Հայաստանի բնական բենտոնիտների հիմքով պլաստիկ յուղման նյութերի ստեղծումն ու սահմանային յուղման շփահանգույցներում դրանց հետազոտումը

Сельское хозяйство

Հրատարակությունը մեթոդական բնույթի նյութերի ժողովածու է, որը նվիրված է պարենային ծրագրի իրականացման, դրա հասարակական նշանակության և բնակչության լայն շրջանակների մասնակցությանն առնչվող հարցերին։ Նյութերը նախատեսված են գրադարանավարների համար և նպատակ ունեն աջակցելու գրադարաններում թեմատիկ միջոցառումների, ցուցահանդեսների, ընթերցողների հետ զրույցների, տեղեկատվական անկյունների և այլ մշակութալուսավորչական աշխատանքների կազմակերպմանը։ Ժողովածուում պարենային խնդիրը ներկայացվում է որպես հասարակական և տնտեսական կարևորություն ունեցող ուղղություն՝ շեշտադրելով գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման, գյուղատնտեսության արդյունավետության բարձրացման, արտադրանքի ավելացման, սննդամթերքի ապահովման և բնակչության պահանջների բավարարման անհրաժեշտությունը։ Մեթոդական նյութերը կարող են ներառել թեմատիկ տեղեկատվություն, քննարկումների և զրույցների կազմակերպման համար նախատեսված ուղղություններ, գրականության հետ աշխատանքի ձևեր, ցուցադրությունների պատրաստման սկզբունքներ և ընթերցողների շրջանում համապատասխան թեմաների վերաբերյալ իրազեկվածության բարձրացմանն ուղղված առաջարկություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանի՝ որպես տեղեկատվական և հասարակական-կրթական կառույցի դերակատարությանը, քանի որ գրադարանավարի աշխատանքը դիտարկվում է ոչ միայն գրականության տրամադրման, այլև հանրային նշանակություն ունեցող թեմաների շուրջ ընթերցողների հետ նպատակային աշխատանք իրականացնելու տեսանկյունից։ Նյութերի բովանդակությունը արտացոլում է իր ժամանակաշրջանի սոցիալ-տնտեսական և գաղափարական առաջնահերթությունները, այդ թվում՝ արտադրության կազմակերպման, աշխատանքի խթանման, հասարակական նախաձեռնության և ընդհանուր նպատակի շուրջ մարդկանց համախմբման գաղափարները։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական մտածողության, գրադարանային մեթոդաբանության և քարոզչական-մշակութային աշխատանքի ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես էին գրադարաններն ու գրադարանավարները ներգրավվում տնտեսական և հասարակական նշանակություն ունեցող պետական ծրագրերի լուսաբանման և հանրության շրջանում դրանց վերաբերյալ տեղեկատվության տարածման գործընթացում։ Ժողովածուն իր բնույթով գործնական-մեթոդական նշանակություն ունի և ուղղված է գրադարանային աշխատանքի կազմակերպմանն ու կատարելագործմանը՝ միաժամանակ ներկայացնելով պարենային ապահովման և գյուղատնտեսական զարգացման թեմաները որպես հանրային քննարկման ու տեղեկատվական աշխատանքի կարևոր ուղղություններ։

Медицина

Ուսումնասիրությունը նվիրված է անհաս նորածինների գլխուղեղի պերինատալ ախտահարումների և դրանց հետևանքով վաղ մանկական տարիքում ձևավորվող նյարդաբանական զարգացման ելքերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում անհասության պայմաններում գլխուղեղի վնասման առանձնահատկություններն են, դրանց առաջացման հնարավոր մեխանիզմները և հետագա նյարդաբանական զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պերինատալ շրջանի տարբեր ախտաբանական գործոններ, որոնք կարող են նպաստել գլխուղեղի կառուցվածքային կամ ֆունկցիոնալ վնասմանը, ինչպես նաև դրանց կապը երեխայի հետագա շարժողական, ճանաչողական, խոսքային և այլ զարգացման ցուցանիշների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նորածնային շրջանում իրականացվող կլինիկական և գործիքային հետազոտություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է վաղ փուլերում հայտնաբերել նյարդաբանական խանգարումների ռիսկը և գնահատել գլխուղեղի ախտահարման աստիճանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև երկարաժամկետ հսկողությունը, քանի որ վաղ մանկական տարիքում որոշ նյարդաբանական խնդիրներ կարող են դրսևորվել աստիճանաբար և պահանջել զարգացման դինամիկ գնահատում։ Քննարկվում են տարբեր ռիսկային գործոնների և զարգացման ելքերի միջև հնարավոր կապերը, ինչպես նաև վաղ հայտնաբերման և վերականգնողական միջամտությունների նշանակությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել անհաս նորածինների նյարդաբանական վիճակի կանխատեսման, ռիսկային խմբերի առանձնացման և անհատականացված հետևման ու վաղ միջամտության ծրագրերի կատարելագործմանը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են նաև նեոնատոլոգների, մանկական նյարդաբանների և վերականգնողական մասնագետների համագործակցության արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել նեոնատոլոգներին, մանկական նյարդաբաններին, մանկաբույժներին, վերականգնողաբաններին, զարգացման մասնագետներին, բժշկական հետազոտողներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։

