Հայ տպագրության տարեգիրք: Մատենագիտական ցանկ (2024, թիվ 8)

Культура

Изобразительное искусство Армянской ССР աշխատությունը արվեստագիտության և մշակութաբանության ոլորտի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ-ի կերպարվեստի զարգացման պատմությունը և հիմնական ուղղությունները, այն ընդգրկում է գեղանկարչության, քանդակագործության, գրաֆիկայի և կիրառական արվեստի ձևավորումը խորհրդային շրջանում, գիրքը վերլուծում է հայկական արվեստի դպրոցների կայացումը, նշանավոր արվեստագետների ստեղծագործական ուղին և նրանց ներդրումը ազգային ու խորհրդային մշակութային համատեքստում, միաժամանակ անդրադառնում է գեղարվեստական ոճերի փոփոխություններին, թեմատիկ ուղղություններին և արվեստի սոցիալական դերին հասարակության մեջ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր արվեստագիտության, մշակութային պատմության և հայկական կերպարվեստի ուսումնասիրության համար։

Культура

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու՝ նպատակ ունենալով համակարգել և տարածել ոլորտին վերաբերող տեղեկատվությունը։ Այն ներառում է տարբեր բնագավառների՝ գրականության, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, ճարտարապետության, մշակութային պատմության և այլ ուղղությունների վերաբերյալ հրատարակությունների մատենագիտական նկարագրություններ։ Նյութերը դասակարգված և ներկայացված են այնպես, որ ընթերցողներին ու մասնագետներին հնարավորություն ընձեռեն արագ գտնել անհրաժեշտ աղբյուրները և հետևել մշակութային կյանքի վերաբերյալ նոր ուսումնասիրություններին։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատվական գործիք է գրադարանավարների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են հայկական մշակույթի և արվեստի զարգացման պատմությամբ ու գիտական գրականությամբ։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական միջավայրում աշակերտների հանդուրժողական վերաբերմունքի, փոխադարձ հարգանքի և կառուցողական հաղորդակցման կարողությունների ձևավորման մանկավարժական հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում սովորողների սոցիալական և բարոյական զարգացման այն պայմաններն են, որոնք նպաստում են տարբեր կարծիքների, մշակութային առանձնահատկությունների, արժեքային համակարգերի և անհատական տարբերությունների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Հանդուրժողականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ուրիշի տեսակետը ընդունելու պատրաստակամություն, այլև որպես անձի սոցիալական հասունության, երկխոսության մշակույթի, համագործակցության և հակասությունները խաղաղ ճանապարհով կարգավորելու կարողության բաղադրիչ։ Քննվում է դպրոցի դերը աշակերտների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման գործընթացում՝ առանձնացնելով ուսուցման բովանդակության, դասարանի սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի, ուսուցչի վարքագծի և աշակերտների միջև հարաբերությունների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկություններին, քանի որ տարբեր տարիքային խմբերում սոցիալական ընկալումները, ինքնագիտակցությունը և հասակակիցների հետ հարաբերությունները զարգանում են տարբեր կերպ։ Ուսումնասիրվում են համագործակցային ուսուցման, քննարկումների, խմբային աշխատանքի, դերային իրավիճակների և համատեղ ստեղծագործական գործունեության հնարավորությունները՝ որպես փոխըմբռնման և հաղորդակցական մշակույթի զարգացման մանկավարժական միջոցներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածությունը՝ դասարանում ապահով, ներառական և հարգալից միջավայր ստեղծելու, կարծիքների բախումները կառուցողական ձևով կառավարելու և խտրական վերաբերմունքի դրսևորումները կանխելու տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ընտանիքի և դպրոցի համագործակցությանը, քանի որ երեխաների սոցիալական վերաբերմունքների ձևավորման վրա միաժամանակ ազդում են կրթական միջավայրը, ընտանեկան դաստիարակությունը և հասարակական հարաբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել սովորողների հանդուրժողականության մակարդակի գնահատման մանկավարժական չափանիշները, վերաբերմունքային փոփոխությունների դիտարկման մեթոդները և համապատասխան կրթական ծրագրերի արդյունավետության վերլուծությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկավարժության, դաստիարակության տեսության, կրթական հոգեբանության և միջմշակութային կրթության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են պատասխանատու, համագործակցող և ուրիշների արժանապատվությունը հարգող անհատի ձևավորմանը։

Литература

Այս աշխատությունը նվիրված է հայկական խորհրդային գրականության և բանահյուսության (ժողովրդական բանավոր ստեղծագործության) փոխկապակցված զարգացման ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր մշակութային ժառանգության հիմնական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են խորհրդային շրջանում ձևավորված գրական ուղղությունները, թեմատիկ և գաղափարական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սոցիալիստական իրականության արտացոլումը հայ գրողների ստեղծագործություններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական բանահյուսության տարբեր ժանրերին՝ հեքիաթներին, երգերին, առածներին, էպիկական և լիրիկական ստեղծագործություններին, որոնք պահպանել են ազգային մտածողության, լեզվի և մշակութային ինքնության կարևոր շերտերը։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև բանահյուսության ազդեցությունը խորհրդային գրականության վրա՝ որպես ստեղծագործական ներշնչման աղբյուր և գեղարվեստական մտածողության ձևավորման գործոն։ Ներկայացվում են գրականության և բանավոր ավանդույթի փոխազդեցության օրինակներ, ինչպես նաև դրանց ուսումնասիրության գիտական մոտեցումները։ Գիրքը կարևոր է հայ գրականության պատմության, մշակութաբանության և բանահյուսագիտության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել խորհրդային շրջանի մշակութային գործընթացների մասին։

