Համայնքների կառավարման համակարգի կատարելագործման ուղիները ՀՀ-ում

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության նախալեռնային գոտու բնակլիմայական պայմաններում կարտոֆիլի առողջ և բարձրորակ տնկանյութի ստացման տարբեր եղանակների ուսումնասիրությանը, դրանց արդյունավետության համեմատական գնահատմանը և արտադրության համար առավել նպատակահարմար մոտեցումների հիմնավորմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տնկանյութի առողջության, սորտային մաքրության, վերարտադրողական հատկությունների և հետագա բերքատվության պահպանման խնդիրների վրա։ Կարտոֆիլաբուծության արդյունավետության կարևոր նախապայմաններից է որակյալ սերմնային նյութի օգտագործումը, քանի որ բազմացման ընթացքում տարբեր հիվանդությունների կուտակումը կարող է աստիճանաբար նվազեցնել բույսերի կենսունակությունը, բերքատվությունը և ստացվող պալարների ապրանքային որակը։ Այդ պատճառով առողջ տնկանյութի արտադրությունը դիտարկվում է որպես սերմնաբուծության համակարգի առանցքային ուղղություն։ Քննության են առնվում կարտոֆիլի բազմացման և առողջացման տարբեր մեթոդները, դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները և նախալեռնային պայմաններում կիրառման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սկզբնական առողջ բուսանյութի ընտրությանը, բազմացման տարբեր փուլերում դրա վիճակի վերահսկմանը և հիվանդություններով վարակված բույսերի ժամանակին առանձնացմանը։ Ուսումնասիրվում է բուսական նյութի առողջացման ժամանակակից մեթոդների կիրառման հնարավորությունը՝ ներառյալ հյուսվածքային կուլտուրայի, մերիստեմային բազմացման և վերահսկվող պայմաններում սկզբնական բուսանյութի ստացման մոտեցումները։ Նման եղանակները հնարավորություն են տալիս ձևավորել առողջ ելանյութ, որն այնուհետև կարող է բազմացվել սերմնաբուծական հաջորդ փուլերում։ Դիտարկվում է նաև միկրոպալարների և փոքր չափերի սերմնային պալարների ստացման ու հետագա օգտագործման արդյունավետությունը։ Առանձին նշանակություն է տրվում դաշտային պայմաններում առողջ տնկանյութի բազմացման կազմակերպմանը՝ հաշվի առնելով տնկման ժամկետները, տարածական մեկուսացումը, բույսերի խտությունը, հողի մշակությունը, սնուցման և ոռոգման ռեժիմները։ Նախալեռնային գոտու բնական պայմանները գնահատվում են ջերմաստիճանի, տեղումների, հողային առանձնահատկությունների, բարձրության և վեգետացիոն շրջանի տևողության տեսանկյունից։ Այս գործոնների համադրությունը կարող է էականորեն ազդել ինչպես բույսերի աճի և պալարագոյացման, այնպես էլ հիվանդությունների տարածման և սերմնային նյութի որակի պահպանման վրա։ Քննության են առնվում տարբեր եղանակներով ստացված տնկանյութի կենսաբանական և տնտեսական ցուցանիշները՝ ծլունակությունը, բույսերի աճի ինտենսիվությունը, մեկ բույսից ձևավորված պալարների քանակը, դրանց չափային կառուցվածքը, ընդհանուր բերքատվությունը և սերմնային խմբին համապատասխանող պալարների ելքը։ Համեմատական գնահատումը հնարավորություն է տալիս որոշել, թե կիրառվող մեթոդներից որոնք են առավել արդյունավետ տվյալ բնական և արտադրական պայմաններում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում վիրուսային, սնկային, բակտերիալ և այլ հիվանդությունների ազդեցությանը, քանի որ առողջ սերմնանյութի արտադրության հիմնական խնդիրներից մեկը վարակների տարածման սահմանափակումն է։ Կարևորվում է տնկարկների պարբերական դիտարկումը, հիվանդության ախտանշաններ ունեցող բույսերի հեռացումը և համապատասխան բուսասանիտարական միջոցառումների իրականացումը։ Ուսումնասիրվում է նաև առողջ տնկանյութի պահպանման խնդիրը, քանի որ բերքահավաքից հետո ոչ ճիշտ պահպանման պայմանները կարող են նվազեցնել սերմնային պալարների որակը և հետագա արտադրական արդյունավետությունը։ Դիտարկվում են պահեստավորման ջերմաստիճանի, խոնավության, օդափոխության և պալարների ֆիզիոլոգիական վիճակի նշանակությունը։ Կարևորվում է բերքահավաքի և պահեստավորման ընթացքում մեխանիկական վնասվածքների նվազեցումը, քանի