Հայ գրական լեզվի գործնական ուսուցում՝ նոր քերականության կանոններով

Литература

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Խալեդ Հոսեյնիի վեպերում պատմական և իրական ժամանակի փոխհարաբերությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են անձնական պատմությունները միահյուսվում Աֆղանստանի և սփյուռքի լայն պատմական իրադարձությունների հետ։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես են «թռիչքուղին», «Հազար շողացող արևներ» և «Եվ արձագանքեցին լեռները» վեպերում ներկայացված կերպարների կյանքի պատմությունները կառուցվում ոչ միայն անհատական փորձառության, այլ նաև պատերազմի, միգրացիայի, սոցիալական փոփոխությունների և մշակութային բախումների ժամանակագրության վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է հիշողության, տրավմայի և պատմական գիտակցության դերին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են անցյալն ու ներկան համատեղ ձևավորում հերոսների ինքնությունը։ Գիրքը համադրում է գրականագիտական և ժամանակային վերլուծական մոտեցումները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ Հոսեյնիի վեպերի բազմաշերտ ժամանակային կառուցվածքը և դրանց հումանիստական ուղերձը:

Другие предметы

Այս տեղեկատվական բյուլետենը նվիրված է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների և մասնագետների արագ և հուսալի տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական շուկայի արդի զարգացումների վերաբերյալ։ Հրատարակության մեջ ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ հիմնականում անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն լույս տեսած նոր գրքեր՝ ներկայացված մատենագիտական տվյալներով և համառոտ նկարագրություններով։ Հեղինակը կամ կազմողները դասակարգում են նյութերը ըստ գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական և մասնագիտական ուղղությունների՝ ընդգծելով յուրաքանչյուր հրատարակության բովանդակային առանձնահատկությունները և կիրառական նշանակությունը։ Բյուլետենը ծառայում է որպես տեղեկատվական միջոց գրադարանների, գիտական հաստատությունների և կրթական կազմակերպությունների համար՝ նպաստելով միջազգային գրականության արդյունավետ օգտագործմանը և գիտական կապերի ընդլայնմանը։ Այն նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, թարգմանիչների, ուսանողների և օտարալեզու գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Математика

Կիրառական մաթեմատիկայի և պինդ մարմնի մեխանիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անիզոտրոպ շերտերի և թիթեղների խառը եզրային խնդիրների ասիմպտոտիկ լուծման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ առաձգականության տեսության երկրաչափորեն ոչ գծային հավասարումների հիման վրա։ Քննության են առնվում այնպիսի կառուցվածքային տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակները, որոնց մեխանիկական հատկությունները կախված են նյութի տարբեր ուղղություններից և որոնց դեֆորմացիաները պահանջում են ոչ գծային մաթեմատիկական նկարագրություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խառը եզրային պայմանների ձևակերպմանը, փոքր պարամետրերի կիրառմամբ ասիմպտոտիկ մոտարկումների կառուցմանը և սկզբնական բարդ խնդիրը հաջորդականորեն լուծվող ավելի պարզ խնդիրների համակարգի վերածելուն։ Վերլուծվում են լարումների, տեղաշարժերի և դեֆորմացիաների բաշխման օրինաչափությունները, ինչպես նաև նյութի անիզոտրոպության, երկրաչափական պարամետրերի և արտաքին բեռնվածքների ազդեցությունը համակարգի մեխանիկական վարքագծի վրա։ Քննարկվում են ստացված մոտավոր լուծումների ճշգրտության և կիրառելիության գնահատման հարցերը։ Նման մեթոդները կարևոր նշանակություն ունեն բարդ կառուցվածքային տարրերի հաշվարկային մոդելավորման և ամրության գնահատման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, առաձգականության տեսության, կառուցվածքային մեխանիկայի և նյութերի մեխանիկայի ոլորտների հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Немецкий

