Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловЭкономика
Հայաստանի ստվերային տնտեսությունը և դրա կրճատման ուղիները
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տնտեսության չդիտարկվող և պաշտոնական հաշվառումից դուրս մնացող գործունեության ձևերի, դրանց առաջացման պատճառների, սոցիալ-տնտեսական հետևանքների և կրճատման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն տնտեսական հարաբերություններն են, որոնք ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն չեն արտացոլվում պաշտոնական վիճակագրական, հարկային և վարչական հաշվառման համակարգերում։ Քննվում են ստվերային գործունեության ձևավորման տնտեսական և ինստիտուցիոնալ նախադրյալները՝ հարկային բեռի ընկալումը, վարչարարության արդյունավետությունը, կարգավորումների բարդությունը, կանխիկ գործարքների տարածվածությունը, չգրանցված զբաղվածությունը և տնտեսական գործունեության պաշտոնականացման հետ կապված խթանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ստվերային տնտեսության ծավալների գնահատման մեթոդաբանական դժվարություններին, քանի որ դրա բնույթը սահմանափակում է ուղղակի վիճակագրական դիտարկումների հնարավորությունը և պահանջում է տարբեր ցուցանիշների ու անուղղակի գնահատման մեթոդների համադրում։ Վերլուծվում են չգրանցված տնտեսական գործունեության հնարավոր հետևանքները պետական եկամուտների, մրցակցային միջավայրի, աշխատանքի շուկայի, սոցիալական պաշտպանության համակարգի և պաշտոնական տնտեսական վիճակագրության արժանահավատության համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստվերային զբաղվածության խնդիրը, երբ աշխատանքային հարաբերությունները կարող են ամբողջությամբ չարտացոլվել պաշտոնական հաշվառման մեջ՝ ազդելով հարկային և սոցիալական վճարումների, աշխատողների սոցիալական երաշխիքների և աշխատանքի շուկայի իրական պատկերի գնահատման վրա։ Կրճատման հնարավոր ուղղությունները դիտարկվում են տնտեսական գործունեության պաշտոնականացման խթանների ուժեղացման, հարկային ու վարչական ընթացակարգերի պարզեցման, թվային հաշվառման համակարգերի զարգացման, վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման և տնտեսական հաստատությունների նկատմամբ վստահության ամրապնդման համատեքստում։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ ստվերային գործունեության նվազեցումը պահանջում է ոչ միայն վերահսկողական մեխանիզմներ, այլև այնպիսի ինստիտուցիոնալ պայմաններ, որոնց դեպքում օրինական տնտեսական գործունեությունը տնտեսվարողների և աշխատողների համար դառնում է առավել հասանելի ու կանխատեսելի։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, հանրային ֆինանսների, աշխատանքի տնտեսագիտության և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ստվերային տնտեսական գործունեության պատճառներն ու դրա սահմանափակման տնտեսական մեխանիզմները վերլուծելու նպատակով։
Обновлено. 2026-09-22
Право
Հանձնման (էքստրադիցիայի) գործընթացի կարգավորման առանձնահատկությունները ՀՀ քրեական դատավարությունում
Աշխատությունը նվիրված է քրեական դատավարության շրջանակում անձանց հանձնման գործընթացի իրավական կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրական կառուցակարգերի և միջազգային իրավական համագործակցության սկզբունքների վրա։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն իրավական հիմքերը և դատավարական պայմանները, որոնց առկայության դեպքում հնարավոր է մեկ պետության տարածքում գտնվող անձին հանձնել մեկ այլ պետության՝ քրեական հետապնդում իրականացնելու կամ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի կատարման նպատակով։ Ուշադրություն է դարձվում հանձնման վերաբերյալ հարցումների ներկայացման, ընդունման, ուսումնասիրման և համապատասխան որոշումների կայացման ընթացակարգերին, իրավասու պետական մարմինների լիազորություններին և նրանց միջև համագործակցության մեխանիզմներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հանձնման թույլատրելիության և այն բացառող հանգամանքների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև անձի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության համար նախատեսված դատավարական երաշխիքները։ Քննության են առնվում կրկնակի քրեականացման սկզբունքը, անձի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդման բնույթը, վաղեմության ժամկետների, քաղաքացիության և այլ իրավական հանգամանքների հնարավոր նշանակությունը հանձնման գործընթացում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում միջազգային պայմանագրերի և ներպետական քրեական դատավարական նորմերի փոխհարաբերությանը, քանի որ հանձնման գործընթացը անմիջականորեն առնչվում է պետությունների միջև քրեական գործերով իրավական օգնության և միջազգային համագործակցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հանձնման նպատակով անձի ազատության սահմանափակման իրավական հիմքերին, դատական վերահսկողությանը, պաշտպանության իրավունքին և ընդունված որոշումների բողոքարկման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշների ազդեցությունը հանձնման վերաբերյալ որոշումների վրա՝ հատկապես այն իրավիճակներում, երբ պահանջող պետությունում կարող են առաջանալ անձի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության հետ կապված իրավական հարցեր։ Համեմատական վերլուծության միջոցով հնարավոր է բացահայտել ներպետական կարգավորման և միջազգային իրավական մոտեցումների փոխկապակցվածությունը, առկա ընթացակարգային խնդիրներն ու օրենսդրության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն քրեական դատավարության, միջազգային քրեական իրավունքի և իրավապահ մարմինների համագործակցության ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով հանձնման գործընթացի իրավական բնույթի, դրա փուլերի և անձի իրավունքների պաշտպանության երաշխիքների առավել ամբողջական ընկալմանը։
Обновлено. 2026-09-29
История
Armenia
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանը՝ անդրադառնալով երկրի պատմությանը, աշխարհագրությանը, մշակութային ժառանգությանը, հասարակական կյանքին և ազգային առանձնահատկություններին։ Նյութը կարող է ընթերցողին ծանոթացնել Հայաստանի տարածքի բնական պայմաններին, պատմական զարգացման հիմնական փուլերին, կարևոր քաղաքներին ու բնակավայրերին, ինչպես նաև հայ ժողովրդի ձևավորման և ազգային ինքնության պահպանման գործընթացներին։ Առանձին նշանակություն ունի հայկական մշակույթի ներկայացումը՝ ներառելով ճարտարապետությունը, գրականությունը, արվեստը, ավանդույթները, կրոնական ժառանգությունը և պատմամշակութային հուշարձանները։ Հրատարակությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական կյանքին, բնակչությանը, պետական կառուցվածքին և երկրի տեղին տարածաշրջանային ու միջազգային հարաբերությունների համակարգում։ Հայաստանի մասին տեղեկատվությունը ներկայացվում է որպես պատմական և ժամանակակից իրականության համադրություն՝ հնարավորություն տալով դիտարկել երկրի անցյալի ժառանգությունն ու ներկա զարգացման առանձնահատկությունները փոխկապակցված ձևով։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես Հայաստանի պատմությամբ և մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների, այնպես էլ երկրի վերաբերյալ ընդհանուր աշխարհագրական, հասարակական և մշակութային պատկերացում կազմել ցանկացողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը ձևավորում է Հայաստանի բազմակողմանի դիմանկարը՝ ընդգծելով նրա պատմական նշանակությունը, հարուստ մշակութային ժառանգությունը, բնական և աշխարհագրական առանձնահատկությունները և ժամանակակից հասարակական կյանքը։
Обновлено. 2026-11-02
Культура
Հայկական ՍՍՌ գրադարանների աշխատանքի փորձից։ (Ժողովածու)
Ժողովածուն ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գրադարանների գործունեության փորձը՝ անդրադառնալով այդ ժամանակաշրջանում գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման, զարգացման և ընթերցողների սպասարկման տարբեր ուղղություններին։ Հրատարակության հիմնական արժեքը գործնական փորձի ամփոփումն է, որի միջոցով ներկայացվում են գրադարանների առօրյա աշխատանքի ձևերը, ընթերցանության կազմակերպման մեթոդները, գրքային ֆոնդերի համալրման և պահպանման խնդիրները, ինչպես նաև բնակչության տարբեր խմբերի հետ տարվող մշակութալուսավորչական աշխատանքը։ Ժողովածուում կարող են ներկայացված լինել առանձին գրադարանների աշխատանքի օրինակներ, հաջողված նախաձեռնություններ և գործնական մեթոդներ, որոնք կիրառվել են ընթերցողների հետաքրքրությունները բացահայտելու և նրանց գրականության նկատմամբ հետաքրքրությունը խթանելու նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանի՝ որպես մշակութային և կրթական հաստատության դերին, ինչպես նաև գրադարանավարի մասնագիտական գործունեությանը։ Ներկայացվող փորձը կարող է ընդգրկել գրքի ցուցահանդեսների, մատենագիտական ակնարկների, գրական երեկոների, ընթերցողների կոնֆերանսների, բանավոր տեղեկատվության և այլ միջոցառումների կազմակերպման