Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionCulture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Հրատարակությունը Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված ներկայացնել ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական հրապարակումները։ Տեղեկատուն ընդգրկում է հայկական մշակույթի պատմությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացմանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը և գեղարվեստական ստեղծագործության հիմնախնդիրներին առնչվող գրականություն։ Ներկայացվում են կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, ուսումնամեթոդական նյութեր և այլ հրապարակումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական տեղեկությունների համակարգմանը, նյութերի թեմատիկ դասակարգմանը և անհրաժեշտ գրականության որոնման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հրատարակությունն արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի մշակութային կյանքի, արվեստագիտական ուսումնասիրությունների և հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Կարևորվում են մատենագիտական տեղեկատվության դերը գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, մշակութային գործընթացների ուսումնասիրության և մասնագիտական գրականության տարածման գործում։ Տեղեկատուն հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակումների ընթացքին, բացահայտելու հետազոտական հետաքրքրությունների շրջանակը և ուսումնասիրելու հայկական մշակութային ժառանգության գիտական արժևորման առանձնահատկությունները։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ տեղեկատվական աղբյուր գրադարանային սպասարկման, մատենագիտական հետազոտությունների, կրթական և գիտական գործունեության համար։ Հրատարակությունը նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հայկական մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար:
Updated: 2026-11-02
Literature
Սովետահայ գրական գեղարվեստական ժողովածուներ: Մատենագիտություն
Գրականագիտական և մատենագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խորհրդահայ գրականության գեղարվեստական ժողովածուների մատենագիտական հաշվառմանը, համակարգմանը և ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում խորհրդային ժամանակաշրջանում Հայաստանում հրատարակված գրական-գեղարվեստական ժողովածուները՝ որպես հայ գրական կյանքի, հրատարակչական գործունեության և մշակութային զարգացման պատմությունն արտացոլող կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տարիներին լույս տեսած արձակ, չափածո, դրամատիկական և բազմաժանր ժողովածուների մատենագիտական նկարագրությանը, դրանց հրատարակության ժամանակագրությանը և թեմատիկ առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են առանձին հեղինակների ստեղծագործություններն ընդգրկող, ինչպես նաև տարբեր գրողների գործերը միավորող ժողովածուների դասակարգման և ներկայացման սկզբունքները։ Աշխատանքի շրջանակներում կարևորվում են հրատարակությունների վերնագրերի, կազմողների, խմբագիրների, հրատարակչությունների, հրատարակման տարեթվերի և այլ մատենագիտական տվյալների ճշգրիտ արձանագրման ու համակարգման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում գրական ժողովածուների նշանակությանը խորհրդահայ գրականության ժանրային բազմազանության, թեմատիկ ուղղությունների, գրական սերունդների և հրատարակչական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Մատենագիտական նյութերի համակարգումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողներին կողմնորոշվելու խորհրդային շրջանի հայ գեղարվեստական գրականության հրատարակությունների շրջանակում, բացահայտելու համապատասխան աղբյուրները և իրականացնելու համեմատական ու պատմագրական հետազոտություններ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, մատենագետների, գրադարանավարների, գրականության պատմաբանների, հրատարակչական գործի մասնագետների և հայ գրական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-08
Literature
Եդեսիա քաղաքի ողբը
Ստեղծագործությունը ներկայացնում է Եդեսիայի պատմական ճակատագրի շուրջ ձևավորված ողբերգական գրական պատում, որի միջոցով արտահայտվում են քաղաքի կորստի, ավերման, մարդկային տառապանքի և անցյալի հիշողության պահպանման թեմաները։ Եդեսիան պատմականորեն կարևոր քաղաք էր Մերձավոր Արևելքի մշակութային և հոգևոր կյանքում, ուստի նրա ճակատագրի մասին ողբը ձեռք է բերում ոչ միայն տեղային, այլև ավելի լայն պատմամշակութային նշանակություն։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած է պատմական դժբախտության նկատմամբ խոր հուզական արձագանքը՝ քաղաքային կյանքի խաթարման, բնակիչների կրած զրկանքների, հարազատ միջավայրի կորստի և երբեմնի բարեկեցության հիշատակի վերապրումը։ Ողբերգական ժանրին բնորոշ արտահայտչամիջոցների, հուզական դիմումների, ցավի ու վշտի պատկերավոր նկարագրությունների միջոցով պատմական իրադարձությունը ներկայացվում է որպես մարդկային և հասարակական մեծ կորուստ։ Այսպիսի երկերում անցյալի հիշատակումը միաժամանակ դառնում է բարոյական խորհրդածության առիթ՝ անդրադառնալով փառքի ու անկման, մարդկային կյանքի անցողիկության, պատմական փոփոխությունների և մշակութային ժառանգության պահպանման հարցերին։ Ստեղծագործությունը կարևոր է նաև հայ գրականության մեջ պատմական ողբի ավանդույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես է գրական խոսքը պատմական հիշողությունը վերածում հուզական ու գեղարվեստական վկայության։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Եդեսիայի կերպարը հայ պատմամշակութային պատկերացումներում, քաղաքի հիշատակի նշանակությունը և պատմական կորուստների արտացոլումը գրականության մեջ։ Երկը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության, պատմական քնարերգության, Մերձավոր Արևելքի պատմության և հայ մշակութային հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-11-10
