Գործադիր իշխանությունը քաղաքական համակարգում. Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի համեմատական վերլուծություն

History

Աշխատությունը նվիրված է պատերազմի ծագման, զարգացման և ավարտի խնդիրներին՝ փորձելով ներկայացնել զինված բախումների առաջացման պատճառներն ու դրանց հետևանքները։ Վերնագիրը հուշում է, որ գրքի առանցքում պատերազմը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ռազմական գործողությունների հաջորդականություն, այլև որպես քաղաքական, հասարակական և մարդկային մեծ ազդեցություն ունեցող պատմական երևույթ։ Նման ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել պետությունների ու ժողովուրդների միջև հակասությունները, քաղաքական շահերի բախումը, դիվանագիտական հարաբերությունների խզումը, ռազմական գործողությունների ծավալումը և խաղաղության հաստատման պայմանները։ Պատերազմի սկզբի ու ավարտի քննությունը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու նաև այն հանգամանքներին, որոնք նպաստում են հակամարտությունների խորացմանը կամ դրանց կարգավորմանը։ Աշխատությունը լույս է տեսել Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, ուստի դրա թեմատիկան հատկապես նշանակալի է ժամանակի միջազգային իրադրության և պատերազմի վերաբերյալ հասարակական պատկերացումների ուսումնասիրման համար։ Այդ պատմական համատեքստում պատերազմը վերածվել էր համաշխարհային նշանակության իրադարձության՝ անդրադառնալով պետությունների քաղաքականությանը, ժողովուրդների առօրյային, տնտեսական կյանքին և ազգային ճակատագրերին։ Գիրքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև հայկական սփյուռքի՝ համաշխարհային իրադարձություններին արձագանքելու, քաղաքական զարգացումները մեկնաբանելու և պատերազմի ավարտի ու խաղաղության հեռանկարների շուրջ ձևավորված մտավոր ու հասարակական քննարկումներն ուսումնասիրելու տեսանկյունից։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է բյուրեղային միջավայրերում ռենտգենյան ճառագայթների դիֆրակցիայի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը այն պայմաններում, երբ բյուրեղի կամ ճառագայթման համակարգի վրա գործում են արտաքին ֆիզիկական ազդակներ։ Հետազոտության կենտրոնում դիֆրակցված փնջերի ինտենսիվության, տարածական բաշխման, ուղղության, սպեկտրային և այլ բնութագրերի փոփոխություններն են՝ պայմանավորված բյուրեղային ցանցի կառուցվածքի և արտաքին ազդեցությունների փոխազդեցությամբ։ Քննվում են ռենտգենյան ճառագայթների դիֆրակցիայի ֆիզիկական հիմքերը և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով բյուրեղի կառուցվածքային վիճակի փոփոխությունները կարող են արտահայտվել գրանցվող դիֆրակցիոն պատկերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական կամ այլ արտաքին ազդեցությունների հետևանքով բյուրեղային ցանցում առաջացող դեֆորմացիաների և կառուցվածքային փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությանը դիֆրակցված ճառագայթների պարամետրերի վրա։ Ուսումնասիրվում է արտաքին ազդակի բնույթի և ուժգնության ու դիֆրակցիոն բնութագրերի միջև կապը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ճառագայթային դաշտի փոփոխությունների հիմնական օրինաչափությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դիֆրակցված փնջերի ինտենսիվության վերաբաշխման, անդրադարձման պայմանների փոփոխության և բյուրեղի կառուցվածքային անհամասեռությունների ազդեցության վերլուծությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ռենտգենյան դիֆրակցիայի կինեմատիկական և դինամիկական տեսությունների մոտեցումները՝ կախված ուսումնասիրվող բյուրեղային համակարգի և փորձարարական պայմանների