Ֆիզիկական կուլտուրայի արտադասարանական պարապմունքների մեթոդիկան

Другие предметы

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

История

Աշխատությունը նվիրված է Մոնղոլական կայսրության ձևավորման, վերելքի, տարածքային ընդարձակման և պատմական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են մոնղոլական ցեղերի քաղաքական և հասարակական միավորման նախադրյալները, Չինգիզ խանի իշխանության հաստատումը և այն գործընթացները, որոնց արդյունքում ստեղծվեց իր ժամանակի ամենամեծ ցամաքային կայսրություններից մեկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական կազմակերպվածությանը, կառավարման համակարգին, նվաճումների ռազմավարությանը և այն գործոններին, որոնք նպաստեցին կայսրության արագ ընդարձակմանը Կենտրոնական և Արևելյան Ասիայից մինչև Մերձավոր Արևելք և Եվրոպայի արևելյան հատվածներ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նաև մոնղոլական տիրապետության ազդեցությունը տարբեր ժողովուրդների և տարածաշրջանների քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային զարգացման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում առևտրային ճանապարհների, հատկապես Արևելքն ու Արևմուտքը կապող ցամաքային հաղորդակցությունների աշխուժացմանը, ինչպես նաև մարդկանց, ապրանքների, տեխնոլոգիաների, գիտելիքի և մշակութային ազդեցությունների տեղաշարժին։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է կայսրության կառավարման բազմազան ձևերին, տեղական վարչական ավանդույթների օգտագործմանը և տարբեր ժողովուրդների ու մշակույթների հետ փոխգործակցությանը։ Միաժամանակ քննարկվում են կայսրության մասնատման գործընթացները, առանձին խանությունների ձևավորումը և այն պատճառները, որոնք աստիճանաբար թուլացրին միասնական կայսերական կառույցը։ Պատմական ժառանգության տեսանկյունից աշխատությունը ցույց է տալիս, որ մոնղոլական նվաճումների հետևանքները միանշանակ չէին․ դրանք մի կողմից ուղեկցվում էին ավերածություններով և մարդկային ծանր կորուստներով, իսկ մյուս կողմից նպաստում էին տարածաշրջանների միջև կապերի ընդլայնմանը և քաղաքական ու տնտեսական նոր հարաբերությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համաշխարհային և միջնադարյան պատմության մասնագետներին, արևելագետներին, պատմաբաններին, միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև Մոնղոլական կայսրության և Եվրասիայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Медицина

