Հայոց ցեղասպանության գործոնը հայ-թուրքական հարաբերություններում (1991-2004թթ.)

История

Աշխատությունը նվիրված է Զեյթունի պատմական անցյալին և հեղինակին ժամանակակից հասարակական ու ազգային իրողություններին։ Այն անդրադառնում է Կիլիկիայի հայաբնակ այս նշանավոր բնակավայրի պատմական զարգացմանը, հայ բնակչության ինքնատիպ համայնքային կյանքին, ազգային ավանդույթներին և պատմական հիշողությանը։ Զեյթունը առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում արևմտահայության պատմության մեջ՝ իր աշխարհագրական դիրքով, բնակչության ինքնակազմակերպման ավանդույթներով և ազգային ինքնության պահպանման ձգտումներով։ Անցյալի և ներկայի համադրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու բնակավայրի պատմական ժառանգության ու ժամանակակից իրավիճակի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն հասարակական պայմանները, որոնցում ձևավորվել և պահպանվել են տեղի հայ համայնքի առանձնահատկությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը կարևոր է Զեյթունի պատմության, բնակչության սոցիալական հարաբերությունների, տեղական սովորույթների, մշակութային կյանքի և ազգային գիտակցության ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես 19-րդ դարի վերջի հայ պատմական և հասարակական մտքի արտահայտություն, քանի որ ներկայացնում է Զեյթունի անցյալի նկատմամբ հետաքրքրությունն ու նրա պատմական նշանակության արժևորումը։ Այն կարող է օգտակար լինել Կիլիկիայի հայոց պատմությամբ, արևմտահայության պատմությամբ, ազգագրությամբ և հայկական համայնքների մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է OCR և HTR տեխնոլոգիաների կիրառմանը հայկական մշակութային և գրավոր ժառանգության պահպանման, թվայնացման և հետագա ուսումնասիրության գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են նիշերի օպտիկական ճանաչման և ձեռագիր տեքստերի ավտոմատ վերծանման տեխնոլոգիաների տեսական ու գործնական հիմքերը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հայերեն տպագիր և ձեռագիր նյութերի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են հին գրքերի, ձեռագրերի, արխիվային փաստաթղթերի, պարբերականների և այլ արժեքավոր աղբյուրների թվայնացման խնդիրները, որոնց լուծումը կարևոր նշանակություն ունի մշակութային ժառանգության երկարաժամկետ պահպանման և հասանելիության ապահովման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն գրային համակարգի, ուղղագրական տարբերակների, պատմական տառաձևերի, ձեռագրական ոճերի և փաստաթղթերի ֆիզիկական վիճակի հետ կապված տեխնիկական դժվարություններին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են պատկերների նախնական մշակման, տեքստի հատվածավորման, նիշերի ճանաչման, ձեռագրի վերծանման, սխալների հայտնաբերման և արդյունքների հետագա ճշգրտման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մեքենայական ուսուցման և արհեստական բանականության մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ստեղծել հայերեն նյութերի ճանաչման և վերծանման ավելի արդյունավետ մոդելներ։ Գիրքը քննարկում է նաև թվայնացված նյութերի որոնելիության և կառուցակարգման խնդիրը, քանի որ OCR և HTR տեխնոլոգիաների միջոցով ստացված մեքենայաընթեռնելի տեքստը կարող է զգալիորեն ընդլայնել պատմական և մշակութային աղբյուրների գիտական օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ տեխնոլոգիական գործիքների կիրառումը կարող է նպաստել ոչ միայն արժեքավոր նյութերի ֆիզիկական պահպանմանը, այլև դրանց գիտական շրջանառությանը, առցանց