Հայաստանի գրադարանային ասոցիացիայի «Հայկական գրադարան» պարբերականի դերը

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է մենաշնորհների գործունեության կարգավորման և վերահսկման համակարգերին ժամանակակից շուկայական տնտեսությունում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ են մենաշնորհները, ինչպես են դրանք ձևավորվում և ինչ ազդեցություն ունեն շուկայի մրցակցության, գների ձևավորման և սպառողների շահերի վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է մենաշնորհների հիմնական տեսակներին՝ բնական, օրենսդրական և տնտեսական մենաշնորհներ, ինչպես նաև դրանց առաջացման պատճառներին՝ տեխնոլոգիական առավելություններ, շուկայի կենտրոնացում և մասշտաբի տնտեսություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետության հակամենաշնորհային քաղաքականությանը՝ շուկայի կարգավորման, անարդար մրցակցության կանխարգելման և սպառողների պաշտպանության մեխանիզմներին։ Գրքում քննարկվում են վերահսկողության հիմնական գործիքները՝ կարգավորող մարմինների գործունեություն, տուգանքներ, սահմանափակումներ, շուկայի ազատականացման միջոցառումներ և իրավական պատասխանատվություն։ Վերլուծվում է նաև մենաշնորհների կարգավորման ազդեցությունը տնտեսական արդյունավետության, նորարարության խթանման և շուկայի հավասարակշռության վրա։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների և ուսանողների համար։