Այս հրատարակությունը հանձնարարական գրականության ցանկ է՝ նվիրված ալկոհոլի չարաշահման, ալկոհոլային կախվածության և դրա առաջացրած անհատական ու հասարակական վնասների ուսումնասիրությանը։ Այն նախատեսված է ընթերցողին համապատասխան գրականության հետ ծանոթացնելու և ալկոհոլի օգտագործման հետևանքների, կախվածության առաջացման պատճառների, կանխարգելման ու դրա դեմ պայքարի հնարավոր միջոցների վերաբերյալ համակարգված պատկերացում ձևավորելու համար։ Նյութի հիմնական թեմատիկ շրջանակը ներառում է ալկոհոլի ազդեցությունը մարդու օրգանիզմի վրա, երկարատև չարաշահման հետևանքով առաջացող առողջական խնդիրները, կախվածության սոցիալական և հոգեբանական հետևանքները, ինչպես նաև բուժման և կանխարգելման վերաբերյալ մասնագիտական մոտեցումները։ Հանձնարարական ցանկի արժեքը հատկապես այն է, որ այն ընթերցողին ուղղորդում է թեմային վերաբերող գրականության ընտրության հարցում՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել խնդիրը տարբեր տեսանկյուններից։ Ալկոհոլային կախվածությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես անհատի առողջությանը վերաբերող խնդիր, այլև որպես ընտանիքի, աշխատանքի, հասարակական հարաբերությունների և հանրային առողջության վրա ազդեցություն ունեցող սոցիալական երևույթ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, որ խնդրի դեմ արդյունավետ պայքարը չի սահմանափակվում միայն բուժական միջամտությամբ և ներառում է նաև կանխարգելում, առողջապահական իրազեկում, վաղ հայտնաբերում, հոգեբանական աջակցություն և սոցիալական վերականգնում։ Գրականության ցանկում ընդգրկված նյութերը կարող են օգտակար լինել ալկոհոլի ազդեցության բժշկական և կենսաբանական կողմերի ուսումնասիրության համար։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ծանոթանալ այն գործընթացներին, որոնց միջոցով երկարատև կամ չափից ավելի օգտագործումը կարող է վնասել տարբեր օրգան-համակարգերի աշխատանքը և մեծացնել մի շարք հիվանդությունների առաջացման վտանգը։ Առանձին նշանակություն ունի նաև կախվածության հոգեբանական կողմը՝ կապված օգտագործման վարքային ձևերի, կախվածության խորացման, ինքնակառավարման դժվարությունների և բուժման նկատմամբ վերաբերմունքի հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կանխարգելման թեման։ Ալկոհոլի չարաշահման դեմ պայքարում կանխարգելիչ աշխատանքը կարող է ներառել բնակչության իրազեկում, առողջ ապրելակերպի խթանում, ռիսկային խմբերի վաղ հայտնաբերում և սոցիալական միջավայրի բարելավում։ Այս տեսանկյունից հանձնարարական գրականությունը կարող է ծառայել որպես լրացուցիչ աղբյուր դպրոցական, ուսանողական, բժշկական կամ հանրային առողջապահական կրթական աշխատանքի համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև իր պատմական համատեքստով, քանի որ նման հանձնարարական գրականության ցանկերը սովորաբար արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում առողջապահական և հասարակական քաղաքականության շրջանակում առաջնահերթ համարված խնդիրները։ Դրանք կարող են տեղեկություն տալ այն մասին, թե ինչպիսի գրականություն էր առաջարկվում ընթերցողներին, ինչ շեշտադրումներ էին արվում ալկոհոլի վնասների վերաբերյալ և ինչպիսի կանխարգելիչ կամ հասարակական մոտեցումներ էին տարածվում։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես թեմատիկ մատենագիտական ուղեցույց, որը համախմբում է ալկոհոլի չարաշահման և դրա հետևանքների վերաբերյալ ընթերցանության համար նախատեսված աղբյուրներ։ Այն կարող է օգտակար լինել բժշկության, հանրային առողջապահության, հոգեբանության, սոցիալական աշխատանքի և առողջապահական կրթության ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողներին, ինչպես նաև թեմայի վերաբերյալ ինքնուրույն ուսումնասիրություն կատարող ուսանողներին և հետազոտողներին։

История

Աշխատությունը նվիրված է Ք.ա. II–I դարերում Հռոմեական Հանրապետությունում ծավալված քաղաքական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ ճգնաժամի ուսումնասիրությանը՝ այն համադրելով անտիկ հասարակական մտքի երկու կարևոր ներկայացուցիչների՝ Պոլիբիոսի և Սալլուստիոսի պատմագիտական ու քաղաքական պատկերացումների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում հանրապետական կառավարման համակարգի ներքին հակասություններն են, հասարակական կառուցվածքի փոփոխությունները, քաղաքական պայքարի սրացումը և ավանդական արժեքների վերափոխումը, որոնք աստիճանաբար ազդեցին հռոմեական պետական կարգի կայունության վրա։ Քննության են առնվում տարածքային ընդարձակման և ռազմական հաջողությունների հետևանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, հողային հարաբերությունների խնդիրները, հասարակական տարբեր խմբերի շահերի բախումը, քաղաքական ազդեցության համար պայքարը և պետական ինստիտուտների գործունեության փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանրապետական քաղաքական մշակույթի ճգնաժամին՝ դիտարկելով ավանդական քաղաքացիական առաքինությունների, հասարակական պատասխանատվության և քաղաքական մրցակցության վերաբերյալ ժամանակակիցների պատկերացումները։ Պոլիբիոսի հայացքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու հռոմեական պետական կառուցվածքի առանձնահատկությունների և տարբեր իշխանական տարրերի փոխհավասարակշռության վերաբերյալ անտիկ քաղաքական մտածողության կարևոր մոտեցումներից մեկը։ Նրա պատմագիտական հայեցակարգը արժեքավոր նյութ է հանրապետական համակարգի կայունության պատճառների և պետական հաստատությունների փոխհարաբերությունների ըմբռնման համար։ Սալլուստիոսի աշխատությունների ուսումնասիրությունը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ուշ հանրապետական շրջանի քաղաքական պայքարի, հասարակական բարքերի փոփոխության և իշխանության համար մրցակցության վերաբերյալ քննադատական պատկերացումները։ Կարևոր է երկու հեղինակների տեսակետների համեմատությունը՝ հաշվի առնելով, որ նրանք ներկայացնում են տարբեր ժամանակաշրջաններ և քաղաքական փորձառություններ։ Այդ համադրությունը թույլ է տալիս հետևել, թե ինչպես են փոխվել հռոմեական պետական համակարգի կայունության, հասարակական բարոյականության և քաղաքական հակասությունների պատճառների վերաբերյալ պատկերացումները հանրապետության զարգացման տարբեր փուլերում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Գրակքոսների բարեփոխումներին, ներքաղաքական հակամարտություններին, ռազմական առաջնորդների քաղաքական ազդեցության աճին և քաղաքացիական բախումներին՝ դրանք դիտարկելով հանրապետական ինստիտուտների ընդհանուր վերափոխման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անտիկ պատմության, պատմագրության և քաղաքական մտքի պատմության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել Հռոմեական Հանրապետության ճգնաժամը ոչ միայն պատմական իրադարձությունների, այլև դրանց ժամանակակից մտավոր ընկալումների տեսանկյունից։

