Հայոց սուրբ եկեղեցու ժամագիրք

История

Պատմագիտական, քաղաքական պատմության և աղբյուրագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1988–1991 թվականներին Արցախյան հիմնահարցի վերաբերյալ Խորհրդային Միության կուսակցական և պետական մարմինների ընդունած որոշումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Արցախյան շարժման ծավալման պատմական նախադրյալները, Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի շուրջ ձևավորված քաղաքական իրավիճակը և խորհրդային իշխանության կենտրոնական մարմինների արձագանքը տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԽՄԿԿ կենտրոնական ղեկավարության, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի, կառավարության և այլ իրավասու կառույցների որոշումներին, պաշտոնական հայտարարություններին ու իրավական ակտերին։ Վերլուծվում են այդ փաստաթղթերի ընդունման քաղաքական և իրավական հանգամանքները, դրանց բովանդակությունը և հնարավոր ազդեցությունը հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների ու Լեռնային Ղարաբաղի կառավարման գործընթացների վրա։ Քննարկվում են միութենական և հանրապետական իշխանությունների լիազորությունների հարաբերակցությունը, տարածքային ու ազգային հարցերի կարգավորման խորհրդային մոտեցումները և սահմանադրաիրավական հակասությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել պաշտոնական արձանագրությունները, կուսակցական փաստաթղթերը, պետական որոշումները, ժամանակի մամուլի հրապարակումները և պատմական այլ սկզբնաղբյուրներ։ Անդրադարձ է կատարվում 1988–1991 թվականների քաղաքական զարգացումների ժամանակագրությանը, խորհրդային կառավարման համակարգի ճգնաժամին և ԽՍՀՄ փլուզման նախօրեին Արցախյան հիմնահարցի շուրջ ձևավորված իրավիճակին։ Կարևորվում է կուսակցական-պետական որոշումների համեմատական և աղբյուրագիտական քննությունը՝ դրանց իրավական հիմքերը, քաղաքական նպատակները և գործնական հետևանքները պատմական համատեքստում գնահատելու համար։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Արցախյան հիմնահարցի պատմության փաստագրական ուսումնասիրությանը և խորհրդային ազգային քաղաքականության առանձնահատկությունների առավել ամբողջական լուսաբանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի և ԽՍՀՄ պատմության, քաղաքական գիտության, միջազգային հարաբերությունների, իրավագիտության և պատմական աղբյուրագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Զապել Եսայանի վիպագրության մեջ մտավորականության գեղարվեստական կերպավորման և քննության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի ստեղծագործություններում մտավորականի կերպարի ձևավորման, նրա հոգեբանական և հասարակական նկարագրության, աշխարհայացքի, արժեքային համակարգի և շրջապատող իրականության հետ ունեցած հարաբերությունների վերլուծությունն է։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում է, թե ինչպես է հեղինակն իր վիպական ստեղծագործությունների միջոցով անդրադառնում մտավորականության առջև ծառացած բարոյական, սոցիալական և ազգային խնդիրներին և ինչպես է բացահայտում անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունների բարդությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մտավորականի ներաշխարհին, նրա հոգեբանական հակասություններին, պատասխանատվության զգացմանը, հասարակական դիրքորոշմանը և ստեղծագործական ինքնարտահայտման ձգտմանը։ Զապել Եսայանի վիպագրության մեջ մտավորականը հաճախ ներկայացվում է ոչ միայն որպես կրթված և մշակութային արժեքներ կրող անհատ, այլև որպես հասարակական գործընթացների ակտիվ մասնակից, որը ստիպված է ընտրություն կատարել անձնական շահերի, բարոյական սկզբունքների և հասարակական պարտավորությունների միջև։ Աշխատությունը բացահայտում է նաև գրողի գեղարվեստական քննության առանձնահատկությունները՝ կերպարների հոգեբանական խորության, ներքին մենախոսության, երկխոսությունների, հակադրությունների և սոցիալական միջավայրի պատկերման միջոցով։ Քննարկվում է այն հարցը, թե ինչպես են պատմական և հասարակական փոփոխություններն ազդում մտավորական հերոսների աշխարհընկալման և վարքագծի վրա, և ինչպես է այդ կերպարների միջոցով արտահայտվում հեղինակի վերաբերմունքը ժամանակի բարոյական ու մշակութային խնդիրների նկատմամբ։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև Զապել Եսայանի ստեղծագործության մեջ կնոջ, անհատի, ազատության, կրթության, հասարակական պատասխանատվության և ազգային ինքնության թեմաների փոխկապակցվածությունը հասկանալու տեսանկյունից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նրա վիպագրությունը ոչ միայն որպես գեղարվեստական պատմությունների ամբողջություն, այլև որպես հասարակական և հոգեբանական երևույթների խորքային քննության միջոց։ Նյութը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, հայագետներին, գրականության պատմաբաններին, ուսանողներին և