Գիրքը գերմաներեն լեզվի քերականության ուսուցմանն ուղղված ձեռնարկ է, որը նախատեսված է լեզվի կառուցվածքը համակարգված ուսումնասիրելու և քերականական կանոնները գործնականում կիրառելու համար։ Այն պատկանում է օտար լեզուների ուսուցման այն ավանդույթին, որի շրջանակում լեզվական գիտելիքները ներկայացվում էին կանոնների և քերականական ձևերի հաջորդական ուսումնասիրության միջոցով՝ նպաստելով ընթերցանության, գրավոր խոսքի և լեզվի ճիշտ գործածության հմտությունների զարգացմանը։ Ձեռնարկի թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է գերմաներենի քերականական համակարգին, որի կարևոր բաղադրիչներն են գոյականների հոլովումը, բայերի խոնարհումը, սեռի և թվի արտահայտումը, բառերի ու նախադասության անդամների փոխհարաբերությունները և նախադասությունների կառուցման սկզբունքները։ Գործնական քերականության ուսումնասիրությունը սովորողին հնարավորություն է տալիս ավելի լավ ըմբռնել գերմաներենի առանձնահատկությունները, համեմատել դրանք իրեն ծանոթ լեզուների կառուցվածքի հետ և ամրապնդել լեզվական գիտելիքները։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ կրթական և լեզվաբանական մտքի պատմության տեսանկյունից՝ որպես հայ ընթերցողին օտար լեզու սովորեցնելու նպատակով ստեղծված ուսումնական գրականության օրինակ։ Այն կարող է օգտակար լինել գերմաներենի ուսուցիչներին, լեզվաբաններին, բանասերներին և 19-րդ դարի հայկական կրթական հրատարակությունների ուսումնասիրողներին։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենում չափ ու քանակ անվանող բառերի իմաստային դաշտի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն բառային միավորներն են, որոնք արտահայտում են առարկաների, երևույթների և գործողությունների քանակական կամ չափական հատկանիշներ և տարբեր համատեքստերում փոխանցում են քանակի, ծավալի, չափի, բազմության կամ սահմանափակության գաղափարներ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայերենի բառապաշարի կառուցվածքն ու իմաստային կազմակերպվածությունը հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ չափի և քանակի նշանակություններ արտահայտող բառերը կազմում են միմյանց հետ իմաստային կապերով կապված ընդարձակ համակարգ։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել այդ բառերի իմաստային խմբերը, փոխհարաբերությունները, հոմանիշային և հականիշային կապերը, բառերի բազմիմաստությունը, գործածության առանձնահատկությունները և դրանց իմաստային փոփոխությունները ժամանակակից հայերենում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ քանակական և չափական իմաստները հաճախ ձևավորվում են ոչ միայն բառի բառարանային նշանակությամբ, այլև խոսքային միջավայրի և տվյալ բառի կապակցությունների միջոցով։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե ինչպես է հայերենում լեզվական միջոցներով արտահայտվում քանակական իրականության ընկալումը և ինչպես են տարբեր բառեր փոխկապակցվում մեկ ընդհանուր իմաստային դաշտում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի մասնագետներին, լեզվաբաններին, բառարանագիրներին, հայերենի բառապաշարն ու իմաստաբանությունը ուսումնասիրող հետազոտողներին, ինչպես նաև ժամանակակից հայերենի կառուցվածքով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Лингвистика

