Հայկական «Սասնա ծռեր» էպոսը և համաշխարհային էպիկական ժառանգությունը. միջազգային գիտաժողովի զեկուցումներ

Литература

Պատմական արձակի այս ստեղծագործությունը Վալտեր Սքոթի նշանավոր վեպի հայերեն ներկայացումն է, որը ընթերցողին տեղափոխում է միջնադարյան Անգլիա՝ խաչակրաց արշավանքներից հետո ձևավորված բարդ քաղաքական, ազգային և հասարակական հարաբերությունների միջավայր։ Վեպի գործողությունները ծավալվում են Ռիչարդ Առյուծասիրտ թագավորի ժամանակաշրջանում, երբ Անգլիայում պահպանվում էին նորմանների և սաքսերի միջև պատմական հակասությունները, իսկ ասպետական ավանդույթները, ազնվականության շահերը և թագավորական իշխանության համար պայքարը նշանակալի դեր էին խաղում հասարակական կյանքում։ Ստեղծագործության կենտրոնական կերպարներից է ասպետ Իվանոեն՝ Վիլֆրեդը, որի անձնական ճակատագիրը զարգանում է հավատարմության, սիրո, պատվի և հայրենիքի նկատմամբ պարտքի գաղափարների շուրջ։ Նրա պատմությունը միահյուսվում է իշխանական մրցակցությանը, ասպետական մրցաշարերին, հասարակական բախումներին և տարբեր ծագում ունեցող մարդկանց հարաբերություններին։ Հեղինակը պատմական իրադարձություններն ու գեղարվեստական հորինվածքը համադրում է՝ բացահայտելով միջնադարյան հասարակության ներքին հակասությունները, ազգային ինքնության ձևավորման ընթացքը, կրոնական անհանդուրժողականության դրսևորումները և անհատի բարոյական ընտրության նշանակությունը։ Վեպին բնորոշ են պատմական միջավայրի մանրամասն վերակերտումը, կենցաղի ու սովորույթների պատկերումը, դինամիկ սյուժեն և կերպարների միջոցով հասարակական արժեքների քննությունը։ Առաջին հատորը ներկայացնում է պատմական իրադրությունը, հիմնական գործող անձանց և նրանց միջև ձևավորվող հակասությունները՝ հիմք ստեղծելով հետագա իրադարձությունների զարգացման համար։ Հայերեն հրատարակությունը նշանակալի է համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունների և հայ ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմական վեպի ընթերցողներին, գրականագետներին և հայ գրքի պատմությամբ զբաղվողներին՝ որպես եվրոպական դասական արձակի հայերեն ընկալման օրինակ։

Экономика

Աշխատավարձի ձևերի և համակարգերի արդյունավետ կիրառումը պայմանավորված է այնպիսի կազմակերպական, տնտեսական և իրավական պայմաններով, որոնք ապահովում են աշխատուժի արդար վարձատրություն, աշխատանքի արտադրողականության աճ և ձեռնարկության ընդհանուր արդյունավետության բարձրացում։ Աշխատավարձի հիմնական ձևերն են ժամանակային և գործային (piece-rate) համակարգերը, ինչպես նաև դրանց համակցված տարբերակները, որոնց ճիշտ ընտրությունը կախված է արտադրության բնույթից, տեխնոլոգիական մակարդակից և աշխատանքի չափելիությունից։ Ժամանակային համակարգը առավել արդյունավետ է այն դեպքերում, երբ աշխատանքի արդյունքը դժվար է չափել քանակապես, իսկ գործային համակարգը կիրառվում է այնտեղ, որտեղ հնարավոր է հստակ գնահատել կատարված աշխատանքի ծավալը և որակը։ Արդյունավետ կիրառման կարևոր պայմաններից են աշխատանքի նորմավորման հստակ համակարգի առկայությունը, արդար և թափանցիկ գնահատման չափանիշները, արտադրողականության և որակի վերահսկման մեխանիզմները, ինչպես նաև աշխատավարձի կապը աշխատանքի արդյունքի հետ, ինչը խթանում է աշխատողների մոտիվացիան։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է ապահովել ֆինանսական կայունություն և ձեռնարկության վճարունակություն, որպեսզի աշխատավարձի վճարումները լինեն կանոնավոր և ժամանակին, ինչպես նաև հաշվի առնել սոցիալական երաշխիքները և նվազագույն աշխատավարձի պետական կարգավորումը։ Կարևոր պայման է նաև մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման համակարգի առկայությունը, որը ներառում է վերապատրաստում, աշխատանքի գնահատում և կարիերայի աճի հնարավորություններ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է արտադրության ծախսերի հաշվառման և վերահսկողության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ՀՀ քիմիական արդյունաբերության կազմակերպությունների գործունեության նյութերի հիման վրա։ Գրքում ուսումնասիրվում են արտադրական ծախսերի ձևավորման, դասակարգման, հաշվառման և կառավարման տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերը՝ հաշվի առնելով քիմիական արդյունաբերության տեխնոլոգիական գործընթացների և արտադրական գործունեության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի, նյութերի, աշխատուժի, էներգետիկ ռեսուրսների և արտադրության կազմակերպման հետ կապված այլ ծախսերի հաշվառման արդյունավետ մեթոդներին, ինչպես նաև դրանց ճիշտ բաշխման և արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորման խնդիրներին։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են ծախսերի նկատմամբ ներքին վերահսկողության կազմակերպման սկզբունքները, վերահսկողական մեխանիզմների արդյունավետությունը և արտադրական գործընթացներում առաջացող շեղումների բացահայտման ու գնահատման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է ծախսերի վերաբերյալ հավաստի և ժամանակին տեղեկատվության դերը կառավարչական որոշումների ընդունման, արտադրության արդյունավետության բարձրացման և կազմակերպությունների ֆինանսական արդյունքների բարելավման գործում։ ՀՀ քիմիական արդյունաբերության կազմակերպությունների նյութերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ծախսերի հաշվառման և վերահսկողության գործող համակարգերի հիմնական խնդիրները, դրանց կատարելագործման հնարավորությունները և կիրառական արդյունավետության բարձրացման ուղղությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և կառավարչական հաշվառման գործիքների կիրառմանը, որոնք կարող են նպաստել ծախսերի ավելի ճշգրիտ պլանավորմանը, վերահսկմանը և վերլուծությանը։ Աշխատության առաջարկներն ուղղված են արտադրության ինքնարժեքի կառավարման կատարելագործմանը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, չարդարացված ծախսերի նվազեցմանը և կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հաշվապահներին, աուդիտորներին, տնտեսագետներին, ֆինանսական և կառավարչական հաշվառման մասնագետներին, քիմիական արդյունաբերության կազմակերպությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Лингвистика

