Հայոց ժամագիրք

Литература

«Ուրվականներով տունը» (The Haunted House) Վուլֆի կարճ վեպերի ժողովածու է, որը համատեղում է միստիկայի, խորհրդանշականության և հոգեբանական մոտեցումների տարրերը։ Վեպերը կենտրոնանում են տան ու նրա բնակիչների միջև ստեղծված տեսանելի և անտեսանելի կապերի վրա, զուգորդելով անցյալի հիշողություններն ու ներկայի իրողությունները։ Հիմնական թեմաները․ Ուրվականների և հիշողության խորհրդանիշային դերը Վիրջինիա Վուլֆի մոդեռնիստական գեղարվեստական ոճը Անձնական և ընտանեկան անցյալի հետ կապված զգացմունքներ Տունը որպես պատմության, անցյալի և մարդկային հոգեբանության խորհրդանիշ Հոգեբանական և սոցիալական դիտարկումներ Գրքի առանձնահատկությունները․ Միստիկ, խորհրդանշական, բայց հոգեբանորեն խորը մոտեցում Հարմար է մոդեռնիստական գրականության և հոգեբանական վեպերի սիրահարների համար Վուլֆի յուրահատուկ հոսքային արձակ և ներքին մոնոլոգի ձև Մտորումներ անցյալի, հիշողության և մարդու հոգեբանության մասին

Педагогика

Современные тренды в межкультурной коммуникации и дидактике / Contemporary Trends in Intercultural Communication and Didactics աշխատությունը միջմշակութային հաղորդակցության և կրթության տեսության ոլորտի արդի գիտական և ուսումնական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է գլոբալիզացիայի պայմաններում տարբեր մշակույթների փոխազդեցության ձևերը և դրանց ազդեցությունը ուսուցման գործընթացների վրա, այն ներկայացնում է միջմշակութային հաղորդակցության հիմնական մոդելները, հաղորդակցական խոչընդոտների տեսակները և դրանց հաղթահարման մեթոդները, ինչպես նաև ընդգրկում է դիդակտիկայի ժամանակակից մոտեցումները՝ ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդներ, թվային կրթական տեխնոլոգիաների կիրառություն և ուսանողակենտրոն ուսուցման կազմակերպում, գիրքը վերլուծում է նաև լեզվի, մշակույթի և կրթական միջավայրի փոխկապակցվածությունը, միաժամանակ ընդգծելով կրթական համակարգերի արդիականացման և միջազգային կրթական համագործակցության կարևորությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մանկավարժության, լեզվաբանության և կրթության կառավարման ոլորտների համար։

Другие предметы

Հրատարակությունը մեթոդական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է գրադարանների աշխատակիցների համար և ուղղված է Սուրեն Սպանդարյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված մշակութային, կրթական ու տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպմանը։ Այն կարող է ներառել կենսագրական և պատմական համառոտ տեղեկություններ, նրա հասարակական գործունեության հիմնական փուլերի ներկայացում, ինչպես նաև հոբելյանական ծրագրերի նախապատրաստման համար անհրաժեշտ մատենագիտական ու կազմակերպական ցուցումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրադարաններում թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրքային ցուցադրությունների, ընթերցողական հանդիպումների, զեկուցումների, քննարկումների և հիշատակի երեկոների կազմակերպման մեթոդներին։ Գրադարանավարներին առաջարկվող հանձնարարականները կարող են օգնել ընտրելու համապատասխան գրականությունը, դասակարգելու նյութերը, ձևավորելու ցուցադրությունների թեմատիկ բաժինները և ներկայացնելու դրանք ընթերցողների տարբեր խմբերին։ Կարևորվում է գրադարանային միջոցառման տեղեկատվական և կրթական բաղադրիչների համադրումը, որպեսզի հոբելյանական տարեթիվը ներկայացվի ժամանակաշրջանի պատմական միջավայրի և հասարակական գործընթացների հետ կապի մեջ։ Հրատարակության մեջ կարող են ընդգրկվել նաև գրքերի, հոդվածների, հուշագրությունների, կենսագրական ուսումնասիրությունների և պարբերական մամուլի նյութերի մատենագիտական ցանկեր, որոնք գրադարանավարին հնարավորություն են տալիս ձևավորելու միջոցառման համար անհրաժեշտ գրականության հավաքածու։ Մեթոդական ցուցումները կարող են վերաբերել ցուցահանդեսի կառուցվածքին, նյութերի հերթականությանը, բանավոր ներկայացումների կազմակերպմանը և ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքի ձևերին։ Նման հրատարակությունների կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք ոչ միայն տեղեկություններ են հաղորդում ներկայացվող անձի մասին, այլև առաջարկում են այդ տեղեկությունները գրադարանային աշխատանքի մեջ կիրառելու կազմակերպական մեխանիզմներ։ Միաժամանակ նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել որպես իր ժամանակաշրջանի գրադարանային և մշակութային գործունեության պատմությունը բնութագրող աղբյուր՝ ցույց տալով հոբելյանական միջոցառումների կազմակերպման ընդունված ձևերը, ընթերցողների հետ աշխատանքի մեթոդները և գրադարանների հասարակական-կրթական գործառույթների ընկալումը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, մշակութային աշխատանքի և պատմական հիշողության ձևավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Экология