որ վնասված պալարներն առավել խոցելի կարող են լինել պահպանման ընթացքում առաջացող հիվանդությունների նկատմամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր եղանակների տնտեսական արդյունավետության գնահատումը։ Առողջացման և արագ բազմացման տեխնոլոգիաները կարող են պահանջել մասնագիտացված սարքավորումներ, լաբորատոր պայմաններ և լրացուցիչ աշխատանքային ծախսեր, ուստի անհրաժեշտ է դրանց արդյունքը համադրել ստացվող տնկանյութի քանակի, որակի և հետագա բերքատվության հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ընտրել ոչ միայն կենսաբանական տեսանկյունից արդյունավետ, այլև արտադրական պայմաններում տնտեսապես հիմնավորված տեխնոլոգիաներ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում առողջ սկզբնական նյութի արագ բազմացմանը և սերմնաբուծության հաջորդական համակարգի ձևավորմանը, որի միջոցով հնարավոր է սահմանափակ քանակությամբ առողջ բուսանյութից ստանալ արտադրության համար անհրաժեշտ ծավալի որակյալ տնկանյութ։ Կարևորվում է նաև սորտային առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ տարբեր սորտեր կարող են տարբեր կերպ արձագանքել բազմացման եղանակներին, նախալեռնային պայմաններին, ջերմաստիճանային ռեժիմին և մշակության տեխնոլոգիական միջոցառումներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել բնական պայմանների և կիրառվող ագրոտեխնիկական միջոցների փոխազդեցությունը տնկանյութի որակի ձևավորման գործընթացում։ Ստացված արդյունքների հիման վրա հնարավոր է մշակել նախալեռնային գոտուն համապատասխան առողջ սերմնային կարտոֆիլի արտադրության տեխնոլոգիական առաջարկություններ, կատարելագործել բազմացման համակարգը և բարձրացնել տեղական սերմնաբուծության արդյունավետությունը։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է առողջ տնկանյութի հասանելիության մեծացման, կարտոֆիլի բերքատվության և որակի բարձրացման, հիվանդությունների տարածման նվազեցման և արտադրողների կախվածությունը արտաքին սերմնային նյութից սահմանափակելու հնարավորությամբ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կարտոֆիլաբուծության, բուսաբուծության, սերմնաբուծության, բույսերի պաշտպանության և գյուղատնտեսական կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետների, ագրոնոմների, հետազոտողների, գյուղատնտեսական արտադրողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Педагогика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Երևանի թեմական հոգևոր դպրոցի դերին որպես 19-րդ դարի ազգային մշակույթի կարևոր կենտրոն՝ ընդգծելով նրա կրթական, հոգևոր և հասարակական ազդեցությունը հայ մշակութային կյանքի զարգացման վրա։ Դիտարկվում է դպրոցի գործունեությունը Ռուսական կայսրության վարչական և եկեղեցական համակարգերի պայմաններում, ինչպես նաև այն, թե ինչպես էր այն ծառայում ոչ միայն հոգևորականների պատրաստման, այլ նաև լայն իմաստով ազգային մտավորականության ձևավորման նպատակին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական ծրագրերի բովանդակությանը, որտեղ համադրվում էին աստվածաբանական, լեզվական, պատմական և ընդհանուր կրթական առարկաները՝ նպաստելով աշակերտների համակողմանի կրթությանը և ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը։ Աշխատանքում վերլուծվում է դպրոցի մշակութային ազդեցությունը՝ նրա շրջանավարտների մասնակցությունը հայկական մամուլի, կրթական հաստատությունների և հասարակական շարժումների զարգացման գործընթացներին, ինչպես նաև նրանց դերը ազգային վերածննդի գաղափարների տարածման մեջ։ Նշվում է նաև, որ թեմական դպրոցը դարձել էր կարևոր միջնորդ օղակ ավանդական եկեղեցական կրթության և ժամանակակից աշխարհիկ կրթական համակարգերի միջև՝ նպաստելով կրթական նոր մոդելների ձևավորմանը։ Ընդգծվում է, որ Երևանի թեմական հոգևոր դպրոցը ոչ միայն կրթական հաստատություն էր, այլ նաև գաղափարական կենտրոն, որտեղ ձևավորվում էին ազգային ինքնության, մշակութային շարունակականության և հասարակական առաջընթացի հիմքերը։

Другие предметы

Նվիրված է ավտոմոբիլների տեխնիկաշահագործական հատկանիշների համակողմանի ուսումնասիրությանը և վերլուծությանը՝ նախատեսված տրանսպորտային համակարգերի, մեքենաշինության և ավտոմոբիլային տեխնիկայի ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ավտոմոբիլի հիմնական շահագործական հատկությունները՝ քարշային և դինամիկ բնութագրեր, վառելիքային արդյունավետություն, անցանելիություն, կայունություն, կառավարելիություն և հուսալիություն, ինչպես նաև դրանց գնահատման ինժեներական մեթոդները, բացատրվում է ավտոմոբիլի շարժման տեսական հիմքը՝ ներառյալ դիմադրության ուժերը, ճանապարհային պայմանների ազդեցությունը, շարժիչի և փոխանցման համակարգի աշխատանքի փոխկապակցվածությունը, մանրամասն քննարկվում են ավտոմոբիլի տեխնիկական վիճակի գնահատման ցուցանիշները և դրանց ազդեցությունը շահագործման արդյունավետության վրա, աշխատությունը անդրադառնում է նաև փորձարկման և հաշվարկային մեթոդներին, որոնց միջոցով գնահատվում են ավտոմոբիլի դինամիկական հնարավորությունները և տնտեսվարական ցուցանիշները, ներկայացվում են շահագործման ընթացքում առաջացող մաշվածության և խափանումների պատճառաբանական վերլուծությունները, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման տեխնիկական միջոցառումները, գրքում ընդգծվում է ավտոմոբիլների արդյունավետ օգտագործման, տեխնիկական սպասարկման և անվտանգության ապահովման կարևորությունը ժամանակակից տրանսպորտային համակարգերում, աշխատությունը համադրում է տեսական ավտոմոբիլային մեխանիկայի հիմքերը և գործնական շահագործական վերլուծությունները՝ հանդիսանալով կարևոր ուսումնական և կիրառական աղբյուր ավտոմոբիլային տեխնիկայի ոլորտում։

Математика

Курс вычислительных методов աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի և կիրառական ինֆորմատիկայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է թվային հաշվարկների և հաշվողական մեթոդների հիմնական սկզբունքներն ու ալգորիթմները, այն բացատրում է ոչ գծային հավասարումների լուծման մոտավոր մեթոդները, գծային ալգեբրայի թվային մեթոդները, ինտերպոլյացիայի և ապպրոքսիմացիայի տեխնիկաները, ինչպես նաև ինտեգրման և դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծման մոտեցումները, գիրքը անդրադառնում է սխալների գնահատմանը, հաշվարկային կայունությանը և ալգորիթմների արդյունավետության վերլուծությանը, միաժամանակ ընդգրկելով ծրագրավորման միջոցով հաշվարկային խնդիրների լուծման օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մաթեմատիկայի, ինժեներական գիտությունների և տվյալագիտության ուսանողների համար։

Право

Մարդու իրավունքներ՝ հասկացություններ, սկզբունքներ, մոտեցումներ ուսումնական-իրավագիտական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են մարդու իրավունքների տեսական հիմքերը, հիմնական հասկացությունները և դրանց զարգացման պատմական ու փիլիսոփայական մոտեցումները։ Գրքում բացատրվում է մարդու իրավունքների գաղափարի ձևավորումը, դրանց դասակարգումը՝ քաղաքացիական, քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների համատեքստում, ինչպես նաև դրանց պաշտպանման միջազգային և ազգային մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու իրավունքների հիմնական սկզբունքներին՝ համընդհանրություն, անօտարելիություն, հավասարություն և խտրականության արգելք։ Հեղինակը քննարկում է նաև մարդու իրավունքների կիրառման խնդիրները ժամանակակից հասարակություններում, իրավական պետության դերը և միջազգային իրավունքի ազդեցությունը ազգային իրավակարգերի վրա։ Գիրքը նպատակ ունի ձևավորել իրավական մտածողություն, բարձրացնել մարդու իրավունքների մասին իրազեկվածությունը և զարգացնել քննադատական մոտեցում իրավական խնդիրների նկատմամբ։

Право

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է բլանկետային դիսպոզիցիաներով կոռուպցիոն հանցագործությունների որակման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ իրավահամեմատական վերլուծության հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն իրավական և տեսական խնդիրները, որոնք առաջանում են կոռուպցիոն բնույթի արարքները քրեաիրավական նորմերին համապատասխան որակելիս, հատկապես այն դեպքերում, երբ հանցակազմի տարրերը ամբողջությամբ չեն սահմանվում քրեական օրենսդրության տվյալ նորմում և պահանջում են հղում այլ իրավական ակտերի կամ իրավակարգավորման ոլորտների դրույթներին։ Աշխատանքում բլանկետային դիսպոզիցիաների էությունը դիտարկվում է քրեական իրավունքի համակարգում դրանց կիրառման առանձնահատկությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրվում է այն հանգամանքը, որ նման նորմերի ճիշտ կիրառման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն քրեական օրենսգրքի համապատասխան դրույթը, այլև այն իրավական կանոնները, որոնցով սահմանվում են պաշտոնատար անձանց, պետական ծառայողների կամ այլ համապատասխան սուբյեկտների իրավունքները, պարտականությունները, լիազորությունները և վարքագծի սահմանները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կոռուպցիոն հանցագործությունների իրավական բնութագրումը և դրանց հիմնական տեսակների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Կարող են վերլուծվել պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահման, կաշառքի հետ կապված արարքների, պաշտոնեական դիրքի օգտագործմամբ այլ ապօրինի գործողությունների և կոռուպցիոն վարքագծի այլ դրսևորումների որակման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանցակազմի օբյեկտի, օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի, հատուկ սուբյեկտի, պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակի և հանցավոր արարքի ու համապատասխան իրավական պարտականության միջև կապի ճիշտ հաստատմանը։ Իրավահամեմատական ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել Հայաստանի Հանրապետության և այլ երկրների քրեական օրենսդրության մոտեցումները՝ բլանկետային նորմերի կառուցման, կոռուպցիոն հանցագործությունների սահմանման և դրանց որակման չափանիշների տեսանկյունից։ Նման համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր իրավական համակարգերում առկա ընդհանուր սկզբունքները, ինչպես նաև ազգային օրենսդրության առանձնահատկությունները և հնարավոր բացերը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել դատական պրակտիկայի ուսումնասիրությունը, քանի որ բլանկետային դիսպոզիցիաների կիրառման ժամանակ իրավական նորմերի մեկնաբանությունը հաճախ էական նշանակություն ունի արարքի ճիշտ քրեաիրավական գնահատման համար։ Կարող են ուսումնասիրվել այն դեպքերը, երբ առաջանում են սահմանազատման խնդիրներ կոռուպցիոն հանցագործության և վարչական կամ կարգապահական իրավախախտման միջև, ինչպես նաև տարբեր քրեաիրավական հանցակազմերի միջև։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում օրինականության, իրավական որոշակիության և կանխատեսելիության սկզբունքներին, քանի որ բլանկետային նորմերի չափազանց լայն կամ անորոշ ձևակերպումը կարող է բարդացնել անձի արարքի իրավական գնահատումը և առաջացնել իրավակիրառական տարաձայնություններ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են մշակվել նաև կոռուպցիոն հանցագործությունների որակման ավելի հստակ չափանիշներ, որոնք թույլ կտան ապահովել քրեական իրավունքի նորմերի միասնական և հետևողական կիրառումը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են ուղղված լինել քրեական օրենսդրության և իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործմանը, կոռուպցիոն հանցագործությունների ճիշտ սահմանազատմանը, բլանկետային նորմերի մեկնաբանման միասնական մոտեցումների ձևավորմանը և իրավական որոշակիության բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի կոռուպցիայի դեմ քրեաիրավական պայքարի արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից՝ համադրելով քրեական իրավունքի տեսական դրույթները, ազգային օրենսդրությունը, դատական պրակտիկան և օտարերկրյա իրավական համակարգերի փորձը։