ձևեր։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գրադարանային ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործմանը, գրականության ընտրությանն ու դասակարգմանը, կատալոգների և մատենագիտական տեղեկատու-որոնողական միջոցների կիրառմանը։ Ժողովածուի պատմամշակութային արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացման մակարդակը, կազմակերպչական սկզբունքները և հասարակության մշակութային կյանքում գրադարաններին վերապահված դերը։ Նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել ոչ միայն գրադարանային գործի մասնագետների, այլև Հայաստանի մշակութային պատմությամբ, խորհրդային շրջանի կրթական և մշակութային հաստատությունների գործունեությամբ, ընթերցանության պատմությամբ և գրքի տարածման գործընթացներով զբաղվող հետազոտողների համար։ Ժողովածուն միաժամանակ կարող է ծառայել որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու գրադարանային աշխատանքի պատմական փորձը, դրա կիրառված մեթոդները և տարբեր հաստատություններում կուտակված մասնագիտական փորձի տարածման ձևերը։
Обновлено. 2026-08-31
Другие предметы
Aserbaidschan meldet Festnahme von früherem Präsidenten von Bergkarabach
Նյութը վերաբերում է Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ղեկավարներից մեկի ձերբակալության մասին տարածված հաղորդագրությանը։ Հոդվածի առանցքում քաղաքական և իրավական նշանակություն ունեցող այդ իրադարձությունն է, որը ներկայացվում է Ադրբեջանի իշխանությունների հաղորդած տեղեկությունների համատեքստում։ Նման հրապարակումները կարևոր են հատկապես Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ երկարամյա հակամարտության, տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների և նախկինում գոյություն ունեցած կառավարման համակարգի ներկայացուցիչների հետագա ճակատագրի ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հետևելու Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև հարաբերությունների զարգացումներին, հակամարտությունից հետո ձևավորված քաղաքական ու իրավական իրողություններին և տարածաշրջանի նկատմամբ Ադրբեջանի վերահսկողության հաստատումից հետո տեղի ունեցած գործընթացներին։ Հոդվածը կարող է հետաքրքրել Հարավային Կովկասի քաղաքականությամբ, միջազգային հարաբերություններով, տարածաշրջանային անվտանգության և Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, լրագրողներին և ընթերցողներին։
Обновлено. 2026-09-17
Другие предметы
Исторический очерк Лазаревского института восточных языков с краткою биографиею учредителей института и с приложениями к биографии и очерку
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Մոսկվայում հիմնված Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի պատմությանը և զարգացման հիմնական փուլերին՝ ընդգծելով նրա կրթական, գիտական և հասարակական նշանակությունը XIX դարի սկզբից մինչև XX դարի սկիզբը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն գործընթացների վրա, որոնց արդյունքում ինստիտուտը ձևավորվեց որպես արևելագիտության և հատկապես հայագիտական ուսումնասիրությունների կարևոր կենտրոն Ռուսական կայսրությունում՝ միաժամանակ կատարելով պետական վարչական համակարգի համար արևելյան լեզուների և մշակույթների մասնագետների պատրաստման գործառույթ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնադիր Լազարյան (Լազարև) ընտանիքի բարեգործական և կրթական նախաձեռնություններին, որոնք նպատակ ունեին աջակցել հայկական կրթության զարգացմանը Ռուսաստանում և ապահովել հայ երիտասարդության ուսուցումը բարձր մակարդակի ուսումնական հաստատությունում։ Նյութը վերլուծում է նաև ինստիտուտի ուսումնական կառուցվածքը, որտեղ դասավանդվում էին հայերեն, պարսկերեն, արաբերեն և թուրքերեն լեզուներ, ինչպես նաև պատմություն և արևելագիտության այլ առարկաներ, ինչը նպաստում էր բազմակողմանի մասնագիտական պատրաստվածության ապահովմանը։ Աշխատանքը ընդգծում է ինստիտուտի դերակատարությունը որպես կամուրջ ռուսական պետական կառույցների և արևելյան տարածաշրջանների միջև՝ ապահովելով թարգմանիչների, դիվանագետների և գիտնականների պատրաստում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Լազարյան ինստիտուտը եղել է ոչ միայն կրթական հաստատություն, այլև կարևոր մշակութային և գիտական կենտրոն, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել ռուսական արևելագիտության զարգացման և հայկական կրթամշակութային կյանքի կազմակերպման վրա։
Обновлено. 2026-11-02