Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, հատոր VIII

Химия

Գիրքը նվիրված է β-տեղակալված (R)- և (S)-α-ամինաթթուների ասիմետրիկ բիոմիմետիկ սինթեզի ժամանակակից մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ նիկելի (Ni²⁺) իոնի դեհիդրոամինաթթվային քիրալային կոմպլեքսների կիրառմամբ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ասիմետրիկ սինթեզի տեսական հիմքերը, քիրալային համալիրների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց դերը բարձր ընտրողականությամբ ամինաթթուների ստացման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է ռեակցիաների մեխանիզմները, ստերեոքիմիական վերահսկման սկզբունքները, կատալիտիկ համակարգերի արդյունավետությունը և տարբեր գործոնների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի ու ելքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բիոմիմետիկ մոտեցումների կիրառմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս վերարտադրել կենսաբանական համակարգերին բնորոշ գործընթացները լաբորատոր պայմաններում։ Գիրքը կարևոր գիտական նշանակություն ունի օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի, դեղագործական նյութերի մշակման և ժամանակակից սինթետիկ տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր աղբյուր է քիմիկոսների, կենսաքիմիկոսների, դեղագործական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ասիմետրիկ սինթեզի և քիրալային միացությունների ստացման նորարարական մեթոդներով։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Արագածոտնի մարզում խաղողագործության զարգացմանը, դրա առկա վիճակի գնահատմանը, զարգացման հնարավորությունների բացահայտմանը և ոլորտի առաջընթացը սահմանափակող հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են մարզի բնական, կլիմայական և հողային պայմանները, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն խաղողի մշակության, սորտերի ընտրության, այգիների տեղաբաշխման և արտադրողականության ձևավորման համար։ Քննարկվում են խաղողի այգիների կառուցվածքը, արտադրության ծավալները, տնտեսությունների գործունեության առանձնահատկությունները, գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների կիրառման մակարդակը և արտադրանքի իրացման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոլորտի վրա ազդող տնտեսական և կազմակերպական գործոններին՝ արտադրական ծախսերին, աշխատուժի հասանելիությանը, տեխնիկական հագեցվածությանը, ոռոգման հնարավորություններին, ֆինանսական միջոցների հասանելիությանը, շուկաների հասանելիությանը և գյուղացիական տնտեսությունների համագործակցության մակարդակին։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են նաև խաղողագործության արդյունավետության բարձրացման ուղիները՝ նոր և ավելի արդյունավետ այգիների հիմնադրում, ժամանակակից ագրոտեխնիկական մեթոդների ներդրում, բարձրարժեք և պահանջված սորտերի կիրառություն, բերքատվության ու արտադրանքի որակի բարելավում, վնասատուների և հիվանդությունների դեմ արդյունավետ պայքար, ինչպես նաև ջրային ռեսուրսների առավել рационալ օգտագործում։ Կարևորվում է խաղողագործության կապը վերամշակող արդյունաբերության հետ, քանի որ խաղողի արտադրության ընդլայնումը կարող է նպաստել գինեգործության և այլ վերամշակող ուղղությունների զարգացմանը, ավելացնել գյուղատնտեսական արտադրանքի ավելացված արժեքը և ստեղծել նոր տնտեսական հնարավորություններ մարզի բնակչության համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել Արագածոտնի մարզի գյուղատնտեսական ներուժի գնահատման, խաղողագործության զարգացման ռազմավարությունների մշակման և ոլորտում առկա խնդիրների լուծման արդյունավետ մեխանիզմների որոնման համար՝ միաժամանակ ընդգծելով պետական աջակցության, ներդրումների, գիտական և խորհրդատվական ծառայությունների, ենթակառուցվածքների բարելավման և շուկայական արդյունավետ քաղաքականության նշանակությունը։

Журналистика

Աշխատությունը նվիրված է զանգվածային լրատվության միջոցների ազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության հանրային և միջազգային կերպարի ձևավորման գործընթացում՝ տեղեկատվական հաղորդակցության, մեդիա ներկայացումների և հասարակական ընկալումների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով հեռուստատեսությունը, մամուլը, ռադիոն, առցանց լրատվամիջոցները և թվային հաղորդակցության այլ հարթակներ ընտրում, կառուցում և տարածում են երկրի մասին տեղեկատվությունը՝ նպաստելով որոշակի պատկերացումների ձևավորմանը տարբեր լսարանների շրջանում։ Քննվում են լրատվական օրակարգի ձևավորման, թեմաների ընտրության, տեղեկատվության ներկայացման ձևերի, շեշտադրումների և մեկնաբանությունների նշանակությունը պետության քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային կերպարի ընկալման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներքին և արտաքին լսարանների տարբերությանը, քանի որ երկրի մասին տեղական հասարակության պատկերացումները և միջազգային հանրությանը հասցեագրված հաղորդագրությունները կարող են ձևավորվել տարբեր տեղեկատվական միջավայրերում և տարբեր նպատակներով։ Ուսումնասիրվում է նաև միջազգային լրատվամիջոցների դերը Հայաստանի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում, ինչպես նաև այն հանգամանքը, թե տեղական լրատվական դաշտում ստեղծված նյութերն ինչ ճանապարհով կարող են տարածվել միջազգային տեղեկատվական տարածքում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կառույցների, լրատվամիջոցների, լրագրողների, հասարակական կազմակերպությունների և այլ հաղորդակցական դերակատարների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ հանրային հաղորդակցության ընդհանուր համակարգում նրանց դերերը հասկանալու նպատակով։ Դիտարկվում են նաև մշակույթի, պատմական ժառանգության, զբոսաշրջության, տնտեսության, հասարակական կյանքի և միջազգային հարաբերությունների վերաբերյալ մեդիա բովանդակության հնարավոր ազդեցությունները երկրի ճանաչելիության և ընկալման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել բովանդակային վերլուծության, համեմատական ուսումնասիրության և մեդիա դիսկուրսի քննության մեթոդներ՝ բացահայտելու տարբեր լրատվամիջոցներում ձևավորվող հիմնական թեմատիկ և ներկայացուցչական միտումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սոցիալական մեդիայի զարգացման հետևանքով տեղեկատվական միջավայրի փոփոխությանը, որտեղ երկրի կերպարի ձևավորմանը մասնակցում են ոչ միայն ավանդական լրատվամիջոցները, այլև անհատ օգտատերերը և բազմազան թվային համայնքները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մեդիա ուսումնասիրությունների, հանրային հաղորդակցության, իմիջաբանության և միջազգային հաղորդակցության մոտեցումները՝ պետության կերպարի ձևավորման գործընթացում զանգվածային լրատվության միջոցների գործառույթներն ու ազդեցության մեխանիզմները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

Право

Հրատարակությունը պատմական իրավական բնույթի պաշտոնական հրահանգ է, որը սահմանում է Երևանի դատական շրջանի նոտարների և նրանց պարտականությունները կատարող անձանց մասնագիտական գործունեության կազմակերպման ու իրականացման հիմնական կանոնները։ Փաստաթուղթը հաստատվել է շրջանային դատարանի կողմից 1901 թվականի հոկտեմբերի 10-ին և արտացոլում է Ռուսական կայսրության իրավական համակարգի շրջանակում տվյալ ժամանակաշրջանի նոտարական գործունեության կարգավորման առանձնահատկությունները։ Հրահանգի բովանդակությունը կարևոր է առաջին հերթին այն պատճառով, որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նոտարական հաստատության գործառույթները, իրավասության սահմանները, աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները և նոտարների կողմից իրավական գործողությունների կատարման ընթացակարգերը։ Նման փաստաթղթերում սովորաբար մանրամասն կարգավորվում են փաստաթղթերի ընդունման, ստուգման և ձևակերպման, կողմերի ինքնության ու իրավունակության պարզման, գործարքների վավերացման, գրանցամատյանների վարման, վճարների գանձման և նոտարական գործողությունների պատշաճ արձանագրման հարցերը։ Հրահանգը կարող է կարևոր տեղեկություններ պարունակել նաև նոտարների պաշտոնական պարտականությունների, պատասխանատվության, փաստաթղթերի պահպանման և գործավարության պահանջների վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ հրահանգը վերաբերում է Երևանի դատական շրջանին, ուստի այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ տարածքում գործող իրավական և վարչական մեխանիզմների մասին։ Փաստաթղթի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել, թե ինչպես էր կազմակերպվում մասնավոր իրավահարաբերությունների պետական կամ իրավական վերահսկողությունը, ինչպես էին պաշտոնապես ամրագրվում գույքային և այլ իրավական գործարքները և ինչ դեր էր վերապահված նոտարական համակարգին հասարակական ու տնտեսական հարաբերությունների կարգավորման գործում։ Հրահանգը կարող է արժեքավոր լինել նաև անշարժ գույքի, ժառանգության, պարտավորությունների, լիազորագրերի, պայմանագրերի և այլ քաղաքացիաիրավական գործողությունների պատմական ուսումնասիրության համար, քանի որ նոտարական փաստաթղթերը հաճախ հանդիսացել են նման հարաբերությունների իրավական ամրագրման կարևոր միջոց։ Նման աղբյուրի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ոչ միայն իրավական նորմերը, այլև իրավական մշակույթի և գործարար շրջանառության գործնական կողմերը։ Կարևոր է նաև փաստաթղթի լեզվական և գործավարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ 20-րդ դարի սկզբի պաշտոնական իրավական փաստաթղթերի ձևակերպումները, տերմինաբանությունը և կառուցվածքը արտացոլում են այդ ժամանակաշրջանի վարչական ու իրավական մշակույթը և կարող են հետաքրքրել իրավական լեզվի ու փաստաթղթագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Հրահանգը կարող է դիտարկվել նաև որպես աղբյուր Երևանի և ընդհանրապես Արևելյան Հայաստանի հասարակական-իրավական պատմության ուսումնասիրության համար։ Նոտարական համակարգի գործունեության կարգավորումը կապված էր քաղաքացիական շրջանառության, սեփականության հարաբերությունների, առևտրի և տնտեսական կյանքի զարգացման հետ, ուստի փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության իրավական կազմակերպվածությունը։ Պատմական իրավագիտության տեսանկյունից այն կարևոր է նաև նրանով, որ ցույց է տալիս կայսերական իրավական նորմերի կիրառումը կոնկրետ դատական վարչատարածքային միավորում և թույլ է տալիս ուսումնասիրել կենտրոնական իրավական համակարգի ու տեղական վարչական պրակտիկայի փոխհարաբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը արժեքավոր առաջնային աղբյուր է 1901 թվականի Երևանի դատական շրջանի նոտարական գործունեության, իրավական գործավարության և քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների կարգավորման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբաններին, պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, նոտարական համակարգի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին և Ռուսական կայսրության վերջին շրջանի Երևանի իրավական ու վարչական պատմությունն ուսումնասիրող մասնագետներին։

Экономика

Տնտեսագիտական և ֆինանսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում վարկային պորտֆելի կառավարման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում վարկային պորտֆելի ձևավորման սկզբունքները, կառուցվածքը, եկամտաբերության և ռիսկայնության փոխհարաբերակցությունը, ինչպես նաև բանկերի վարկային քաղաքականության հիմնական բաղադրիչները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկային ռիսկի գնահատմանը, վարկառուների վճարունակության վերլուծությանը, պորտֆելի դիվերսիֆիկացմանը և վարկերի որակի վերահսկման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են ժամկետանց և խնդրահարույց վարկերի կառավարման, հնարավոր կորուստների գնահատման, պորտֆելի կառուցվածքի օպտիմալացման և բանկի ֆինանսական կայունության ապահովման հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև վարկավորման գործընթացի կազմակերպման, ներքին վերահսկողության, ռիսկերի կառավարման գործիքների և վարկային որոշումների ընդունման մոտեցումների կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու վարկային պորտֆելի արդյունավետ կառավարման նշանակությունը բանկային գործունեության կայունության և ռիսկերի վերահսկման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային գործի, ֆինանսների, վարկավորման և ռիսկերի կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է լոգիստիկայի կառավարման կատարելագործման հիմնախնդիրներին, զարգացման պատմական փուլերին և դրա կապերին բիզնեսի այլ ոլորտների հետ ժամանակակից տնտեսությունում։ Գրքում ներկայացվում է լոգիստիկայի էությունը որպես մատակարարման շղթայի արդյունավետ կազմակերպման համակարգ, որը ապահովում է նյութական, տեղեկատվական և ֆինանսական հոսքերի օպտիմալ կառավարում։ Հեղինակը անդրադառնում է լոգիստիկայի զարգացման փուլերին՝ սկսած ավանդական բաշխման համակարգերից մինչև ինտեգրված և թվայնացված մատակարարման շղթաներ, որտեղ կարևոր դեր ունեն տեղեկատվական տեխնոլոգիաները և ավտոմատացված կառավարման համակարգերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լոգիստիկայի կառավարման կատարելագործման մեթոդներին՝ ծախսերի նվազեցում, պահեստավորման և փոխադրման գործընթացների օպտիմալացում, պաշարների արդյունավետ կառավարում և հաճախորդների սպասարկման որակի բարձրացում։ Գրքում քննարկվում է նաև լոգիստիկայի կապը բիզնեսի այլ ոլորտների հետ՝ արտադրություն, մարքեթինգ, ֆինանսներ և ռազմավարական կառավարում՝ ընդգծելով դրանց փոխկախվածությունը և համատեղ ազդեցությունը կազմակերպության արդյունավետության վրա։ Վերլուծվում են գլոբալ լոգիստիկ համակարգերի առանձնահատկությունները և միջազգային առևտրի պայմաններում դրանց դերը մրցունակության ապահովման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով լոգիստիկայի մասնագետների, տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի և կառավարման ոլորտի ուսանողների համար։