Հայաստան -Թուրքիա տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը. հնարավորություններ և առավելություններ

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ստվերային տնտեսության սոցիալ-տնտեսական հետևանքների և բնակչության կենսամակարդակի միջև առկա փոխազդեցության ուսումնասիրությանը և այդ փոխազդեցության արդյունավետ կառավարման հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ստվերային տնտեսությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ տնտեսական և հասարակական երևույթ, որն ընդգրկում է պաշտոնական վիճակագրությունից և հարկային վերահսկողությունից դուրս մնացող տնտեսական գործունեության տարբեր դրսևորումներ։ Ուսումնասիրվում են դրա ձևավորման հիմնական պատճառները, տարածման պայմանները և սոցիալ-տնտեսական ազդեցությունները, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ստվերային գործունեությունը կարող է ազդել զբաղվածության, եկամուտների, հարկային մուտքերի, սոցիալական անհավասարության և բնակչության կենսամակարդակի վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունների վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով աշխատաշուկայի կառուցվածքը, եկամուտների բաշխումը, հարկային համակարգը, ձեռնարկատիրական գործունեության պայմանները և սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմները։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում է նաև ստվերային տնտեսության երկակի ազդեցությունը․ մի կողմից այն կարող է որոշ խմբերի համար ստեղծել լրացուցիչ եկամտի կամ զբաղվածության հնարավորություններ, իսկ մյուս կողմից՝ սահմանափակել պետական բյուջեի եկամուտները, թուլացնել սոցիալական պաշտպանության համակարգը, խորացնել անհավասարությունը և խոչընդոտել օրինական տնտեսական գործունեության զարգացումը։ Աշխատության շրջանակում փորձ է արվում բացահայտել բնակչության կենսամակարդակի և ստվերային տնտեսական գործունեության միջև պատճառահետևանքային կապերը, գնահատել դրանց ազդեցության չափը և առանձնացնել կառավարման առավել արդյունավետ ուղղությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ստվերային տնտեսության կրճատման պետական քաղաքականությանը, հարկային և վարչական մեխանիզմների կատարելագործմանը, տնտեսական գործունեության օրինականացման խթաններին, սոցիալական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը և բնակչության տնտեսական վարքագծի վրա ազդող գործոններին։ Առաջարկվող մոտեցումները նպատակ ունեն ոչ միայն սահմանափակել ստվերային գործունեությունը վերահսկողական միջոցներով, այլև ձևավորել այնպիսի տնտեսական և սոցիալական պայմաններ, որոնց դեպքում օրինական գործունեությունը կդառնա ավելի գրավիչ և կանխատեսելի։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման, հարկային քաղաքականության, զբաղվածության, եկամուտների բաշխման և կենսամակարդակի բարձրացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների, տնտեսագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Биология

Այս թեման վերաբերում է նոր սինթեզված պոլիօքսոմետաղական միացության (polyoxometalate) կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությանը, մասնավորապես՝ դրա հակավիրուսային և ինտերֆերոնոգեն (interferon-inducing) հատկություններին։ Պոլիօքսոմետաղատները անօրգանական նանոկառուցվածքային միացությունների դաս են, որոնք կազմված են անցումային մետաղների օքսո-կլաստերներից և ունեն բարձր կառուցվածքային բազմազանություն, ռեդոքս ակտիվություն և կենսաբժշկական կիրառությունների պոտենցիալ։ Հակավիրուսային ակտիվության ուսումնասիրությունը նպատակ ունի գնահատելու, թե ինչպես է տվյալ միացությունը արգելակում վիրուսների ներթափանցումը, բազմացումը կամ բջջային մակարդակում դրանց վերարտադրությունը՝ ազդելով վիրուս-բջիջ փոխազդեցության տարբեր փուլերի վրա։ Ինտերֆերոնոգեն ակտիվությունը վերաբերում է իմունային համակարգի այն ունակությանը, որով նյութը խթանում է ինտերֆերոնների արտադրությունը՝ հատկապես I տիպի ինտերֆերոնների, որոնք առանցքային դեր ունեն բնածին հակավիրուսային իմունային պատասխանում։ Նման միացությունների հետազոտությունը ներառում է in vitro և in vivo փորձարարական մոդելներ, բջջային կուլտուրաների վարակման համակարգեր, ցիտոկինների արտազատման գնահատում և մոլեկուլային մեխանիզմների վերծանում։ Կարևոր է նաև թունաբանական պրոֆիլի ուսումնասիրությունը՝ անվտանգությունը և դեղաբանական կիրառելիությունը գնահատելու համար։ Այս ոլորտը գտնվում է կենսանանոտեխնոլոգիայի, իմունոլոգիայի և հակավիրուսային դեղագիտության խաչմերուկում և կարող է նպաստել նոր սերնդի հակավիրուսային և իմունոմոդուլացնող դեղերի զարգացմանը։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է տվյալների արդյունավետ մշակման հետ կապված երկու կարևոր հաշվողական խնդիրների՝ տեղեկատվության սեղմման ալգորիթմների մշակման ու ծրագրային իրականացման և մոդուլային աստիճան բարձրացնելու գործողության արդյունավետ հաշվարկման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տվյալների ծավալի նվազեցման հիմնական սկզբունքները, տեղեկատվության ներկայացման եղանակները և այն ալգորիթմական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս կրճատել տվյալների պահպանման համար անհրաժեշտ հիշողության ծավալը կամ դրանց փոխանցման ընթացքում օգտագործվող ռեսուրսները։ Քննության են առնվում սեղմման գործընթացի արդյունավետության հիմնական չափանիշները՝ սեղմման աստիճանը, կատարման արագությունը, հիշողության օգտագործումը և սկզբնական տեղեկատվության վերականգնման հնարավորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտրված ալգորիթմի կառուցվածքի մշակմանը, դրա ծրագրային իրականացման առանձնահատկություններին, փորձարկմանը և տարբեր բնույթի տվյալների նկատմամբ աշխատանքի արդյունքների գնահատմանը։ Աշխատանքի մյուս կարևոր ուղղությունը վերաբերում է մոդուլային թվաբանության մեջ մեծ աստիճանների արդյունավետ հաշվարկմանը, երբ անհրաժեշտ է որոշել աստիճան բարձրացված թվի մնացորդը տրված մոդուլի նկատմամբ՝ խուսափելով չափազանց մեծ միջանկյալ թվերի անմիջական հաշվարկից։ Ուսումնասիրվում են արագ աստիճան բարձրացնելու և միջանկյալ արդյունքների հաջորդական մոդուլային մշակման սկզբունքները, որոնք հնարավորություն են տալիս զգալիորեն նվազեցնել հաշվարկային գործողությունների քանակը։ Վերլուծվում են համապատասխան ալգորիթմների ժամանակային և հիշողության բարդությունները, դրանց ծրագրային իրականացման արդյունավետությունը և մեծ թվերի հետ աշխատելու առանձնահատկությունները։ Մոդուլային հաշվարկների այսպիսի մեթոդները կարևոր կիրառություն ունեն թվային համակարգերում, թվերի տեսության խնդիրներում և ժամանակակից գաղտնագրության բազմաթիվ մեխանիզմներում։ Աշխատանքը համադրում է տեսական ալգորիթմական վերլուծությունն ու գործնական ծրագրավորումը՝ հնարավորություն տալով գնահատել մշակված լուծումների արդյունավետությունը, ճշգրտությունը և տարբեր հաշվողական խնդիրներում դրանց կիրառելիությունը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ռոտավիրուսային վարակի կլինիկական ընթացքի, լաբորատոր ցուցանիշների և օրգանիզմի իմունային պատասխանի առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ցիտոկինային համակարգի ժամանակային փոփոխություններին։ Հետազոտության կենտրոնում հիվանդության տարբեր փուլերում դիտվող կլինիկական դրսևորումների և իմունաբանական ցուցանիշների փոխկապակցվածությունն է, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վարակային գործընթացի զարգացման և օրգանիզմի պաշտպանական արձագանքի մասին։ Քննվում են հիվանդության ընթացքը բնութագրող ընդհանուր կլինիկական և լաբորատոր տվյալները, դրանց փոփոխությունների օրինաչափությունները և հնարավոր կապը վարակի ծանրության ու տևողության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ցիտոկիններին՝ որպես իմունային բջիջների միջև հաղորդակցությունն ապահովող և բորբոքային ու հակաբորբոքային պատասխանների կարգավորմանը մասնակցող կենսաբանական միջնորդների։ Ուսումնասիրվում է դրանց մակարդակների դինամիկան հիվանդության տարբեր ժամանակահատվածներում՝ նպատակ ունենալով գնահատել բնածին և ձեռքբերովի իմունային արձագանքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բորբոքային գործընթացի ուժգնության և կլինիկական պատկերի միջև հնարավոր կապերի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այն հարցը, թե որոշ իմունաբանական ցուցանիշներ որքանով կարող են արտացոլել հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները։ Լաբորատոր և իմունաբանական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու օրգանիզմի համակարգային պատասխանը և տարբեր փուլերում տեղի ունեցող փոփոխությունների հաջորդականությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել հիվանդների տարբեր խմբերի ցուցանիշները՝ տարիքային, կլինիկական կամ հիվանդության ընթացքին վերաբերող առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Ցիտոկինային պատասխանի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև վիրուսային վարակի իմունաբանական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման համար, քանի որ չափազանց արտահայտված կամ անհավասարակշռված բորբոքային արձագանքը կարող է կապված լինել կլինիկական ընթացքի տարբերությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է վարակաբանության, կլինիկական լաբորատոր ախտորոշման և իմունաբանության մոտեցումները՝ ռոտավիրուսային վարակի ընթացքում օրգանիզմում տեղի ունեցող կլինիկական ու իմունաբանական փոփոխությունները միասնական համակարգում գնահատելու նպատակով։