Педагогика

Գիտական աշխատանքը նվիրված է աշխատանքային դաստիարակության հիմնահարցի ուսումնասիրությանը հայ մանկավարժության պատմության մեջ՝ XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի սկիզբ ընկած ժամանակաշրջանում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում աշխատանքի միջոցով անձի ձևավորման, աշխատասիրության դաստիարակության, գործնական հմտությունների զարգացման և կրթության ու աշխատանքի փոխկապակցության վերաբերյալ հայ մանկավարժական մտքի մոտեցումներն են։ Նշված ժամանակաշրջանը կարևոր փուլ էր հայ կրթական և մանկավարժական մտքի զարգացման համար, երբ հասարակական, տնտեսական և մշակութային փոփոխությունների պայմաններում ավելի մեծ ուշադրություն էր դարձվում կրթության բովանդակության արդիականացմանը և դպրոցը կյանքի պահանջներին համապատասխանեցնելուն։ Աշխատանքային դաստիարակությունը դիտարկվում էր ոչ միայն որպես մասնագիտական կամ կենցաղային հմտությունների ձևավորման միջոց, այլև որպես երեխայի բարոյական, կամային, մտավոր և սոցիալական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հայ մանկավարժական մտքի ներկայացուցիչների տեսակետները աշխատանքի դաստիարակչական նշանակության վերաբերյալ։ Նրանց գաղափարներում աշխատանքը կարող էր ընկալվել որպես աշխատասիրության, պատասխանատվության, կարգապահության, ինքնուրույնության և նպատակասլացության ձևավորման միջոց։ Միաժամանակ կարևորվում էր մտավոր և ֆիզիկական աշխատանքի ներդաշնակ համադրումը, քանի որ կրթության նպատակներից մեկը պետք է լիներ ոչ միայն գիտելիքներով զինված, այլև գործնական կյանքին պատրաստ, նախաձեռնող և հասարակության մեջ իր տեղը գիտակցող անհատի ձևավորումը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է աշխատանքային դաստիարակության կապը դպրոցական կրթության հետ։ Կարող են քննվել այն մանկավարժական գաղափարները, որոնց համաձայն ուսումնական գործընթացը պետք է հնարավորինս մոտ լինի իրական կյանքին և ներառի գործնական գործունեության տարրեր։ Աշխատանքի միջոցով երեխան հնարավորություն է ստանում կիրառելու տեսական գիտելիքները, զարգացնելու գործնական մտածողությունը, սովորելու համագործակցել ուրիշների հետ և պատասխանատվություն կրել իր կատարած աշխատանքի արդյունքի համար։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել գյուղատնտեսական աշխատանքի և արհեստների ուսուցման դերին։ Ժամանակաշրջանի հայկական կրթական միջավայրում, հատկապես գյուղական բնակավայրերում, կրթության և առօրյա աշխատանքի կապը կարևոր գործնական նշանակություն ուներ։ Աշխատանքային գործունեության ներառումը կրթության մեջ կարող էր նպաստել երեխաների օգտակար հմտությունների զարգացմանը և միաժամանակ բարձրացնել դպրոցի կապը համայնքի և հասարակական կյանքի հետ։ Աշխատանքային դաստիարակության բարոյական կողմը ևս կարևոր տեղ է զբաղեցնում։ Աշխատանքի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորումը կարող էր կապվել ազնվության, պարտքի գիտակցության, համառության, փոխօգնության և հասարակական պատասխանատվության արժեքների հետ։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես նյութական արդյունք ստեղծող գործունեություն, այլև որպես մարդու բնավորության և աշխարհայացքի ձևավորման միջոց։ Աշխատանքի շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև ընտանիքի և դպրոցի դերը աշխատանքային դաստիարակության իրականացման գործում։ Երեխայի աշխատանքային սովորությունների ձևավորումը սկսվում է ընտանիքում և շարունակվում կրթական միջավայրում, ուստի արդյունավետ դաստիարակությունը պահանջում է այդ երկու միջավայրերի փոխկապակցվածություն։ Դպրոցի խնդիրն է երեխայի աշխատանքային փորձը դարձնել գիտակցված, նպատակային և մանկավարժորեն կազմակերպված գործունեություն։ Կարևոր է նաև աշխատանքային դաստիարակության և ազգային կրթության փոխհարաբերությունը։ Հայ մանկավարժական մտքի զարգացման ընթացքում կրթությունը հաճախ դիտարկվում էր որպես ազգային ինքնության պահպանման և հասարակության առաջընթացի կարևոր միջոց։ Աշխատասիրության, ինքնուրույնության և օգտակար գործունեության արժեքների ձևավորումը կարող էր կապվել ազգային համայնքի սոցիալական և մշակութային զարգացման խնդիրների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակաշրջանի կրթական հաստատությունների փորձին, դասագրքերին, մանկավարժական հոդվածներին և տեսական աշխատություններին՝ բացահայտելու, թե ինչպես էին աշխատանքային դաստիարակության գաղափարները արտացոլվում կրթական պրակտիկայում։ Այս աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու տեսական սկզբունքները դրանց գործնական կիրառությունից և գնահատելու տվյալ շրջանի մանկավարժական ժառանգության նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալու, որ XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի սկիզբ աշխատանքային դաստիարակության գաղափարը հայ մանկավարժական մտքում ձևավորվում էր որպես բազմակողմանի կրթական խնդիր։ Այն ներառում էր ոչ միայն աշխատանքի հմտությունների ուսուցում, այլև աշխատասիրության, պատասխանատվության, ինքնուրույնության, բարոյական արժեքների և հասարակական ակտիվության զարգացում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու այդ շրջանի հայ մանկավարժական ժառանգության դերը աշխատանքային դաստիարակության տեսության ձևավորման գործում և բացահայտելու դրա հնարավոր նշանակությունը ժամանակակից կրթական գործընթացի համար։