հասանելիությանը, լեզվաբանական և պատմագիտական վերլուծությանը։ Առանձին կարևորություն ունի նաև թվային պահոցների, էլեկտրոնային գրադարանների և մշակութային ժառանգության տվյալների շտեմարանների զարգացման հնարավորությունը, որտեղ ճանաչված և կառուցակարգված տեքստերը կարող են ծառայել որպես հետազոտական նոր ռեսուրս։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել հայկական գրավոր ժառանգության թվայնացման ազգային և միջազգային ծրագրերի, ինչպես նաև թվային հայագիտության զարգացման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել թվային հումանիտար գիտությունների մասնագետներին, ծրագրավորողներին, տվյալների գիտնականներին, գրադարանագետներին, արխիվագետներին, հայագետներին, լեզվաբաններին, պատմաբաններին, ձեռագրագետներին, մշակութային ժառանգության պահպանության մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Религия

Աշխատությունը ներկայացնում է Ավետարանի բովանդակությունը աշխարհաբար հայերենով՝ այն համադրելով Հայաստանյայց Սուրբ եկեղեցու վարդապետության հիման վրա տրված մեկնությունների հետ։ Դրա հիմնական նպատակը Սուրբ Գրքի պատգամներն ու քրիստոնեական ուսմունքի դրույթները ընթերցողին մատչելի լեզվով ներկայացնելն է՝ նպաստելով ավետարանական խոսքի գիտակցված ընկալմանը և հոգևոր կրթությանը։ Աշխարհաբարի կիրառությունը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ հնարավորություն է տալիս աստվածաշնչյան բովանդակությունը հասանելի դարձնելու ավելի լայն ընթերցողական շրջանակի՝ առանց սահմանափակվելու միայն գրաբարի իմացությամբ։ Մեկնաբանական մոտեցումը թույլ է տալիս Ավետարանի պատմությունները, ուսուցումները և բարոյական պատգամները դիտարկել Հայ եկեղեցու դավանաբանական ու հոգևոր ավանդության շրջանակում։ Աշխատության թեմատիկ առանցքում քրիստոնեական հավատքի հիմնադրույթներն են՝ Աստծո և մարդու փոխհարաբերությունը, փրկության գաղափարը, սերը, ներողամտությունը, խոնարհությունը, արդարությունը և հոգևոր կյանքի արժեքները։ Այն կարող է ծառայել որպես Սուրբ Գրքի ընթերցման և ուսումնասիրության օժանդակ նյութ՝ օգտակար լինելով ինչպես անհատական հոգևոր ընթերցանության, այնպես էլ կրոնական կրթության համար։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է 19-րդ դարի հայ աստվածաբանական գրականության, աշխարհաբարով կրոնական գիտելիքների տարածման և Հայաստանյայց եկեղեցու մեկնաբանական ավանդության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց Սուրբ Էջմիածնի՝ Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր և վարչական կենտրոնի պատմությանը, նրա հիմնադրման ավանդությանը, պատմական զարգացմանը և հայ ժողովրդի կրոնական ու ազգային կյանքում ունեցած բացառիկ նշանակությանը։ Այն ներկայացնում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի պատմական անցքերի համառոտ շարադրանքը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հայոց եկեղեցական կենտրոնի ձևավորման, գործունեության, պատմական իրադարձությունների և դարերի ընթացքում պահպանած հոգևոր առաքելության հետ։ Ստեղծագործության գաղափարական հիմքում ընկած է Սուրբ Էջմիածնի՝ որպես Քրիստոսահիմն հաստատության ընկալումը, որը հայ ժողովրդի քրիստոնեական ինքնության, ազգային միասնության և հոգևոր շարունակականության կարևորագույն խորհրդանիշներից է։ Հայ եկեղեցական ավանդության համաձայն՝ Սուրբ Էջմիածնի հիմնադրումը կապված է Գրիգոր Լուսավորչի տեսիլքի հետ, որի ընթացքում Միածին Որդին իջնում է երկնքից և ցույց տալիս այն վայրը, որտեղ պետք է կառուցվի հայոց քրիստոնեական գլխավոր սրբավայրը։ Այս իրադարձությունը