Хачатур Абовян

Экономика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է առևտրային կազմակերպություններում հարկային բեռի կարգավորման արդի հիմնախնդիրների վերլուծությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ ընդգծելով հարկային քաղաքականության ազդեցությունը բիզնես միջավայրի, ներդրումային ակտիվության և տնտեսական աճի վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում է հարկային բեռի կառուցվածքը որպես համալիր ցուցանիշ, որը ներառում է շահութահարկը, ավելացված արժեքի հարկը, սոցիալական վճարները և այլ պարտադիր վճարներ՝ գնահատելով դրանց համակցված ազդեցությունը ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային օրենսդրության փոփոխությունների դինամիկային և դրանց ազդեցությանը փոքր և միջին բիզնեսի գործունեության վրա՝ ներառյալ հարկային վարչարարության բարդությունները և հաշվետվությունների ներկայացման գործընթացները։ Քննարկվում են նաև հարկային բեռի օպտիմալացման հնարավորությունները՝ միջազգային փորձի համեմատական վերլուծության հիման վրա, ինչպես նաև ստվերային տնտեսության նվազեցման և հարկային դաշտի թափանցիկության բարձրացման միջոցառումները։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ արդյունավետ հարկային կարգավորումը պետք է ապահովի բյուջետային կայունություն՝ միաժամանակ չխոչընդոտելով տնտեսական ակտիվությանը և ձեռնարկատիրական նախաձեռնություններին։

Технология

Այս աշխատանքը նվիրված է ներքին այրման շարժիչի հիման վրա շենքերի ջերմացրտաէներգամատակարարման համակցված համակարգերի հաշվարկի, նախագծման և օպտիմալացման մեթոդների մշակմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում բազմաֆունկցիոնալ էներգետիկ համակարգի գաղափարն է, որի շրջանակում մեկ առաջնային էներգիայի աղբյուրի միջոցով հնարավոր է միաժամանակ ապահովել շենքի էլեկտրական, ջերմային և սառեցման պահանջները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ներքին այրման շարժիչի աշխատանքի արդյունքում ստացվող էլեկտրական էներգիայի և թափոնային ջերմության արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները՝ համակարգի ընդհանուր էներգետիկ արդյունավետությունը բարձրացնելու և վառելիքի ծախսը նվազեցնելու նպատակով։ Մշակվում են համակարգի հաշվարկային մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել սարքավորումների օպտիմալ հզորությունները, աշխատանքային ռեժիմները, ջերմային և էլեկտրական բեռների համապատասխանությունը, ինչպես նաև էներգիայի արտադրության և սպառման հարաբերակցությունը տարբեր շահագործման պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շենքի ջեռուցման, սառեցման և էլեկտրամատակարարման բեռների փոփոխականությանը, քանի որ դրանց ժամանակային անհամապատասխանությունը էական ազդեցություն ունի համակցված համակարգի արդյունավետության վրա։ Օպտիմալացման մեթոդը հնարավորություն է տալիս համակարգի տեխնիկական և էներգետիկ ցուցանիշները գնահատել ամբողջական մոտեցմամբ՝ հաշվի առնելով վառելիքի սպառումը, օգտակար էներգիայի արտադրությունը, սարքավորումների բեռնվածությունը և շահագործման արդյունավետությունը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է նաև տարբեր աշխատանքային պայմանների մոդելավորումը, որը թույլ է տալիս բացահայտել համակարգի առավել արդյունավետ կառուցվածքն ու կառավարման ռեժիմները։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել շենքերի էներգամատակարարման ծախսերի նվազեցմանը, վառելիքի ավելի ռացիոնալ օգտագործմանը և առաջնային էներգիայի կորուստների կրճատմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել բնակելի, հասարակական և առևտրային շենքերի էներգետիկ համակարգերի նախագծման և արդիականացման, ինչպես նաև տեղային կամ ինքնավար ջերմացրտաէներգամատակարարման համակարգերի տեխնիկատնտեսական գնահատման ընթացքում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ջերմաէներգետիկայի, էներգետիկ համակարգերի, շենքերի էներգաարդյունավետության, ներքին այրման շարժիչների և համակցված էներգարտադրության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է կոդային բաժանմամբ բազմակայան հասանելիություն ապահովող կապի համակարգերում ազդանշանների մոդուլյացիայի և դետեկտման տեսական ու տեխնիկական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն մեթոդներն են, որոնց միջոցով միևնույն հաճախականային տիրույթում միաժամանակ գործող բազմաթիվ բաժանորդների ազդանշանները տարբերակվում են հատուկ կոդային հաջորդականությունների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում հաղորդվող տեղեկատվության մոդուլյացիայի սկզբունքները, ազդանշանների կառուցվածքը, կոդային բաժանման առանձնահատկությունները և ընդունիչ կողմում օգտակար ազդանշանի հայտնաբերման ու վերականգնման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բազմակի հասանելիության ինտերֆերենցիային, որը պայմանավորված է տարբեր օգտվողների ազդանշանների միաժամանակյա հաղորդմամբ և կարող է էական ազդեցություն ունենալ կապի հուսալիության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև աղմուկի, կապուղու փոփոխական բնութագրերի, ազդանշանների մակարդակների տարբերության և համաժամացման անճշտությունների ազդեցությունները ընդունման որակի վրա։ Մոդուլյացիայի տարբեր մոտեցումների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց արդյունավետությունը սպեկտրային ռեսուրսների օգտագործման, հաղորդման հուսալիության և ընդունիչ համակարգի բարդության տեսանկյունից։ Դետեկտման խնդիրների ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ինչպես առանձին օգտվողի ազդանշանի հայտնաբերման, այնպես էլ մի քանի օգտվողների ազդանշանների համատեղ մշակման սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել փոխադարձ խանգարումների ազդեցությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի համակարգի հավանականային և մաթեմատիկական մոդելավորումը, որի միջոցով հնարավոր է վերլուծել սխալների առաջացման օրինաչափությունները և կապի որակի կախվածությունը տարբեր պարամետրերից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև կոդային հաջորդականությունների հատկություններին, թողունակության սահմանափակումներին և համակարգի օգտվողների թվի աճի ազդեցությանը հաղորդման արդյունավետության վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կապի տեսության, թվային ազդանշանների մշակման և տեղեկատվության հաղորդման համակարգերի մոտեցումները՝ նպաստելով կոդային բաժանմամբ բազմակի հասանելիության համակարգերում ազդանշանների ձևավորման ու ընդունման գործընթացների ավելի արդյունավետ կազմակերպման տեսական հիմքերի զարգացմանը։

Туризм

Տեղեկատու հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության տարածքում գործող առողջարաններին, հանգստյան տներին և առողջարարական ու վերականգնողական հանգստի կազմակերպման հնարավորություններին։ Այն ներկայացնում է Հայաստանի բնական և կլիմայական պայմանների առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով լեռնային մաքուր օդի, հանքային ջրերի, բուժիչ ցեխերի, անտառային գոտիների և բնական այլ գործոնների նշանակությունը առողջության պահպանման, հիվանդությունների կանխարգելման և վերականգնողական բուժման գործընթացներում։ Հրատարակությունը նախատեսված է որպես գործնական տեղեկատվության աղբյուր այն անձանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի առողջարանային հնարավորություններով, հանգստի կազմակերպմամբ և բուժական զբոսաշրջությամբ։ Նման տեղեկատուներում սովորաբար ներկայացվում են առողջարանների և հանգստյան հաստատությունների աշխարհագրական տեղակայումը, բնական միջավայրի առանձնահատկությունները, բուժական մասնագիտացումը, կենցաղային պայմանները, մատուցվող ծառայությունները և այցելությունների կազմակերպման վերաբերյալ անհրաժեշտ տեղեկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի Հայաստանի հայտնի առողջարանային բնակավայրերը, այդ թվում՝ Ջերմուկը, Արզնին, Դիլիջանը, Հանքավանը և այլ վայրեր, որոնք խորհրդային շրջանում կարևոր դեր են ունեցել բնակչության առողջարարական հանգստի և առողջարանային բուժման համակարգում։ Հրատարակության թեմատիկան առնչվում է նաև խորհրդային առողջապահական քաղաքականությանը, աշխատավորների հանգստի կազմակերպման պետական համակարգին և սոցիալական ապահովության շրջանակներում առողջարանային ծառայությունների զարգացմանը։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես էին օգտագործվում Հայաստանի բնական բուժիչ պաշարները, ինչ նշանակություն ունեին առողջարանային հաստատությունները հանրապետության տնտեսական և հասարակական կյանքում, և ինչպես էր կազմակերպվում հանգստի ու բուժման ենթակառուցվածքների գործունեությունը։ Տեղեկատուն պատմական և ճանաչողական արժեք ունի նաև ժամանակակից ընթերցողի համար, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի առողջարանային մշակույթի, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների և հանգստի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի զբոսաշրջության պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողների, աշխարհագրագետների, առողջարանային գործի մասնագետների, պատմաբանների, ինչպես նաև հանրապետության բնական բուժիչ ռեսուրսներով և խորհրդային շրջանի սոցիալ-մշակութային կյանքով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես Հայաստանի առողջարանային և հանգստի հաստատությունների պատմական զարգացման ուսումնասիրության օժանդակ աղբյուր, որը նպաստում է երկրի առողջարարական զբոսաշրջության ավանդույթների և բնական ռեսուրսների օգտագործման պատմության առավել ամբողջական ընկալմանը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքի մեջ առկա բացերի ուսումնասիրությանը՝ համադրելով տեսական մոտեցումները և իրավակիրառ պրակտիկայի խնդիրները։ Այն անդրադառնում է այն իրավիճակներին, երբ գործող իրավական նորմերը չեն կարգավորում հասարակական հարաբերությունների կոնկրետ դրսևորումները, ամբողջական չեն կամ չեն ապահովում առաջացած իրավական խնդրի արդյունավետ լուծումը։ Աշխատության շրջանակում բացահայտվում են իրավունքի բացերի հասկացությունը, դրանց առաջացման պատճառները, տեսակները, առանձնահատկությունները և իրավական համակարգում դրանց դրսևորման ձևերը։ Քննարկվում է նաև իրավական կարգավորման բացի և հարակից երևույթների տարբերակման խնդիրը՝ ընդգծելով այն հանգամանքը, որ յուրաքանչյուր չկարգավորված իրավիճակ ինքնաբերաբար չի կարող դիտարկվել որպես իրավական բաց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բացերի հայտնաբերման և հաղթահարման մեխանիզմներին, այդ թվում՝ իրավական անալոգիայի, օրենքի անալոգիայի, իրավունքի անալոգիայի, իրավական մեկնաբանության և օրենսդրական կատարելագործման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է ինչպես իրավաստեղծ գործունեության, այնպես էլ դատարանների և իրավակիրառ այլ մարմինների դերը՝ իրավական անորոշությունները նվազեցնելու և առկա կարգավորման թերությունները գործնականում հաղթահարելու հարցում։ Աշխատության մեջ ներկայացվող տեսական դրույթները կապվում են իրավակիրառ պրակտիկայի հետ՝ հնարավորություն տալով գնահատել, թե իրավունքի բացերն ինչպիսի խնդիրներ կարող են առաջացնել անձանց իրավունքների պաշտպանության, իրավական որոշակիության, արդարադատության արդյունավետության և իրավական հարաբերությունների կանխատեսելիության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ամբողջական պատկերացում ձևավորել իրավունքի բացերի էության և դրանց հաղթահարման ուղիների վերաբերյալ՝ միաժամանակ ընդգծելով օրենսդրության շարունակական կատարելագործման, իրավական նորմերի հստակեցման և իրավակիրառ պրակտիկայի միասնականության անհրաժեշտությունը։

Экономика

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում բանկային վերահսկողության համակարգի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում են ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովման, բանկային ռիսկերի կանխարգելման և կարգավորող մարմինների վերահսկողական գործիքների կատարելագործման հարցերը։ Հետազոտության կենտրոնում է բանկային վերահսկողության ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը՝ հիմնականում Կենտրոնական բանկի դերակատարությունը, ինչպես նաև միջազգային ստանդարտների՝ Բազելի համաձայնագրերի պահանջների ներդրման և կիրառման մակարդակը հայկական բանկային համակարգում։ Առանձնացվում են մի շարք հիմնախնդիրներ՝ վերահսկողական մեխանիզմների կանխարգելիչ բնույթի սահմանափակումները, բանկերի ռիսկային վարքագծի վաղ հայտնաբերման դժվարությունները, կորպորատիվ կառավարման թերությունները, ինչպես նաև ոչ բանկային ֆինանսական հոսքերի վերահսկման բարդությունները։ Միաժամանակ դիտարկվում են նաև ֆինանսական տեխնոլոգիաների արագ զարգացումը, թվային բանկային ծառայությունների ընդլայնումը և դրանց հետ կապված նոր ռիսկերը, որոնք պահանջում են վերահսկողության նոր մոտեցումներ և գործիքներ։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև տվյալների վերլուծության, սթրես-թեստավորման, ռիսկերի մոնիթորինգի համակարգերի կատարելագործման և միջազգային համագործակցության կարևորությունը, ինչը կարող է բարձրացնել բանկային համակարգի կայունությունը և նվազեցնել ֆինանսական ճգնաժամերի հավանականությունը։