Նվիրված է շրջակա միջավայրի վիճակի համակարգված դիտարկման, գնահատման և վերահսկման տեսական ու կիրառական հիմունքներին։ Գիրքը ներկայացնում է մոնիտորինգի հիմնական նպատակներն ու խնդիրները՝ ընդգրկելով օդային, ջրային, հողային և կենսաբանական համակարգերի որակի գնահատման սկզբունքները և դրանց փոփոխությունների երկարաժամկետ դիտարկման մեթոդաբանությունը։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է շրջակա միջավայրի աղտոտման աղբյուրներին, աղտոտիչների տարածման օրինաչափություններին և դրանց ազդեցությանը էկոհամակարգերի ու մարդու առողջության վրա՝ բացատրելով բնապահպանական ռիսկերի գնահատման հիմունքները։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև մոնիտորինգի կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները, տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև էկոլոգիական տեղեկատվական համակարգերի կիրառությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական ցուցանիշների ստանդարտացմանը և միջազգային պահանջներին համապատասխան մոնիտորինգային համակարգերի կառուցմանը։ Գիրքը նախատեսված է էկոլոգիայի, բնապահպանության, աշխարհագրության և հարակից բնագիտական ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես տեսական և գործնական կարևոր ուղեցույց շրջակա միջավայրի ուսումնասիրության և կառավարման ոլորտում։

