Հակամանրէային դեղերի կիրառման մշտադիտարկման և գնահատման համակարգի մշակումը Հայաստանի Հանրապետությունում

Philosophy

Գիրքը ուսումնասիրում է քաղաքակրթության և մշակույթի փոխհարաբերությունը՝ ներկայացնելով մարդկության պատմական զարգացման հիմնական փուլերը և դրանցում մշակույթի դերը որպես հասարակության արժեքային, հոգևոր և ստեղծագործական հիմք։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են քաղաքակրթության ձևավորման գործընթացները, նյութական և հոգևոր մշակույթի տարրերը, ինչպես նաև տարբեր դարաշրջաններում հասարակությունների սոցիալական կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է համաշխարհային քաղաքակրթությունների զարգացման հիմնական ուղիներին՝ հին արևելյան, անտիկ, միջնադարյան, նոր և ժամանակակից շրջաններին՝ ընդգծելով յուրաքանչյուրի մշակութային ժառանգության առանձնահատկությունները։ Գրքում քննարկվում են նաև մշակույթի և գիտության, արվեստի, կրոնի և փիլիսոփայության փոխազդեցությունները, ինչպես նաև գլոբալացման պայմաններում մշակութային բազմազանության պահպանման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքակրթական արժեքների ձևավորմանը, մշակութային ինքնության պահպանմանը և մարդկային հասարակության առաջընթացի վրա մշակույթի ազդեցությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում քաղաքակրթության և մշակույթի փոխկապակցված զարգացման մասին՝ օգտակար լինելով հումանիտար գիտություններով հետաքրքրվող ուսանողների, հետազոտողների և ընթերցողների համար։

Other Subjects

Այս հանձնարարական մատենագիտական ցանկը կազմված է որպես տեղեկատվական ուղեցույց՝ աջակցելու Վ. Ի. Լենինի աշխատությունների և դրանց վերաբերյալ գրականության համակարգված ուսումնասիրությանը։ Հրատարակությունը ներառում է թեմատիկորեն դասակարգված գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ աղբյուրներ, որոնք վերաբերում են Լենինի տեսական ժառանգությանը, քաղաքական գործունեությանը, սոցիալ-տնտեսական հայացքներին և հեղափոխական գաղափարների զարգացմանը։ Նյութերը ներկայացված են այնպես, որ ընթերցողը կարողանա հեշտությամբ կողմնորոշվել առկա գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները՝ ինքնուրույն ուսումնասիրության, ուսումնական գործընթացի կամ գիտահետազոտական աշխատանքի համար։ Տեղեկատուն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, պատմաբաններին, հասարակագիտական ուղղությունների ուսանողներին և խորհրդային շրջանի քաղաքական ու գաղափարական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ որպես մատենագիտական որոնման և տեղեկատվության համակարգման գործնական միջոց։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Սուրբ Կույս Մարիամ Աստվածածնի բարեխոսությանը դիմող հավատացյալի հոգևոր վարքին, քրիստոնեական բարեպաշտության սկզբունքներին և Աստվածածնի հանդեպ պատշաճ վերաբերմունքի դրսևորմանը։ Բովանդակության առանցքում հավատացյալի ներքին ու արտաքին վարքի, աղոթական կյանքի, բարոյական ընտրության և հոգևոր պարտականությունների փոխկապակցվածությունն է։ Մարիամ Աստվածածինը ներկայացվում է որպես քրիստոնեական հավատքի մեջ խոնարհության, մաքրության, հնազանդության, մայրական սիրո և աստվածային կամքին նվիրվածության օրինակ, իսկ նրա բարեխոսությունը՝ որպես հավատացյալի հոգևոր կյանքի կարևոր հենարան։ Գիրքն անդրադառնում է Աստվածածնի հանդեպ նվիրվածության իմաստին և այնպիսի քրիստոնեական առաքինությունների կարևորությանը, ինչպիսիք են հավատարմությունը, համբերությունը, զղջումը, ողորմածությունը, խոնարհությունն ու բարեգործությունը։ Այն ընթերցողին ուղղորդում է ոչ միայն աղոթական նվիրվածության, այլև այդ նվիրվածությունն առօրյա վարքում և մարդկանց հետ հարաբերություններում արտահայտելու գաղափարին։ Հեղինակային շարադրանքը պատկանում է հոգևոր-խրատական գրականության այն ավանդույթին, որի նպատակն է կրոնական սկզբունքները ներկայացնել որպես անձնական բարոյական կատարելագործման ուղեցույց։ Աշխատությունը կարևոր է հայալեզու կաթոլիկ հոգևոր գրականության, Մարիամ Աստվածածնի պաշտամունքի, բարեպաշտական սովորույթների և քրիստոնեական բարոյագիտության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել ինչպես կրոնական գրականությամբ և աստվածաբանությամբ զբաղվող հետազոտողներին, այնպես էլ այն ընթերցողներին, որոնք ցանկանում են ծանոթանալ Աստվածածնի բարեխոսության շուրջ ձևավորված հոգևոր պատկերացումներին։

Other Subjects

Աշխատությունը XIX դարի վերջի կարևոր մատենագիտական հրատարակություններից է, որը նվիրված է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գրադարաններում պահպանվող գրքերի, ձեռագրերի և այլ գրավոր հուշարձանների համակարգված նկարագրությանը։ Ներկայացվում են ինստիտուտի հարուստ գրադարանային հավաքածուները՝ ընդգրկելով հատուկ դասարանների գրադարանը և հիմնական գրադարանի արևելյան բաժինը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն, պարսկերեն, արաբերեն, թուրքերեն և այլ լեզուներով գրականությանը, հազվագյուտ ձեռագրերին, հնատիպ հրատարակություններին և վիմատիպ գրքերին։ Մատենագիտական նկարագրությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու հավաքածուների բովանդակության, լեզվական բազմազանության և գիտական նշանակության մասին։ Հրատարակությունն արտացոլում է Լազարյան ինստիտուտի գործունեության կարևոր ուղղություններից մեկը՝ արևելյան ժողովուրդների լեզուների, պատմության, գրականության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունն ու պահպանումը։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է XIX դարի գրադարանային հավաքածուների ձևավորման, արևելագիտական ուսումնասիրությունների զարգացման և հայկական ձեռագրական ու տպագիր ժառանգության հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, բանասերների, արևելագետների, հայագետների, մատենագետների, գրադարանագետների և հին գրքերի ու ձեռագրերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

History

Աշխատությունը բազմաբովանդակ մտավոր և ճանաչողական ժողովածուի երկրորդ հատորն է, որը վերնագրի իմաստային բովանդակությամբ առնչվում է համեմատական ուսումնասիրությունների, զուգադրական վերլուծությունների և տարբեր երևույթների միջև ընդհանրությունների ու տարբերությունների բացահայտման ավանդույթին։ «Զուգակշիռ» հասկացությունն արտահայտում է համեմատության և համադրման միջոցով ճանաչողության խորացման սկզբունքը, երբ տարբեր անձինք, գաղափարներ, պատմական իրադարձություններ, գրական ստեղծագործություններ կամ մշակութային երևույթներ դիտարկվում են միմյանց նկատմամբ՝ բացահայտելու դրանց առանձնահատկությունները, ընդհանրությունները, հակադրություններն ու փոխադարձ կապերը։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձին երևույթները հասկանալու ավելի լայն պատմական, հասարակական և մշակութային համատեքստում՝ ընթերցողին առաջարկելով ոչ միայն տեղեկություններ, այլև դրանց վերլուծության և իմաստավորման եղանակներ։ Աշխատության ճանաչողական նշանակությունը պայմանավորված է համեմատական մտածողության կարևորությամբ, որը տարբեր բնագավառների վերաբերյալ գիտելիքը վերածում է փոխկապակցված և ամբողջական պատկերացման։ Զուգադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս նկատելու պատմական զարգացման օրինաչափությունները, գաղափարների տարածման ուղիները, տարբեր ժողովուրդների մշակութային փոխազդեցությունները և մարդկային մտածողության ընդհանրական ու առանձնահատուկ գծերը։ Այս սկզբունքը կարևոր է գրականության, պատմության, փիլիսոփայության, լեզվաբանության, կրթության և հասարակական մտքի ուսումնասիրության համար, քանի որ տարբեր նյութերի համադրումը նպաստում է դրանց բովանդակության ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Ժողովածուի գաղափարական արժեքը կարելի է դիտարկել նաև լուսավորական մտածողության համատեքստում, որտեղ գիտելիքի ձեռքբերումը, փաստերի քննությունը, տարբեր տեսակետների համադրումը և ինքնուրույն դատողությունը դիտվում են որպես մտավոր զարգացման կարևոր պայմաններ։ Համեմատությունը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես տեղեկությունների դասակարգման միջոց, այլև որպես քննադատական մտածողության ձևավորման ճանապարհ, որը ընթերցողին սովորեցնում է տարբերակել երևույթների արտաքին նմանություններն ու ներքին տարբերությունները, գնահատել գաղափարների նշանակությունը և հասկանալ դրանց պատմական պայմանավորվածությունը։ Նման մոտեցումը նպաստում է աշխարհայացքի ընդլայնմանը և գիտելիքի նկատմամբ վերլուծական վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Գրական ու մտավոր առումով աշխատությունը տեղավորվում է այնպիսի ճանաչողական հրատարակությունների շարքում, որոնք ձգտում են տարբեր գիտելիքների ու դիտարկումների համադրման միջոցով ընթերցողին ներկայացնել բազմակողմանի նյութ։ Հատորային կառուցվածքը ցույց է տալիս, որ այն ավելի ընդարձակ մտավոր և մատենագիտական ամբողջության բաղադրիչ է, իսկ երկրորդ հատորի առկայությունը վկայում է հրատարակության շարունակականության և նյութի համակարգված ներկայացման սկզբունքի մասին։ Այսպիսի բազմահատոր աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել գիտելիքի տարածման, ընթերցողական հետաքրքրությունների ընդլայնման և հայերեն ճանաչողական գրականության զարգացման գործում։ Դրանց արժեքը պայմանավորված է տարբեր թեմաների ու գաղափարների համադրման հնարավորությամբ, ինչպես նաև ընթերցողին ինքնուրույն ուսումնասիրության և մտավոր համեմատության մղելու նպատակով։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը հետաքրքիր է տասնիններորդ դարի հայ լուսավորական և գիտական մտքի զարգացման համատեքստում։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար միաբանությունը հայ մշակույթի, բանասիրության, պատմագրության, լեզվաբանության և հրատարակչական գործունեության կարևոր կենտրոններից էր։ Մխիթարյան հայրերի գործունեության շնորհիվ այստեղ ձևավորվել էր գիտելիքի տարածման, հայերեն գրական լեզվի մշակման, ազգային պատմության ուսումնասիրման և եվրոպական մտավոր ձեռքբերումների յուրացման հարուստ ավանդույթ։ Միաբանության հրատարակությունները նպաստել են հայ ընթերցողի կրթական ու մտավոր հետաքրքրությունների ընդլայնմանը և հայ մշակույթի զարգացմանը՝ այն կապելով ժամանակի եվրոպական գիտական ու լուսավորական շարժումների հետ։ Այս համատեքստում աշխատությունը ներկայացնում է հետաքրքրություն որպես հայ տպագրական և մտավոր մշակույթի պատմության բաղադրիչ՝ արտացոլելով գիտելիքի համակարգման, համեմատական դիտարկումների և բազմակողմանի կրթության նկատմամբ ժամանակաշրջանի հետաքրքրությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ բանասիրության, մատենագիտության, հայ լուսավորական մտքի, Մխիթարյան միաբանության պատմության և տասնիններորդ դարի հայ հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Միաժամանակ հետաքրքրություն է ներկայացնում հին հայերեն գրքի հավաքածուներ կազմողների, պատմական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների և հայ մտավոր ժառանգության ուսումնասիրողների համար։ Աշխատության ընթերցողական արժեքը կապված է համեմատական մտածողության մշակման, գիտելիքի տարբեր բնագավառների փոխկապակցված ընկալման և պատմամշակութային երևույթների նկատմամբ վերլուծական վերաբերմունքի ձևավորման հետ։ Այն հիշարժան տեղ ունի հայերեն ճանաչողական և լուսավորական հրատարակությունների պատմության մեջ՝ որպես բազմահատոր մտավոր ժառանգության մաս, որն արտացոլում է հայ գրավոր մշակույթի զարգացման, գիտելիքի տարածման և ընթերցողի աշխարհայացքի ընդլայնման ձգտումները։