հիմնարար նշանակություն ունի հայ եկեղեցական պատմագրության մեջ և բացատրում է Մայր Աթոռի անվան ու հոգևոր խորհրդի ծագումը։ Աշխատության պատմական և գաղափարական շրջանակը ներառում է Հայաստանի քրիստոնեացման գործընթացը, Հայոց եկեղեցու կազմակերպական հաստատումը և Էջմիածնի՝ որպես համազգային հոգևոր կենտրոնի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի Գրիգոր Լուսավորչի գործունեությունը, որի շնորհիվ քրիստոնեությունը պետականորեն ընդունվեց Հայաստանում, և ձևավորվեցին հայ եկեղեցական կյանքի կազմակերպական հիմքերը։ Մայր Աթոռը հետագայում դարձավ հայոց հոգևոր առաջնորդության, եկեղեցական ժողովների, հոգևորականների պատրաստման և ազգային կրոնական ավանդությունների պահպանման կենտրոն։ Նրա պատմությունը սերտորեն կապված է հայ ժողովրդի քաղաքական ու հասարակական կյանքի տարբեր ժամանակաշրջանների հետ, քանի որ նույնիսկ պետականության բացակայության պայմաններում Սուրբ Էջմիածինը շարունակել է պահպանել ազգային ինքնագիտակցությունը, համախմբել ժողովրդին և նպաստել հայկական մշակույթի ու կրթության զարգացմանը։ Աշխատության կարևոր թեմաներից է նաև Մայր Աթոռի պատմական փորձությունների և վերականգնման գործընթացների ներկայացումը։ Դարերի ընթացքում Սուրբ Էջմիածինը ենթարկվել է քաղաքական անկայունության, օտար տիրապետությունների, պատերազմների և տնտեսական դժվարությունների ազդեցությանը։ Այդ պայմաններում Մայր Աթոռի պահպանությունն ու վերակազմակերպումը դարձել են ոչ միայն եկեղեցական, այլև համազգային նշանակության խնդիրներ։ Հայոց կաթողիկոսների գործունեությունը, հոգևորականության ծառայությունը և հավատացյալ ժողովրդի աջակցությունը նպաստել են եկեղեցական կենտրոնի շարունակական գոյությանը։ Էջմիածնի պատմությունը միաժամանակ արտացոլում է հայ ժողովրդի դիմադրողականությունը, հավատարմությունը քրիստոնեական ավանդույթին և ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման ձգտումը։ Գաղափարական առումով աշխատությունն ընդգծում է Սուրբ Էջմիածնի համազգային նշանակությունը՝ այն ներկայացնելով որպես հայության հոգևոր միասնության, եկեղեցական ավանդության և պատմական հիշողության կենտրոն։ Մայր Աթոռի նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն կրոնական արարողությունների կազմակերպմամբ կամ եկեղեցական վարչական գործառույթներով։ Այն նաև կարևոր դեր է ունեցել հայ դպրության, ձեռագրական մշակույթի, գրականության, արվեստի և կրթական հաստատությունների զարգացման գործում։ Էջմիածնի հոգևոր միջավայրը դարեր շարունակ նպաստել է գրիչների, մատենագիրների, աստվածաբանների և կրթական գործիչների գործունեությանը՝ ապահովելով ազգային մշակույթի շարունակականությունը։ Աշխատության կարևոր գաղափարներից է նաև եկեղեցու և ժողովրդի պատմական փոխկապակցվածությունը։ Հայոց եկեղեցին ներկայացվում է որպես այն հաստատությունը, որի միջոցով պահպանվել են ազգային արժեքները, քրիստոնեական բարոյական սկզբունքները և պատմական ինքնության հիմնարար տարրերը։ Գրական և պատմագրական առումով ստեղծագործությունը պատկանում է եկեղեցապատմական համառոտ ակնարկների ժանրին։ Դրան բնորոշ են պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական ներկայացումը, կարևոր դեմքերի և հաստատությունների հիշատակումը, կրոնական ավանդությունների ընդգծումը և պատմական փաստերի մեկնաբանումը ազգային ու հոգևոր տեսանկյունից։ Համառոտ շարադրանքի ձևը նպատակ ունի ընթերցողին մատչելի կերպով ներկայացնելու Մայր Աթոռի պատմության հիմնական հանգրվանները՝ առանց պատմական նյութի չափազանց մանրամասն քննության։ Այսպիսի աշխատությունները կարևոր