Другие предметы

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Թեհրանի թատրոնների ճարտարապետական առանձնահատկություններին և դրանց համեմատական վերլուծությանը տարածաշրջանի հայկական թատրոնների հետ՝ նպատակ ունենալով բացահայտել թատերական շենքերի ձևավորման ընդհանուր և տարբերակիչ գծերը պատմամշակութային զարգացման համատեքստում։ Նյութում վերլուծվում են թատրոնների հատակագծային կառուցվածքը, բեմի և դահլիճի կազմակերպման սկզբունքները, ակուստիկ լուծումները, դեկորատիվ ձևավորումը և քաղաքաշինական միջավայրի հետ փոխհարաբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Թեհրանի թատրոնների վրա ազդած պարսկական, եվրոպական և ժամանակակից ճարտարապետական ուղղություններին, ինչպես նաև այն ձևերին, որոնցով դրանք արտացոլվել են շենքերի արտաքին և ներքին հարդարանքում։ Քննարկվում են նաև հայկական թատրոնների ճարտարապետական առանձնահատկությունները՝ ազգային մշակութային ինքնության, համայնքային կյանքի և թատերական ավանդույթների ազդեցությամբ ձևավորված տարածական լուծումների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ Թեհրանի և տարածաշրջանի հայկական թատրոնների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մշակութային փոխազդեցությունների, տեղական ավանդույթների և միջազգային ճարտարապետական միտումների ազդեցությունը թատերական շենքերի զարգացման վրա՝ որպես մշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչ։

Экономика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է հանրային քաղաքականության ոլորտում ռազմավարական կառավարման տեսական և կիրառական հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Նյութում վերլուծվում է պետական կառավարման համակարգում ռազմավարական պլանավորման և երկարաժամկետ նպատակադրումների ձևավորման գործընթացը՝ ընդգծելով ինստիտուցիոնալ կարողությունների, քաղաքական որոշումների կայացման մեխանիզմների և կառավարման արդյունավետության փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրային քաղաքականության մշակման փուլերին՝ խնդիրների բացահայտում, քաղաքական այլընտրանքների ձևավորում, իրականացում և գնահատում, ինչպես նաև այն մարտահրավերներին, որոնք առաջանում են միջգերատեսչական համակարգման, ռեսուրսների բաշխման և քաղաքական հետևողականության ապահովման ընթացքում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ռազմավարական կառավարման կարևորությունը պետական բարեփոխումների, սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրերի և հանրային ծառայությունների որակի բարձրացման համատեքստում։ Միաժամանակ դիտարկվում է միջազգային փորձի կիրառելիությունը և կառավարման ժամանակակից մոտեցումների ներդրման անհրաժեշտությունը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել պետական քաղաքականության արդյունավետությունն ու ճկունությունը։