքում սննդային գործոնների միջոցով նրանց ֆիզիոլոգիական ու իմունային վիճակի բարելավման խնդիրը։ Ճտերի կյանքի վաղ շրջանում օրգանիզմի պաշտպանական համակարգերը դեռևս գտնվում են ձևավորման փուլում, իսկ մարսողական համակարգի միկրոբիոտայի հավասարակշռությունը կարող է զգալիորեն ազդել սննդանյութերի յուրացման, աճի և հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականության վրա։ Այդ պատճառով սննդակարգում օգտակար միկրոօրգանիզմներ և կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչներ պարունակող մթերքների կիրառումը կարող է դիտարկվել որպես կանխարգելիչ միջոց։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից մեկը թթու կաթնամթերքի կենսաբանական ազդեցության բացահայտումն է։ Ֆերմենտացված կաթնամթերքը կարող է պարունակել կաթնաթթվային բակտերիաներ և այլ միկրոօրգանիզմներ, որոնք փոխազդում են աղիքային միկրոֆլորայի հետ։ Դրանց ազդեցությունը կարող է արտահայտվել աղիքային միջավայրի փոփոխությամբ, որոշ պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների աճի սահմանափակմամբ և մարսողական գործընթացների կարգավորմամբ։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է երիտասարդ թռչունների դեպքում, որոնց ստամոքսաղիքային համակարգը զգայուն է սննդակարգի, մանրէաբանական կազմի և արտաքին միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող է գնահատվել ճտերի բնական դիմադրողականության տարբեր ցուցանիշների փոփոխությունը՝ կախված թթու կաթնամթերքի օգտագործումից։ Բնական դիմադրողականությունը ներառում է օրգանիզմի բնածին պաշտպանական մեխանիզմների ամբողջությունը, որոնք մասնակցում են մանրէների և այլ վնասակար գործոնների նկատմամբ դիմադրության ձևավորմանը։ Այդ համակարգի վիճակը կարող է գնահատվել արյան որոշ հեմատոլոգիական և կենսաքիմիական ցուցանիշների, իմունաբանական արձագանքի և ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի միջոցով։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել ստամոքսաղիքային ուղու հիվանդությունների կանխարգելմանը։ Երիտասարդ թռչունների շրջանում մարսողական համակարգի խանգարումները կարող են առաջանալ սննդակարգի անհավասարակշռությունից, անբարենպաստ պահման պայմաններից կամ տարբեր մանրէաբանական գործոններից։ Դրանք կարող են ուղեկցվել կերի վատ յուրացմամբ, աճի դանդաղմամբ, ջրազրկմամբ և արտադրողականության նվազումով։ Հետևաբար սննդային կանխարգելման մեթոդների ուսումնասիրությունն ունի ինչպես անասնաբուժական, այնպես էլ տնտեսական նշանակություն։ Թթու կաթնամթերքի հնարավոր ազդեցությունը կարող է կապված լինել նաև աղիքային միկրոբիոտայի հավասարակշռության պահպանման հետ։ Ֆերմենտացված մթերքներում առկա օգտակար մանրէները կարող են նպաստել աղիքային մանրէաբանական համայնքի ձևավորմանը և որոշ դեպքերում մրցակցել պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների հետ։ Սակայն նման ազդեցությունը կախված է օգտագործվող մթերքի տեսակից, մանրէային կազմից, կիրառվող քանակից և ճտերի տարիքից, ուստի ուսումնասիրության կարևոր խնդիր է այդ գործոնների օպտիմալ համադրության որոշումը։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև ճտերի աճի և զարգացման դինամիկան։ Եթե թթու կաթնամթերքի կիրառումը բարելավում է մարսողությունը և սննդանյութերի յուրացումը, ապա դրա ազդեցությունը կարող է արտահայտվել կենդանի քաշի ավելացման, կերի օգտագործման արդյունավետության և ընդհանուր կենսունակության ցուցանիշներում։ Այս տվյալների համադրումը հիվանդացության մակարդակի և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հետ հնարավորություն է տալիս գնահատել սննդային միջոցի ընդհանուր արդյունավետությունը։ Հետազոտական մոտեցումը կարող է ներառել փորձարարական և ստուգիչ խմբերի համեմատություն։ Մի խմբին կարող է տրվել սովորական սննդակարգ, իսկ մյուսներին՝ տարբեր քանակությամբ կամ տարբեր տեսակի ֆերմենտացված կաթնամթերք։ Դիտարկման ընթացքում կարող են գրանցվել աճի տեմպերը, կերի սպառումը, հիվանդացության հաճախականությունը, պահպանվածությունը և լաբորատոր ցուցանիշների փոփոխությունները։

