Հայ քննադատություն. Գիրք Ա

Лингвистика

Այս աշխատանքը նվիրված է համեմատության պատկերաձևի (ֆիգուրայի) ուսումնասիրությանը որպես հեղինակի անհատական ոճի կարևոր առանձնահատկություն՝ անգլերեն լեզվի նյութի հիման վրա։ Վերլուծության մեջ դիտարկվում է, թե ինչպես են համեմատական կառուցվածքները՝ «as…as», «like», «as if», ինչպես նաև ավելի բարդ և անուղղակի համեմատական ձևերը, օգտագործվում տարբեր հեղինակների կողմից ոչ միայն պատկերավոր արտահայտչականության համար, այլ նաև որպես ոճային ինքնության ձևավորման միջոց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ համեմատությունը դուրս է գալիս զուտ լեզվական պարզ կառուցվածքի սահմաններից և դառնում է հեղինակային մտածողության, աշխարհընկալման և գեղարվեստական պատկերավորման համակարգի մաս։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարբեր գրական ժանրերի օրինակներ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է համեմատության ֆիգուրան նպաստում տեքստի էմոցիոնալ լարվածության, պատկերայնության և արտահայտչական խորության բարձրացմանը։ Միաժամանակ դիտարկվում են համեմատության և այլ ոճական միջոցների փոխազդեցությունները՝ մետաֆորայի, հիպերբոլայի և էպիտետի հետ, որոնք միասին ձևավորում են հեղինակի անհատական լեզվական ոճը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է, որ համեմատության ֆիգուրան ոչ միայն լեզվական կառուցվածք է, այլև կարևոր գործիք է գրողի ոճական ինքնության և գեղարվեստական մտածողության բացահայտման համար:

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է պատմական Արցախում ձևավորված և սերնդեսերունդ փոխանցված ժողովրդական բանավոր ստեղծագործության ժանրային, լեզվական, գաղափարական և մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ժողովրդական հեքիաթները, ավանդությունները, առասպելական պատմությունները, զրույցները, երգերը, առակները, ասացվածքները, առածները, հանելուկները, օրհնանքները, անեծքները, ծիսական բանաձևերը և բանավոր մշակույթի այլ դրսևորումներն են, որոնց միջոցով արտացոլվում են տեղական բնակչության պատմական հիշողությունը, աշխարհընկալումը, կենցաղը և արժեքային պատկերացումները։ Ժողովրդական ստեղծագործությունները դիտարկվում են ոչ միայն որպես գեղարվեստական նյութ, այլև որպես պատմամշակութային հիշողության պահպանման կարևոր միջոց, որի մեջ տարբեր ժամանակաշրջանների իրադարձությունները կարող են պահպանված լինել բանավոր ավանդության վերափոխված և գեղարվեստականացված ձևերով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեղական բարբառային խոսքին, բառապաշարին, դարձվածքներին, պատկերավոր արտահայտություններին և պատմողական կառուցվածքներին, որոնք նյութին հաղորդում են տարածաշրջանային յուրահատկություն։ Քննվում է բանահյուսական կերպարների համակարգը, բարու և չարի, արդարության, քաջության, աշխատանքի, ընտանիքի, հայրենի բնաշխարհի և համայնքային համերաշխության վերաբերյալ ժողովրդական պատկերացումների արտահայտումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև բնաշխարհի դերը. լեռները, գետերը, աղբյուրները, անտառները, բնակավայրերը, վանքերն ու այլ տեղավայրեր հաճախ հանդես են գալիս որպես ավանդությունների և տեղական պատմությունների ձևավորման կենտրոններ՝ միավորելով իրական աշխարհագրությունը և ժողովրդական երևակայությունը։ Ուսումնասիրվում են ընտանեկան ու համայնքային ծեսերի հետ կապված բանահյուսական նյութերը, տոնական սովորույթները, աշխատանքային երգերը և առօրյա հաղորդակցության մեջ պահպանված բանավոր ձևերը։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տեղական նյութի ընդհանրությունները հայկական բանահյուսության այլ տարածաշրջանային ավանդույթների հետ և միաժամանակ առանձնացնել դրա տեղային բնորոշ գծերը։ Կարևորվում է նաև բանահավաքչական աշխատանքի նշանակությունը, քանի որ բանավոր ժառանգության գրառումը, դասակարգումը և գիտական ուսումնասիրությունը նպաստում են այնպիսի նյութերի պահպանմանը, որոնք հասարակական ու լեզվական փոփոխությունների հետևանքով կարող են աստիճանաբար դուրս գալ կենդանի գործածությունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը բանահյուսական նյութի միջոցով ներկայացնում է տարածաշրջանի պատմամշակութային հիշողությունը, լեզվական միջավայրը և ժողովրդական աշխարհընկալումը՝ միավորելով բանագիտության, ազգագրության, բարբառագիտության և մշակութային