Հայ ազգագրության պատմություն

Культура

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1967 թվականի հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսների նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի համակարգված ցանկը՝ նախատեսված գրադարանների, մշակութային և կրթական հաստատությունների, ինչպես նաև տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանք իրականացնող մասնագետների համար։ Այն կազմված է որպես գործնական տեղեկատու, որի միջոցով հնարավոր է արագ գտնել տվյալ ժամանակահատվածում նշվող պատմական իրադարձությունների, պետական և հասարակական նշանակության օրերի, մշակույթի, գիտության, գրականության ու արվեստի գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարեթվերին, ինչպես նաև տարբեր կարևոր հոբելյաններին վերաբերող տեղեկություններ։ Նման օրացույցների հիմնական նպատակը գրադարանային և մշակութային աշխատանքի կազմակերպման համար անհրաժեշտ փաստագրական նյութի տրամադրումն էր։ Հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսների ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս նյութը կիրառել եռամսյակային կտրվածքով՝ նախապես պլանավորելով ցուցահանդեսներ, գրական երեկոներ, հուշ-միջոցառումներ, ընթերցողների հետ հանդիպումներ, բանավոր տեղեկություններ և թեմատիկ մատենագիտական ցուցակներ։ Յուրաքանչյուր ամսվա շրջանակում հիշարժան ամսաթվերի առանձնացումը կարող է ծառայել որպես գրադարանային միջոցառումների թեմատիկ հիմք՝ օգնելով գրադարանավարին համապատասխան գրականություն ընտրել և այն կապել տվյալ իրադարձության կամ անձի հետ։ Հրատարակության արժեքը հատկապես նկատելի է խորհրդային շրջանի գրադարանային աշխատանքի համատեքստում, երբ գրադարանները ոչ միայն գրքային ֆոնդերի պահպանման և տրամադրման կենտրոններ էին, այլև ակտիվորեն մասնակցում էին բնակչության մշակութային և գաղափարական իրազեկմանը։ Այդ պայմաններում նշանավոր տարեթվերի օրացույցները գործնական նշանակություն ունեին միջոցառումների տարեկան և ամսական պլանավորման համար։ Նյութը կարող էր օգտագործվել նաև գրականության թեմատիկ ցուցադրությունների, գրքի տեսությունների, հոբելյանական անկյունների և տեղեկատվական վահանակների պատրաստման ժամանակ։ Օրացույցի առանձնահատկությունն այն է, որ այն կենտրոնանում է ոչ թե որևէ մեկ թեմայի կամ պատմական ժամանակաշրջանի, այլ տարբեր բնագավառների ներկայացուցիչների և իրադարձությունների վրա։ Դրա շնորհիվ այն կարող էր ընդգրկել քաղաքական ու հասարակական գործիչների, գիտնականների, գրողների, արվեստագետների, մշակույթի ներկայացուցիչների և պատմական նշանակություն ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ ամսաթվեր։ Այսպիսի բազմաբնույթ կառուցվածքը մեծացնում է հրատարակության կիրառելիությունը տարբեր տեսակի գրադարաններում և կրթական հաստատություններում։ Մատենագիտական տեսանկյունից նման օրացույցը կարող է հանդես գալ նաև որպես սկզբնական կողմնորոշիչ աղբյուր։ Հիշարժան ամսաթվի հայտնաբերումից հետո գրադարանավարը կարող էր գրքային ֆոնդում կամ մատենագիտական այլ աղբյուրներում որոնել համապատասխան հրատարակություններ և կազմել թեմատիկ ցուցակներ։ Այսպիսով, օրացույցը միաժամանակ նպաստում էր տեղեկատու աշխատանքի և գրականության քարոզչության կազմակերպմանը։ Հրատարակության կարևորությունը պայմանավորված է նաև նրա պատմամշակութային արժեքով։ 1967 թվականին կազմված նման նյութը ոչ միայն արձանագրում է տվյալ ժամանակաշրջանում պաշտոնապես և մշակութային կյանքում կարևոր համարված ամսաթվերը, այլև որոշ չափով արտացոլում է խորհրդային հասարակության պատմական հիշողության, մշակութային առաջնահերթությունների և հոբելյանական քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Այդ պատճառով այսօր այն կարող է հետաքրքրել ոչ միայն գրադարանագիտության և մատենագիտության, այլև մշակույթի պատմության, խորհրդային շրջանի հասարակական կյանքի և պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակույթի և կրթության ոլորտի աշխատակիցներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և պատմական տարեգրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը եռամսյակային տեղեկատու-օրացույց է, որն իր մեջ համադրում է պատմական, մշակութային, գրական, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող ամսաթվերը և հնարավորություն է տալիս դրանց հիման վրա կազմակերպել գրադարանային ու կրթամշակութային աշխատանքներ՝ միաժամանակ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական ու մշակութային առաջնահերթությունների կարևոր հետքերը։