առանձնահատկություններից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև փորձարարական արդյունքների և տեսական մոդելների համեմատությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիֆրակցիոն պատկերի զգայունությունը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են ոչ միայն բյուրեղների հիմնարար ֆիզիկայի համար, այլև նյութերի կառուցվածքային վիճակի ոչ քայքայիչ ախտորոշման և արտաքին պայմաններում դրանց փոփոխությունների գնահատման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ռենտգենյան օպտիկայի, բյուրեղագիտության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և դիֆրակցիայի տեսության մոտեցումները՝ արտաքին ազդակների պայմաններում բյուրեղային համակարգերի կառուցվածքային ու ֆիզիկական առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է արտակարգ իրավիճակներում մասնագիտական գործունեություն իրականացնող լրագրողների սոցիալական և հոգեբանական պատրաստվածության առանձնահատկությունների, ձևավորման պայմանների և մասնագիտական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն հոգեբանական, հաղորդակցական և մասնագիտական կարողություններն են, որոնք անհրաժեշտ են ճգնաժամային, արագ փոփոխվող և բարձր լարվածությամբ պայմաններում տեղեկատվություն հավաքելու, ստուգելու, մշակելու և հանրությանը ներկայացնելու համար։ Քննվում են սթրեսակայունության, ինքնակարգավորման, ուշադրության կենտրոնացման, արագ կողմնորոշման, պատասխանատու որոշումների ընդունման և արդյունավետ հաղորդակցության նշանակությունը լրագրողական աշխատանքի համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ արտակարգ իրավիճակների լուսաբանումը կարող է ուղեկցվել տեղեկատվական անորոշությամբ, ժամանակի սահմանափակությամբ, հասարակական բարձր հետաքրքրությամբ և մասնագիտական պատասխանատվության մեծացմամբ, ինչն առանձնահատուկ պահանջներ է առաջադրում լրագրողի պատրաստվածությանը։ Ուսումնասիրվում են լրագրողի և տեղեկատվության աղբյուրների, տուժած կամ խոցելի անձանց, փրկարարական ու այլ մասնագիտական ծառայությունների ներկայացուցիչների միջև հաղորդակցության սոցիալ-հոգեբանական կողմերը։ Կարևորվում են մասնագիտական էթիկայի սկզբունքները, անձնական տվյալների և արժանապատվության նկատմամբ հարգանքը, չստուգված տեղեկությունների տարածումից խուսափելը և հանրության շրջանում անհարկի վախ կամ խուճապ չառաջացնելու պատասխանատվությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև երկարատև հոգեբանական լարվածության, մասնագիտական հոգնածության և հուզական ծանրաբեռնվածության ազդեցությունները, ինչպես նաև կազմակերպական աջակցության, մասնագիտական վերապատրաստման և հոգեբանական պատրաստության ծրագրերի նշանակությունը։ Սոցիալական պատրաստվածությունը ներառում է տարբեր խմբերի հետ փոխգործակցելու, հանրային արձագանքները հասկանալու և հաղորդագրությունները իրավիճակին համապատասխան կառուցելու կարողությունները, իսկ հոգեբանական պատրաստվածությունը կապված է սեփական հուզական վիճակի կառավարման և աշխատանքային արդյունավետության պահպանման հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև նախնական ուսուցման և իրավիճակային վարժանքների դերը, որոնք կարող են օգնել լրագրողին ծանոթանալ ճգնաժամային հաղորդակցության առանձնահատկություններին և ձևավորել մասնագիտական վարքի կայուն հմտություններ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լրագրագիտության, սոցիալական հոգեբանության, ճգնաժամային հաղորդակցության և մասնագիտական պատրաստության մոտեցումները՝ ներկայացնելով լրագրողի սոցիալ-հոգեբանական պատրաստվածությունը որպես արտակարգ իրավիճակներում պատասխանատու և արդյունավետ մասնագիտական գործունեության կարևոր բաղադրիչ։