պատմության ուսումնասիրության մոտեցումները։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է պատանի ֆուտբոլիստների մարզվածության և մարզական վարպետության դինամիկայի ուսումնասիրությանը՝ դրա հետ կապված մորֆոֆունկցիոնալ ցուցանիշների բացահայտման և գնահատման միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում պատանի մարզիկի օրգանիզմի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների փոփոխություններն են, որոնք ձևավորվում են կանոնավոր մարզումների, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության և մարզական պատրաստվածության բարձրացման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում է մարզական վարպետության զարգացման և օրգանիզմի տարբեր համակարգերի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների միջև փոխկապակցվածությունը՝ հաշվի առնելով պատանեկան տարիքի աճի և զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում մարմնի կառուցվածքային ցուցանիշներին, սրտանոթային և շնչառական համակարգերի գործունեությանը, ֆիզիկական աշխատունակությանը, շարժողական կարողություններին և այլ ֆունկցիոնալ բնութագրերին, որոնք կարող են արտացոլել մարզիկի պատրաստվածության մակարդակը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մարզվածության դինամիկայի գնահատումը, քանի որ պատանի ֆուտբոլիստների դեպքում մարզական արդյունքների փոփոխությունները պայմանավորված են ոչ միայն մարզումների ազդեցությամբ, այլև բնականոն աճի և օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական հասունացման գործընթացներով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր մարզական որակների և մորֆոֆունկցիոնալ ցուցանիշների փոփոխությունները՝ բացահայտելու այն բնութագրերը, որոնք առավել սերտորեն կապված են ֆուտբոլային վարպետության ձևավորման հետ։ Քննարկվում է մարզական պատրաստության անհատականացման անհրաժեշտությունը, քանի որ նույն տարիքի մարզիկների ֆիզիկական և ֆունկցիոնալ զարգացման տեմպերը կարող են զգալիորեն տարբերվել։ Այդ պատճառով օբյեկտիվ մորֆոֆունկցիոնալ տվյալների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել մարզումների արդյունավետությունը, վերահսկել մարզական ծանրաբեռնվածության ազդեցությունը և համապատասխանեցնել մարզման ծրագիրը մարզիկի զարգացման մակարդակին։ Աշխատության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ պատանի ֆուտբոլիստների ընտրության, մարզական պատրաստության պլանավորման, մարզման գործընթացի բժշկամանկավարժական վերահսկողության և մարզական արդյունքների կանխատեսման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել սպորտային բժիշկների, ֆիզիոլոգների, մարզիչների, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետների, ֆուտբոլային ակադեմիաների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Աշխատանքը կարևորում է պատանի մարզիկի մարզական վարպետության գնահատման համալիր մոտեցումը՝ միավորելով մարզական արդյունքների, ֆիզիկական պատրաստվածության և օրգանիզմի մորֆոֆունկցիոնալ վիճակի ուսումնասիրությունը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է դելտա-քունը խթանող պեպտիդի ազդեցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ինչպես բնականոն ֆիզիոլոգիական պայմաններում, այնպես էլ ակուստիկ սթրեսի ազդեցության ներքո։ Հետազոտության կենտրոնում քնի կարգավորման նեյրոֆիզիոլոգիական մեխանիզմներն են, քնի կառուցվածքի վրա ազդող գործոնները և սթրեսային միջավայրում նյարդային համակարգի արձագանքի փոփոխությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է քնի և արթունության ցիկլի կարգավորման գործընթացների ըմբռնման համար, քանի որ քունը բարդ ֆիզիոլոգիական վիճակ է, որի ձևավորումն ու պահպանությունը պայմանավորված են կենտրոնական նյարդային համակարգի բազմաթիվ փոխկապակցված մեխանիզմներով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պեպտիդի ազդեցությունը քնի տևողության և փուլերի հարաբերակցության, քնի խորության, անցումային փուլերի և ընդհանուր ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ակուստիկ սթրեսին, որը կարող է փոխել նյարդային համակարգի ակտիվությունը, առաջացնել վարքային և ֆիզիոլոգիական արձագանքներ և խաթարել բնականոն քնի ընթացքը։ Այդ պայմաններում պեպտիդի ազդեցության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու՝ արդյոք