Философия

Ժողովածուն ժամանակակից հայ գրականության քնարական ուղղությանը պատկանող ստեղծագործություն է, որի առանցքում մարդու ներաշխարհը, սերը, զգացմունքային ապրումները և ինքնաճանաչման որոնումներն են։ Ստեղծագործական աշխարհում սերը ներկայանում է ոչ միայն որպես երկու մարդկանց միջև ձևավորվող զգացում, այլև որպես մարդու գոյության, հոգևոր ինքնության և աշխարհի նկատմամբ վերաբերմունքի կարևոր հիմք։ Հեղինակը կենտրոնանում է անհատի զգացմունքային վիճակների, հիշողությունների, կարոտի, հանդիպումների ու բաժանումների, սպասման և ներքին հակասությունների վրա՝ դրանք վերածելով քնարական մտորումների։ Սիրո գաղափարը տարբեր ստեղծագործություններում կարող է հանդես գալ որպես երջանկության աղբյուր, հոգևոր ուժ, ցավի պատճառ կամ մարդու ինքնաճանաչման ճանապարհ։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում մարդու և ժամանակի փոխհարաբերությունները, անցյալի հիշողությունների ազդեցությունը ներկայի վրա և այն ապրումները, որոնք պահպանվում են նույնիսկ կյանքի հանգամանքների փոփոխությունից հետո։ Քնարական խոսքը կառուցվում է անձնական և անմիջական զգացողությունների շուրջ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հետևելու քնարական հերոսի հոգեբանական փոփոխություններին և աշխարհընկալմանը։ Ուշադրություն է դարձվում սիրո և միայնության, ներկայության և բացակայության, վստահության և հիասթափության, երազանքի և իրականության հակադրություններին։ Ստեղծագործություններում զգացմունքային ապրումները հաճախ վերածվում են ավելի ընդհանրական մտորումների մարդու էության, հարաբերությունների արժեքի, կյանքի անցողիկության և հոգևոր կապերի նշանակության մասին։ Լեզվական արտահայտչականությունը, պատկերավոր խոսքը, խորհրդանշական ձևակերպումները և հուզական շեշտադրումները նպաստում են ներքին տրամադրությունների փոխանցմանը։ Անձնական ապրումների միջոցով ձևավորվում է ավելի լայն մարդասիրական գաղափար՝ սերը ներկայացնելով որպես այն արժեքներից մեկը, որի միջոցով մարդը կարող է իմաստավորել սեփական գոյությունը և հարաբերությունները շրջապատող աշխարհի հետ։ Ժողովածուն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ժամանակակից հայ քնարերգության, սիրային պոեզիայի և անհատի հոգեբանական աշխարհի գեղարվեստական արտահայտման առանձնահատկություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Մակրոտնտեսագիտության հիմնարար մոդելներից մեկին նվիրված ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում է ամբողջական պահանջարկի (AD) և ամբողջական առաջարկի (AS) փոխազդեցության տեսությունը և դրա հիման վրա ազգային տնտեսության հավասարակշռության ձևավորման մեխանիզմները։ Գրքում բացատրվում է, որ ամբողջական պահանջարկը արտացոլում է տնտեսության բոլոր հատվածների՝ տնային տնտեսությունների, ձեռնարկությունների, պետության և արտաքին աշխարհի կողմից ապրանքների ու ծառայությունների ընդհանուր պահանջարկը, մինչդեռ ամբողջական առաջարկը ցույց է տալիս տնտեսության արտադրողական հնարավորությունները տվյալ գների մակարդակում։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են AD և AS կորերի տեղաշարժերի պատճառները՝ ներառյալ սպառման փոփոխությունները, ներդրումները, պետական ծախսերը, հարկային քաղաքականությունը, տեխնոլոգիական առաջընթացը և արտաքին տնտեսական գործոնները։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև կարճաժամկետ և երկարաժամկետ հավասարակշռության տարբերությունները, ինչպես նաև գնաճի, գործազրկության և տնտեսական աճի փոխկապակցվածությունը։ Գրքում շեշտվում է պետական մակրոտնտեսական քաղաքականության դերը՝ պահանջարկի խթանման կամ զսպման միջոցով տնտեսության կայունացման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է մակրոտնտեսական գործընթացների խորքային ընկալման և տնտեսական քաղաքականության վերլուծության համար։

Культура

Մինաս Ավետիսյանը ՀՀ մշակույթի նախարարության և ՀՀ Ազգային գրադարանի գործունեության ոլորտում ներկայացնում է մշակութային քաղաքականության, գրադարանային ծառայությունների, գիտահետազոտական և կրթական նախաձեռնությունների համակարգումը։ Նրա աշխատանքը ընդգրկում է մշակութային ժառանգության պահպանությունը, գրական և գիտական ռեսուրսների համակարգումը, ընթերցող հասարակության ստեղծումն ու կրթությունը, ինչպես նաև տեղեկատվական ու մշակութային ծրագրերի իրականացման հզորացումն Ազգային գրադարանի միջոցով։ Մինաս Ավետիսյանի ղեկավարությամբ մշակույթի նախարարությունը կարևոր դեր է խաղում Հայաստանի մշակութային կյանքում՝ ապահովելով ազգային և համաշխարհային մշակութային արժեքների պահպանությունը, գրականության ու արվեստի զարգացման խթանումը և հասարակության համար մշակութային հասանելիության ընդլայնումը։ Այս համակարգված մոտեցումը թույլ է տալիս միավորել պետական քաղաքականությունը, գիտական ու կրթական կառույցները և մշակութային հաստատությունները՝ կառուցելով ամբողջական և արդյունավետ մշակութային միջավայր, որը խթանում է ազգային ինքնությունը, ստեղծագործական զարգացման հնարավորությունները և տեղեկատվական հասանելիությունը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է վայրի բանջարային բույսերում ծանր մետաղների կուտակման քանակական և որակական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը տարբեր էկոլոգիական պայմաններում։ Վերլուծվում են շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը բույսերի հյուսվածքներում ծանր մետաղների պարունակության վրա, դրանց կլանման և կուտակման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բույսերի արձագանքը տարբեր աստիճանի աղտոտվածության պայմաններում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հողի, ջրի և մթնոլորտային ազդեցությունների դերը մետաղների միգրացիայի գործընթացներում, բույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները և էկոլոգիական ցուցանիշների գնահատման մեթոդները։ Քննարկվում են վայրի բուսատեսակների կիրառման հնարավորությունները շրջակա միջավայրի վիճակի գնահատման, կենսացուցիչների օգտագործման և էկոլոգիական մոնիթորինգի նպատակներով։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի էկոլոգիական անվտանգության, բուսաէկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի աղտոտման վերահսկման ոլորտներում՝ նպաստելով ծանր մետաղների ազդեցության գնահատմանը և բնական էկոհամակարգերի պահպանության խնդիրների լուծմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել էկոլոգների, կենսաբանների, բնապահպանների, գյուղատնտեսական մասնագետների և շրջակա միջավայրի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է գնաճի զսպման քաղաքականության դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը տնտեսության մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործընթացում։ Քննության են առնվում գնաճի տնտեսական էությունը, դրա առաջացման հիմնական պատճառները, դրսևորման ձևերը և սոցիալ-տնտեսական հետևանքները։ Վերլուծվում են պահանջարկի և առաջարկի փոփոխությունների, դրամական զանգվածի, արտադրական ծախսերի, փոխարժեքի, ներմուծվող ապրանքների գների և գնաճային սպասումների ազդեցությունները ընդհանուր գների մակարդակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրամավարկային քաղաքականության գործիքներին, տոկոսադրույքների կարգավորմանը, փողի առաջարկի կառավարմանը և գնաճային սպասումների վերահսկման մեխանիզմներին։ Քննարկվում է նաև հարկաբյուջետային քաղաքականության դերը գնաճային ճնշումների մեղմման գործում՝ պետական ծախսերի, հարկային քաղաքականության և բյուջետային հավասարակշռության տեսանկյունից։ Դիտարկվում է գնաճի զսպման միջոցառումների ազդեցությունը տնտեսական աճի, զբաղվածության, ներդրումային ակտիվության, բնակչության իրական եկամուտների և սպառողական վարքագծի վրա։ Կարևորվում է հակագնաճային միջոցառումների հավասարակշռված իրականացումը, քանի որ գների կայունության ապահովմանն ուղղված քաղաքականությունը կարող է փոխկապակցված լինել տնտեսական ակտիվության և ֆինանսական պայմանների փոփոխությունների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գնաճի կանխատեսման, տնտեսական ցուցանիշների մշտադիտարկման և համապատասխան քաղաքական որոշումների արդյունավետության գնահատման մեթոդներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գնաճի կարգավորման և տնտեսական կայունության միջև առկա փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև դիտարկելու հակագնաճային քաղաքականության իրականացման հնարավոր մոտեցումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, մակրոտնտեսական քաղաքականության մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։