Հայոց Մեծ եղեռնը ամերիկյան գրականության մեջ

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է վահանաձև գեղձի գերակտիվությամբ պայմանավորված հիվանդության դեպքում սրտամկանի ֆունկցիոնալ վիճակի և արյան շրջանառության հիմնական ցուցանիշների փոփոխությունների ուսումնասիրմանը՝ հատկապես վիրաբուժական բուժման համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է վահանաձև գեղձի հորմոնների ավելցուկային ազդեցության և սրտանոթային համակարգի գործունեության միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածության վրա։ Քննության են առնվում սրտի աշխատանքի այն փոփոխությունները, որոնք կարող են զարգանալ հորմոնային հավասարակշռության խանգարման պայմաններում՝ անդրադառնալով սրտամկանի կծկողականությանը, սրտի ռիթմին, արյան շրջանառության ինտենսիվությանը և օրգանիզմի ընդհանուր հեմոդինամիկ վիճակին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հիվանդների սրտանոթային համակարգի վիճակի գնահատմանը վիրաբուժական միջամտությունից առաջ և հետո՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել բուժման ազդեցությունը սրտի ֆունկցիոնալ ցուցանիշների վրա։ Վերլուծվում են կենտրոնական հեմոդինամիկայի հիմնական բնութագրերը, սրտի աշխատանքի արդյունավետությունը և դրանց փոփոխությունների հնարավոր կապը հիվանդության ծանրության ու տևողության հետ։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի արտահայտված բարձրացումը կարող է զգալի ծանրաբեռնվածություն ստեղծել սրտանոթային համակարգի համար, ուստի սրտի վիճակի գնահատումը կարևոր բաղադրիչ է բուժման ընդհանուր ռազմավարության ընտրության ժամանակ։ Ուսումնասիրվում է նաև, թե վիրաբուժական բուժումից հետո հորմոնային վիճակի կարգավորումն ինչպես կարող է անդրադառնալ սրտամկանի գործունեության և արյան շրջանառության ցուցանիշների վերականգնման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կլինիկական, էլեկտրասրտագրական և հեմոդինամիկ տվյալները՝ սրտանոթային փոփոխությունների առավել ամբողջական գնահատման նպատակով։ Առանձին նշանակություն է տրվում նախավիրահատական շրջանում հիվանդների վիճակի գնահատմանը, քանի որ սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների իմացությունը կարևոր է վիրաբուժական բուժման պլանավորման և հետվիրահատական ընթացքի գնահատման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սրտամկանի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների հետադարձելիության խնդրին՝ ուսումնասիրելով, թե հիմնական էնդոկրին խանգարման բուժումից հետո որքանով են կարգավորվում սրտի աշխատանքի և հեմոդինամիկայի փոփոխված ցուցանիշները։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է էնդոկրին և սրտանոթային համակարգերի փոխազդեցության մեխանիզմների ավելի ամբողջական բացահայտմամբ և վիրաբուժական բուժման արդյունքների բազմակողմանի գնահատմամբ։ Կլինիկական տեսանկյունից նման հետազոտությունները նպաստում են հիվանդների վիճակի գնահատման չափանիշների կատարելագործմանը, բուժման տարբեր փուլերում սրտանոթային փոփոխությունների վերահսկմանը և հիվանդության ընթացքի վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկերացման ձևավորմանը։ Հետազոտությունը միջառարկայական նշանակություն ունի՝ միավորելով էնդոկրինոլոգիայի, սրտաբանության, ֆունկցիոնալ ախտորոշման և վիրաբուժության խնդիրները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էնդոկրինոլոգների, սրտաբանների, վիրաբույժների, կլինիկական հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Медицина

Գիտակենսաբանական և անասնաբուժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է այծերի և ոչխարների արգանդի արյունատար անոթների ու նյարդային կառուցվածքների մակրոմորֆոլոգիական և միկրոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտվում են արգանդի զարկերակային և երակային համակարգերի տեղադրությունը, ճյուղավորման օրինաչափությունները, անոթների փոխհարաբերությունները և դրանց մասնակցությունը օրգանի արյունամատակարարման ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անոթների պատերի հյուսվածքային կառուցվածքին, տարբեր տրամաչափի անոթների ձևաբանական առանձնահատկություններին և արգանդի առանձին հատվածներում դրանց բաշխմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև օրգանի նյարդավորման աղբյուրները, նյարդային ճյուղերի ընթացքը, տարածումը և մանրադիտակային կառուցվածքը՝ պարզաբանելու համար արգանդի անոթային ու նյարդային համակարգերի կառուցվածքային փոխկապակցվածությունը։ Համեմատական մոտեցմամբ դիտարկվում են այծերի և ոչխարների համապատասխան անատոմիական առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով ընդհանուր օրինաչափություններն ու տեսակային տարբերությունները։ Ստացված տվյալները հնարավորություն են տալիս խորացնել պատկերացումները գյուղատնտեսական կենդանիների վերարտադրողական համակարգի անատոմիայի, հյուսվածաբանության, արյունամատակարարման և նյարդավորման վերաբերյալ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ անասնաբուժական ախտորոշման, վերարտադրողական համակարգի հիվանդությունների ուսումնասիրության, վիրաբուժական միջամտությունների և կենդանիների վերարտադրության կառավարման ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժների, անատոմների, հյուսվածաբանների, կենդանաբանների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է աշնանացան գարու տարբեր ծագում ունեցող սորտանմուշների կենսաբանական, գյուղատնտեսական և տնտեսական հատկանիշների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու բնակլիմայական պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում է համաշխարհային գենետիկական հավաքածուում ընդգրկված սորտանմուշների աճը, զարգացումը, բերքատվությունը և տեղական պայմաններին հարմարվողականությունը՝ նպատակ ունենալով առանձնացնել սելեկցիոն և արտադրական տեսանկյունից առավել արժեքավոր ձևերը։ Ուսումնասիրվում են բույսերի զարգացման հիմնական փուլերը՝ ծլումը, թփակալումը, ցողունավորումը, հասկակալումը և հասունացումը, ինչպես նաև դրանց տևողության տարբերությունները՝ կախված սորտային առանձնահատկություններից և շրջակա միջավայրի պայմաններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձմեռադիմացկունությանը, երաշտադիմացկունությանը, բարձր և ցածր ջերմաստիճանների նկատմամբ կայունությանը, քանի որ այդ հատկանիշները կարևոր նշանակություն ունեն նախալեռնային գոտում աշնանացան մշակաբույսերի արդյունավետ մշակության համար։ Համեմատական գնահատման ընթացքում դիտարկվում են բույսերի բարձրությունը, արդյունավետ թփակալումը, հասկի կառուցվածքը, հատիկների քանակը և զանգվածը, հազար հատիկի զանգվածը, ինչպես նաև միավոր տարածքից ստացվող բերքը։ Ուսումնասիրվում է նաև սորտանմուշների դիմադրողականությունը տարածված հիվանդությունների և անբարենպաստ միջավայրային գործոնների նկատմամբ։ Տարբեր տարիների եղանակային պայմանների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բերքատվության կայունությունը և բացահայտելու այն գենոտիպերը, որոնք կարողանում են պահպանել բարձր արտադրողականություն փոփոխվող պայմաններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում վաղահասության, հատիկի որակի և այլ տնտեսապես արժեքավոր հատկանիշների ուսումնասիրությանը։ Համաշխարհային հավաքածուի բազմազան նյութի գնահատումը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերելու արժեքավոր գենետիկական աղբյուրներ, որոնք կարող են հետագայում օգտագործվել տեղական սելեկցիոն ծրագրերում՝ նոր, բարձր բերքատու և շրջակա միջավայրի սթրեսային պայմաններին ավելի հարմարված սորտերի ստեղծման համար։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև աշնանացան գարու մշակության համար առավել նպատակահարմար սորտերի ընտրության, գենետիկական բազմազանության արդյունավետ օգտագործման և տարածաշրջանի հողակլիմայական պայմաններին համապատասխան բուսաբուծական արտադրության զարգացման տեսանկյունից։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ջրի նախնական մաքրման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ շերտավոր ֆիլտրերի և որպես ֆիլտրող նյութերի տեղական լեռնային ապարների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել բնական ծագում ունեցող տեղական նյութերի օգտագործման հնարավորությունները ջրից կախված մասնիկների, մեխանիկական խառնուրդների և այլ աղտոտիչների նախնական հեռացման համար՝ ստանալով արդյունավետ և տնտեսապես մատչելի մաքրման համակարգ։ Շերտավոր ֆիլտրացումը ջրի մաքրման մեթոդ է, որի դեպքում ջուրը հաջորդաբար անցնում է տարբեր հատիկաչափ և ֆիզիկաքիմիական հատկություններ ունեցող նյութերի շերտերով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է համատեղել մեխանիկական զտումը, մասնիկների նստեցումը, մակերևութային կլանումը և որոշ դեպքերում՝ աղտոտիչների հետ ֆիզիկաքիմիական փոխազդեցությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի տարածքում տարածված տարբեր լեռնային ապարների ֆիլտրող հատկությունները, դրանց հատիկային կազմը, ծակոտկենությունը, ջրաթափանցելիությունը, մեխանիկական կայունությունը և ջրի տարբեր բաղադրիչների հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիլտրի շերտերի դասավորությանը, հաստությանը և հատիկաչափային հարաբերակցությանը, քանի որ այդ պարամետրերը կարող են էապես ազդել ջրի մաքրման աստիճանի, հոսքի արագության և ֆիլտրի աշխատանքի տևողության վրա։ Փորձարարական ուսումնասիրությունների միջոցով հնարավոր է գնահատել մուտքային և մաքրված ջրի որակական ցուցանիշների փոփոխությունները, մասնավորապես՝ կախված նյութերի բնույթից, ջրի աղտոտվածության մակարդակից և ֆիլտրացման պայմաններից։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ֆիլտրերի արդյունավետության գնահատումը տարբեր շահագործման ռեժիմներում, քանի որ ֆիլտրող շերտերի աստիճանական խցանումը կարող է նվազեցնել ջրի հոսքի արագությունը և փոխել մաքրման արդյունավետությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև օգտագործված ֆիլտրող նյութերի վերականգնման, փոխարինման կամ հետագա օգտագործման հնարավորություններին։ Տեղական լեռնային ապարների կիրառումն առանձնահատուկ հետաքրքրություն ունի Հայաստանի պայմաններում, քանի որ կարող է նվազեցնել ներմուծվող ֆիլտրող նյութերից կախվածությունը, օգտագործել տեղական հանքային ռեսուրսները և նպաստել ջրի մաքրման տեխնոլոգիաների տեղայնացմանը։ Միաժամանակ կարևոր է գնահատել ընտրված ապարների հնարավոր ազդեցությունը մաքրվող ջրի քիմիական կազմի վրա, որպեսզի ֆիլտրային նյութը ոչ միայն հեռացնի աղտոտիչները, այլև ջրի մեջ չներկայացնի անցանկալի լուծվող բաղադրիչներ։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ փոքր և միջին արտադրողականության ջրամաքրման համակարգերի, տեղական պայմաններին հարմարեցված ֆիլտրային կայանքների և նախնական ջրամաքրման տեխնոլոգիաների մշակման համար։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել ջրամաքրման ոլորտի մասնագետներին, բնապահպաններին, հիդրոերկրաբաններին, քիմիկոսներին, ինժեներներին և բնական ֆիլտրող նյութերի կիրառմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է ջրի մաքրման տեխնոլոգիական և բնապահպանական խնդիրները՝ ուսումնասիրելով տեղական լեռնային ապարների ներուժը որպես մատչելի, բնական և հնարավոր արդյունավետ ֆիլտրող նյութեր։

