Հայոց ժամագիրք

Economics

Աշխատանքը նվիրված է Հայ Բագրատունիների տերության պատմաաշխարհագրական ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրա ձևավորման, տարածքային ընդարձակման, վարչական կառուցվածքի և պատմական զարգացման հիմնական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է Բագրատունիների իշխանության վերելքը և 9-11-րդ դարերում հայկական պետականության վերականգնման գործընթացը, ինչպես նաև այն քաղաքական ու աշխարհագրական պայմանները, որոնք նպաստեցին թագավորության ամրապնդմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տերության տարածքի սահմաններին, պատմական գավառներին, քաղաքներին, բնակավայրերին, առևտրական ճանապարհներին և ռազմավարական նշանակություն ունեցող կենտրոններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն աշխարհագրական միջավայրի մասին, որտեղ զարգանում էր Բագրատունյաց Հայաստանը, և հասկանալու բնական պայմանների, լեռնային համակարգերի, գետային ցանցի ու հաղորդակցության ուղիների ազդեցությունը քաղաքական և տնտեսական գործընթացների վրա։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում Անիի՝ որպես քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնի դերը, ինչպես նաև Բագրատունիների տերության կազմում գործող առանձին թագավորությունների և իշխանությունների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Ներկայացվում են նաև հարևան պետությունների և իշխանությունների հետ քաղաքական հարաբերությունները, պատերազմներն ու տարածքային փոփոխությունները, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում ազդել են հայկական պետության սահմանների և ներքին կառուցվածքի վրա։ Պատմաաշխարհագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ուսումնասիրելու պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական հաջորդականությունը, այլև դրանք կապելու կոնկրետ տարածքների, բնակավայրերի և աշխարհագրական միջավայրի հետ։ Աշխատանքը կարևոր է միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային պատմության ամբողջական ընկալման համար, քանի որ Բագրատունիների ժամանակաշրջանը բնորոշվում է պետականության, քաղաքային կյանքի, առևտրի, ճարտարապետության և մշակույթի նշանակալի զարգացմամբ։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել Հայոց պատմությամբ, պատմական աշխարհագրությամբ, միջնադարյան Հայաստանի տարածքային և քաղաքական կառուցվածքով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է երկխոսության մեջ ներիմաստի (implicit meaning) դրսևորման առանձնահատկություններին՝ անգլերեն լեզվական նյութի հիման վրա, և նպատակ ունի բացահայտել այն լեզվական ու հաղորդակցական մեխանիզմները, որոնց միջոցով խոսողը փոխանցում է ոչ ուղղակի, ենթադրյալ կամ ենթատեքստային տեղեկատվություն։ Վերլուծության ընթացքում առանձնացվում են ներիմաստի հիմնական աղբյուրները՝ ենթատեքստը, պրագմատիկ ենթադրությունները, խոսքային ակտերի անուղղակի ձևերը, ինչպես նաև ենթադրյալ իմաստ ստեղծող ինտոնացիոն և շարահյուսական միջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլերեն երկխոսություններում տարածված այնպիսի երևույթների վրա, ինչպիսիք են հեգնանքը, էվֆեմիզմը, ակնարկային խոսքը և խոսքային լռությունը, որոնք հաճախ փոխարինում են ուղղակի արտահայտմանը և պահանջում են լսողի կողմից ենթատեքստային վերծանում։ Աշխատանքում քննարկվում է նաև Գրայսի համագործակցության սկզբունքը և դրա մաքսիմների խախտման միջոցով ներիմաստի ստեղծման մեխանիզմները, որոնք թույլ են տալիս խոսողին փոխանցել լրացուցիչ, հաճախ չարտահայտված տեղեկատվություն։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են սոցիալական համատեքստը, խոսողների հարաբերությունները և իրավիճակային գործոնները ազդում ներիմաստի ընկալման վրա՝ դարձնելով այն հաղորդակցության կարևոր բաղադրիչ։ Ընդգծվում է, որ ներիմաստի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն լեզվաբանության, այլ նաև միջմշակութային հաղորդակցության և թարգմանագիտության համար, քանի որ տարբեր լեզուներում ենթադրյալ իմաստների փոխանցման ձևերը կարող են էականորեն տարբերվել։

Culture

Այս թեման վերաբերում է Հայկական ՍՍՀ քաղաքային գրադարանների աշխատանքի վերլուծությանը 1974 թվականին, որտեղ ուսումնասիրվում է գրադարանային համակարգի կազմակերպական կառուցվածքը, գործունեության արդյունավետությունը և հասարակական-մշակութային դերակատարությունը խորհրդային ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում են գրադարանների հիմնական գործառույթները՝ բնակչության գրաճանաչության բարձրացում, գաղափարական-դաստիարակչական աշխատանքների իրականացում, ընթերցանության կազմակերպում և տեղեկատվական սպասարկման ապահովում, ինչպես նաև դրանց իրականացվող միջոցառումների համակարգվածությունը քաղաքային միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքային ֆոնդերի համալրման աղբյուրներին, ընթերցողների սպասարկման ձևերին, գրադարանային աշխատողների մասնագիտական պատրաստվածությանը և մեթոդական կենտրոնների դերակատարությանը համակարգի կառավարման մեջ։ Միաժամանակ վերլուծվում են նաև առկա խնդիրները՝ նյութատեխնիկական բազայի սահմանափակությունը, գրադարանային ֆոնդերի անհավասար բաշխումը, նոր հրատարակությունների ուշ հասանելիությունը և տեխնիկական միջոցների պակասը, որոնք ազդում էին ծառայությունների որակի վրա։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև գրադարանների կարևորությունը որպես հասարակական տեղեկատվական և մշակութային կենտրոններ, որոնք նպաստում էին բնակչության կրթական մակարդակի բարձրացմանը և գաղափարական աշխատանքի իրականացմանը խորհրդային հասարակությունում։

Law

Սահմանադրաիրավական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտների ղեկավարների սահմանադրաիրավական պատասխանատվության էության, իրավական հիմքերի և կիրառման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դաշնային պետության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տարածաշրջանային գործադիր իշխանության ղեկավարների սահմանադրական կարգավիճակը, լիազորությունները և պատասխանատվության սահմանման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրաիրավական պատասխանատվության առաջացման հիմքերին, դրա տարբերություններին իրավաբանական պատասխանատվության այլ տեսակներից և պետական իշխանության համակարգում ունեցած նշանակությանը։ Վերլուծվում են Ռուսաստանի Դաշնության սահմանադրական և դաշնային օրենսդրության համապատասխան կարգավորումները, տարածաշրջանային ղեկավարների գործունեության նկատմամբ վերահսկողության մեխանիզմները, ինչպես նաև լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման իրավական ընթացակարգերը։ Քննարկվում են նաև դաշնային կենտրոնի և Դաշնության սուբյեկտների փոխհարաբերությունները, իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի իրականացումը և սահմանադրական օրինականության ապահովման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են սահմանադրաիրավական պատասխանատվության կիրառման իրավական երաշխիքները, հնարավոր իրավական հակասությունները և համապատասխան ինստիտուտի կատարելագործման ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, դաշնային հարաբերությունների, պետական կառավարման և համեմատական իրավագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Biology

Այս բառարանը նվիրված է բույսերի անվանումների համակարգված ներկայացմանը երեք լեզուներով՝ հայերեն, լատիներեն և ռուսերեն։ Այն կարևոր աղբյուր է բուսաբանության, գյուղատնտեսության և կենսաբանական գիտությունների ոլորտներում սովորողների և մասնագետների համար։ Բառարանում՝ Ներկայացվում են բույսերի գիտական (լատիներեն) և ժողովրդական անվանումները Տրվում են դրանց համարժեքները հայերեն և ռուսերեն լեզուներով Օգնում է ճիշտ նույնականացնել բույսերի տեսակները Հեշտացնում է միջազգային գիտական գրականության օգտագործումը Գիրքը նպաստում է բուսաբանական տերմինաբանության միասնական և ճիշտ կիրառմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է տեղական հումքային պաշարների օգտագործմամբ թեթև կոնստրուկցիոն բետոնի ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրա ֆիզիկամեխանիկական ու տեխնոլոգիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարածաշրջանում առկա բնական և արդյունաբերական ծագման հումքային նյութերի առանձնահատկությունները, դրանց համապատասխանությունը թեթև բետոնների արտադրության պահանջներին և շինարարական խառնուրդների բաղադրության մեջ կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կապակցանյութի, թեթև լցանյութերի, ջրի և անհրաժեշտ հավելանյութերի օպտիմալ հարաբերակցության ընտրությանը՝ պահանջվող ամրության և հնարավորինս փոքր ծավալային զանգվածի ապահովման նպատակով։ Վերլուծվում են բետոնային խառնուրդի պատրաստման, ձևավորման, խտացման և կարծրացման տեխնոլոգիական պայմանները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը վերջնական նյութի կառուցվածքի և շահագործողական հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրվում են ստացված բետոնի խտությունը, սեղմման ամրությունը, ջրակլանումը, ջերմատեխնիկական հատկությունները, երկարակեցությունը և արտաքին միջավայրի ազդեցությունների նկատմամբ կայունությունը։ Քննարկվում են մշակված նյութի կիրառման հնարավորությունները կրող և պատող շինարարական տարրերում՝ հաշվի առնելով կառույցների սեփական զանգվածի նվազեցման, ջերմամեկուսացման բարելավման և նյութական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման պահանջները։ Կարևորվում է տեղական հումքի կիրառման տնտեսական և տեխնոլոգիական նպատակահարմարությունը, որը կարող է նպաստել ներմուծվող նյութերից կախվածության նվազեցմանը և տարածաշրջանային հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ թեթև և արդյունավետ շինանյութերի արտադրության կատարելագործման, բետոնե կոնստրուկցիաների տեխնիկական ցուցանիշների բարելավման և շինարարության նյութատարության նվազեցման համար։