հետազոտողներին, ինչպես նաև Զապել Եսայանի ստեղծագործական ժառանգությամբ և հայ գրականության մեջ մտավորականի կերպարի զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է հետպատերազմյան Հայաստանում ներդրումների ներգրավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և ներդրումային միջավայրի բարելավման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տնտեսական վերականգնման և զարգացման գործընթացներում ներքին ու օտարերկրյա ներդրումների նշանակությունը, դրանց ազդեցությունը արտադրության ընդլայնման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, ենթակառուցվածքների զարգացման, տեխնոլոգիական արդիականացման և տնտեսական աճի ապահովման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում ներդրումային միջավայրի վրա ազդող գործոններին, այդ թվում՝ տնտեսական և աշխարհաքաղաքական անորոշություններին, ներդրումային ռիսկերին, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությանը, գործարար միջավայրին և ներդրողների վստահության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են ներդրումների ներգրավման պետական քաղաքականության, իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների արդյունավետությունը, ինչպես նաև ներդրումային ծրագրերի խթանման և ներդրողների համար բարենպաստ պայմանների ստեղծման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Հայաստանի տնտեսության տարբեր ոլորտների ներդրումային ներուժը, մրցակցային առավելությունները և այն ուղղությունները, որոնց զարգացումը կարող է նպաստել կապիտալի ներհոսքի ընդլայնմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ներդրումային ռիսկերի նվազեցմանը, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության ամրապնդմանը, ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման կատարելագործմանը և երկրի միջազգային տնտեսական կապերի արդյունավետ օգտագործմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հետպատերազմյան պայմաններում ներդրումային ակտիվության սահմանափակման հիմնական պատճառները և առաջարկելու ներդրումային գրավչության բարձրացման ու կայուն տնտեսական վերականգնման հնարավոր ուղղություններ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ներդրումային և ֆինանսական ոլորտների մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, գործարարների, հետազոտողների և տնտեսական քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Религия

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի գլխավոր սուրբ գիրքն է, որը միավորում է Հին և Նոր Կտակարանների գրքերը և ներկայացնում քրիստոնեական աշխարհայացքի, դավանանքի ու հոգևոր կյանքի հիմնարար դրույթները։ Այն ներառում է պատմական պատումներ, կրոնական օրենքներ, մարգարեական պատգամներ, իմաստասիրական երկեր, աղոթքներ, սաղմոսներ և ավետարանական պատմություններ։ Հին Կտակարանի գրություններն անդրադառնում են արարչագործությանը, մարդկության և հին իսրայելական ժողովրդի պատմությանը, Աստծու ու մարդու հարաբերություններին, հավատքի և բարոյական պատասխանատվության հարցերին։ Նոր Կտակարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունն ու ուսմունքը, նրա առաքյալների գործունեությունը և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Սուրբ գիրքը դարեր շարունակ եղել է քրիստոնեական պաշտամունքի, աղոթքի, հոգևոր դաստիարակության և աստվածաբանական ուսումնասիրությունների առանցքային աղբյուրը։ Հայ մշակութային միջավայրում այն առանձնահատուկ նշանակություն ունի ոչ միայն որպես կրոնական գիրք, այլև որպես հայ գրավոր լեզվի, թարգմանական ավանդույթի, գրականության և կրթության զարգացման վրա մեծ ազդեցություն ունեցած ստեղծագործությունների ամբողջություն։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է հայերեն Աստվածաշնչի տպագրության պատմության, Հայ եկեղեցու հոգևոր ժառանգության և 19-րդ դարի հայ գրքի մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հողային հարաբերությունների վերափոխման և գյուղացիական տնտեսությունների տնտեսական գործունեության արդյունավետության միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հողի սեփականության և օգտագործման ձևերի փոփոխությունները, գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման նոր պայմանները և դրանց ազդեցությունն են գյուղացիական տնտեսությունների արտադրական ու ֆինանսական արդյունքների վրա։ Քննության են առնվում հողային բարեփոխումների տնտեսական նախադրյալները, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի մասնավորեցման հետևանքով ձևավորված տնտեսավարման համակարգը, հողօգտագործման կառուցվածքը և գյուղացիական տնտեսությունների գործունեության կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հողակտորների չափերի և մասնատվածության, արտադրական ռեսուրսների հասանելիության, գյուղատնտեսական տեխնիկայի օգտագործման, ոռոգման, աշխատանքի կազմակերպման և արտադրանքի իրացման հնարավորությունների ազդեցությանը տնտեսական արդյունավետության վրա։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել գյուղացիական տնտեսությունների արտադրողականության, եկամտաբերության, ինքնարժեքի և ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության գնահատում՝ բացահայտելով դրանց տարբերությունները տնտեսությունների չափերի, մասնագիտացման և արտադրական պայմանների համատեքստում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հողի՝ որպես սահմանափակ արտադրական ռեսուրսի արդյունավետ օգտագործման խնդիրը և այն տնտեսական մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, որոնք կարող են նպաստել հողային ռեսուրսների առավել նպատակահարմար կառավարմանը։ Քննության են առնվում նաև գյուղատնտեսական վարկավորման, ներդրումների, կոոպերացիայի, ենթակառուցվածքների և պետական աջակցության հնարավոր ազդեցությունները գյուղացիական տնտեսությունների տնտեսական կայունության վրա։ Հողային հարաբերությունների և գյուղատնտեսական արտադրության փոխկապակցված վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն բարեփոխումների անմիջական տնտեսական հետևանքները, այլև գյուղական բնակավայրերի զբաղվածության, եկամուտների և սոցիալ-տնտեսական զարգացման հետ կապված ավելի լայն գործընթացները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հողօգտագործման արդյունավետության բարձրացման և գյուղացիական տնտեսությունների գործունեության կազմակերպական ու տնտեսական պայմանների բարելավման վերաբերյալ գիտական մոտեցումների ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, հողային հարաբերությունների և գյուղական զարգացման ուսումնասիրության մոտեցումները՝ Հայաստանի գյուղատնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների արդյունքները գնահատելու նպատակով։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաների ֆունկցիոնալ մոդելավորման գործընթացի արագացմանը՝ սխեմայի առանձին տարրերի խոշորացման և դրանց ավելի ընդհանրացված մոդելներով ներկայացման մեթոդի կիրառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է այն խնդիրը, որ ժամանակակից ինտեգրալ սխեմաների բարդության և տարրերի քանակի աճի պայմաններում մանրամասն մոդելավորումը կարող է պահանջել զգալի հաշվարկային ռեսուրսներ և երկար ժամանակ, հատկապես մեծածավալ թվային կամ խառը կառուցվածք ունեցող նախագծերի դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սխեմայի փոխկապակցված տարրերի կամ ֆունկցիոնալ հատվածների խմբավորմանը և դրանց միասնական, ավելի բարձր մակարդակի մոդելներով փոխարինմանը՝ պահպանելով համակարգի հիմնական ֆունկցիոնալ վարքագիծը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել մոդելավորման ընթացքում մշակվող օբյեկտների քանակը և պարզեցնել հաշվարկային ներկայացումը՝ առանց ամբողջ սխեմայի ֆունկցիոնալ հատկությունների էական կորստի։ Քննվում են տարրերի խմբավորման չափանիշները, սխեմայի կառուցվածքային վերլուծության սկզբունքները և այն պայմանները, որոնց դեպքում մի քանի տարրերի համատեղ ներկայացումը կարող է համարվել բավարար ճշգրիտ։ Կարևորվում է մոդելի պարզեցման և արդյունքների հավաստիության միջև հավասարակշռությունը, քանի որ չափազանց մեծ ընդհանրացումը կարող է հանգեցնել սխեմայի իրական վարքագծի կարևոր առանձնահատկությունների կորստի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սկզբնական և խոշորացված մոդելների համեմատական փորձարկումը՝ գնահատելով մոդելավորման ժամանակը, հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործումը և ստացված արդյունքների համապատասխանությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սխեմայի այն հատվածների հայտնաբերմանը, որոնք հնարավոր է արդյունավետորեն միավորել մեկ ֆունկցիոնալ բլոկի մեջ, ինչպես նաև այն տարրերին, որոնց մանրամասն ներկայացումը անհրաժեշտ է պահպանել։ Մեթոդի կիրառումը կարող է հիմնվել ինտեգրալ սխեմայի հիերարխիկ կառուցվածքի վրա՝ ցածր մակարդակի տարրերից անցնելով ավելի բարձր մակարդակի տրամաբանական կամ ֆունկցիոնալ բլոկների։ Դիտարկվում են նաև ավտոմատացված ալգորիթմների մշակման հնարավորությունները, որոնք կարող են վերլուծել սխեմայի կառուցվածքը, ընտրել խոշորացման ենթակա հատվածները և ձևավորել դրանց համարժեք մոդելները։ Մոդելավորման ժամանակի կրճատումը հատկապես կարևոր է նախագծման այն փուլերում, երբ անհրաժեշտ է բազմակի անգամ ստուգել սխեմայի աշխատանքը տարբեր մուտքային ազդանշանների և աշխատանքային պայմանների դեպքում։ Առաջարկվող մոտեցումը կարող է նպաստել նախագծման և ստուգման գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը՝ հնարավորություն տալով ավելի արագ հայտնաբերել ֆունկցիոնալ սխալները և գնահատել նախագծային լուծումները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, համակարգչային մոդելավորման և էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։