Экономика

Այս գիրքը ներկայացնում է թվային ֆիրմայի կառավարման հիմնական սկզբունքներն ու մոդելները՝ բացատրելով, թե ինչպես են ժամանակակից կազմակերպությունները օգտագործում թվային տեխնոլոգիաները բիզնես գործընթացների արդյունավետության, մրցունակության և նորարարության բարձրացման համար։ Գրքում քննարկվում են թվային փոխակերպման ռազմավարությունները, կազմակերպության թվային ենթակառուցվածքների ձևավորումը, տվյալահեն որոշումների ընդունումը և բիզնես գործընթացների ավտոմատացումը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև թվային հարթակների (platforms) դերին, էլեկտրոնային առևտրի զարգացմանը, կիբեռանվտանգության կարևորությանը և հաճախորդակենտրոն կառավարման մոտեցումներին։ Նյութը ներկայացնում է, թե ինչպես են տվյալները դառնում ռազմավարական ռեսուրս, և ինչպես կարող են ընկերությունները կիրառել վերլուծական գործիքներ՝ շուկայի փոփոխություններին արագ արձագանքելու համար։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական օրինակները՝ օգնելով ընթերցողին հասկանալ թվային տնտեսության պայմաններում ֆիրմայի արդյունավետ կառավարման ժամանակակից մոտեցումները։

История

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Ելիզավետպոլի նահանգի համապարփակ պատմաաշխարհագրական և սոցիալ-տնտեսական նկարագիրը՝ որպես Ռուսական կայսրության կարևոր վարչատարածքային միավորներից մեկը Կովկասում, ընդգրկելով նրա ձևավորման պատմական նախադրյալները, վարչական կառուցվածքը, բնակչության էթնիկ կազմը և տնտեսական զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Նահանգը ձևավորվել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին և իր կենտրոնով՝ Ելիզավետպոլ քաղաքով (ներկայիս Գյանջա), դարձել է տարածաշրջանային կառավարման, առևտրի և մշակութային փոխազդեցությունների կարևոր հանգույց։ Աշխատության մեջ մանրամասնորեն ներկայացվում են նահանգի բնական պայմանները՝ լեռնային և հարթավայրային գոտիների համադրությամբ, կլիմայական առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսության զարգացման վրա, որտեղ հիմնական տեղ են զբաղեցրել հացահատիկային մշակաբույսերը, այգեգործությունը, խաղողագործությունը և անասնապահությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում է նահանգի տնտեսական ենթակառուցվածքը՝ ներառյալ ճանապարհային ցանցի զարգացումը, շուկաների ձևավորումը և Կովկասյան երկաթուղու ազդեցությունը տարածաշրջանի ինտեգրման վրա համառուսական տնտեսական համակարգին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմազգ բնակչության կառուցվածքին, որտեղ համակեցել են տարբեր էթնիկ և կրոնական խմբեր, ինչը ձևավորել է բարդ սոցիալական հարաբերությունների համակարգ և երբեմն նաև հակասություններ։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև վարչական կառավարման մեխանիզմներին, դատական և հարկային համակարգերին, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման սահմանափակ ձևերին, որոնք բնորոշ էին կայսերական կառավարման մոդելին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Ելիզավետպոլի նահանգը ներկայացնում է որպես անցումային տարածաշրջան՝ որտեղ համադրվել են ավանդական գյուղատնտեսական տնտեսությունը, կայսերական վարչական վերահսկողությունը և աստիճանական արդիականացման գործընթացները, ձևավորելով Կովկասի պատմական զարգացման կարևոր շերտերից մեկը։