История

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1905-1911 թվականների Իրանի սահմանադրական հեղափոխության ընթացքում հայերի մասնակցության, նրանց քաղաքական, հասարակական և ռազմական գործունեության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Իրանի հայ համայնքի դերն է այն ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական գործընթացներում, երբ երկրում ձևավորվեց սահմանադրական կարգ հաստատելու, միապետական իշխանությունը սահմանափակելու և ներկայացուցչական կառավարման սկզբունքներ ներդնելու լայն շարժում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայերի մասնակցությունը ոչ միայն որպես առանձին համայնքի պատմության դրվագ, այլև որպես Իրանի ընդհանուր քաղաքական և հասարակական վերափոխումների կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ներկայացվել Իրանի հայ համայնքի սոցիալ-տնտեսական և մշակութային դրությունը հեղափոխությանը նախորդող շրջանում, հայկական բնակավայրերի և կազմակերպությունների հասարակական կյանքը, ինչպես նաև այն քաղաքական գաղափարները, որոնք ազդեցություն են ունեցել հայերի՝ սահմանադրական շարժմանը միանալու վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրականության, քաղաքացիական իրավունքների, օրինականության և ներկայացուցչական կառավարման գաղափարների տարածմանը հայ համայնքի շրջանում։ Հայերի մասնակցությունը դրսևորվել է տարբեր ձևերով՝ քաղաքական և հասարակական գործունեությունից մինչև զինված պայքար, ինքնապաշտպանական ջոկատների և հեղափոխական ուժերի կազմում մասնակցություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հայ գործիչների և կազմակերպությունների գործունեության ուսումնասիրությունը, նրանց հարաբերությունները իրանական սահմանադրական շարժման ներկայացուցիչների հետ և ընդհանուր քաղաքական նպատակների շուրջ համագործակցությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև Թավրիզի սահմանադրական պայքարի համատեքստում հայերի մասնակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ քաղաքը հեղափոխական շարժման կարևոր կենտրոններից էր, իսկ տեղի հայ համայնքը ակտիվ դերակատարություն է ունեցել այդ իրադարձություններում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ հայ կամավորների և զինյալների գործունեությանը, նրանց մասնակցությանը ռազմական գործողություններին, ինչպես նաև հեղափոխական պայքարի ընթացքում հայերի և այլ քաղաքական ու ազգային խմբերի համագործակցության ձևերին։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է քննարկել այն պատճառները, որոնք պայմանավորել են հայերի ակտիվ ներգրավվածությունը՝ ներառյալ համայնքի քաղաքական շահերը, անվտանգության խնդիրները, սահմանադրական ազատությունների նկատմամբ հետաքրքրությունը և Իրանի հասարակական կյանքում ավելի լայն քաղաքացիական իրավունքների հաստատման ձգտումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հեղափոխության ավարտից հետո հայ համայնքի դրության փոփոխություններին և այդ իրադարձությունների երկարաժամկետ ազդեցությանը հայ-իրանական հարաբերությունների ու Իրանի հայ համայնքի պատմության վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտագործել պատմական փաստաթղթեր, մամուլի նյութեր, հուշագրություններ, ժամանակակիցների վկայություններ և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրություններ՝ իրադարձությունների բազմակողմանի պատկերը վերականգնելու համար։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ ցույց է տալիս Իրանի հայերի ինտեգրվածությունը երկրի հասարակական և քաղաքական կյանքում և նրանց փոխհարաբերությունները տարածաշրջանի ավելի լայն քաղաքական գործընթացների հետ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, իրանագետներին, հայագետներին, քաղաքագետներին, ազգագրագետներին, ինչպես նաև Իրանի սահմանադրական շարժման և հայ համայնքների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես հայերի պատմական դերակատարությունը Իրանի սահմանադրական հեղափոխության ընթացքում ամբողջականորեն ներկայացնելու և այդ մասնակցությունը ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական ու տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում հասկանալու տեսանկյունից։

Финансы

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆինանսաարդյունաբերական խմբերի գործունեության արդյունավետության բարձրացման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի ագրոպարենային համակարգի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում ֆինանսական և արտադրական կառույցների ինտեգրման տնտեսական նախադրյալները, կազմակերպական ձևերը և դրանց փոխգործակցության հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման, ներդրումային գործունեության ակտիվացման, արտադրական ներուժի արդյունավետ օգտագործման և կառավարման համակարգերի կատարելագործման հարցերին։ Վերլուծվում են ագրոպարենային ոլորտի կազմակերպությունների միջև տնտեսական կապերը, արտադրության, վերամշակման և իրացման փուլերի փոխհամաձայնեցման հնարավորությունները, ինչպես նաև մրցունակության վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են գործունեության արդյունավետության գնահատման ցուցանիշները, ֆինանսական կայունության ապահովման, ռիսկերի կառավարման և ներդրումային ծրագրերի իրականացման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինտեգրված տնտեսական կառույցների զարգացման հնարավորությունները և դրանց դերը ագրոպարենային համակարգի արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, ֆինանսական կառավարման, կորպորատիվ կառավարման և ագրոպարենային համակարգի զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։