դեր են կատարել եկեղեցական պատմության տարածման և հայ ընթերցողների շրջանում ազգային հոգևոր ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորման գործում։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը նշանակալի է նաև տասնիններորդ դարի սկզբի Թիֆլիսի հայ կրթական և տպագրական կյանքի համատեքստում։ Թիֆլիսն այդ ժամանակաշրջանում հայ մտավոր, մշակութային և հասարակական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Ներսիսյան դպրոցի տպարանի գործունեությունը սերտորեն կապված էր հայ կրթական մտքի զարգացման, ուսումնական և կրոնական գրականության տարածման, ինչպես նաև ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման հետ։ Նման պատմական հրատարակության լույսընծայումը վկայում է հայոց եկեղեցական անցյալի նկատմամբ հետաքրքրության և այդ ժառանգությունը նոր սերունդներին փոխանցելու ձգտման մասին։ Այն նաև արտացոլում է հայ լուսավորական միջավայրի այն համոզմունքը, որ ազգային պատմության և եկեղեցական ավանդության իմացությունը կարևոր նախապայման է հասարակական ու մշակութային ինքնագիտակցության զարգացման համար։ Աշխատությունը արժեքավոր է Հայոց եկեղեցու պատմության, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի անցյալի, հայ կրոնական պատմագրության, տասնիններորդ դարի հայկական տպագրության և Թիֆլիսի կրթական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագետների, պատմաբանների, եկեղեցագետների, աստվածաբանների, մատենագետների և ազգային-եկեղեցական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Միաժամանակ հրատարակությունն ունի կարևոր ճանաչողական նշանակություն այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ Սուրբ Էջմիածնի դերը հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրում և ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Նրա հիմնական ընթերցողական արժեքը Մայր Աթոռի պատմությունը որպես հայոց հոգևոր կյանքի և ազգային գոյության անբաժանելի մաս ներկայացնելու մեջ է։ Այն վկայում է, որ Սուրբ Էջմիածինը հայ ժողովրդի համար եղել է ոչ միայն եկեղեցական կենտրոն, այլև պատմական հիշողության, մշակութային ժառանգության, ազգային համախմբման և հոգևոր շարունակականության խորհրդանիշ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է խառատային հաստոցների տեխնիկական վիճակի ախտորոշման մեթոդի մշակմանը՝ մշակված մակերևույթի անհարթությունների մեջ պարունակվող տեղեկատվական հատկանիշների վերլուծության հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական գաղափարն այն է, որ դետալի մեխանիկական մշակման արդյունքում ձևավորվող մակերևույթի երկրաչափական և միկրոերկրաչափական առանձնահատկությունները կարող են տեղեկատվություն պարունակել ոչ միայն ընտրված կտրման ռեժիմների, գործիքի և մշակվող նյութի, այլև հաստոցի առանձին հանգույցների տեխնիկական վիճակի մասին։ Քննվում են մակերևույթի անհարթության պարամետրերի ձևավորման օրինաչափությունները և դրանց կապը խառատային մշակման ընթացքում առաջացող թրթռումների, առանցքակալային հանգույցների վիճակի, շարժական միացությունների ճշգրտության, իլիկի աշխատանքի, գործիքի ամրացման և հաստոցի կառուցվածքային համակարգի այլ բնութագրերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն տեղեկատվական հատկանիշների ընտրությանը, որոնք առավել զգայուն են տեխնիկական վիճակի փոփոխությունների նկատմամբ և կարող են կիրառվել հնարավոր անսարքությունների կամ կարգավորման խախտումների հայտնաբերման համար։ Մշակված մակերևույթի պրոֆիլի ուսումնասիրությունը կարող է ներառել անհարթությունների