Экономика

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի դերին ներդրումային միջավայրի ձևավորման և բարելավման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է բանկային համակարգի ազդեցությունը ներդրումային ակտիվության, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության և տնտեսության տարբեր ոլորտներում ներդրումային գործընթացների զարգացման վրա։ Առևտրային բանկերը դիտարկվում են որպես ֆինանսական միջնորդներ, որոնք խնայողությունները վերածում են ներդրումային ռեսուրսների՝ վարկավորման, ներդրումային գործառնությունների և այլ ֆինանսական ծառայությունների միջոցով։ Աշխատանքում վերլուծվում են ՀՀ բանկային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունները, առևտրային բանկերի կողմից տնտեսավարող սուբյեկտներին և ներդրողներին առաջարկվող ֆինանսավորման գործիքները, վարկային քաղաքականությունը, տոկոսադրույքների մակարդակը, ռիսկերի գնահատման մեխանիզմները և ֆինանսական ծառայությունների հասանելիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք կարող են խթանել կամ սահմանափակել ներդրումային ակտիվությունը, այդ թվում՝ ֆինանսավորման արժեքին, երկարաժամկետ վարկավորման հնարավորություններին, բանկային ռիսկերի կառավարմանը, ֆինանսական կայունությանը և ներդրողների վստահությանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում գնահատվում է նաև բանկերի մասնակցությունը փոքր և միջին ձեռնարկությունների, արդյունաբերության, շինարարության, գյուղատնտեսության և այլ տնտեսական ոլորտների ֆինանսավորմանը։ Կարևորվում է թվային բանկային ծառայությունների, ֆինանսական տեխնոլոգիաների և նորարարական ֆինանսական գործիքների զարգացումը, որոնք կարող են նվազեցնել ֆինանսական գործարքների ծախսերը, բարձրացնել ծառայությունների հասանելիությունը և նպաստել ներդրումային միջավայրի բարելավմանը։ Աշխատանքը նաև անդրադառնում է բանկային համակարգի և պետական տնտեսական քաղաքականության փոխազդեցությանը՝ դիտարկելով այն պայմանները, որոնց դեպքում ֆինանսական հատվածը կարող է ավելի արդյունավետ նպաստել ներդրումային ռեսուրսների ներգրավմանը և դրանց նպատակային ուղղորդմանը։ Վերլուծության արդյունքում բացահայտվում են ՀՀ առևտրային բանկերի կողմից ներդրումային միջավայրի բարելավման հիմնական հնարավորություններն ու սահմանափակումները, գնահատվում է դրանց տնտեսական ազդեցությունը և ներկայացվում են համապատասխան ուղղություններ բանկային ֆինանսավորման արդյունավետության, ներդրումային ռեսուրսների հասանելիության և ֆինանսական միջնորդության կատարելագործման համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման, ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման և տնտեսական աճին ուղղված ֆինանսական մեխանիզմների արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից։

Культура

Վերածննդի մշակույթը Իտալիայում ձևավորվել է XIV–XVI դարերում և համարվում է եվրոպական մշակույթի ամենակարևոր շրջադարձային փուլերից մեկը, երբ միջնադարյան կրոնակենտրոն աշխարհընկալումը աստիճանաբար փոխարինվեց մարդակենտրոն մտածողությամբ՝ հումանիզմով։ Այս ժամանակաշրջանում ուշադրության կենտրոնում հայտնվեց մարդը, նրա կարողությունները, անհատականությունը և ստեղծագործական ներուժը։ Իտալիան դարձավ Վերածննդի օրրան, քանի որ այստեղ կային զարգացած քաղաք-պետություններ, ինչպիսիք էին Ֆլորենցիան, Վենետիկը և Հռոմը, որտեղ առևտրի, բանկային գործի և մշակութային մրցակցության զարգացումը նպաստեց արվեստի և գիտության ծաղկմանը։ Վերածննդի արվեստում մեծ նշանակություն ունեցան անտիկ հույն և հռոմեական մշակույթի վերագտնումն ու ուսումնասիրությունը, ինչը ազդեց գրականության, ճարտարապետության և նկարչության վրա։ Այդ ժամանակաշրջանի հայտնի ներկայացուցիչներից են Լեոնարդո դա Վինչին, Միքելանջելոն և Ռաֆայել Սանտին, որոնց ստեղծագործություններում արտահայտված են մարդու գեղեցկությունը, բնության ներդաշնակությունը և իրականության ճշգրիտ պատկերումը։ Վերածննդի մշակույթը նաև խթանեց գիտական մտածողության զարգացումը՝ նպաստելով նոր հայտնագործությունների և աշխարհայացքի ընդլայնման։ Այսպիսով, Իտալական Վերածնունդը դարձավ անցումային փուլ միջնադարյան կրոնական աշխարհից դեպի նոր եվրոպական մշակույթ, որտեղ մարդը դարձավ կենտրոնական արժեք։