Այս աշխատությունը նախատեսված է թուրքերենի և հայերենի միջև հաղորդակցությունը հեշտացնելու և երկու լեզուներով առօրյա զրույց վարելու հմտությունները զարգացնելու համար։ Զրուցարանները լեզուների ուսուցման գործնական ձեռնարկներ են, որոնք սովորողներին ծանոթացնում են առօրյա իրավիճակներում կիրառվող արտահայտություններին, հարց ու պատասխանների ձևերին և հաղորդակցական հիմնական կառուցվածքներին։ Թուրքերենից հայերեն զրուցարանի նպատակը կարող էր լինել թուրքերեն խոսքի ըմբռնումը և հայերեն համարժեքների միջոցով իմաստի փոխանցումը դյուրացնելը՝ օգտակար լինելով տարբեր լեզվական միջավայրերում շփվող մարդկանց համար։ Նման ձեռնարկները կարևոր նշանակություն ունեին առևտրական, հասարակական, կրթական և կենցաղային հարաբերություններում, երբ տարբեր լեզուներով խոսող մարդիկ կարիք ունեին փոխըմբռնման և գործնական հաղորդակցության։ Դրանք նպաստում էին նաև լեզվական գիտելիքների տարածմանը՝ տրամադրելով սովորողին ոչ միայն առանձին բառեր, այլև խոսքային իրավիճակներում կիրառելի լեզվական օրինակներ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն և թուրքերեն լեզուների ուսուցման պատմության, երկլեզու բառարանային ու զրուցարանային գրականության զարգացման և 19-րդ դարի հայ կրթական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, հայ-թուրքական լեզվական շփումների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին լեզվաուսումնական ձեռնարկներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային կառուցվածքներում առաջացող ցածր հաճախականային աղմուկների հետազոտությանը, դրանց ֆիզիկական բնույթին, առաջացման մեխանիզմներին և էլեկտրոնային սարքերի աշխատանքի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, որ կիսահաղորդչային տարրերում էլեկտրական ազդանշանների հետ մեկտեղ առաջանում են պատահական տատանումներ, որոնք կարող են սահմանափակել չափումների ճշգրտությունը, ազդանշանների կայունությունը և սարքերի հուսալիությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցածր հաճախականությունների տիրույթում դիտվող աղմուկային երևույթներին, այդ թվում՝ ֆլիկերային կամ 1/f աղմուկին, որը հատկապես կարևոր է զգայուն էլեկտրոնային և միկրոէլեկտրոնային համակարգերի համար։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են աղմուկի առաջացման հնարավոր աղբյուրները՝ կապված կիսահաղորդչային նյութի հատկությունների, բյուրեղային կառուցվածքի արատների, մակերևութային և միջերեսային վիճակների, լիցքակիրների շարժման ու թակարդման-ազատման գործընթացների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է աղմուկի պարամետրերի փորձարարական չափումը և դրանց կախվածության ուսումնասիրությունը տարբեր արտաքին ու ներքին գործոններից, ինչպիսիք են հոսանքի ուժը, լարումը, ջերմաստիճանը, հաճախականությունը և կառուցվածքի երկրաչափական առանձնահատկությունները։ Նման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե կիսահաղորդչային կառուցվածքի որ ֆիզիկական հատկություններն են առավել էական աղմուկի մակարդակի ձևավորման համար։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև աղմուկի սպեկտրային խտության, հաճախականային կախվածության և վիճակագրական բնութագրերի գնահատման մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ուսումնասիրվող կառուցվածքներում ընթացող պատահական գործընթացների մասին։ Հատուկ նշանակություն ունի ցածր հաճախականային աղմուկի և սարքի տեխնոլոգիական ու կառուցվածքային պարամետրերի միջև կապի բացահայտումը, քանի որ այդպիսի տվյալները կարող են կիրառվել կիսահաղորդչային սարքերի նախագծման և արտադրության կատարելագործման նպատակով։ Ցածր հաճախականային աղմուկների ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես ինտեգրալ սխեմաների, ուժեղացուցիչների, սենսորների, դետեկտորների և այլ բարձր զգայունությամբ էլեկտրոնային համակարգերի համար, որտեղ նույնիսկ փոքր աղմուկային բաղադրիչները կարող են էապես ազդել սարքի աշխատանքի որակի վրա։ Աշխատանքի գիտական արժեքը կայանում է կիսահաղորդչային կառուցվածքներում աղմուկային երևույթների ֆիզիկական մեխանիզմների բացահայտման և դրանց քանակական բնութագրման մեջ, իսկ գործնական նշանակությունը՝ աղմուկի նվազեցման և սարքերի պարամետրերի բարելավման հնարավորությունների ուսումնասիրության մեջ։ Այն կարող է օգտակար լինել կիսահաղորդչային ֆիզիկայով, միկրոէլեկտրոնիկայով, էլեկտրոնային սարքաշինությամբ, չափիչ տեխնիկայով և նանոէլեկտրոնիկայով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս խորությամբ ուսումնասիրելու կիսահաղորդչային համակարգերում պատահական էլեկտրական տատանումների բնույթը և գնահատելու դրանց նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնային սարքերի աշխատանքի ու տեխնոլոգիական կատարելագործման տեսանկյունից։

