Եվրոպայի և Օսմանյան կայսրության եվրոպական ու ասիական տարածքների առևտրական և արհեստագործական աշխարհագրություն

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է միզապարկի ուռուցքային ախտահարումների հայտնաբերման և տարբերակիչ ախտորոշման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ հյուսվածաբանական և բջջագենետիկ հետազոտությունների արդյունքների համեմատական գնահատման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ուռուցքային հյուսվածքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բջիջների ձևաբանական փոփոխությունները և գենետիկական մակարդակում արձանագրվող շեղումները, որոնք կարող են լրացուցիչ նշանակություն ունենալ հիվանդության բնույթի որոշման համար։ Հյուսվածաբանական հետազոտությունը ներկայացվում է որպես հյուսվածքի կառուցվածքը, բջջային կազմը, տարբերակման աստիճանը և ախտաբանական փոփոխությունների բնույթը գնահատելու կարևոր մեթոդ, մինչդեռ բջջագենետիկ մոտեցումները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ուռուցքային բջիջների քրոմոսոմային և այլ գենետիկական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու մեթոդներով ստացված տվյալների համադրելիությանը և այն հարցին, թե դրանց համատեղ կիրառումը որքանով կարող է նպաստել տարբեր բնույթի նորագոյացությունների առավել հստակ տարբերակմանը։ Քննության են առնվում բարորակ և չարորակ գործընթացների տարբերակման, ուռուցքի կենսաբանական առանձնահատկությունների գնահատման և ախտորոշիչ նշանակություն ունեցող բջջային փոփոխությունների բացահայտման հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ախտորոշման ճշգրտությանը, զգայունությանը և տարբեր մեթոդների տեղեկատվական արժեքին՝ պարզելու համար յուրաքանչյուր հետազոտության առավելություններն ու սահմանափակումները։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե որ դեպքերում հյուսվածաբանական տվյալները բավարար տեղեկատվություն են տալիս, իսկ երբ բջջագենետիկ հետազոտությունը կարող է լրացուցիչ նշանակություն ունենալ ախտորոշման ճշգրտման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուռուցքային գործընթացների զարգացման հետ կապված բջջային փոփոխությունների բազմազանությանը և դրանց կապին հյուսվածքի ախտաբանական պատկերի հետ։ Տարբեր ախտորոշիչ տվյալների համակցված գնահատումը կարող է նպաստել հիվանդության առավել ամբողջական բնութագրմանը և բժշկական հետագա որոշումների համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձևավորմանը։ Աշխատությունն ունի գիտական և կլինիկական նշանակություն ուռուցքաբանության, ուրոլոգիայի, ախտաբանական անատոմիայի և բժշկական գենետիկայի համար՝ նպաստելով միզապարկի նորագոյացությունների ախտորոշման մեթոդների կատարելագործմանը և տարբեր հետազոտական մոտեցումների համալիր կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։

Другие предметы

Նյութը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ տեղի ունեցած ռազմական և քաղաքական զարգացումներից հետո Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների արտահայտմանը պաշտոնական հայտարարությունների և տարածաշրջանային քաղաքականության համատեքստում։ Կենտրոնական թեման Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից Ադրբեջանի գործողությունների և դրանց արդյունքների վերաբերյալ հրապարակային գնահատականն է, որը ներկայացվում է թուրք-ադրբեջանական ռազմավարական գործընկերության և փոխադարձ քաղաքական աջակցության շրջանակում։ Նյութում կարող են դիտարկվել Ադրբեջանի ղեկավարության դիրքորոշումները, Թուրքիայի արձագանքը և երկու երկրների միջև ձևավորված քաղաքական ու ռազմավարական համագործակցության նշանակությունը Հարավային Կովկասում։ Միաժամանակ թեման առնչվում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության երկարատև պատմությանը, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակասություններին, տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխություններին և անվտանգության նոր խնդիրների ձևավորմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պաշտոնական քաղաքական հռետորաբանության ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ այն ձևակերպումների, որոնց միջոցով տարբեր պետական դերակատարներ ներկայացնում են ռազմական գործողությունների արդյունքները, տարածքային ամբողջականության հարցը և տարածաշրջանի ապագայի վերաբերյալ իրենց պատկերացումները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև Թուրքիայի տարածաշրջանային դերակատարությունը, Անկարայի և Բաքվի քաղաքական ու ռազմավարական կապերը և դրանց ազդեցությունը Հարավային Կովկասում ձևավորվող հարաբերությունների վրա։ Թեմայի շրջանակում նշանակություն ունեն նաև Հայաստանի անվտանգության խնդիրները, հայ և ադրբեջանցի բնակչության նկատմամբ հակամարտության մարդասիրական հետևանքները, տեղահանության հարցերը և միջազգային կազմակերպությունների ու արտաքին դերակատարների արձագանքները։ Տարբեր կողմերի կողմից նույն իրադարձությունների քաղաքական և իրավական մեկնաբանությունները կարող են էապես տարբերվել, ուստի դրանց ուսումնասիրությունը պահանջում է պաշտոնական հայտարարությունների, միջազգային իրավունքի համապատասխան սկզբունքների և հակամարտության պատմական համատեքստի տարանջատված դիտարկում։ Ընդհանուր առմամբ նյութը կարելի է դիտարկել որպես Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած նշանակալի քաղաքական և ռազմական զարգացումների, թուրք-ադրբեջանական հարաբերությունների և դրանց տարածաշրջանային հետևանքների լուսաբանմանը նվիրված հրապարակում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում նորարարական զարգացման ինստիտուցիոնալ միջավայրի ձևավորման, գործունեության և կառավարման տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գիտության, կրթության, ձեռնարկատիրության, պետական կառավարման և ֆինանսական համակարգի միջև փոխգործակցության այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով գիտելիքը, հետազոտական արդյունքները և տեխնոլոգիական մշակումները կարող են վերածվել տնտեսական ու հասարակական արժեք ստեղծող նորարարությունների։ Համակարգային մոտեցման շրջանակում նորարարական գործունեությունը դիտարկվում է ոչ թե առանձին կազմակերպությունների գործունեության արդյունք, այլ փոխկապակցված դերակատարների, հաստատությունների, իրավական կարգավորումների և տնտեսական խթանների ամբողջություն։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել գիտահետազոտական հաստատությունների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ներուժը, մասնավոր հատվածի նորարարական ակտիվությունը, գիտելիքի և տեխնոլոգիաների փոխանցման հնարավորությունները, նորարար ձեռնարկությունների ձևավորման պայմանները և հետազոտությունների առևտրայնացման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել պետական կառավարման դերին՝ ռազմավարական առաջնահերթությունների սահմանման, համապատասխան ենթակառուցվածքների զարգացման և նորարարական գործունեության համար նպաստավոր ինստիտուցիոնալ միջավայրի ձևավորման տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև ֆինանսավորման աղբյուրների և մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, քանի որ նոր գաղափարների ու տեխնոլոգիաների զարգացման տարբեր փուլերում անհրաժեշտ ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ դրանց գործնական կիրառման համար։ Առանձին ուղղություն է մարդկային կապիտալի, մասնագիտական կարողությունների և կրթական համակարգի կապի գնահատումը նորարարական զարգացման հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև գիտություն-բիզնես համագործակցության, մտավոր սեփականության կառավարման, տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության, նորարարական ենթակառուցվածքների և միջազգային գիտատեխնոլոգիական համագործակցության նշանակությունը։ Համեմատական ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է դիտարկել այլ երկրների փորձը՝ առանձնացնելով այն ինստիտուցիոնալ և կառավարչական մոտեցումները, որոնք կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի տնտեսական և գիտատեխնոլոգիական միջավայրի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նորարարությունների տնտեսագիտության, ռազմավարական կառավարման, գիտատեխնոլոգիական քաղաքականության և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանում գիտելիքի ստեղծումից մինչև դրա կիրառություն և առևտրայնացում ձևավորվող փոխկապակցված գործընթացների արդյունավետ կազմակերպման ու կառավարման հիմնական ուղղությունները։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է 19–20-րդ դարերում հայերեն երաժշտական տերմինաբանության ձևավորման, զարգացման և համակարգման գործընթացների լեզվաբանական ու պատմամշակութային ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երաժշտության տեսությանը, կատարողական արվեստին, գործիքագիտությանը, ձայնային երևույթներին, երաժշտական ձևերին և ժանրերին վերաբերող մասնագիտական բառապաշարն է՝ դիտարկված տարբեր ժամանակաշրջանների գրավոր աղբյուրների և երաժշտագիտական գրականության համատեքստում։ Քննվում են տերմինների ծագման հիմնական ուղիները, հայերենի ներքին բառակազմական հնարավորությունների օգտագործումը, հին և միջին հայերենից ժառանգված բառերի նոր իմաստային կիրառությունները, ինչպես նաև այլ լեզուներից կատարված փոխառություններն ու պատճենումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե եվրոպական երաժշտական մշակույթի և մասնագիտական կրթության զարգացման հետ մեկտեղ ինչպես են հայերենում ձևավորվել նոր հասկացությունների անվանումները և ինչ սկզբունքներով են դրանք հարմարեցվել լեզվի հնչյունական, ձևաբանական ու բառակազմական համակարգին։ Ուսումնասիրվում են միևնույն հասկացության համար տարբեր ժամանակներում գործածված զուգահեռ անվանումները, դրանց մրցակցությունը և աստիճանական տերմինաբանական կայունացումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արևելահայ և արևմտահայ լեզվական միջավայրերում ձևավորված երաժշտական բառապաշարի համեմատությունը՝ բացահայտելով ընդհանուր հիմքերը և տերմինագործածության տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում երաժշտագիտական աշխատությունների, դասագրքերի, բառարանների, պարբերական մամուլի և թարգմանական գրականության նշանակությանը մասնագիտական բառապաշարի տարածման և նորմավորման գործում։ Տերմինները դիտարկվում են ոչ միայն որպես մասնագիտական հասկացությունների անվանումներ, այլև որպես երաժշտական մշակույթի զարգացման պատմությունը արտացոլող լեզվական միավորներ։ Նրանց փոփոխությունները հնարավորություն են տալիս հետևելու երաժշտական գիտելիքի նոր ոլորտների ներմուծմանը, ազգային երաժշտագիտական մտքի զարգացմանը և միջազգային տերմինաբանության հետ հայերենի փոխազդեցությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տերմինագիտության, պատմական բառագիտության, երաժշտագիտության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայերեն երաժշտական մասնագիտական բառապաշարի զարգացման և համակարգման հիմնական օրինաչափությունները։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Պարկինսոնի հիվանդության մոդելի պայմաններում ողնուղեղի և սև նյութի նեյրոններում ընթացող սինապտիկ գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ձվարանների հեռացման հետևանքով առաջացած հորմոնալ փոփոխությունների և սինեստրոլով պաշտպանիչ ազդեցության համատեքստում։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել էստրոգենային համակարգի փոփոխությունների, դոֆամիներգիկ նեյրոնների գործունեության և կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր հատվածներում սինապտիկ փոխանցման առանձնահատկությունների միջև առկա փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են Պարկինսոնի հիվանդության ախտաբանական մեխանիզմները, մասնավորապես՝ սև նյութի դոֆամին արտադրող նեյրոնների վնասումը, շարժողական կարգավորման խանգարումները և սինապտիկ հաղորդակցության փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ձվարանների հեռացման պայմաններում հորմոնային ֆոնի փոփոխությանը և դրա հնարավոր ազդեցությանը նյարդային հյուսվածքի ֆունկցիոնալ վիճակի, սինապտիկ ակտիվության և նեյրոդեգեներատիվ գործընթացների վրա։ Սինեստրոլի կիրառումը դիտարկվում է որպես հնարավոր հորմոնալ պրոտեկցիայի միջոց՝ գնահատելու դրա ազդեցությունը նեյրոնների և սինապտիկ համակարգերի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների վրա։ Աշխատանքում համեմատական մոտեցմամբ կարող են ուսումնասիրվել տարբեր փորձարարական խմբերի նեյրոֆիզիոլոգիական ցուցանիշները՝ հնարավորություն տալով գնահատելու հիվանդության մոդելի, հորմոնային դեֆիցիտի և դեղաբանական միջամտության առանձին ու համակցված ազդեցությունները։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է նպաստել սեռական հորմոնների և նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների փոխհարաբերության ավելի խորքային ըմբռնմանը, ինչպես նաև բացահայտել նյարդային համակարգի պաշտպանական մեխանիզմների ուսումնասիրման նոր ուղղություններ։ Ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է նեյրոֆիզիոլոգիայի, նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների փորձարարական մոդելավորման և հորմոնային կարգավորման հետ կապված նյարդաբանական գործընթացների տեսանկյունից։

Технология

Աշխատանքը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաների ծերացման հետևանքների մեղմացման համար արհեստական բանականության վրա հիմնված միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը։ Այն ուսումնասիրում է կիսահաղորդչային սարքերի և ինտեգրալ սխեմաների շահագործման ընթացքում առաջացող ֆիզիկական ու էլեկտրական փոփոխությունները, որոնք ժամանակի ընթացքում կարող են հանգեցնել աշխատանքի արդյունավետության նվազման, պարամետրերի շեղումների, հուսալիության անկման և, ի վերջո, համակարգի խափանման։ Հետազոտության առանցքում արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման մեթոդների կիրառումն է՝ ծերացման գործընթացների վաղ հայտնաբերման, դրանց ազդեցության կանխատեսման և համապատասխան փոխհատուցող կամ հարմարվող մեխանիզմների մշակման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է ներառել ինտեգրալ սխեմաների աշխատանքի վերաբերյալ տվյալների հավաքագրում և վերլուծություն, ծերացման բնորոշ օրինաչափությունների նույնականացում, կանխատեսող մոդելների կառուցում և դրանց հիման վրա կառավարման ռազմավարությունների ձևավորում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այնպիսի մոտեցումների ուսումնասիրությունը, որոնք թույլ են տալիս ոչ միայն արձանագրել արդեն առաջացած խնդիրները, այլև կանխատեսել դրանց զարգացումը և ժամանակին փոփոխել համակարգի աշխատանքի ռեժիմները։ Այս համատեքստում արհեստական բանականությունը կարող է կիրառվել սխեմաների վիճակի մոնիթորինգի, անոմալիաների հայտնաբերման, մնացորդային շահագործման ժամանակի գնահատման և աշխատանքի պարամետրերի օպտիմալացման համար։ Ուսումնասիրությունը միավորում է միկրոէլեկտրոնիկան, ինտեգրալ սխեմաների հուսալիությունը, տվյալների վերլուծությունը և արհեստական բանականությունը՝ առաջարկելով ժամանակակից մոտեցումներ սարքերի շահագործման ժամկետը երկարացնելու և դրանց կայունությունն ու հուսալիությունը բարձրացնելու համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բարձր հուսալիություն պահանջող էլեկտրոնային համակարգերի, ներկառուցված սարքերի, հաշվողական հարթակների և այլ միկրոէլեկտրոնային լուծումների նախագծման ու շահագործման ոլորտներում։