Technology
Լուսաթափանց ֆրենելային կայուն խտարարներով արևային ֆոտոէլեկտրական կայանների մշակումը
Աշխատությունը նվիրված է արևային էներգիայի արդյունավետ օգտագործման նպատակով լուսաթափանց ֆրենելային կայուն խտարարներով ֆոտոէլեկտրական կայանների նախագծման, մշակման և տեխնիկական կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են արևային ճառագայթման կենտրոնացման օպտիկական սկզբունքները, ֆրենելային ոսպնյակների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց կիրառման հնարավորությունները ֆոտոէլեկտրական համակարգերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևային ճառագայթման խտացման միջոցով ֆոտոէլեկտրական փոխակերպիչների արտադրողականության բարձրացմանը, էներգետիկ կորուստների նվազեցմանը և կայանների շահագործման արդյունավետության ապահովմանը։ Քննարկվում են խտարարների երկրաչափական ու օպտիկական պարամետրերի ընտրության, լուսային հոսքի հավասարաչափ բաշխման, ջերմային ռեժիմների կարգավորման և համակարգերի կառուցվածքային օպտիմալացման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արևային կայանների նախագծման տեխնոլոգիական լուծումներին, դրանց հուսալիության, տնտեսական նպատակահարմարության և տարբեր կլիմայական պայմաններում կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել վերականգնվող էներգետիկայի, ֆոտոէլեկտրական տեխնոլոգիաների, օպտիկական համակարգերի նախագծման և էներգաարդյունավետության ոլորտներում աշխատող գիտնականների, ճարտարագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-11
Economics
Աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով արտաքին և ներքին աշխատանքային միգրացիայի սոցիալ-տնտեսական ազդեցությունները և դրանց կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել աշխատուժի արտահոսքի և ներհոսքի պատճառները, գնահատել դրանց ազդեցությունը ազգային աշխատաշուկայի, զբաղվածության մակարդակի և տնտեսական զարգացման վրա, ինչպես նաև առաջարկել պետական քաղաքականության կատարելագործման հնարավոր ուղիներ։ Ուսումնասիրվում են միգրացիոն գործընթացների կարգավորման հիմնական գործիքները՝ օրենսդրական դաշտը, վիզային և աշխատանքային թույլտվությունների համակարգերը, սոցիալական ապահովության մեխանիզմները և միջազգային համագործակցության ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև աշխատուժի արտագաղթի պատճառներին՝ տնտեսական հնարավորությունների սահմանափակում, աշխատավարձերի անհամաչափություն, տարածաշրջանային անհավասար զարգացում, ինչպես նաև վերադարձի միգրացիայի խոչընդոտներ։ Աշխատությունը դիտարկում է պետական քաղաքականության դերը միգրացիոն հոսքերի կարգավորման, հայրենադարձության խթանման և աշխատաշուկայի կայունացման գործընթացներում։ Միաժամանակ վերլուծվում են միջազգային փորձերը և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում՝ արդյունավետ միգրացիոն կառավարման համակարգ ձևավորելու նպատակով։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական քաղաքականության և սոցիալական կառավարման ոլորտներում՝ նպաստելով աշխատուժի միգրացիայի ավելի արդյունավետ և հավասարակշռված պետական կարգավորման մեխանիզմների մշակմանը։
Updated: 2026-09-22
History
Islam, Turkey, and Armenia, and how they happened, by Sadi Shahid Bey
Այս պատմաքաղաքական աշխատությունը նվիրված է իսլամի, Թուրքիայի և Հայաստանի միջև ձևավորված պատմական հարաբերությունների, քաղաքական զարգացումների և դրանց հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Գրքում հեղինակը անդրադառնում է Օսմանյան կայսրության շրջանում ձևավորված հասարակական, կրոնական և ազգային հարաբերություններին՝ ներկայացնելով տարբեր իրադարձությունների իր մեկնաբանությունը և դրանց պատճառահետևանքային կապերը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են թուրքական պետական քաղաքականության, իսլամական գործոնի, հայ համայնքների դրության և տարածաշրջանային հակասությունների հետ կապված հարցեր։ Հեղինակը փորձում է բացատրել պատմական գործընթացների ձևավորման հանգամանքները, անդրադառնալով քաղաքական որոշումների, հասարակական շարժումների և միջազգային հարաբերությունների ազդեցությանը։ Գիրքը կարևոր է որպես ժամանակաշրջանի վերաբերյալ պատմական տեսակետ արտահայտող աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր մոտեցումներ հայ-թուրքական հարաբերությունների և Մերձավոր Արևելքի պատմական զարգացումների վերաբերյալ։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արևելագետներին, հայագետներին, քաղաքական պատմության հետազոտողներին, ուսանողներին և Օսմանյան կայսրության ու տարածաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-17