Другие предметы

Հրատարակությունը մեթոդական բնույթի ուղեցույց է, որը նվիրված է գրադարանային կենտրոնացված համակարգի պայմաններում ոչ ստացիոնար սպասարկման կազմակերպման սկզբունքներին, ձևերին և գործնական մեթոդներին։ Այն նախատեսված է գրադարանային աշխատողների համար և ուղղված է հատկապես այն ընթերցողների սպասարկման բարելավմանը, որոնք բնակության վայրի, աշխատանքի, ուսման կամ այլ հանգամանքների պատճառով չեն կարող կանոնավոր օգտվել մշտական գրադարանային ստորաբաժանումներից։ Նյութերում կարող են ներկայացվել շարժական գրադարանների, գրքատար ծառայությունների, գրադարանային կետերի և սպասարկման այլ արտագնա ձևերի կազմակերպման վերաբերյալ մեթոդական հանձնարարականներ։ Ուշադրություն է դարձվում սպասարկվող բնակչության և կազմակերպությունների ընթերցողական պահանջների ուսումնասիրմանը, սպասարկման տարածքների ընտրությանը, գրականության նպատակային համալրմանն ու շրջանառությանը, ինչպես նաև կենտրոնական գրադարանի և ոչ ստացիոնար սպասարկման կետերի միջև աշխատանքային կապերի ձևավորմանը։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել գրքային հավաքածուների ընտրության, ժամանակավոր տրամադրման, հաշվառման, փոխանակման և վերադարձի կազմակերպման հարցերը։ Մեթոդական ցուցումները կարող են անդրադառնալ նաև ընթերցողների ներգրավման միջոցներին, գրականության հանրայնացմանը, թեմատիկ ցուցադրությունների և տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպմանը՝ հաշվի առնելով սպասարկվող խմբերի հետաքրքրություններն ու կարիքները։ Կենտրոնացված համակարգի շրջանակում նման ծառայությունների կազմակերպումը դիտարկվում է որպես միասնական գրադարանային ցանցի բաղադրիչ, որտեղ կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների ռեսուրսները համատեղ օգտագործվում են ավելի լայն տարածքային ընդգրկում ապահովելու նպատակով։ Ուղեցույցը կարող է ներկայացնել նաև աշխատանքի պլանավորման, վիճակագրական հաշվառման, սպասարկման արդյունքների գնահատման և գրադարանային աշխատողների պարտականությունների բաշխման սկզբունքներ։ Պատմական տեսանկյունից հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանում բնակչության գրադարանային սպասարկման հասանելիության ընդլայնման մեթոդները և կենտրոնացված գրադարանային համակարգերի աշխատանքի կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ այն գործնական օժանդակ միջոց է՝ ուղղված գրադարանային ծառայությունների տարածքային հասանելիության բարձրացմանը, ընթերցողների տարբեր խմբերի ընդգրկմանը և ոչ ստացիոնար սպասարկման համակարգված կազմակերպմանը։