Экономика

Деньги, кредит, банки աշխատությունը տնտեսագիտության և ֆինանսական գիտությունների դասական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է դրամական համակարգի, վարկավորման և բանկային գործունեության տեսական հիմքերը և գործնական կազմակերպման սկզբունքները, այն բացատրում է փողի էությունը, նրա գործառույթները և շրջանառության մեխանիզմները, ինչպես նաև վարկի ձևերը, տոկոսադրույքների ձևավորումը և վարկային հարաբերությունների կառուցվածքը, գիրքը անդրադառնում է բանկային համակարգի կազմակերպմանը, կենտրոնական և առևտրային բանկերի դերերին, ինչպես նաև ֆինանսական միջնորդության դերին տնտեսության մեջ, միաժամանակ ընդգրկելով դրամավարկային քաղաքականության հիմնական գործիքները և դրանց ազդեցությունը տնտեսական կայունության վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության, ֆինանսների և բանկային գործի ուսանողների ու մասնագետների համար։

Химия

Քվանտային քիմիայի և հաշվողական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վինիլային եթերների միամոլեկուլային քայքայման մեխանիզմների տեսական ուսումնասիրությանը՝ քվանտամեխանիկական մեթոդների և համակարգչային հաշվարկային ծրագրերի կիրառմամբ։ Քննության են առնվում մոլեկուլների էլեկտրոնային կառուցվածքը, քիմիական կապերի փոփոխությունները և քայքայման հնարավոր ռեակցիոն ուղիները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիայի միջանկյալ վիճակների, անցումային կառուցվածքների, ակտիվացման էներգիաների և քայքայման տարբեր ուղղությունների էներգետիկական բնութագրերի գնահատմանը։ Վերլուծվում են մոլեկուլային երկրաչափության փոփոխությունները, էլեկտրոնային խտության բաշխումը և կառուցվածքային գործոնների ազդեցությունը ռեակցիայի ընթացքի վրա։ Քննարկվում են նաև տարբեր քվանտաքիմիական հաշվարկային մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները, տեսական արդյունքների համադրումը և ռեակցիայի առավել հավանական մեխանիզմների հիմնավորման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մոլեկուլային մակարդակով բացատրելու վինիլային եթերների քայքայման օրինաչափությունները և գնահատելու հաշվողական մեթոդների նշանակությունը քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմների ուսումնասիրման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քվանտային քիմիայի, ֆիզիկական օրգանական քիմիայի և հաշվողական մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։