բարձրության, քայլի, պարբերականության և այլ բնութագրերի գնահատում, ինչպես նաև չափման արդյունքում ստացված ազդանշանների մաթեմատիկական ու վիճակագրական մշակում։ Կարևորվում է մակերևույթի վրա տեխնոլոգիական բնականոն գործընթացով պայմանավորված հետքերի և հաստոցի տեխնիկական վիճակի վատթարացման հետևանքով առաջացող փոփոխությունների տարբերակումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում ստացված մակերևույթները՝ բացահայտելու համար կտրման արագության, մատուցման, մշակման խորության և գործիքի վիճակի ազդեցությունը ախտորոշիչ հատկանիշների վրա։ Առանձին ուղղությամբ դիտարկվում է փորձարարական տվյալների հիման վրա տեխնիկական վիճակի գնահատման չափանիշների և ախտորոշիչ ալգորիթմների ձևավորումը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հաստոցի վիճակի մասին տեղեկատվություն ստանալ անմիջապես արտադրական գործընթացի արդյունքից՝ մշակված դետալի մակերևույթից, ինչը կարող է լրացնել թրթռումների, աղմուկի, ջերմաստիճանի կամ այլ ֆիզիկական պարամետրերի վրա հիմնված ավանդական ախտորոշման մեթոդները։ Մեթոդի արդյունավետության գնահատման համար կարող է իրականացվել մակերևույթի չափված հատկանիշների և հաստոցի հայտնի տեխնիկական վիճակների համեմատություն՝ որոշելով ընտրված ցուցանիշների զգայունությունն ու ախտորոշիչ նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել հաստոցների տեխնիկական սպասարկման արդյունավետության բարձրացմանը, անսարքությունների վաղ հայտնաբերմանը, արտադրանքի որակի կայունացմանը և սարքավորումների չնախատեսված կանգառների նվազեցմանը։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մեքենաշինության, մետաղների կտրմամբ մշակման, հաստոցաշինության, տեխնիկական ախտորոշման և արտադրական գործընթացների ավտոմատացման ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Педагогика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հաղորդակցական հիմքերը ռուսերենի դասավանդման գործընթացում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով շարժման բայերի ուսուցման մեթոդիկային։ Հետազոտության մեջ տեղեկատվական տեխնոլոգիաները դիտարկվում են որպես լեզվական հաղորդակցության ինտերակտիվ միջավայր ստեղծելու միջոց, որը նպաստում է ուսանողների լեզվական հմտությունների զարգացմանը, հատկապես բարդ քերականական և իմաստային կառուցվածքների յուրացման գործընթացում։ Շարժման բայերը ներկայացվում են որպես ռուսերենի քերականական համակարգի առանձնահատուկ և դժվար յուրացվող հատված, որտեղ կարևոր են ուղղության, կրկնության, միաժամանակության և նպատակային շարժման իմաստային նրբությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է, թե ինչպես կարող են թվային կրթական հարթակները, մուլտիմեդիա նյութերը, ինտերակտիվ վարժությունները և վիրտուալ հաղորդակցական միջավայրերը նպաստել այդ բայերի արդյունավետ ուսուցմանը՝ ապահովելով տեսական գիտելիքի և գործնական կիրառության համադրություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական մոտեցման վրա, որի շրջանակում լեզուն դիտարկվում է ոչ միայն որպես քերականական համակարգ, այլև որպես կենդանի հաղորդակցության միջոց, որտեղ ուսանողը ակտիվորեն մասնակցում է իմաստի կառուցմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ինտեգրումը ռուսերենի դասավանդման մեջ կարող է զգալիորեն բարձրացնել ուսուցման արդյունավետությունը՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ ուսումնասիրվում են բարդ լեզվական կառուցվածքներ, ինչպիսիք են շարժման բայերը, և ձևավորել ավելի կայուն հաղորդակցական կարողություններ։