Մանկական ընթերցանության և կրթության զարգացմանը նվիրված այս ժողովածուն նախատեսված է հայ երեխաների ընթերցողական հմտությունների ձևավորման, լեզվական կարողությունների զարգացման և նրանց ընդհանուր մտավոր ու բարոյական դաստիարակության համար։ Այն պատկանում է հայ մանկավարժական և ուսումնական գրականության այն կարևոր ուղղությանը, որի նպատակն էր մատաղ սերնդին հասանելի գրավոր նյութերի միջոցով սովորեցնել ճիշտ, գիտակցված և իմաստալից ընթերցանություն, հարստացնել բառապաշարը, զարգացնել խոսքը և խթանել հետաքրքրությունը գիտելիքի նկատմամբ։ Ընթերցարանի՝ որպես ուսումնական գրքի բնույթը ենթադրում է տարբեր բնույթի ընթերցանության նյութերի համակարգված ներկայացում՝ հաշվի առնելով մանկական լսարանի ընկալման առանձնահատկությունները և կրթական պահանջները։ Նման հրատարակություններում ընթերցանությունը դիտարկվում էր ոչ միայն որպես տառաճանաչության և լեզվական հմտությունների յուրացման միջոց, այլև որպես երեխայի աշխարհայացքի ընդլայնման, մտածողության զարգացման և հասարակական կյանքի վերաբերյալ նախնական պատկերացումների ձևավորման կարևոր ճանապարհ։ Գրքում ընդգրկված նյութերի միջոցով ընթերցող երեխան կարող է հաղորդակցվել գրական խոսքին, ծանոթանալ հայերենի արտահայտչական հնարավորություններին, սովորել հասկանալ տեքստի իմաստը և տարբերակել հիմնական միտքը երկրորդական տեղեկություններից։ Մանկական ընթերցարանների կարևոր առանձնահատկություններից է լեզվի ուսուցման և դաստիարակչական նպատակների համադրումը. ընթերցանության գործընթացը նպաստում է ոչ միայն բառապաշարի հարստացմանն ու շարահյուսական կառուցվածքների յուրացմանը, այլև ուշադրության, հիշողության, տրամաբանական մտածողության և ինքնուրույն դատողության զարգացմանը։ Այդպիսի գրքերը կարևոր դեր են ունեցել նաև երեխաների մեջ գրքի նկատմամբ հետաքրքրություն ձևավորելու, ընթերցանությունը սովորական կրթական պարտականությունից վերածելու մտավոր զարգացման միջոցի և դպրոցական ուսուցման արդյունավետությունը բարձրացնելու գործում։ Հրատարակության մշակութային նշանակությունը հատկապես ընդգծվում է 19-րդ դարի հայ կրթական կյանքի համատեքստում, երբ հայալեզու ուսումնական գրականության ստեղծումն ու տարածումը կարևոր պայման էին ազգային կրթության ամրապնդման, գրագիտության տարածման և մայրենի լեզվով կրթության հնարավորությունների ընդլայնման համար։ Թիֆլիսը տվյալ ժամանակաշրջանում հայ մշակութային, կրթական և տպագրական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ ստեղծվում ու տարածվում էին դպրոցական գործին, լեզվին, գրականությանը և ազգային ինքնագիտակցության զարգացմանը ծառայող բազմաթիվ հրատարակություններ։ Այս միջավայրում լույս տեսած մանկական ընթերցարանները նպաստում էին կրթական նյութերի հասանելիությանը և ձևավորում էին հայերեն ընթերցանության մշակույթը՝ կապ ստեղծելով դպրոցական ուսուցման, ընտանեկան դաստիարակության և ավելի լայն գրական միջավայրի միջև։ Հեղինակի անվան սկզբնատառերով ներկայացված լինելը ևս մատենագիտական առումով բնորոշ առանձնահատկություն է, որը կարևոր է հրատարակության նույնականացման և հայ հին տպագիր գրքերի նկարագրության համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկական գրականության, մանկավարժության և ուսումնական գրքի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս դիտարկելու երեխաների ընթերցանության կազմակերպման սկզբունքները, մայրենի լեզվի ուսուցման պատմական մոտեցումները և կրթական նպատակներով ստեղծված տեքստերի մշակութային դերը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ գրատպության պատմությամբ, 19-րդ դարի կրթական շարժումներով, մանկական ընթերցանության ավանդույթներով և հայալեզու ուսումնական գրականության զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։ Որպես պատմական մանկավարժական հրատարակություն՝ այն կարևորում է այն գաղափարը, որ մայրենի լեզվով ընթերցանությունը երեխայի կրթության, մտածողության ձևավորման և ազգային մշակութային ժառանգության հետ հաղորդակցվելու հիմնարար միջոցներից է։ Do you like this personality?