այն կարող է փոփոխել սթրեսի պայմաններում քնի կառուցվածքն ու կարգավորման մեխանիզմները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև կենդանիների վարքային ցուցանիշները, նյարդաֆիզիոլոգիական արձագանքները, քնի տարբեր փուլերի էլեկտրոֆիզիոլոգիական բնութագրերը և սթրեսի ազդեցության հետ կապված ֆունկցիոնալ փոփոխությունները։ Կարևոր նշանակություն ունի բնականոն և սթրեսային պայմաններում ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու պեպտիդի ազդեցության ընդհանուր և պայմանական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել քնի հումորալ կարգավորման, նեյրոպեպտիդային մեխանիզմների և արտաքին սթրեսային գործոնների նկատմամբ կենտրոնական նյարդային համակարգի արձագանքի ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ուսումնասիրության արդյունքները տեսական նշանակություն ունեն նեյրոֆիզիոլոգիայի, քնի ֆիզիոլոգիայի և սթրեսի կենսաբանության համար, իսկ հետագա հետազոտությունների դեպքում կարող են հիմք հանդիսանալ քնի խանգարումների և սթրեսի հետևանքների ուսումնասիրման նոր ուղղությունների զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է նեյրոֆիզիոլոգիական և փորձարարական մոտեցումները՝ բացահայտելու դելտա-քունը խթանող պեպտիդի ազդեցության առանձնահատկությունները տարբեր ֆիզիոլոգիական պայմաններում և պարզելու դրա հնարավոր դերը քնի կարգավորման ու սթրեսային ազդեցությունների պայմաններում նյարդային համակարգի գործունեության մեջ։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բազմաձև սեփականության ձևավորման, զարգացման և արդյունավետ գործարկման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անցումային տնտեսության պայմաններում իրականացված տնտեսական բարեփոխումների համատեքստում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սեփականության ձևերի տեսական հիմքերը, պետական, մասնավոր, համայնքային և այլ սեփականության տեսակների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը շուկայական տնտեսության կայացման գործընթացում։ Վերլուծվում են սեփականաշնորհման քաղաքականության հիմնական փուլերը, դրանց տնտեսական և սոցիալական հետևանքները, սեփականության իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները և տնտեսական զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, ձեռնարկատիրության զարգացմանը, գույքային հարաբերությունների կատարելագործմանը և սեփականության կառավարման արդյունավետության բարձրացման ուղիներին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև միջազգային փորձը, տնտեսության տարբեր ոլորտներում սեփականության բազմազան ձևերի կիրառման առանձնահատկությունները և ոլորտի հետագա զարգացման հնարավորությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և տնտեսական բարեփոխումների ու սեփականության հարաբերությունների զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին պետական պարտքի կառավարման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ պարտքի ձևավորման, սպասարկման, արդյունավետ օգտագործման և երկարաժամկետ կայունության ապահովման տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ արտաքին պետական փոխառությունները կարող են կարևոր դեր ունենալ երկրի տնտեսական զարգացման, ենթակառուցվածքների ֆինանսավորման, բյուջետային խնդիրների լուծման և ներդրումային ծրագրերի իրականացման գործում, սակայն պարտքային ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործումը կամ պարտքի չափազանց արագ աճը կարող է մեծացնել պետական ֆինանսների և մակրոտնտեսական կայունության նկատմամբ ռիսկերը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է արտաքին պետական պարտքի էությունը, դրա կառուցվածքը, ձևավորման աղբյուրները և պետական ֆինանսական համակարգում ունեցած նշանակությունը։ Վերլուծվում են միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններից, օտարերկրյա պետություններից և այլ արտաքին աղբյուրներից ներգրավվող վարկային միջոցների առանձնահատկությունները, դրանց պայմանները, մարման ժամկետները, տոկոսադրույքները և արտարժութային կառուցվածքը։ Այս գործոնների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել արտաքին պարտքի սպասարկման բեռը և դրա ազդեցությունը պետական բյուջեի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արտաքին պարտքի դինամիկային և դրա հարաբերակցությանը երկրի տնտեսական աճի, պետական եկամուտների և համախառն ներքին արդյունքի հետ։ Պարտքի մակարդակի գնահատումը միայն բացարձակ մեծությամբ բավարար չէ, ուստի աշխատանքում կարևորվում են պարտքի կայունության ցուցանիշները, սպասարկման ծախսերը, վերաֆինանսավորման և արտարժութային ռիսկերը, ինչպես նաև արտաքին ֆինանսավորման նկատմամբ կախվածության աստիճանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է պարտքային ռիսկերի կառավարման խնդիրը։ Արտաքին պարտքի զգալի մասը սովորաբար արտարժույթով ձևավորվելու դեպքում փոխարժեքի փոփոխությունները կարող են մեծացնել պարտքի սպասարկման իրական արժեքը և լրացուցիչ ճնշում գործադրել պետական ֆինանսների վրա։ Բացի այդ, տոկոսադրույքների փոփոխությունները, միջազգային ֆինանսական շուկաների պայմանները և արտաքին տնտեսական ցնցումները կարող են ազդել նոր փոխառությունների արժեքի և նախկին պարտավորությունների սպասարկման հնարավորությունների վրա։ Աշխատանքը անդրադառնում է նաև ներգրավված փոխառու միջոցների արդյունավետության խնդրին։ Պետական պարտքի կայուն կառավարումը ենթադրում է, որ ներգրավված ֆինանսական ռեսուրսները պետք է ուղղվեն այնպիսի ծրագրերի և ներդրումների ֆինանսավորմանը, որոնք կարող են նպաստել տնտեսական աճին, արտադրողականության բարձրացմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և ապագայում պետական եկամուտների ընդլայնմանը։ Հակառակ դեպքում պարտքի սպասարկման բեռը կարող է մեծանալ՝ առանց համապատասխան տնտեսական արդյունքի ձևավորման։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են նաև պետական պարտքի կառավարման ինստիտուցիոնալ և կառավարչական մեխանիզմները։ Կարևորվում են պարտքի պլանավորման, ռիսկերի գնահատման, փոխառությունների պայմանների ընտրության, պարտքի պորտֆելի դիվերսիֆիկացման և տեղեկատվության թափանցիկության հարցերը։ Պարտքի կառավարման արդյունավետ համակարգը պետք է հնարավորություն տա նախապես գնահատել տարբեր սցենարների ազդեցությունը պետական ֆինանսների վրա և նվազեցնել ֆինանսական ցնցումների նկատմամբ խոցելիությունը։ Աշխատանքում արտաքին պետական պարտքի խնդիրը դիտարկվում է նաև երկրի ընդհանուր մակրոտնտեսական քաղաքականության համատեքստում։ Պարտքի կառավարման արդյունավետությունը սերտորեն կապված է հարկաբյուջետային քաղաքականության, տնտեսական աճի, գնաճի, փոխարժեքի, արտաքին առևտրի և վճարային հաշվեկշռի վիճակի հետ։ Այդ պատճառով պարտքային քաղաքականությունը չի կարող դիտարկվել պետական ֆինանսների մյուս ուղղություններից մեկուսացված։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարտքի կառավարման և տնտեսական անվտանգության փոխհարաբերությանը։ Պարտքի չափի և կառուցվածքի փոփոխությունները կարող են ազդեցություն ունենալ երկրի ֆինանսական ինքնուրույնության, բյուջետային ճկունության և տնտեսական քաղաքականության իրականացման հնարավորությունների վրա։ Այս համատեքստում կարևորվում է պարտքային ռազմավարության երկարաժամկետ և կանխատեսելի բնույթը, ինչպես նաև պարտքի կայունության ապահովումը նույնիսկ արտաքին տնտեսական անբարենպաստ պայմաններում։ Աշխատանքը նաև դիտարկում է արտաքին ֆինանսավորման առավելությունների և հնարավոր բացասական հետևանքների հավասարակշռման խնդիրը։ Արտաքին փոխառությունները կարող են արագացնել զարգացման ծրագրերի իրականացումը, սակայն դրանց արդյունավետությունը կախված է միջոցների նպատակային օգտագործումից, ներդրումային ծրագրերի տնտեսական վերադարձից և պարտքի սպասարկման կարողությունից։ Հետևաբար պարտքի կառավարման կատարելագործումը պետք է ներառի ոչ միայն պարտքի ծավալի վերահսկում, այլև փոխառությունների ներգրավման և օգտագործման արդյունավետության բարձրացում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու Հայաստանի Հանրապետության արտաքին պետական պարտքի կառավարման հիմնական խնդիրները և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները՝ շեշտադրելով պարտքի կայունությունը, պարտքային ռիսկերի նվազեցումը, փոխառու միջոցների արդյունավետ օգտագործումը և պետական ֆինանսների երկարաժամկետ հավասարակշռության պահպանումը։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, պետական կառավարման մասնագետներին, բանկային և ֆինանսական ոլորտի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև Հայաստանի մակրոտնտեսական քաղաքականությամբ և պետական ֆինանսների կառավարմամբ զբաղվող հետազոտողներին։