Философия

Աշխատությունը փիլիսոփայական, բարոյախոսական և դաստիարակչական բնույթի ծավալուն ստեղծագործություն է, որի հիմնական նպատակն է մարդուն սովորեցնել ճիշտ և խելամիտ գործածել սեփական միտքը, զարգացնել դատողության կարողությունը, ձևավորել բարոյական նկարագիր և ձգտել մարդկային կատարելության ու արժանապատիվ հաջողության։ Ստեղծագործության գաղափարական առանցքում մարդկային իմաստության ընկալումն է՝ որպես գիտելիքի, բանականության, ինքնաճանաչման, փորձառության և առաքինության ամբողջություն։ Այն իմաստությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես տեղեկությունների կամ գիտելիքների կուտակում, այլև որպես դրանք ճիշտ կիրառելու, կյանքի իրողությունները հասկանալու, սեփական վարքը կառավարելու և նպատակահարմար որոշումներ կայացնելու կարողություն։ Մարդու մտավոր կարողությունների զարգացումը ներկայացվում է որպես անձնական կատարելագործման կարևորագույն նախապայման, քանի որ բանականության ճիշտ կիրառումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու բարին ու չարը, օգտակարն ու վնասակարը, ճշմարիտն ու կեղծը, ինչպես նաև գիտակցաբար ընտրելու կյանքի ճիշտ ուղին։ Աշխատության կարևոր հարցադրումներից է այն, թե ինչպես կարող է մարդը զարգացնել իր բնական ընդունակությունները և հասնել հոգևոր, մտավոր ու բարոյական հասունության։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում ինքնակրթությունը, որը դիտարկվում է որպես շարունակական աշխատանք սեփական անձի վրա։ Մարդը պետք է ճանաչի իր ուժեղ և թույլ կողմերը, կարողանա գնահատել սեփական արարքները, ուղղել թերությունները և մշտապես ձգտել գիտելիքների ու փորձառության ընդլայնմանը։ Իմաստուն ապրելը ենթադրում է ոչ միայն մտածելու, այլև մտածածը գործնականում կիրառելու կարողություն։ Գիտելիքն արժեքավոր է դառնում այն ժամանակ, երբ նպաստում է մարդու վարքի բարելավմանը, շրջապատի հետ առողջ հարաբերությունների հաստատմանը և հասարակության մեջ օգտակար գործունեություն ծավալելուն։ Այս առումով աշխատությունը միավորում է տեսական դատողությունն ու գործնական կյանքի բարոյական պահանջները՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի գիտակցված և պատասխանատու ապրելակերպ։ Ստեղծագործության առանցքային գաղափարներից է կատարյալ մարդու ձևավորման խնդիրը։ Կատարելությունը ներկայացվում է ոչ թե որպես արտաքին փառքի, նյութական հարստության կամ բարձր հասարակական դիրքի ձեռքբերում, այլ որպես մտավոր զարգացման, բարոյական արժանիքների և ինքնատիրապետման ներդաշնակ համադրություն։ Մարդու իրական մեծությունը պայմանավորված է նրա բնավորությամբ, դատողության խորությամբ, ազնվությամբ, աշխատասիրությամբ, համբերությամբ և ուրիշների նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքով։ Այս մոտեցմամբ մեծության հասնելը դառնում է ոչ թե պատահական հաջողության արդյունք, այլ գիտակցված ջանքի, նպատակասլացության և շարունակական ինքնակատարելագործման հետևանք։ Անհատական առաջընթացի կարևոր նախապայմաններից են նաև կարգապահությունը, ժամանակի ճիշտ օգտագործումը, պարտականությունների գիտակցումը և սեփական նպատակներին հավատարիմ մնալը։ Մարդը պետք է կարողանա կառավարել իր ցանկությունները, զսպել հապճեպ որոշումները և գործել բանականության առաջնորդությամբ։ Աշխատության գաղափարական շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև բարոյական իմաստությունը։ Այն ենթադրում է, որ խելացի լինելը բավարար չէ, եթե մարդու գիտելիքները չեն ուղեկցվում բարությամբ, արդարությամբ և պատասխանատվությամբ։ Ճշմարիտ իմաստունը պետք է կարողանա իր կարողություններն օգտագործել ոչ միայն անձնական շահի, այլև հասարակության և մերձավորների բարօրության համար։ Այս սկզբունքը ստեղծագործության դաստիարակչական ուղղվածությանը հաղորդում է հասարակական նշանակություն՝ անհատական կատարելագործումը կապելով ընդհանուր բարօրության գաղափարի հետ։ Մարդու խոսքը, վարքը և գործերը պետք է համապատասխանեն նրա համոզմունքներին, իսկ նրա ձեռք բերած գիտելիքները պետք է արտահայտվեն ազնիվ ու օգտակար գործունեությամբ։ Այսպիսի մոտեցումը ձևավորում է ամբողջական մարդկային նկարագրի գաղափարը, որտեղ միտքը, կամքը, խիղճը և գործնական վարքը փոխկապակցված են։ Ստեղծագործության մեջ կարևոր գաղափարական նշանակություն ունի նաև փորձառության դերը։ Մարդը իմաստություն է ձեռք բերում ոչ միայն ուսման և գրքերի միջոցով, այլև կյանքի իրադարձությունները դիտարկելու, սեփական սխալներից դասեր քաղելու և ուրիշների փորձը գնահատելու շնորհիվ։ Անձնական փորձը պետք է վերածվի գիտակցված եզրակացությունների, որոնք կօգնեն հետագա կյանքում խուսափելու սխալներից և ավելի ճիշտ որոշումներ կայացնելուց։ Այս տեսանկյունից իմաստությունը ներկայացվում է որպես զարգացող կարողություն, որը ձևավորվում է բանականության և կյանքի փորձի փոխազդեցությամբ։ Կարևոր է նաև ինքնատիրապետման և զգացմունքների կառավարման գաղափարը։ Մարդը պետք է կարողանա զսպել բարկությունը, հաղթահարել նախանձը, խուսափել գոռոզությունից և չտրվել անցողիկ ցանկություններին։ Հոգեկան հավասարակշռությունը, համբերությունը և չափավորությունը դիտարկվում են որպես հասուն բնավորության կարևոր հատկանիշներ։ Դրանք նպաստում են ոչ միայն անձնական խաղաղությանը, այլև մարդկանց միջև ներդաշնակ հարաբերությունների հաստատմանը։ Աշխատության վերնագրում շեշտադրված՝ խելքը լավ գործածելու գաղափարը վերաբերում է նաև մարդու քննադատական մտածողությանը։ Բանական մարդը չպետք է սահմանափակվի ուրիշների կարծիքների անքննադատ ընդունմամբ, այլ պետք է սովորի ինքնուրույն դատել, կշռադատել փաստարկները և եզրակացություններ անել։ Այս մոտեցումը ստեղծագործությանը հաղորդում է լուսավորչական բնույթ՝ գիտելիքն ու բանականությունը դիտարկելով որպես մարդու ազատության, զարգացման և արժանապատիվ գոյության կարևոր միջոցներ։ Գրական և գաղափարական առումով աշխատությունը տեղավորվում է եվրոպական բարոյափիլիսոփայական և լուսավորչական գրականության ավանդույթի շրջանակում, որտեղ մարդու բնավորության ձևավորումը, բանականության զարգացումը և հասարակական առաջընթացը դիտարկվում են որպես փոխկապակցված խնդիրներ։ Այս ուղղության ստեղծագործություններին բնորոշ են խրատական դատողությունները, փիլիսոփայական ընդհանրացումները, բարոյական գնահատականները և ընթերցողին անմիջականորեն ուղղված դաստիարակչական խոսքը։ Շարադրանքի հիմնական նպատակն է ոչ թե պարզապես գիտելիք հաղորդել, այլ ընթերցողի մեջ ձևավորել ինքնուրույն մտածելու, սեփական վարքը գնահատելու և գիտակցված ընտրություններ կատարելու ձգտում։ Բանականության, առաքինության և մարդկային մեծության գաղափարների համադրությունը աշխատությանը հաղորդում է համապարփակ դաստիարակչական նշանակություն։ Այն անդրադառնում է մարդու կյանքի այնպիսի հարցերի, որոնք կարևոր են տարբեր ժամանակաշրջաններում՝ ինչ է նշանակում լինել իմաստուն, ինչպես պետք է օգտագործել սեփական կարողությունները, ինչ հատկանիշներով է որոշվում մարդու իրական արժեքը և ինչ ճանապարհով կարելի է հասնել անձնական կատարելության։ Պատմական և մշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի տասնիններորդ դարի հայ լուսավորչական մտքի և կրթական գրականության զարգացման պատմության մեջ։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ հասարակական կյանքում մեծանում էր աշխարհիկ գիտելիքների, կրթության, բանական մտածողության և անձի համակողմանի զարգացման կարևորությունը։ Մարդու մտավոր ու բարոյական կատարելագործման գաղափարները կարևոր դեր էին կատարում նոր կրթական պատկերացումների ձևավորման գործում։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել այդ գործընթացում՝ նպաստելով հայերեն գիտական, փիլիսոփայական, գեղարվեստական և դաստիարակչական գրականության տարածմանը։ Միաբանության հրատարակչական գործունեությունը նպատակ ուներ հայ ընթերցողին հաղորդակից դարձնել եվրոպական գիտական ու մշակութային մտքին, զարգացնել հայերեն գրավոր խոսքը և ընդլայնել ազգային կրթական միջավայրի հնարավորությունները։ Նման աշխատությունները նպաստում էին մարդու և հասարակության մասին նոր պատկերացումների տարածմանը՝ կարևորելով անհատական նախաձեռնությունը, ինքնակրթությունը, բանականությունը և բարոյական պատասխանատվությունը։ Հատկապես կարևոր է գրքի դաստիարակչական նշանակությունը երիտասարդ սերնդի ձևավորման տեսանկյունից։ Այն ներկայացնում է այն համոզմունքը, որ հասարակության առաջընթացը սկսվում է անհատի մտավոր և բարոյական զարգացումից։ Կրթված, մտածող և առաքինի մարդը կարող է դառնալ ոչ միայն իր անձնական կյանքի կազմակերպիչը, այլև ընտանիքի, համայնքի և հասարակության օգտակար անդամը։ Այս սկզբունքը համահունչ է լուսավորչական դարաշրջանի այն գաղափարներին, որոնց համաձայն կրթությունը մարդու ազատության, արժանապատվության և հասարակական բարօրության կարևորագույն պայմաններից է։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայ փիլիսոփայական և բարոյախոսական գրականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, լուսավորական շարժման ուսումնասիրողներին, մանկավարժներին, գրականագետներին և տասնիններորդ դարի հայ գրահրատարակչության պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետներին։ Այն արժեքավոր է նաև որպես ժամանակաշրջանի կրթական ու բարոյական իդեալների արտահայտություն, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչ հատկանիշներ էին համարվում անհրաժեշտ մարդու լիարժեք զարգացման և հասարակական առաջընթացի համար։ Ընթերցողական տեսանկյունից աշխատության նշանակությունը պայմանավորված է նրա բարձրացրած համամարդկային հարցերով։ Այն խրախուսում է գիտելիքի ձեռքբերումը, ինքնուրույն մտածողությունը, սեփական անձի ճանաչումը, բարոյական պատասխանատվությունը և նպատակասլաց գործունեությունը։ Ստեղծագործության գլխավոր պատգամն այն է, որ մարդկային իրական մեծությունը ձեռք է բերվում ոչ թե միայն արտաքին հաջողություններով, այլև բանականության ճիշտ կիրառմամբ, բնավորության կատարելագործմամբ և գիտելիքը բարի ու օգտակար գործերի վերածելու կարողությամբ։ Այսպիսով, աշխատությունը ներկայացնում է մարդու համակողմանի զարգացման լուսավորչական գաղափարը՝ իմաստությունը դիտարկելով որպես այն հիմնարար ուժը, որը մարդուն առաջնորդում է դեպի մտավոր հասունություն, բարոյական կատարելություն և արժանապատիվ կյանք։