История

Այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի հայ ազգային-ազատագրական պայքարի կարևոր փուլերից մեկի ուսումնասիրությանը, որտեղ դիտարկվում են ֆիդայական շարժման ձևավորման պատճառները, զարգացման ընթացքը և պատմական նշանակությունը։ Հեղինակը վերլուծում է այն քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և անվտանգային պայմանները, որոնք նպաստել են զինված ինքնապաշտպանական խմբերի առաջացմանը Օսմանյան կայսրությունում և Կովկասյան տարածաշրջանում՝ ընդգծելով հայ բնակչության իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտությունը այդ ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիդայական ջոկատների կազմակերպական կառուցվածքին, նրանց գործողությունների մարտավարությանը և տեղական համայնքների հետ համագործակցության ձևերին։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է նշանավոր ֆիդայիների գործունեությունը, նրանց առաջնորդական դերակատարությունը և գաղափարական մոտիվացիաները՝ կապված ազգային ինքնության պահպանման և ինքնապաշտպանության գաղափարի հետ։ Միաժամանակ ներկայացվում է շարժման ազդեցությունը հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ձևավորման, ազգային ինքնագիտակցության բարձրացման և հետագա ազատագրական պայքարի զարգացման վրա։ Շեշտվում է, որ ֆիդայական շարժումը, չնայած իր տարբեր դրսևորումներին և պատմական բարդություններին, կարևոր դեր է ունեցել հայ ժողովրդի ազգային դիմադրողականության և քաղաքական ինքնակազմակերպման գործընթացում։

Педагогика

Այս թեման վերաբերում է լեզվաբանական և դիդակտիկ ուսումնասիրությանը, որտեղ «նախադասության անմիջական բաղադրիչների» (immediate constituents) մեթոդը դիտարկվում է որպես ուսումնական նյութ և կիրառվում է անգլերեն լեզվի ուսուցման գործընթացում՝ գյուղատնտեսական բովանդակությամբ տեքստերի հիման վրա։ Անմիջական բաղադրիչների վերլուծությունը կառուցվածքային լեզվաբանության մոտեցում է, որի նպատակն է նախադասությունը բաժանել հիերարխիկ կառուցվածքային մասերի՝ սկսած հիմնական խմբերից (subject, predicate) մինչև ավելի մանրամասն ստորաբաժանումներ, ինչը օգնում է հասկանալ քերականական հարաբերությունները և նախադասության կառուցվածքային տրամաբանությունը։ Ուսուցման գործընթացում այս մեթոդը հնարավորություն է տալիս ուսանողներին ավելի խորությամբ ընկալել անգլերենի շարահյուսությունը, զարգացնել վերլուծական մտածողությունը և ճիշտ կառուցել բարդ նախադասություններ։ Գյուղատնտեսական տեքստերի ընտրությունը որպես նյութ պայմանավորված է դրանց մասնագիտական բառապաշարի, տեղեկատվական հագեցվածության և իրական հաղորդակցական արժեքի բարձր մակարդակով, ինչը թույլ է տալիս համատեղել լեզվական ուսուցումը մասնագիտական գիտելիքների հետ։ Այս մոտեցման կիրառումը նպաստում է ինչպես լեզվական հմտությունների զարգացմանը, այնպես էլ մասնագիտական ընթերցանության և տեքստերի ըմբռնման կարողությունների ձևավորմանը, հատկապես ագրարային ոլորտի ուսանողների համար։