Medicine

Գիրքը նվիրված է շիզոֆրենիայով տառապող այն հիվանդների կլինիկական և սոցիալական բնութագրերի ուսումնասիրությանը, որոնք կատարել են հասարակության համար վտանգավոր գործողություններ իրենց հարազատների նկատմամբ։ Աշխատանքում ներկայացվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումների, հոգեկան վիճակի, սոցիալական միջավայրի և վարքային առանձնահատկությունների համակողմանի վերլուծությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել նման դեպքերի առաջացմանը նպաստող գործոնները։ Ուսումնասիրվում են հիվանդների սոցիալ-ժողովրդագրական բնութագրերը, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները, ընտանեկան հարաբերությունների ազդեցությունը, ռիսկի գործոնները և դատահոգեբուժական գնահատման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման, բուժման արդյունավետության բարձրացման և հոգեբուժական ու սոցիալական ծառայությունների համագործակցության կարևորությանը՝ հասարակության անվտանգության և հիվանդների վերասոցիալականացման տեսանկյունից։ Գիրքը նախատեսված է հոգեբույժների, դատահոգեբուժական փորձագետների, հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, հետազոտողների, դասախոսների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հոգեկան առողջության, դատահոգեբուժության և հասարակության համար վտանգավոր վարքի կլինիկական ու սոցիալական ասպեկտների ուսումնասիրությամբ։

Other Subjects

Հրատարակությունը ներկայացնում է տարեգրքի կամ տեղեկատու բնույթի նյութերի ժողովածու՝ կապված 1891 թվականի հետ։ «Դիտակ» անվանումը ենթադրում է դիտարկման, տեղեկացման և ժամանակի իրադարձությունների ներկայացման նպատակ, ինչի շնորհիվ գիրքը կարելի է դիտարկել որպես ժամանակաշրջանի հասարակական ու մշակութային կյանքի վերաբերյալ տեղեկություններ պահպանող հրատարակություն։ Նման գրքերը կարող էին ներառել տարեթվին առնչվող տարբեր տեղեկություններ, հանրային կյանքի իրադարձությունների ամփոփումներ, մշակութային նորություններ և ընթերցողին կողմնորոշելու համար նախատեսված նյութեր։ Այնուամենայնիվ, առանց բովանդակության մանրամասն տվյալների հնարավոր չէ հաստատել, թե կոնկրետ ինչ բաժիններ կամ տեղեկություններ են ընդգրկված այս հատորում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում տասնիններորդ դարի վերջի հայ տպագիր մշակույթի, Կոստանդնուպոլսի հայալեզու հրատարակչական միջավայրի և տեղեկատու գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև պատմաբաններին և հետազոտողներին, որոնք ուսումնասիրում են ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքը, մամուլի ու գրքի փոխհարաբերությունը և տարեգրքային հրատարակությունների դերը տեղեկությունների տարածման գործում։ Նման նյութերի մատենագիտական գրանցումը նպաստում է հայ գրավոր ժառանգության պահպանմանն ու հետագա հետազոտություններին։