Другие предметы

Կերի նախապատրաստման մեքենաներ աշխատությունը մասնագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է անասնապահության մեջ օգտագործվող կերի նախապատրաստման տեխնոլոգիաներին և դրանց մեքենայացված համակարգերին՝ ընդգրկելով կերերի մշակման ամբողջական արտադրական շղթան։ Հեղինակներ Ա. Պ. Թարվերդյանը և Ս. Ե. Մարգարյանը գրքում մանրամասն ներկայացնում են կերի նախապատրաստման գործընթացները՝ ներառյալ հումքի ընդունումը, պահեստավորումը, մանրացումը, խառնուրդների պատրաստումը, վիտամինացված և համակցված կերերի ստացումը, ինչպես նաև դրանց բաշխման մեխանիզացված եղանակները։ Աշխատությունը բացատրում է տարբեր տեսակի կերերի մշակման համար կիրառվող մեքենաների կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքները և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ճիշտ կազմակերպված մեքենայացումը նպաստում կենդանիների սննդային արժեքի բարձրացմանը և արտադրողականության ավելացմանը։ Գրքում ընդգծվում է նաև էներգախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման կարևորությունը, արտադրական կորուստների նվազեցումը և սարքավորումների արդյունավետ օգտագործումը տարբեր անասնապահական համակարգերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կերերի որակի պահպանմանը, խոնավության և սննդային բաղադրության վերահսկմանը, ինչպես նաև արտադրական հիգիենայի պահանջներին՝ ապահովելու կենդանիների առողջությունը և բարձր արտադրողականությունը։ Աշխատությունը ներառում է նաև մեքենաների տեխնիկական սպասարկման, կարգավորման և անվտանգության կանոնների մանրամասն նկարագրություն՝ ապահովելով դրանց երկարաժամկետ և անխափան աշխատանքը։ Գիրքը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, անասնապահության մասնագետների և ֆերմաների տեխնիկական անձնակազմի համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները կերի արտադրության մեքենայացման ոլորտում և կիրառել այն գործնականում։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է բազմաֆերմենտային համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորմանը՝ որպես օրինակ ուսումնասիրելով չճյուղավորված երեք ֆերմենտից կազմված հաջորդական ռեակցիոն շղթա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կենսաքիմիական գործընթացների այնպիսի մաթեմատիկական նկարագրության կառուցումը, որը հնարավորություն է տալիս քանակապես ուսումնասիրել համակարգում ընթացող հաջորդական ֆերմենտային ռեակցիաները, միջանկյալ նյութերի առաջացումն ու սպառումը և վերջնական արտադրանքի ձևավորումը։ Բազմաֆերմենտային համակարգերում յուրաքանչյուր ֆերմենտ սովորաբար մասնակցում է առանձին, բայց փոխկապակցված փուլին, որի արդյունքը կարող է ծառայել որպես հաջորդ ֆերմենտային ռեակցիայի ելանյութ։ Այդ պատճառով ամբողջ շղթայի վարքը կախված է ոչ միայն առանձին ֆերմենտների հատկություններից, այլև դրանց միջև եղած կինետիկ կապերից։ Աշխատության շրջանակում կարող են ձևակերպվել դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգեր, որոնք նկարագրում են սուբստրատների, միջանկյալ միացությունների և վերջնական արտադրանքի կոնցենտրացիաների փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում։ Մաթեմատիկական մոդելը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ֆերմենտային ռեակցիաների արագությունները, հավասարակշռությանն ու կայուն վիճակին հասնելու պայմանները, ինչպես նաև տարբեր կինետիկ պարամետրերի փոփոխության ազդեցությունը ամբողջ համակարգի աշխատանքի վրա։ Կարևոր խնդիր է նաև համակարգի զգայունության ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե շղթայի որ օղակներն են առավել նշանակալի վերջնական արդյունքի ձևավորման տեսանկյունից և ինչպես կարող է առանձին ֆերմենտի ակտիվության փոփոխությունը անդրադառնալ ամբողջ գործընթացի վրա։ Նման մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս տեսականորեն ուսումնասիրել այնպիսի իրավիճակներ, որոնց փորձարարական հետազոտությունը կարող է լինել ժամանակատար կամ տեխնիկապես բարդ։ Աշխատանքի արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ երեքֆերմենտային չճյուղավորված շղթան կարող է ծառայել որպես համեմատաբար պարզ մոդել՝ ավելի բարդ կենսաքիմիական ցանցերի ընդհանուր օրինաչափությունները հասկանալու համար։ Ստացված մաթեմատիկական մոտեցումները կարող են հետագայում ընդլայնվել՝ ներառելով ավելի մեծ թվով ֆերմենտներ, հետադարձ կապեր, ճյուղավորվող ուղիներ, ֆերմենտների ակտիվության փոփոխություններ և այլ կենսաքիմիական գործոններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կենսամաթեմատիկայի, կենսաքիմիայի, համակարգային կենսաբանության, կիրառական մաթեմատիկայի և մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտների մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է մաթեմատիկական ապարատի միջոցով նկարագրել փոխկապակցված ֆերմենտային ռեակցիաների դինամիկան և բացահայտել բազմաֆերմենտային համակարգերի աշխատանքի հիմնական քանակական օրինաչափությունները։

