Հարանունները XX դարի հայ պոեզիայում

История

Այս աշխատությունը 17-րդ դարի վերջին շրջանի կարևոր աղբյուր է, որը ներկայացնում է Հայաստանի և հայ ժողովրդի աշխարհիկ ու հոգևոր կյանքի վերաբերյալ եվրոպական պատկերացումները։ Այն անդրադառնում է Հայաստանի աշխարհագրական միջավայրին, բնակավայրերին, բնակչությանը, հասարակական հարաբերություններին, կենցաղին, սովորույթներին և մշակութային առանձնահատկություններին՝ ձևավորելով ժամանակաշրջանի հայկական իրականության բավական լայն նկարագիր։ Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ Հայաստանի վիճակը դիտարկվում է միաժամանակ աշխարհիկ և հոգևոր տեսանկյուններից։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայերի կրոնական կյանքին, եկեղեցական կազմակերպությանը, հոգևորականությանը, քրիստոնեական տարբեր համայնքների փոխհարաբերություններին և եկեղեցական ավանդույթներին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև հայ բնակչության առօրյային, սոցիալական հարաբերություններին, առևտրական գործունեությանը և համայնքային կյանքին վերաբերող տեղեկություններ, որոնք արժեքավոր են տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության կառուցվածքն ու կենսակերպը հասկանալու համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ-եվրոպական մշակութային և կրոնական կապերի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի եվրոպական հետաքրքրությունը Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի քրիստոնյա ժողովուրդների նկատմամբ։ Հեղինակի դիտարկումները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ոչ միայն Հայաստանի ներքին կյանքի, այլև այն մասին, թե ինչպես էր հայկական իրականությունն ընկալվում Արևմտյան Եվրոպայում վաղ նոր ժամանակաշրջանում։ Աղբյուրը հետաքրքիր է նաև իր պատմաաշխարհագրական և ազգագրական տեղեկություններով, որոնք կարող են օգտագործվել բնակավայրերի, բնակչության տեղաբաշխման, սովորույթների, հասարակական կյանքի և մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության ընթացքում։ Միաժամանակ աշխատության բովանդակությունը անհրաժեշտ է դիտարկել պատմաքննադատական մոտեցմամբ՝ հաշվի առնելով հեղինակի կրոնական աշխարհայացքը, եվրոպական միջավայրը և այն ժամանակաշրջանի միսիոներական ու արևելագիտական պատկերացումները։ Այս առանձնահատկությունները չեն նվազեցնում աշխատության արժեքը, այլ հնարավորություն են տալիս այն ուսումնասիրել նաև որպես Հայաստանի մասին եվրոպական ընկալումների պատմական վկայություն։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայագիտության, պատմական աշխարհագրության, ազգագրության, եկեղեցագիտության և հայ-եվրոպական հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրության համար։

Литература

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Խաչիկ Դաշտենցի վիպասանության համակողմանի քննությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա արձակ ստեղծագործությունների գաղափարական, գեղարվեստական, թեմատիկ և ոճական առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է գրողի վիպական աշխարհը, որի ձևավորման վրա էական ազդեցություն են ունեցել հայ ժողովրդի պատմական ճակատագիրը, ազգային հիշողությունը, հայրենիքի և ինքնության գաղափարները, սփյուռքահայության փորձառությունը, մարդկային արժանապատվության և գոյապայքարի խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Դաշտենցի կերպարակերտման արվեստին, հերոսների հոգեբանական նկարագրությանը, նրանց անհատական ու հավաքական ճակատագրերի փոխկապակցվածությանը և պատմական իրադարձությունների նկատմամբ կերպարների վերաբերմունքին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հեղինակի պատմական իրականության գեղարվեստական վերակերտման սկզբունքների բացահայտումը, ինչպես նաև փաստական նյութի և գրական երևակայության փոխհարաբերության քննությունը։ Աշխատանքը անդրադառնում է վիպական երկերի լեզվաոճական առանձնահատկություններին, ժողովրդական խոսքի, բարբառային տարրերի, դարձվածքների, պատկերավոր արտահայտությունների և ազգային մշակութային իրողությունների կիրառությանը, որոնք նպաստում են ստեղծագործությունների ինքնատիպությանը և կենդանի գեղարվեստական միջավայրի ձևավորմանը։ Քննվում են նաև բնության, հայրենի հողի, հիշողության և պատմական ժամանակի գեղարվեստական պատկերումները, դրանց խորհրդանշական նշանակությունն ու կապը հեղինակի գաղափարական աշխարհայացքի հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Դաշտենցի վիպասանության առանձնահատուկ տեղը հայ գրականության մեջ՝ միաժամանակ դիտարկելով այն պատմական, ազգային և համամարդկային արժեքների արտահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության միջոցով վերլուծվում են նաև գրողի ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, պատմության և ներկայի երկխոսությունը, ազգային ինքնության պահպանման խնդիրը և անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ գրականության պատմությամբ, 20-րդ դարի հայ արձակով և գրականագիտությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ առաջարկելով Խաչիկ Դաշտենցի վիպական ժառանգության գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ամբողջական դիտարկում։

Финансы

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության ոլորտի ֆինանսական ռազմավարության կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել համակարգի արդյունավետությունը, ֆինանսական կայունությունը և առողջապահական ծառայությունների մատչելիությունը բնակչության համար։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են առողջապահության ֆինանսավորման գործող մեխանիզմները, պետական բյուջեի դերը, առողջապահական ծախսերի կառուցվածքը, ապահովագրական համակարգերի կիրառման հնարավորությունները և ֆինանսական ռեսուրսների բաշխման արդյունավետությունը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև ոլորտի առջև ծառացած հիմնական մարտահրավերներին, այդ թվում՝ սահմանափակ ֆինանսական միջոցներին, առողջապահական ծառայությունների անհավասար հասանելիությանը, ծախսերի աճին և ռեսուրսների կառավարման խնդիրներին։ Աշխատությունը քննարկում է ֆինանսական ռազմավարության բարելավման տարբեր ուղղություններ՝ առողջապահական ապահովագրության զարգացման, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության ընդլայնման, ֆինանսավորման նոր մոդելների ներդրման, ծախսերի վերահսկման և ծառայությունների որակի բարձրացման միջոցով։ Հետազոտության նպատակն է նպաստել այնպիսի ֆինանսական քաղաքականության ձևավորմանը, որը կապահովի առողջապահական համակարգի երկարաժամկետ կայուն զարգացումը և բնակչության առողջության պահպանման ավելի արդյունավետ կազմակերպումը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ֆորմալ մոդուլների սիմպլեկտիկ տարածությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով ժամանակակից մաթեմատիկայի մի շարք խորքային ուղղություններ, մասնավորապես՝ ֆորմալ մոդուլների տեսությունը, դեֆորմացիաների տեսությունը, սիմպլեկտիկ երկրաչափությունը և թվաբանական երկրաչափությունը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ ֆորմալ մոդուլների ընտանիքների և դրանց պարամետրական տարածությունների կառուցվածքը կարելի է ուսումնասիրել երկրաչափական և ալգեբրական մեթոդների միջոցով՝ բացահայտելով դրանցում առկա սիմպլեկտիկ կառուցվածքները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ֆորմալ մոդուլների, դեֆորմացիաների և մոդուլների տարածությունների հիմնական հասկացությունները, դրանց տեղական և գլոբալ հատկությունները, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնց դեպքում համապատասխան պարամետրական տարածությունը ձեռք է բերում սիմպլեկտիկ կառուցվածք։ Սիմպլեկտիկ երկրաչափության տեսանկյունից կարևոր են փակ և ոչ դեգեներացված երկգծային կամ դիֆերենցիալ ձևերը, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել տարածության ներքին երկրաչափական կառուցվածքը և ուսումնասիրել դրա վրա գործող տարբեր փոխակերպումները։ Ֆորմալ մոդուլների համատեքստում նման կառուցվածքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու դեֆորմացիաների տարածությունը, համարժեքության հարաբերությունները և մոդուլների միջև փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ձևական խմբերի, ֆորմալ սխեմաների և տեղային պարամետրական կառուցվածքների դերին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ալգեբրական տվյալները վերածվում երկրաչափական օբյեկտների և ինչպես են դրանց հատկությունները արտահայտվում համապատասխան մոդուլային տարածություններում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սիմպլեկտիկ կառուցվածքների առաջացման և պահպանման պայմանների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այդ կառուցվածքների կապը ֆորմալ մոդուլների դեֆորմացիոն տեսության հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս միավորել տեղային ալգեբրական հաշվարկները և ավելի ընդհանուր երկրաչափական մեթոդները՝ ստանալով ֆորմալ մոդուլների տարածությունների կառուցվածքի ամբողջական պատկերացում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մաքուր մաթեմատիկայի ոլորտում աշխատող մասնագետներին և ուսանողներին, հատկապես նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են հանրահաշվական երկրաչափություն, թվերի տեսություն, մոդուլների տարածություններ, դեֆորմացիաների տեսություն և սիմպլեկտիկ երկրաչափություն։ Այն ներկայացնում է բավական մասնագիտացված թեմա, որի նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր ժամանակակից մաթեմատիկական տեսությունների փոխկապակցման և բարդ երկրաչափական կառուցվածքների ուսումնասիրման հնարավորությամբ։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, էներգետիկային, շինարարությանը, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բյուրեղային միջավայրերում ռենտգենյան ճառագայթների դիֆրակցիայի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը այն պայմաններում, երբ բյուրեղի կամ ճառագայթման համակարգի վրա գործում են արտաքին ֆիզիկական ազդակներ։ Հետազոտության կենտրոնում դիֆրակցված փնջերի ինտենսիվության, տարածական բաշխման, ուղղության, սպեկտրային և այլ բնութագրերի փոփոխություններն են՝ պայմանավորված բյուրեղային ցանցի կառուցվածքի և արտաքին ազդեցությունների փոխազդեցությամբ։ Քննվում են ռենտգենյան ճառագայթների դիֆրակցիայի ֆիզիկական հիմքերը և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով բյուրեղի կառուցվածքային վիճակի փոփոխությունները կարող են արտահայտվել գրանցվող դիֆրակցիոն պատկերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական կամ այլ արտաքին ազդեցությունների հետևանքով բյուրեղային ցանցում առաջացող դեֆորմացիաների և կառուցվածքային փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությանը դիֆրակցված ճառագայթների պարամետրերի վրա։ Ուսումնասիրվում է արտաքին ազդակի բնույթի և ուժգնության ու դիֆրակցիոն բնութագրերի միջև կապը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ճառագայթային դաշտի փոփոխությունների հիմնական օրինաչափությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դիֆրակցված փնջերի ինտենսիվության վերաբաշխման, անդրադարձման պայմանների փոփոխության և բյուրեղի կառուցվածքային անհամասեռությունների ազդեցության վերլուծությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ռենտգենյան դիֆրակցիայի կինեմատիկական և դինամիկական տեսությունների մոտեցումները՝ կախված ուսումնասիրվող բյուրեղային համակարգի և փորձարարական պայմանների առանձնահատկություններից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև փորձարարական արդյունքների և տեսական մոդելների համեմատությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիֆրակցիոն պատկերի զգայունությունը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են ոչ միայն բյուրեղների հիմնարար ֆիզիկայի համար, այլև նյութերի կառուցվածքային վիճակի ոչ քայքայիչ ախտորոշման և արտաքին պայմաններում դրանց փոփոխությունների գնահատման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ռենտգենյան օպտիկայի, բյուրեղագիտության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և դիֆրակցիայի տեսության մոտեցումները՝ արտաքին ազդակների պայմաններում բյուրեղային համակարգերի կառուցվածքային ու ֆիզիկական առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։