Культура

Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած նոր գրականությունը և ընթերցողին ժամանակին տեղեկացնել համապատասխան հրատարակությունների մասին։ Այն նախատեսված է գիտնականների, մշակույթի և արվեստի ոլորտի մասնագետների, դասախոսների, ասպիրանտների ու ուսանողների, գրադարանների աշխատակիցների, ինչպես նաև թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Տեղեկատուն ընդգրկում է մշակույթի պատմությանը, մշակութային շինարարությանը, մշակութալուսավորչական աշխատանքին, թանգարանագիտությանը և պատմության ու մշակույթի հուշարձանների պահպանությանը վերաբերող նյութեր, ինչպես նաև արվեստի տարբեր բնագավառների, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ նոր հրատարակություններ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս կողմնորոշվել գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ նյութերի թեմատիկ շրջանակում, արագ հայտնաբերել անհրաժեշտ աղբյուրները և հետևել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գիտական ու մասնագիտական գրականության համալրմանը։ Տեղեկատուի կարևոր առանձնահատկությունն ընթացիկ բնույթն է․ այն արտացոլում է նոր ստացվող կամ նոր հրատարակված գրականությունը և այդպիսով հանդես է գալիս որպես մասնագիտական տեղեկատվության օպերատիվ տարածման միջոց։ Հրատարակության կազմման հիմքում ընկած է գրադարանային-մատենագիտական աշխատանքի համակարգը, որի շնորհիվ տարբեր բնագավառների նյութերը դասակարգվում և ներկայացվում են ընթերցողի համար գործնականորեն կիրառելի ձևով։ Առանձին կարևորություն ունի նաև այն հանգամանքը, որ տեղեկատուն ընդգրկում է հայերեն և ռուսերեն լեզուներով հրատարակված նյութեր, ինչը ընդլայնում է դրա տեղեկատվական ընդգրկումը և հնարավորություն տալիս ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական գրականությունը տարբեր լեզվական աղբյուրների միջոցով։ Հրատարակությունը արժեքավոր է ոչ միայն որպես գրականության որոնման օժանդակ միջոց, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական կյանքի յուրօրինակ մատենագիտական արտացոլում․ դրա միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել, թե մշակույթի և արվեստի որ ուղղություններով էին իրականացվում ուսումնասիրություններ, ինչ թեմաներ էին առավել ակտիվորեն ներկայացվում և ինչպիսի հրատարակչական արտադրանք էր շրջանառվում։ Այն կարող է օգտագործվել գիտական աշխատանքների համար գրականության որոնման և մատենագիտական ցանկերի կազմման, գրադարանային տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման, մշակութաբանական ու արվեստագիտական հետազոտությունների, ինչպես նաև ուսումնական աշխատանքների նախապատրաստման ընթացքում։ Հետազոտողի համար տեղեկատուն հատկապես օգտակար է որպես սկզբնական որոնողական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս սահմանել անհրաժեշտ գրականության շրջանակը և հետագայում կատարել ավելի խորքային ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարևոր տեղեկատվական գործիք է, որը նպաստում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգմանը, տարածմանը և մատչելիությանը՝ միաժամանակ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի մասնագիտական և մշակութային տեղեկատվության արժեքավոր մատենագիտական պատկերը։

Медицина