История

Այս աշխատությունը միջնադարյան հայ պատմագրության կարևոր աղբյուրներից է, որը ներկայացնում է Տարոն գավառի պատմությունը և Մամիկոնյան տոհմի գործունեությունը։ Այն ունի ինչպես պատմական, այնպես էլ ավանդաբանական բնույթ՝ համադրելով իրական իրադարձություններն ու ժողովրդական ավանդությունները։ Գրքում նկարագրվում են Տարոնի քաղաքական և ռազմական կյանքը, հայ իշխանական տների պայքարը, ինչպես նաև Մամիկոնյանների դերը Հայաստանի պաշտպանությունում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Վարդանանց ավանդույթներին և քրիստոնեական հավատքի պաշտպանության գաղափարին։ Աշխատության հիմնական թեմաներից են․ Տարոնի գավառի պատմական զարգացումը Մամիկոնյան իշխանական տան գործունեությունը Հայաստանի ներքին իշխանական պայքարները քրիստոնեության և ազգային ինքնության պահպանումը հերոսական ավանդություններ և պատմական հիշողություն «Տարոնի պատմություն»-ը հաճախ ներկայացվում է ոչ միայն որպես պատմագիտական աղբյուր, այլ նաև որպես գրական ստեղծագործություն, քանի որ այն պարունակում է գեղարվեստական նկարագրություններ, հերոսական դրվագներ և խորհրդանշական պատմություններ։