History

Աշխատությունը պատմագիտական և ուսումնական բնույթի երկասիրություն է, որը ներկայացնում է Ռուսաստանի պատմության հիմնական ժամանակաշրջանները, պետական կազմավորման ընթացքը, քաղաքական զարգացումները և հասարակական կյանքի կարևորագույն փոփոխությունները։ Հեղինակ Հ. Կայդանովի պատմագիտական մոտեցման հիմքում ընկած է պատմական իրադարձությունների հաջորդական և համակարգված ներկայացումը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին տրամադրել համառոտ, բայց ամբողջական պատկերացում ռուս ժողովրդի պատմական անցյալի և ռուսական պետականության զարգացման մասին։ Բովանդակային առումով աշխատության առանցքը Ռուսաստանի պատմության տարբեր փուլերի ուսումնասիրությունն է՝ վաղ պետական կազմավորումներից և իշխանությունների ձևավորումից մինչև կենտրոնացված պետության կայացումը, տարածքային ընդարձակումը և կայսերական կառավարման համակարգի զարգացումը։ Պատմական շարադրանքը հնարավորություն է տալիս հետևելու ռուսական պետականության ձևավորման գործընթացին, իշխանական հարաբերությունների փոփոխություններին, կենտրոնական իշխանության ամրապնդմանը, արտաքին քաղաքական կապերին և ռազմական իրադարձությունների ազդեցությանը երկրի պատմական ճակատագրի վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ռուսական հողերի քաղաքական միավորման, Մոսկվայի իշխանության վերելքի, պետական կառավարման կենտրոնացման և Ռուսաստանի՝ տարածաշրջանային ու միջազգային քաղաքական կյանքում ազդեցիկ ուժ դառնալու պատմական ընթացքի ներկայացումը։ Աշխատության ճանաչողական շրջանակը ներառում է նաև պետական կառավարման ձևերի, հասարակական հարաբերությունների, օրենսդրական փոփոխությունների, մշակութային զարգացման և պատմական նշանավոր իրադարձությունների դիտարկումը։ Ռուսաստանի պատմությունը ներկայացվում է որպես շարունակական զարգացում, որի ընթացքում ներքին քաղաքական գործընթացները սերտորեն փոխկապակցված են արտաքին հարաբերությունների, պատերազմների, դիվանագիտական կապերի և տարածքային փոփոխությունների հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու պետականության ձևավորման և ամրապնդման պատմական պայմանները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում երկրի քաղաքական ու հասարակական կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Հեղինակի պատմագիտական շարադրանքին բնորոշ է ժամանակագրական հաջորդականությունը, պատմական փաստերի համադրումը և կարևոր իրադարձությունների առանձնացումը։ Գործի ուսումնական նշանակությունը պայմանավորված է նյութի համառոտ ուրվագծային ներկայացմամբ, որը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ընդհանուր պատկերացում կազմելու Ռուսաստանի պատմության հիմնական հանգրվանների մասին՝ առանց առանձին պատմական դրվագների չափազանց մանրամասն քննարկման։ Նման կառուցվածքը նպաստում է պատմական գիտելիքի աստիճանական յուրացմանը և տարբեր ժամանակաշրջանների միջև պատճառահետևանքային կապերի ընկալմանը։ Պատմամշակութային տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր է նաև XIX դարի հայ կրթական միջավայրում ռուսական պատմության ուսումնասիրության և պատմագիտական գիտելիքի տարածման տեսանկյունից։ Այդ ժամանակաշրջանում Ռուսաստանի պատմության վերաբերյալ հայերեն ուսումնական գրականության առկայությունը նպաստում էր կրթական կապերի ամրապնդմանը, պատմական աշխարհայացքի ընդլայնմանը և ռուսական հասարակական ու պետական զարգացման վերաբերյալ գիտելիքի տարածմանը։ Լազարյան ճեմարանի հրատարակչական գործունեության շրջանակում նման աշխատությունների հրատարակությունը վկայում է հայ կրթական հաստատությունների՝ համաշխարհային և տարածաշրջանային պատմության ուսումնասիրությունը կարևորելու, գիտելիքը հայերենով հասանելի դարձնելու և ուսումնական գրականության շրջանակն ընդլայնելու ձգտման մասին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում Ռուսաստանի պատմությամբ, ռուսական պետականության ձևավորմամբ, պատմական աշխարհագրությամբ և հայ-ռուսական կրթամշակութային կապերով զբաղվող ուսումնասիրողների համար։ Այն արժեքավոր է նաև հայերեն պատմագիտական և դասագրքային գրականության զարգացման ընթացքի հետազոտության տեսանկյունից։ Ընթերցողական առումով աշխատությունը կարող է ծառայել որպես Ռուսաստանի պատմության ընդհանուր ներածական ձեռնարկ՝ օգնելով ճանաչելու ռուսական պետականության պատմական փուլերը, քաղաքական զարգացման հիմնական ուղղությունները և երկրի պատմական դերի փոփոխությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում։