Հակաճգնաժամային կառավարումը ՀՀ առևտրային բանկերում

Медицина

Այս թեման վերաբերում է կենսաթաղանթների լիպիդային փոխանակության կարգավորման ուսումնասիրությանը նատրիումի թիոսուլֆատի և Էսենցիալե դեղամիջոցի ազդեցության պայմաններում՝ սուր լեյկոզի համալիր բուժման փորձարարական և կլինիկական գնահատման համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակը պարզելն է, թե ինչպես են նշված նյութերը ազդում բջջային մեմբրանների լիպիդային կազմի, ֆոսֆոլիպիդների փոխանակության, խոլեստերինի մակարդակի և մեմբրանի կառուցվածքային կայունության վրա, որոնք կարևոր դեր ունեն բջջի կենսագործունեության, ազդանշանային գործընթացների և դեղամիջոցների նկատմամբ զգայունության ձևավորման մեջ։ Նատրիումի թիոսուլֆատը դիտարկվում է որպես դետոքսիկացնող և հակաօքսիդանտ ազդեցություն ունեցող միացություն, որը կարող է նվազեցնել օքսիդատիվ սթրեսը և պաշտպանել բջջային կառուցվածքները վնասակար մետաբոլիտների ազդեցությունից, մինչդեռ Էսենցիալեն, լինելով ֆոսֆոլիպիդների աղբյուր, նպաստում է լյարդային և բջջային մեմբրանների վերականգնմանը և դրանց ֆունկցիոնալ կայունացմանը։ Սուր լեյկոզի պայմաններում, որտեղ դիտվում են բջջային նյութափոխանակության խորը խանգարումներ և մեմբրանային կառուցվածքների դիսֆունկցիա, այս դեղամիջոցների համակցված ազդեցության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել դրանց ներդրումը հոմեոստազի վերականգնման, բջջային պրոլիֆերացիայի վերահսկման և թերապևտիկ արդյունավետության բարձրացման գործընթացներում։ Այսպիսով, աշխատանքը կարևոր է ինչպես ուռուցքաբանական հիվանդությունների համալիր բուժման մեխանիզմների հասկացման, այնպես էլ մեմբրանային կենսաքիմիայի դերի բացահայտման տեսանկյունից ժամանակակից բժշկության մեջ։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր ստրուկտուրային հողերում երեք ծառատեսակների՝ Robinia pseudoacacia L., Cupressus arizonica Greene և Fraxinus rotundifolia Mill., կողմից կապարի և կադմիումի կլանման արագության համեմատական գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել ծանր մետաղների կուտակման և կլանման գործընթացները տարբեր հողային պայմաններում և պարզել, թե ինչպես են հողի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ծառատեսակի կենսաբանական հատկությունները ազդում այդ գործընթացների արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է բույսերի և հողի միջև փոխազդեցությունը, ինչպես նաև կապարի ու կադմիումի՝ հողից բույսերի օրգանիզմ անցնելու, կուտակվելու և տարբեր հյուսվածքներում բաշխվելու առանձնահատկությունները։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ուսումնասիրվող ծառատեսակների միջև ծանր մետաղների կլանման արագության և կուտակման ներուժի տարբերությունները, ինչպես նաև գնահատելու դրանց հնարավոր կիրառելիությունը աղտոտված հողերի կենսաբանական վերականգնման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի կառուցվածքին՝ որպես ծանր մետաղների շարժունակության, հասանելիության և բույսերի կողմից յուրացման վրա ազդող կարևոր գործոնի։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել տարբեր ծառատեսակների ֆիտոռեմեդիացիոն ներուժի գնահատմանը և շրջակա միջավայրում ծանր մետաղներով աղտոտված տարածքների վերականգնման ավելի արդյունավետ մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարևոր է նաև քաղաքային և արդյունաբերական տարածքների կանաչապատման, հողերի էկոլոգիական վիճակի գնահատման և բույսերի միջոցով աղտոտիչների կուտակման մեխանիզմների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել էկոլոգների, բուսաբանների, հողագետների, շրջակա միջավայրի պահպանության մասնագետների, գյուղատնտեսական և կենսաբանական գիտությունների հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրարային ոլորտի արտաքին տնտեսական կապերի զարգացմանը, միջազգային տնտեսական համակարգին ինտեգրվելու հնարավորություններին և այդ գործընթացում առաջացող հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գյուղատնտեսության և ագրոպարենային համակարգի մրցունակության բարձրացման, արտաքին շուկաներ մուտք գործելու, արտահանման հնարավորություններն ընդլայնելու և միջազգային տնտեսական համագործակցության արդյունավետ մեխանիզմներ ձևավորելու հարցերն են։ Քննության են առնվում երկրի գյուղատնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, արտադրության արդյունավետության վրա ազդող գործոնները, գյուղացիական տնտեսությունների և ագրոբիզնեսի կազմակերպությունների տնտեսական հնարավորությունները, ինչպես նաև միջազգային մրցակցության պայմաններում դրանց զարգացման սահմանափակումները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գյուղատնտեսական և պարենային արտադրանքի արտաքին առևտրին, արտահանման ու ներմուծման կառուցվածքին, ապրանքների մրցունակությանը, որակի չափանիշներին և միջազգային շուկաների պահանջներին համապատասխանելու անհրաժեշտությանը։ Վերլուծվում են միջազգային ինտեգրման վրա ազդող տնտեսական, կազմակերպական, իրավական և ենթակառուցվածքային գործոնները, այդ թվում՝ տրանսպորտային և լոգիստիկ հնարավորությունները, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, արտադրության տեխնոլոգիական մակարդակը, գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման կարողությունները և շուկայավարման համակարգերի զարգացվածությունը։ Կարևորվում է նաև միջազգային չափորոշիչների, սննդամթերքի անվտանգության պահանջների և արտադրանքի որակի վերահսկման մեխանիզմների ներդրման նշանակությունը, քանի որ դրանց համապատասխանությունը կարևոր նախապայման է արտաքին շուկաներում կայուն դիրքեր զբաղեցնելու համար։ Ուսումնասիրվում են տարածաշրջանային և միջազգային տնտեսական համագործակցության տարբեր ձևերը, առևտրային հարաբերությունների ընդլայնման հնարավորությունները և միջազգային կազմակերպությունների ու ինտեգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը Հայաստանի ագրարային քաղաքականության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում պետական աջակցության, ներդրումային քաղաքականության, գյուղատնտեսական վարկավորման, ապահովագրության, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման և արտադրողների համագործակցության զարգացման նշանակությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների միջազգային տնտեսական գործընթացներում ներգրավման դժվարություններին և դրանց մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել Հայաստանի և այլ երկրների փորձը, գյուղատնտեսության զարգացման ցուցանիշները և արտաքին առևտրի միտումները՝ բացահայտելու միջազգային ինտեգրման առավել արդյունավետ ուղղությունները։ Ագրարային ոլորտի միջազգային համագործակցության խորացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտահանման ավելացման միջոց, այլև որպես արտադրության արդիականացման, ներդրումների ներգրավման, նոր տեխնոլոգիաների տարածման, արտադրանքի որակի բարձրացման և գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման կարևոր գործոն։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել Հայաստանի ագրարային տնտեսության ներուժը և այն խոչընդոտները, որոնց հաղթահարումը կարող է նպաստել միջազգային շուկաներում երկրի դիրքերի ամրապնդմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ագրարային քաղաքականության և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, հետազոտողների, ագրոբիզնեսի ներկայացուցիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը Թիֆլիսի էժանագին գրադարանի գրացուցակն է, որը նախատեսված է ընթերցողներին գրադարանի հավաքածուի և հասանելի գրականության մասին տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Գրացուցակի հիմնական նշանակությունն ընթերցողների համար գրքերի որոնումն ու ընտրությունը դյուրացնելն է՝ ներկայացնելով գրադարանում ընդգրկված հրատարակությունների ցանկը և հնարավորություն տալով կողմնորոշվելու գրականության առկա տեսականու մեջ։ Նման գրացուցակները կարևոր դեր են ունեցել գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման, ընթերցանության տարածման և գրքի հասանելիության ընդլայնման գործում, հատկապես այն միջավայրում, որտեղ մատչելի գրականության տրամադրումը նպաստում էր տարբեր սոցիալական խմբերի ընթերցողական պահանջների բավարարմանը։ 19-րդ դարի վերջին Թիֆլիսը հայ մշակութային, կրթական և հրատարակչական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ գործում էին գրադարաններ, տպարաններ և ընթերցանությունը խթանող հաստատություններ։ Այս համատեքստում գրացուցակը կարող է տեղեկություններ պահպանել ժամանակաշրջանի ընթերցողական հետաքրքրությունների, գրադարանային հավաքածուների կազմի և հայալեզու գրականության շրջանառության մասին։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է գրադարանային գործի պատմության, հայ գրքի տարածման, ընթերցանության մշակույթի և 19-րդ դարի վերջի Թիֆլիսի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է պորֆիրինների նոր ածանցյալների հակամանրէային ակտիվության ուսումնասիրությանը և դրանց կենսաբանական հատկությունների գնահատմանը։ Հետազոտության հիմքում պորֆիրինային միացությունների կառուցվածքի և կենսաբանական ազդեցության միջև փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Պորֆիրինները մակրոցիկլիկ միացությունների կարևոր դաս են, որոնք աչքի են ընկնում յուրահատուկ էլեկտրոնային կառուցվածքով, լույսի կլանման հատկություններով և տարբեր մետաղական իոնների հետ կոմպլեքսներ առաջացնելու ունակությամբ։ Այդ առանձնահատկությունների շնորհիվ դրանց ածանցյալները հետաքրքրություն են ներկայացնում ոչ միայն օրգանական և համակարգող քիմիայի, այլև բժշկական և կենսաբանական կիրառությունների տեսանկյունից։ Աշխատության հիմնական նպատակներից է նոր սինթեզված պորֆիրինային միացությունների կենսաբանական ակտիվության համակարգված գնահատումը՝ պարզելու համար, թե դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները որքանով են ազդում միկրոօրգանիզմների աճի և կենսունակության վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր քիմիական կառուցվածք ունեցող ածանցյալներ՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը տարբեր տեսակի մանրէների նկատմամբ։ Այսպիսի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն կառուցվածքային խմբերը և մոլեկուլային հատկությունները, որոնք կարող են նպաստել ավելի արտահայտված հակամանրէային ազդեցության ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է հակամանրէային ակտիվության քանակական գնահատումը։ Դրա համար կարող են կիրառվել մանրէաբանական տարբեր մեթոդներ, որոնց միջոցով որոշվում է փորձարկվող միացության՝ միկրոօրգանիզմների աճը ճնշելու կամ դրանց կենսունակությունը նվազեցնելու ունակությունը։ Ստացված արդյունքները հնարավորություն են տալիս համեմատել նոր ածանցյալների ակտիվությունը միմյանց և համապատասխան հսկիչ միացությունների հետ։ Հատուկ ուշադրության է արժանի պորֆիրինների ֆոտոքիմիական հատկությունը։ Որոշ պորֆիրինային ածանցյալներ լուսային ճառագայթմամբ ակտիվանալուց հետո կարող են առաջացնել ռեակտիվ թթվածնային ձևեր, որոնք ունակ են վնասելու միկրոօրգանիզմների բջջային թաղանթները և այլ կենսական նշանակություն ունեցող կառուցվածքներ։ Այս մեխանիզմը հիմք է հանդիսանում ֆոտոդինամիկ հակամանրէային մոտեցումների համար և պորֆիրինային միացությունները դարձնում է հետաքրքիր օբյեկտ բժշկական և կենսատեխնոլոգիական հետազոտությունների համար։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև լուսավորման պայմանների ազդեցությունը միացությունների ակտիվության վրա՝ համեմատելով մութ պայմաններում և համապատասխան ալիքի երկարությամբ ճառագայթումից հետո ստացված արդյունքները։ Սա հնարավորություն է տալիս տարբերակել միացության ուղղակի հակամանրէային ազդեցությունը և լուսային ակտիվացման հետևանքով առաջացող ֆոտոդինամիկ ազդեցությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև կառուցվածք-ակտիվություն փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Պորֆիրինային մակրոցիկլի շուրջ տեղակայված փոխարինիչների բնույթը, դրանց քանակը, էլեկտրական լիցքը, հիդրոֆոբ կամ հիդրոֆիլ հատկությունները և մոլեկուլի ընդհանուր տարածական կառուցվածքը կարող են ազդել միկրոօրգանիզմների հետ փոխազդեցության վրա։ Այդ պատճառով տարբեր ածանցյալների համեմատությունը կարող է օգնել հասկանալու, թե ինչպիսի քիմիական փոփոխություններն են նպաստում հակամանրէային ակտիվության բարձրացմանը։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են կարևոր լինել նոր հակամանրէային նյութերի որոնման պայմաններում, հատկապես այն պատճառով, որ միկրոօրգանիզմների դեղակայունության տարածումը մեծացնում է այլընտրանքային մեխանիզմներով գործող միացությունների անհրաժեշտությունը։ Պորֆիրինային համակարգերի առավելություններից մեկն այն է, որ դրանց կառուցվածքը կարելի է նպատակային փոփոխել՝ ստանալով տարբեր ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկություններով միացություններ։ Աշխատության գիտական արժեքը կայանում է նոր քիմիական միացությունների կենսաբանական հատկությունների բացահայտման և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ կապերի ուսումնասիրման մեջ։ Ստացված տվյալները կարող են հիմք ծառայել հետագա հետազոտությունների համար՝ ավելի ակտիվ և ընտրողական պորֆիրինային ածանցյալների նախագծման, դրանց ազդեցության մեխանիզմների պարզաբանման և կենսաբժշկական կիրառությունների հնարավորությունների գնահատման ուղղությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը միավորում է օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի, դեղաքիմիայի և մանրէաբանության մեթոդներն ու խնդիրները՝ ուսումնասիրելով պորֆիրինային նոր միացությունների հակամանրէային ներուժը։ Այն կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, կենսաքիմիկոսներին, մանրէաբաններին, դեղաքիմիայի մասնագետներին, կենսաբժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ալիքատար-ճեղքային ալեհավաքային ցանցերի կիրառման ուսումնասիրությանը՝ որպես երկհայելային գնդային ալեհավաքների ճառագայթիչներ։ Հետազոտության հիմնական նպատակը նման բարդ ալեհավաքային համակարգերի արդյունավետության բարձրացման համար համապատասխան ճառագայթիչների ընտրության, նախագծման և էլեկտրամագնիսական բնութագրերի ուսումնասիրման խնդիրների լուծումն է։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ալիքատար-ճեղքային ցանցերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ճառագայթման մեխանիզմները, ճառագայթման դիագրամների ձևավորումը և այն պարամետրերը, որոնք որոշում են համակարգի աշխատանքային արդյունավետությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում երկհայելային գնդային ալեհավաքների կառուցվածքին, հիմնական հայելիների և երկրորդային տարրերի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև ճառագայթիչի և ամբողջ ալեհավաքային համակարգի էլեկտրամագնիսական բնութագրերի փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է ճառագայթիչի այնպիսի պարամետրերի որոշումը, որոնք թույլ են տալիս ստանալ պահանջվող ուղղվածություն, ճառագայթման արդյունավետություն, բևեռացում և էներգիայի առավել նպատակային բաշխում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տեսական հաշվարկներ, մաթեմատիկական մոդելավորում և փորձարարական ուսումնասիրություններ՝ առաջարկվող կառուցվածքների բնութագրերը գնահատելու և տարբեր նախագծային լուծումներ համեմատելու նպատակով։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև կողմնակի ճառագայթման, կորուստների, ճառագայթման դիագրամի ձևի և համակարգի աշխատանքային հաճախականության հետ կապված խնդիրների վերլուծությունը։ Նման մոտեցումները կիրառելի են բարձր ուղղվածությամբ ալեհավաքային համակարգերի նախագծման, ռադիոլոկացիոն կայանների, տիեզերական և արբանյակային կապի համակարգերի, ինչպես նաև տարբեր միկրոալիքային տեխնոլոգիաների զարգացման բնագավառներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռադիոտեխնիկայի, կապի համակարգերի, էլեկտրամագնիսական դաշտերի, միկրոալիքային տեխնիկայի և ալեհավաքների նախագծման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր է այն ընթերցողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են բարձր արդյունավետությամբ ալեհավաքային համակարգերի կառուցվածքը և ճառագայթիչների ընտրության ու օպտիմալացման խնդիրները։