Գիտական և կրթական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ուսանողների առողջական վիճակի ուսումնասիրությանը, դրա վրա ազդող հիմնական գործոնների բացահայտմանը և առողջության պահպանման ու բարելավման հնարավոր ուղիների մշակմանը։ Քննարկվում են ուսումնական ծանրաբեռնվածության, օրվա ռեժիմի, ֆիզիկական ակտիվության, սննդակարգի, հանգստի և կենսակերպի առանձնահատկությունների ազդեցությունները երիտասարդների ֆիզիկական ու հոգեբանական բարեկեցության վրա։ Ուշադրություն է դարձվում կրթական գործընթացի ընթացքում առաջացող հոգնածությանը, սթրեսային գործոններին, շարժողական ակտիվության նվազմանը և առողջ ապրելակերպի կազմակերպման կարևորությանը։ Վերլուծվում են ուսանողական միջավայրում առողջության պահպանմանն ուղղված կանխարգելիչ միջոցառումները, ֆիզիկական դաստիարակության դերը, ուսման և հանգստի ճիշտ համադրումը, ինչպես նաև առողջապահական իրազեկվածության բարձրացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում կրթական հաստատությունների դերին՝ առողջության համար նպաստավոր պայմանների ձևավորման, կանխարգելիչ ծրագրերի իրականացման և ուսանողների առողջապահական վարքագծի զարգացման գործում։ Ներկայացվող մոտեցումները նպատակ ունեն նպաստել առողջական խնդիրների վաղ կանխարգելմանը, ուսանողների աշխատունակության պահպանմանը և կրթական գործընթացի արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, առողջապահության և ֆիզիկական դաստիարակության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և երիտասարդների առողջության պահպանման խնդիրներով զբաղվողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է երիկամի հիպերնեֆրոմների (երիկամաբջջային քաղցկեղի) և ուռուցքանման գոյացությունների դիֆերենցիալ ախտորոշման հնարավորությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ համակարգչային տոմոգրաֆիայի բուլյուսային կոնտրաստավորումով կիրառման համատեքստում։ Վերլուծվում են տարբեր պաթոլոգիական գոյացությունների պատկերագրական բնութագրերը՝ ներառյալ կոնտրաստի կուտակման դինամիկան, անոթավորման առանձնահատկությունները, հյուսվածքային խտության փոփոխությունները և սահմանների մորֆոլոգիան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմափուլ կոնտրաստային ԿՏ-ի (native, arterial, venous, delayed phases) դերի վրա՝ ուռուցքների բնույթի ճշգրիտ գնահատման և բարորակ ու չարորակ գոյացությունների տարբերակման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է պատկերագրական չափանիշների զգայունությունն ու սպեցիֆիկությունը, ինչպես նաև ժամանակակից ռադիոլոգիական պրոտոկոլների կիրառումը վաղ ախտորոշման և բուժման պլանավորման մեջ։ Աշխատությունը ներկայացնում է կլինիկական դեպքերի վերլուծություն և գործնական առաջարկություններ, որոնք նպաստում են երիկամային ուռուցքային պաթոլոգիաների ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է հեռուստատեսային հաղորդումների ազդեցության ուսումնասիրությանը հասարակական գիտակցության, սոցիալական պատկերացումների, արժեքային համակարգերի և բարոյաքաղաքական դիրքորոշումների ձևավորման գործընթացում։ Վերլուծվում են զանգվածային հաղորդակցության այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով հեռուստատեսային բովանդակությունը կարող է ներգործել մարդկանց ընկալումների, գնահատականների, վարքագծային կողմնորոշումների և հասարակական երևույթների վերաբերյալ պատկերացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվության ներկայացման ձևերին, թեմաների ընտրությանը, հաղորդումների կառուցվածքին, կրկնվող ուղերձներին և հուզական ազդեցության միջոցներին, որոնք կարող են նպաստել որոշակի կարծրատիպերի կամ իրականությանը ոչ լիարժեք համապատասխանող պատկերացումների տարածմանը։ Քննարկվում են հեռուստատեսության տեղեկատվական, կրթական և հասարակական գործառույթները, ինչպես նաև մեդիաազդեցության հնարավոր հետևանքները տարբեր սոցիալական խմբերի համար։ Ուսումնասիրվում է անհատական և խմբային ընկալումների փոխկապակցվածությունը մեդիա միջավայրի հետ, հասարակական կարծիքի ձևավորման գործընթացը և հեռուստատեսային տեղեկատվության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքի նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատվության ընտրության, մեկնաբանման և ներկայացման եղանակների ազդեցությանը սոցիալական ու բարոյական գնահատականների ձևավորման վրա։ Կարևորվում են մեդիագրագիտությունը, տեղեկատվության բազմակողմանի գնահատումը և տարբեր աղբյուրների համադրումը՝ որպես մեդիաազդեցության գիտակցված ընկալմանը նպաստող գործոններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, մեդիա և հաղորդակցության ոլորտի հետազոտողների, լրագրողների, հոգեբանների, դասախոսների և հասարակական հաղորդակցության գործընթացներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ցածրաչափ կիսահաղորդչային համակարգերի էլեկտրոնային և օպտիկական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը՝ քվանտային սահմանափակման պայմաններում ձևավորվող ֆիզիկական երևույթների և օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության առանցքում այն կառուցվածքներն են, որոնցում լիցքակիրների շարժումը տարածական մեկ կամ մի քանի ուղղություններով սահմանափակված է նանոմետրային մասշտաբներում, ինչի հետևանքով դրանց էներգետիկ սպեկտրը և օպտիկական արձագանքը զգալիորեն տարբերվում են ծավալային կիսահաղորդիչների համապատասխան հատկություններից։ Քննվում են քվանտային հորերի, քվանտային լարերի, քվանտային կետերի և հարակից հետերոկառուցվածքների տեսական նկարագրության ընդհանուր սկզբունքները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով էլեկտրոնների ու խոռոչների էներգետիկ վիճակներին, ալիքային ֆունկցիաներին և էներգետիկ մակարդակների ձևավորմանը։ Քվանտային սահմանափակման ազդեցությունը դիտարկվում է որպես համակարգի չափերից, երկրաչափությունից, նյութական պարամետրերից և սահմանային պայմաններից կախված երևույթ, որը կարող է էապես փոփոխել լիցքակիրների վարքագիծը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում էլեկտրոնային սպեկտրի և օպտիկական անցումների միջև կապի ուսումնասիրությանը, քանի որ էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքն անմիջականորեն պայմանավորում է լույսի կլանման, ճառագայթման և այլ օպտիկական գործընթացների առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև էլեկտրոն-խոռոչ փոխազդեցությունները, էքսիտոնային վիճակները և դրանց ազդեցությունը կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների օպտիկական սպեկտրների վրա։ Տեսական վերլուծության շրջանակում կարող են կիրառվել քվանտային մեխանիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և կիսահաղորդիչների տեսության մոդելներ՝ համակարգի հիմնական էներգետիկ ու օպտիկական բնութագրերի հաշվարկման համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արտաքին էլեկտրական կամ մագնիսական դաշտերի, կառուցվածքային անհամասեռությունների և միջերեսների հնարավոր ազդեցություններին, որոնք կարող են փոխել էներգետիկ մակարդակների դիրքը, վիճակների խտությունը և օպտիկական անցումների բնութագրերը։ Ցածրաչափության պայմաններում քվանտային երևույթների ուժեղացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նյութի հատկությունների և կառուցվածքի երկրաչափական պարամետրերի միջև նուրբ փոխկապակցվածությունները։ Նման տեսական հետազոտությունները կարևոր են ոչ միայն հիմնարար ֆիզիկայի տեսանկյունից, այլև ժամանակակից նանոէլեկտրոնիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի զարգացման համար, քանի որ ցածրաչափ կիսահաղորդչային համակարգերը կարող են հիմք հանդիսանալ տարբեր լուսարձակող, լուսազգայուն և քվանտային էլեկտրոնային սարքերի ֆիզիկական սկզբունքների ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը նպաստում է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում քվանտային երևույթների վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը և դրանց էլեկտրոնային ու օպտիկական հատկությունների փոխկապակցվածության համակարգային ըմբռնմանը։