Медицина

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է սոցիալական գործոնների և դաստիարակության ազդեցությանը ասոցիալական սեռական վարքի ձևավորման ու զարգացման վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են այն սոցիալական, ընտանեկան, կրթական և միջավայրային պայմանները, որոնք կարող են ազդել մարդու սեռական վարքագծի նորմերի, վերաբերմունքների և վարքային մոդելների ձևավորման վրա։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում է անհատի սոցիալականացման գործընթացը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ընտանիքի, ծնողական վերաբերմունքի, դաստիարակության մեթոդների, հասակակիցների խմբերի և սոցիալական միջավայրի դերին։ Քննարկվում է նաև այն, թե ինչպես կարող են անբարենպաստ ընտանեկան հարաբերությունները, անբավարար կամ հակասական դաստիարակությունը, սոցիալական մեկուսացումը, բռնության կամ անտեսման փորձը և սոցիալական վերահսկողության թուլությունը նպաստել վարքային խնդիրների առաջացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում սեռական վարքի վերաբերյալ արժեքների, սահմանների և պատասխանատվության ձևավորմանը, ինչպես նաև այն սոցիալական նորմերին, որոնց միջոցով հասարակությունը կարգավորում է միջանձնային հարաբերությունները։ Ուսումնասիրությունը փորձում է տարբերակել կենսաբանական, հոգեբանական և սոցիալական գործոնների փոխազդեցությունը՝ խուսափելով խնդիրը միայն մեկ պատճառի ազդեցությամբ բացատրելուց։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել նաև դեռահասության և երիտասարդության փուլերում սոցիալականացման առանձնահատկությունները, քանի որ այդ ժամանակահատվածներում ձևավորվում են սեռական ինքնության, հարաբերությունների և սոցիալական պատասխանատվության վերաբերյալ կարևոր պատկերացումներ։ Կարևոր ուղղություն է կանխարգելման և դաստիարակչական ազդեցության արդյունավետ մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Այս համատեքստում ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի, կրթական հաստատությունների և մասնագիտական աջակցության համակարգերի համագործակցությանը, առողջ միջանձնային հարաբերությունների ձևավորմանը և տարիքին համապատասխան սեռական կրթությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, մանկավարժների, սոցիալական աշխատողների, դեռահասների և երիտասարդների հետ աշխատող մասնագետների, ինչպես նաև սոցիալական և վարքաբանական գիտությունների ոլորտում հետազոտություններ իրականացնող ուսանողների ու մասնագետների համար։

География

Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր աշխատությունը կիրառական անվտանգության և պետական պաշտպանության ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է արտակարգ իրավիճակների կանխարգելման, պատրաստվածության և արձագանքման հիմնական սկզբունքները, այն բացատրում է բնական և տեխնածին աղետների տեսակները՝ երկրաշարժեր, ջրհեղեղներ, հրդեհներ, քիմիական և ճառագայթային վթարներ, ինչպես նաև դրանց հետևանքների նվազեցման մեխանիզմները, գիրքը անդրադառնում է քաղաքացիական պաշտպանության համակարգի կառուցվածքին, բնակչության պաշտպանական միջոցառումներին, տարհանման կազմակերպմանը և արտակարգ իրավիճակներում գործողությունների պլանավորմանը, միաժամանակ ընդգծելով պետական կառույցների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և հասարակության համագործակցության կարևորությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր անվտանգության ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար։